လိင်ဆက်ဆံနေစဉ် ကွန်ဒုံးပေါက်ပြဲသွားခဲ့ရင် ဘာလုပ်မလဲ

ရေးသားသူ ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win

ဒီလိုအဖြစ်အပျက်တွေဟာ အမြဲတမ်းဖြစ်နေကျ ကိစ္စတွေမို့ ထူးဆန်းတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမယ့်လည်း လူဆိုတာက တစ်ခုခု ထိတ်လန့်စရာပေါ်လာရင် ခြေမကိုင်မိ လက်မကိုင်မိ ဖြစ်တတ်တာ သဘာဝပဲလေ။ ဒါကြောင့် မတော်တဆဆိုသလို လိင်ဆက်ဆံေနတုန်း ကွန်ဒုံးပြဲသွားခဲ့ရင် ဘာလုပ်သင့်လဲဆိုတာ ပြောပြပေးချင်ပါတယ်။

  • အရင်ဆုံး အခြေအနေကို သေချာလေ့လာကြည့်ပါ။
  • ကွန်ဒုံးပေါက်ပြဲသွားတာ သိတာနဲ့ ချက်ချင်းထုတ်ပြီး အသစ်တစ်ခုလဲပါ။
  • ကွန်ဒုံးက လိင်တံပေါ်မှာ မကျန်နေဘဲ မိန်းမကိုယ်အတွင်းမှာ ညှပ်ကျန်နေခဲ့ရင် ဂရုစိုက်ပြီး ဆွဲထုတ်ပေးပါ။

သုက်မလွှတ်ခင် ပေါက်ပြဲသွားရင် လဲလိုက်ရုံနဲ့ အဆင်ပြေပေမယ့် သုက်လွှတ်ပြီးမှ သိတာဆိုရင်တော့ နည်းနည်းဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။ မိန်းကလေးအနေနဲ့ အမြန်ဆုံးလုပ်သင့်တာကတော့

  • အိမ်သာထဲကို အမြန်ဆုံးဝင်ပြီး ထိုင်ချလိုက်ပါ။ အထဲမှာရှိနေတဲ့ သုက်ရည်ေတွ အပြင်ပြန်ထွက်လာအောင် မိန်းမကိုယ်ကြွက်သားကို ဖြည်းဖြည်းချင်းညှစ်ကြည့်ပါ။
  • ပြီးသွားရင် အိမ်သာမှာထိုင်နေရင်းနဲ့ပဲ ဆီးအမြန်သွားလိုက်ပါ။ အနည်းဆုံးတဲ့ မိန်းမကိုယ်မှာ ကပ်ကျန်နေတဲ့ သုက်ရည်တွေ ဆီးနဲ့အတူ ထွက်သွားမှာပါ။
  • ရေအမြန်ချိုးပါ။ ရေပန်းနဲ့ မိန်းမကိုယ်အတွင်း သေချာလေးဆေးကြောပေးပါ။
  • ယားယံတာတွေ မဖြစ်စေဖို့ ရေနွေးနဲ့ပဲ ဆေးကြောသင့်ပါတယ်။
  • လက်နဲ့ထိုးတာ၊ ပစ္စည်းတစ်ခုခုနဲ့ ထိုးထည့်ပြီး ဆေးကြောတာမျိုးတွေ မလုပ်သင့်ပါဘူး။

လုပ်သင့်တာတွေ အကုန်လုပ်ပြီးသွားရင်တော့ စိတ်ပူတတ်ကြတဲ့ အရာ နှစ်ခုက ကိုယ်ဝန်နဲ့ လိင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်ရောဂါတွေပါပဲ။ ကွန်ဒုံးသုံးထားတာမှန်ပေမယ့် ပေါက်ပြဲသွားတဲ့အခါ အထဲမှာသိုလှောင်ထားတဲ့ သုက်ရည်တွေအပြင်ကို ထွက်လာနိုင်လို့ပါပဲ။

ကိုယ်ဝန်အတွက်က ကိုယ်တိုင် တားဆေးပုံမှန်သောက်ထားရင် ပြဿနာမရှိပေမဲ့ ဘာတားဆေးမှမသောက်ထားဘူးဆိုရင်တော့ အရေးပေါ်တားဆေး သောက်ဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အရေးပေါ်တားဆေးကို ဆေးဆိုင်၊ ဆေးခန်းတွေမှာ အလွယ်တကူဝယ်လို့ရပြီး ၇၂နာရီအတွင်း သောက်ပေးဖို့ လိုပါတယ်။ ၂၄နာရီအတွင်းဆိုရင် ကိုယ်ဝန်တားပေးနိုင်တဲ့ အာနိသင်အမြင့်ဆုံး အချိန်မှာရှိပါတယ်။ ၇၂နာရီထက် ကျော်လွန်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ ဘယ်လိုနည်းလမ်းနဲ့မှ တားဆီးနိုင်တော့မှာမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်ဝန်ရှိ၊ မရှိကို လိင်ဆက်ဆံပြီး ၁၀ ရက်နောက်ပိုင်းမှာ ဆီးစစ်တံနဲ့ စစ်ကြည့်လို့ရပါတယ်။ တစ်လနောက်ပိုင်းမှ စစ်ရင်တော့ အဖြေမှန်ထွက်ဖို့ ပိုများပါတယ်။

