လက်ရှိ အခြေအနေနှင့် သက်ရောက်မှုများ

၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ရက်နေ့မှာ မြန်မာနိုင်ငံအလယ်ပိုင်း မန္တလေးအနီးရှိ စစ်ကိုင်းကို ဗဟိုပြုကာ ပြင်းထန်သော ငလျင်ကြီး ၂ခု လှုပ်ခတ်ခဲ့ပါသည်။ ပထမတစ်ခုမှာ ဒေသစံတော်ချိန် နေ့လယ် ၁၂နာရီ ၅၀မိနစ်မှာ လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ချက်တာစကေးရှိပါသည်။ ဒုတိယ တစ်ခုမှာ နေ့လယ် ၁နာရီ ၂မိနစ် လှုပ်ခတ်ခဲ့ပြီး ပြင်းအား ၆.၄ ရစ်ချက်တာစကေး ရှိပါတယ်။ ငလျင်နှစ်ခုလုံးက အနက် ၁၀ကီလိုမီတာမှလာပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဒုတိယအကြီးဆုံး မြို့တော်ဖြစ်သည့် မန္တလေးမြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၉ ကီလိုမီတာအကွာကို ဦးတည်ခဲ့ပါသည်။ နောက်ဆက်တွဲ ငလျင်ငယ်များကြောင့်လည်း ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့ရပါသည်။ ငလျင်များက စစ်ကိုင်းပြတ်ရွှေ့ကြောတလျှောက် စတင်ခဲ့ပြီး ၄င်းမှာ ကမ္ဘာ့အရှည်လျားဆုံးနှင့် အသက်ဝင်ဆုံး ပြတ်ရွှေ့အချပ်များတည်ရှိရာ ဖြစ်ပါသည်။

ငလျင်လှုပ်နေချိန်အတွင်း အန္တရာယ်ကင်းစေရန်

ငလျင်လှုပ်နေစဉ်အတွင်း ဆောင်ရန် ရှောင်ရန်နှင့် ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ်များကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်း

ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ ဘေးကင်းစေဖို့ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားမလဲ

ကြိုတင် ခန့်မှန်းထားလို့ မရတဲ့ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ် တစ်ခု ဖြစ်တဲ့ ငလျင် လှုပ်ခတ်တဲ့အခါ ထိခိုက်မှုတွေ ရှိနိုင်တယ် ဆိုပေမယ့် ကိုယ်တိုင်နဲ့ ချစ်ရတဲ့ မိသားစုဝင်တွေ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းစေဖို့ ဒီအချက်လေးတွေကို သိထားဖို့ လိုပါမယ်။ ဒီတစ်ခေါက်တော့ Hello ဆရာဝန် ပရိသတ်ကြီးကို ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ ဘေးကင်းစေဖို့ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားမလဲ ဆိုတာကို ဒီဆောင်းပါးလေး ကနေ တဆင့် ဖော်ပြပေး လိုက်ပါတယ်။ ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ ဘေးကင်းစေဖို့ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားမလဲ ငလျင်လှုပ်တဲ့အခါ ဘေးကင်းစေဖို့ ဘာတွေပြင်ဆင်ထားမလဲ ဆိုတော့ ငလျင် မလှုပ်ခင် ငလျင် မလှုပ်ခင်မှာ ဒီ အချက်လေးတွေကို ပြင်ဆင် ထားဖို့ လိုပါမယ်။ နေအိမ်ရဲ့ အနေအထားကို သေချာ လေ့လာ ထားပါ။ ဝင်ပေါက် ထွက်ပေါက် နေရာတွေကို သေချာလေး ရှင်းလင်းထားပါ။ […]

