Mirizzi syndrome (Mirizzi syndro) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Mirizzi syndrome  ဆိုတာဘာလဲ။

Mirizzi syndrome ကို သည္းေျခအိတ္ျပြန္ သို႔မဟုတ္ သည္းေျခအိတ္ရဲ႕ Hartmann’s pouch မွာ တစ္ေနတဲ့သည္းေျခေက်ာက္ေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ အတြင္းပိုင္းဖိအားကေန ဘုံသည္းေျချပြန္ပိတ္ျခင္း ဆုိၿပီး အဓိပၸါယ္သတ္မွတ္ပါတယ္။

Mirizzi syndrome ကိုသည္းေျခအိတ္နဲ႔ သည္းေျချပြန္ကို တိုးလွ်ိဳးေပါက္ဆက္တဲ့ Fistula ပါမပါနဲ႔ ႀကီးမႀကီးေပၚမူတည္ၿပီး အမ်ိဳးအစားခဲြပါတယ္။

  • အမ်ိဳးအစား ၁ (Mirizzi syndrome ၁၁%) – သည္းေျခအိတ္ရဲ႕လည္ပင္းပိုင္း ဒါမွမဟုတ္ သည္းေျချပြန္မွာ ေက်ာက္တံုးတစ္တဲ့အတြက္ ဘံုသည္းေျချပြန္အေပၚ ဖိအားျဖစ္လာျခင္း
  • အမ်ိဳးအစား ၂ (Mirizzi syndrome ၄၁%) – ဘံုသည္းေျချပြန္ရဲ႕ အလံုးပတ္ ၃ပံု၁ပံုေအာက္ Fistula ျဖစ္ေနျခင္း
  • အမ်ိဳးအစား ၃ (Mirizzi syndrome ၄၄%) – ဘံုသည္းေျချပြန္ရဲ႕အလံုးပတ္ ၃ပံု၁ပံုကေန ၃ပံု၂ပံုအထိ Fistula ျဖစ္ေနျခင္း
  • အမ်ိဳးအစား ၄ (Mirizzi syndrome ၄%) – ဘံုသည္းေျချပြန္နံရံတစ္ခုလံုး ပ်က္စီးသြားျခင္း

Mirizzi syndrome  ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Mirizzi syndrome ကို cholelithiasis ျဖစ္လို႔ ခဲြစိတ္ကုသရသူေတြရဲ႕ ၀.၀၅-၄% မွာေတြ႔ရပါတယ္။ Mirizzi syndrome ရွိသူ ၅၀-၇၇ % က အမ်ိဳးသမီးေတြပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ သည္းေျခေက်ာက္တည္ႏိုင္ေခ် အေတာ္ျမင့္တာကလည္း တစ္ေၾကာင္းပါပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Mirizzi syndrome  ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Mirizzi syndrome  ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုး လကၡဏာေတြကေတာ့

  • အသား၀ါျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • ဗိုက္အေပၚ ညာဖက္၌ ေအာင့္ျခင္း

ဒါေပမယ့္ ဒီလကၡဏာသံုးခုကို လူနာ ၄၄-၇၁% မွာပဲ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေအာင့္တာက အေတြ႔ရအမ်ားဆံုး (၅၄-၁၀၀%) ျဖစ္ၿပီး၊ အသား၀ါးတာက (၂၄-၁၀၀%) နဲ႔ သည္းေျချပြန္ေရာင္တာက (၆-၃၅%) ေတြ႔ရပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ျပတဲ့အခါ လူနာသံုးပံုတစ္ပံုေလာက္မွာ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းကို ေတြ႔ရတတ္ၿပီ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြမွာေတာ့ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္တာကို ရွားရွားပါးပါးေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။

အေပၚမွာေျပာထားတဲ့လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါေသးတဲ့တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခု ရွိေနႏိုင္လားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက Mirizzi syndrome  ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