လိင်မှတစ်ဆင့် ရောဂါမကူးစက်အောင် ကာကွယ်ဖို့ဆိုရင်တော့

  • ထိုးသွင်းခံရတဲ့ နေရာတွေ (မိန်းမကိုယ်၊ စအို၊ ပါးစပ်) ကို ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း သန့်ရှင်းရေးမလုပ်ပါနဲ့။
  • ဆပ်ပြာအပြင်းစားတွေ မသုံးပါနဲ့။
  • အရေးပေါ်အနေနဲ့ သောက်လို့ရတဲ့ PEP ဆေးတွေကို ဆေးရုံမှာ ဆရာဝန်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်နဲ့ ဝယ်သောက်လို့ရပါတယ်။
  • PEP ဆေးက တစ်ကြိမ်ထဲ သောက်ရတာမျိုးမဟုတ်ဘဲ အနည်းဆုံး ၂၈ရက်အထိ မပျက်မကွက် သောက်ပေးရတဲ့ အရေးပေါ် HIV ကာကွယ်ဆေးဖြစ်ပါတယ်။
  • လိင်ဆက်ဆံပြီး ၃လကြာတဲ့အခါ ကိုယ့်မှာ လိင်မှတစ်ဆင့်ရောဂါတွေ ကူးစက်ခံရခြင်းရှိ၊ မရှိ သွေးစစ်ကြည့်ရင် အဖြေပေါ်ပါတယ်။

လိင်ဆက်ဆံပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ဓမ္မတာလာတာ နောက်ကျနေတာ၊ အင်ပျဉ်ထတာ၊ အရေပြားယားယံတာ၊ လိင်အင်္ဂါကနေ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ အရည်တွေ စိမ့်ထွက်လာတာ၊ ဆီးသွားနေစဉ် ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်တာ၊ အဖျားတက်တာ၊ ပါးစပ်မှာ အနာပေါက်တာ စတဲ့လက္ခဏာတွေ့ရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြန်ဆုံးပြကြည့်တာ အကောင်းဆုံးပါပဲ။

နောက်ပိုင်းတွေမှာ လိင်ဆက်ဆံနေတုန်း ကွန်ဒုံးပေါက်ပြဲသွားတာမျိုး မဖြစ်စေဖို့

  • ကိုယ့်ပစ္စည်းနဲ့ တော်တဲ့ ကွန်ဒုံးအရွယ်အစားကို သေချာရွေးဝယ်ပါ။ အရွယ်အစားမတော်တဲ့အခါ အလွယ်တကူပေါက်ပြဲတာ၊ ဆက်ဆံနေရင်း ကျွတ်ထွက်သွားတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
  • ရက်လွန်နေတဲ့ ကွန်ဒုံးကို လုံးဝအသုံးမပြုပါနဲ့။
  • ကွန်ဒုံးကို ဖောက်တဲ့အခါ သွားနဲ့ ကိုက်မဖောက်ပါနဲ့။ ကပ်ကြေး၊ ဓါးအသုံးမပြုပါနဲ့။
  • ချောဆီေရွးတဲ့အခါ ရေအခြေပြု ချောဆီကိုပဲ သုံးပေးပါ။
  • ကွန်ဒုံး ၂ထပ်ခံတာမျိုး မလုပ်ပါနဲ့။ အလွယ်တကူ ပေါက်ပြဲသွားရင် အကာအကွယ်မသုံးဘဲ လုပ်တာနဲ့ ဘာမှမထူးပါဘူး။
  • ကြမ်းကြမ်းတမ်းတမ်း လိင်ဆက်ဆံတဲ့ အပြုအမူတွေ တတ်နိုင်သလောက်ရှောင်ပါ။

Hello Health Groupသည်ဆေးပညာအကြံပြုချက်များ၊ ရောဂါရှာဖွေအတည်ပြုချက်များနှင့် ကုသမှုများ မပြုလုပ်ပေးပါ။

Read also:

မျှဝေမည်

တည်းဖြတ်သည့်နေ့ ဇူလိုင် 10, 2019 | နောက်ဆုံးတည်းဖြတ်ခြင်း စက်တင်ဘာ 17, 2019

သင်ဒါလည်း နှစ်သက်နိုင်ပါတယ်။