ရှေးဦးသူနာပြုစုခြင်း

ဘေးအန္တရာယ် တစ်ခုခုနဲ့ ကြုံခဲ့ရင်

ရာသီဥတုတွေက ဖောက်ပြန်မှုတွေ များနေတာကြောင့် လူသားတွေမှာ ခံစားရနိုင်တဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေကလည်း ဒုနဲ့ဒေးပါ။ ဘေးအန္တရာယ် ဆိုတဲ့နေရာမှာ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်တွေ ရှိသလို လူလုပ်တာကြောင့် ဖြစ်လာရတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်တွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုတဲ့နေရာမှာတောင် ကြိုသိနိုင်တဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ရှိသလို ကြိုမသိနိုင်တဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုတာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ ဥပမာ - မုန်တိုင်းသတင်းဆိုရင် ကြိုတင် သိရှိနိုင်တယ်လေ။ ငလျင်လိုမျိုး ဘေးအန္တရာယ်မျိုးကတော့ ကြိုတင် သိရှိဖို့ ခက်ခဲပါတယ်။ ဒီလို အခြေအနေမျိုးအတွက်ဆိုရင် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားနိုင်မှ အဆင်ပြေမှာပါ။ အခုတစ်ခေါက်တော့ ဘေးအန္တရာယ် တစ်ခုခုနဲ့ ကြုံခဲ့ရင် အကောင်းဆုံး အနေအထား တစ်ရပ်ဖြစ်စေဖို့ အရေး​ပေါ်အခြေအနေမှာ မပါမဖြစ် လိုအပ်မယ့် ပစ္စည်းလေးတွေက ဘာတွေဖြစ်မလဲ။ ဘယ်လို ပြင်ဆင်ထားရမလဲဆိုတာကို ပြောပြပေးသွားပါမယ်။ ဘေးအန္တရာယ် တစ်ခုခုနဲ့ ကြုံခဲ့ရင် မျှော်လင့်မထားတဲ့ သဘာဝ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုခုနဲ့ ကြုံတဲ့အခါ […]

အခြေခံကျသည့် ကျန်းမာရေးဗဟုသုတများ

အရေးပေါ်ကာလမှာ ကျန်းမာရေး အတွက် ဒါတွေ ပြင်ထားပါ။

မုန်တိုင်းတိုက်တာကစလို့ ရေကြီးတာ၊ ငလျင်လှုပ်တာ၊ နောက်ဆုံး စစ်ပွဲတွေ ဖြစ်တာအထိ အစုလိုက် အပြုံလိုက် ဒုက္ခရောက်ကြတဲ့အချိန်မှာ ကျန်းမာရေး ကို ဘယ်လိုဆက်ပြီး စောင့်ရှောက်မလဲဆိုတာက အရေးကြီးလာပါပြီ။ အထူးသဖြင့် ရောဂါအခံရှိတဲ့သူတွေ၊ ဆေးစွဲသောက်နေရတဲ့သူတွေဆို ပိုပြီး အရေးကြီးပါတယ်။ အရေးပေါ်ကာလဟာ ဘယ်လောက်ထိ ကြာမလဲ မသိနိုင်တဲ့အတွက် မိမိကျန်းမာရေးအတွက် ဒါတွေကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။ အရေးပေါ်ကာလမှာ ကျန်းမာရေး အတွက် ဒါတွေ ပြင်ထားပါ။ ဆေးရုံဆေးခန်း ရက်ချိန်းတွေ ပြန်ညှိပါ။ တတ်နိုင်သမျှ အပြင်မထွက်ရအောင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး ရက်ချိန်းတွေကို ခပ်ခွာခွာ ချိန်းပါ။ နယ်ကနေ မြို့ပေါ်တက်ပြတဲ့ လူနာတွေ နယ်မှာပဲ ဆက်ပြလို့ အဆင်ပြေမပြေ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ လူကိုယ်တိုင် ထွက်ရမယ့်အစား ဆရာဝန်နဲ့ အွန်လိုင်းကနေ ပြသနိုင်အောင် ပြင်ဆင်ပါ။ ဆေးရုံဆေးခန်း ဖုန်းနံပါတ်တွေ၊ အရေးပေါ်ဌာနတွေ၊ […]