သည္းေျခအိတ္မွာ ေခါင္းပိုင္း၊ ကိုယ္ပိုင္း၊ infundibulum ပိုင္းနဲ႔ လည္ပင္းပိုင္းဆိုၿပီးရွိတယ္။ ကိုယ္ပုိင္းက ေခါင္းပိုင္းနဲ႔ အဖ်ားရွဴးသြားတဲ့အပိုင္း တစ္နည္း လည္ပင္းပိုင္းကို ဆက္ေပးတဲ့ေနရာ ျဖစ္ပါတယ္။ လည္းပင္းပိုင္းမွာ မသိမသာေလးေကြးေနၿပီး ေကြးေနတာေၾကာင့္ပဲ infundibulum သို႔မဟုတ္ Hartmann’s pouch ဆိုတာေလး ျဖစ္လာတာပါ။ သည္းေျခအိတ္ရဲ႕ လည္ပင္းပိုင္းကေန သည္းေျခရည္ေတြစီးဆင္းေစမယ့္ သည္းေျချပြန္ပိုင္းကို ဆက္ထားပါတယ္။ ႀကီးမားတဲ့သည္းေျခေက်ာက္ေတြက သည္းေျချပြန္နဲ႔ Hartmann’s pouch မွာ တစ္ႏိုင္ပါတယ္။ သည္ေက်ာက္တံုးေတြက ဘံုးအသည္းျပြန္ပိတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ သည္းေျချပြန္နဲ႔ ဘံုအသည္းျပြန္နဲ႔က နီးကပ္ေနတဲ့အတြက္ ပိတ္ႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ သည္းေျချပြန္ေရာင္ျခင္းကေနတစ္ဆင့္ အသည္းျပြန္မွာပါ ေရာင္ႏုိင္ပါတယ္။ ရွားရွားပါးပါးအေနနဲ႔ ကာလၾကာရွည္ေအာင္ ေရာင္ျခင္းက သည္းေျချပြန္နံရံကို ပုပ္သြားေစၿပီး ေက်ာက္တံုးေတြက ဘံုသည္းေျချပြန္ရဲ႕ အေရွ႕ဖက္ ေဘးဖက္နံရံေတြ တိုက္စားသြားတဲ့အခါ cholecystobiliary (cholecystohepatic or cholecystocholedochal) fistula ျဖစ္လာပါေတာ့တယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Mirizzi syndrome  ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Mirizzi syndrome  က သည္းေျခကင္ဆာနဲ႔ ဆက္စပ္ႏုိင္ပါတယ္။ မၾကာခဏေရာင္ျခင္းနဲ႔ သည္းေျခရည္ပ်စ္ျခင္းက အဆိုပါကေရာဂါႏွစ္ခုစလံုးကို ပိုဆိုးေစတယ္လို႔ ယူဆခ်က္မ်ားရွိပါတယ္။ Mirizzi syndrome သည္းေျခအိတ္ထုတ္ရတဲ့လူနာေတြမွာ ကင္ဆာအျဖစ္ေျပာင္းႏိုင္ေခ်က လူနာေတြရဲ႕ ၅-၂၈% ထိ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ျပန္ေလ့လာနည္းေတြအရ သည္းေျခအိတ္ထုတ္ရတဲ့လူနာ ၄၈၀၀ မွာ Mirizzi syndrome  အေယာက္ ၁၃၃ ေယာက္ရွိၿပီး သူတို႔ထဲမွ ၇ ေယာက္ (၅%) က သည္းေျခအိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ေနသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြ ထပ္ၿပီးသိလိုပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

Mirizzi syndrome  ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

Mirizzi syndrome   ကို အတည္ျပဳဖို႔အတြက္ ဗိုက္ကိုပံုရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးျခင္း (ဥပမာ transabdominal ultrasonography, contrast-enhanced computed tomography [CT], magnetic resonance cholangiopancreatogram [MRCP]) စတာေတြမွာ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြ ရွိရပါမယ္။

  • သည္းေျခအိတ္လည္ပင္းပိုင္းအထက္မွာ သည္းေျခစနစ္တစ္ခုလံုး က်ယ္ေနရမယ္။
  • သည္းေျခအိတ္လည္ပင္းပိုင္းမွာ ေက်ာက္တံုးတစ္ေနရမယ္။
  • ေက်ာက္တံုးတစ္ေနတဲ့ေနရာရဲ႕ ေအာက္ပိုင္းက သည္းေျချပြန္အခ်င္းက ရုတ္တရတ္ေျပာင္းလဲမႈရွိေနရမယ္။

Mirizzi syndrome  ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

Mirizzi syndrome အတြက္ အဓိကကုထံုးကေတာ့ ခြဲစိတ္ျခင္းပါပဲ။ သည္းေျခအိတ္ထုတ္ဖို႔ ခြင့္ျပဳႏိုင္တဲ့ အခ်က္ေတြမွာ သည္းေျခအိတ္ေရာင္ျခင္းနဲ႔ ေက်ာက္တံုးရွိေနျခင္းတို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။ Mirizzi syndrome ကို ခြဲစိတ္ကုသဖို႔က cholecystobiliary fistula ရွိမရွိနဲ႔ ရွိခဲ့လွ်င္ အမ်ိဳးအစားတို႔အေပၚ မူတည္ပါတယ္။

  • အမ်ိဳးအစား ၁- သည္းေျခအိတ္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း သိုပမဟုတ္ တစ္ခုလံုး ဖယ္ထုတ္ျခင္းကို ၀မ္းေခါင္းၾကည့္မွန္ေျပာင္း နဲ႔လုပ္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ဗိုက္ဖြင့္ထုတ္ျခင္း လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • အမ်ိဳးအစား ၂ – သည္းေျခအိတ္ထုတ္ျခင္း နဲ႔ Fistila ပိတ္ျခင္းကို absorbable material မ်ားနဲ႔ခ်ဳပ္ျခင္း၊ T tube ထည့္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ က်န္ေနေသာ သည္းေျခအိတ္အပိုင္းကို ျပဳျပင္ျခင္း တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • အမ်ိဳးအစား ၃ – သည္းေျခအိတ္ျပဳျပင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ bilioenteric anastomosis (choledochoduodenostomy, cholecystoduodenostomy, or choledochojejunostomy) တို႔ကို Fistula အရြယ္အစားေပၚမူတည္ၿပီး လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ Fistula ခ်ဳပ္ျခင္းကိုေတာ့ လုပ္ဖို႔မညႊန္ထားပါဘူး။
  • အမ်ိဳးအစား ၄ – Bilioenteric anastomosis အတြက္ သည္းေျခအိတ္နဲ႔ အူသိမ္လယ္ပိုင္း ဆက္ေပးတဲ့နည္းကို ပိုသံုးပါတယ္။ သည္းေျချပြန္နံရံတစ္ခုလံုး ပ်က္စီးသြားလို႔ ဒီလိုဆက္မွျဖစ္ပါမယ္။

Mirizzi syndrome ကို မခြဲစိတ္မီအတည္ျပဳမယ္ဆိုရင္ endoscopic retrograde cholangiopancreatography ကိုသံုးတာက မခြဲစိတ္ခင္မွာ အတည္ျပဳဖို႔ ကုသဖို႔အတြက္ အသံုး၀င္ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာက ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါရွိသူေတြနဲ႔ သည္းေျချပြန္ေရာင္သူေတြမွာ လမ္းလႊဲျပြန္ထည့္ေပးႏိုင္ၿပီး ဖိေနတာကိုေလ်ာ့ေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္တဲ့အခါမွာ သည္းေျခေက်ာက္ထုတ္လိုက္ရံုသာျဖစ္ၿပီး ဘံုသည္းေျချပြန္မွာေရာဂါရွာဖို႔ သက္သာသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Mirizzi syndrome ကို သည္းေျခေက်ာက္ထုတ္မွ သိရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ သည္းေျခအိတ္မထုတ္ခင္ ပိုေသခ်ာသြားေအာင္နဲ႔ သည္းေျခဖြဲ႔စည္းပံုအေျခအေနကို ခြဲျခားႏိုင္ေအာင္ ခြဲေနရင္း cholangiogram ကိုျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။

မွန္ေျပာင္းႏွင့္ခြဲစိတ္ျခင္း

ခြဲစိတ္ဖို႔မသင့္ေတာ္တဲ့သူေတြမွာေတာ့ endoscopic retrograde cholangiopancreatography ကိုသံုးၿပီး လမ္းလႊဲေၾကာင္းထည့္တာက Mirizzi syndrome အတြက္ တိက်တဲ့ကုသမႈတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Mirizzi syndrome  ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 28, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 28, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။