မမွေးဖွားခင်ကာလ ကိုယ်ဝန်စောင့်ရှောက်ခြင်း

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် ဘာဖြစ်နိုင်သလဲ။

ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် ကလေးက ဉာဏ်မမီတာလေး မွေးတတ်တယ်။ ကိုယ်ဝန်ရှိတုန်း ငလျင်လှုပ်တာနဲ့ ကြုံရင် လက်ထဲမှာ ကျောက်ခဲဆုပ်ထား စတဲ့ ရှေးလူကြီးတွေ ပြောတာကို ကြားဖူးမှာပါ။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ငလျင်ချက်မိရင် မိခင်နဲ့ ကလေးမှာ ဘာပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်သလဲ။ ဗိုက်ထဲက ကလေးကို တကယ်ပဲ ထိခိုက်နိုင်မှာလား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရခြင်းနဲ့ ခေတ်သစ်ဆေးပညာ ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာမှာတော့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှာ ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် လမစေ့ဘဲ မွေးသွားနိုင်သလားဆိုတာကို လေ့လာနေကြပါတယ်။ နောက်ပြီး ကလေးက ငလျင်ချက်ထိတားတဲ့အတွက်  တကယ်ပဲ လူကြီးတွေပြောသလို ဉာဏ်နည်းသွားမလားဆိုတာကို လေ့လာနေကြပါတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး စာတမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် လမစေ့ဘဲ မွေးနိုင်သလား။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန် ငလျင်ဒဏ်ခံရရင် ကလေးမွေးသွားတာ ဒါမှမဟုတ် လမစေ့ဘဲ မွေးသွားတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီးလည်း စာတမ်းတွေ ရှိပါတယ်။ ဒါက အတိအကျပြောလို့တော့ မရသေးပါဘူး။ ဆက်ပြီး […]

ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် လိုက်နာရန်

ငလျင်လှုပ်ပြီးနောက် လိုက်နာရမည့် ဆောင်ရန် ရှောင်ရန်နှင့် ဗဟုသုတဖြစ်ဖွယ်များကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

စိတ်ဒဏ်ရာများနှင့် စိုးရိမ်မှုများအတွက် ကူညီပေးခြင်း

ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာများနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လမ်းညွှန်ချက်များကို ဖတ်ရှုနိုင်ပါသည်။

အခြားစိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ

ထိခိုက်မှုဖြစ်ပြီးနောက် စိတ်ဒဏ်ရာရနေတဲ့ မိသားစုဝင်ကို ဘယ်လိုဖေးမကူညီမလဲ

တကယ်လို့ သင့်မိသားစုဝင်တစ်ယောက်ယောက်ဟာ post trauma stress syndrome (PTSD) ကို ခံစားနေရရင် သူတို့ဟာ စတင်ပြီး ထူးကဲစွာ ဆက်ဆံတာကြောင့် သင်က စိတ်ရှုပ်ရပါလိမ့်မယ်။ ဒီရောဂါရှိသူ မိသားစုတွေမှာ မိသားစုဝင်တွေဟာ ကြောက်ခြင်း၊ မိသားစုကြားဆက်ဆံရေးအတွက် စိတ်ပူခြင်း၊ မိသားစုကို ဘာတွေ ဖြစ်မယ်ဆိုတာ စဉ်းစားမိခြင်းတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အရေးအကြီးဆုံးအချက်ကတော့ လူနာတွေက post trauma stress disorder ရဲ့ ပြဿနာတွေကို ကျော်လွှားဖို့အတွက် အခြားသူတွေဆီက ပံ့ပိုးမှုနဲ့ မေတ္တာလိုအပ်တယ်ဆိုတာကို သတိပြုသင့်ပါတယ်။ တကယ့် ပြဿနာတွေကို နားလည်ခြင်းနဲ့ သေချာကုသခြင်းတွေဟာ သူတို့ကို ပြန်ကောင်းစေပြီး ဘဝကို ဆက်လျှောက်ဖို့အတွက် ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။ Post trauma stress disorder နဲ့ ဆက်ဆံရေးအပေါ်သက်ရောက်မှုများ Post trauma stress disorder […]

စိတ်ဖိစီးမှုဖြေလျှော့ခြင်း

Post-traumatic stress disorder (PTSD) (ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ))

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်။ဆိုတာဘာလဲ။ ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ) ဆိုသည်မှာစိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြီး အရင်ဖြစ်ခဲ့သော ဆိုးဝါးသည်အ့တွေ့အကြုံများကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိခိုက်မှုဖြစ်စေသောအခြေအနေသည် မျိုးစုံနှင့်လာနိုင်သည်။ သို့သော် လူအချို့တွင် ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ) သည် အရမ်းနာကျင်သို့မဟုတ်လန့်သွားပြီး ဥပမာ ကားတိုက်ခြင်းသို့မဟုတ် စစ်ပွဲအပြီးတွင်မှဖြစ်တတ်သည်။ ထိုထိခိုက်မှုအကြောင်းအချိန်ပြည့်တွေးနေခြင်းဖြစ်တတ်ပြီးသင့်ဘဝကိုထိခိုက်နိုင်သည်။ ပြန်ပြောင်းလဲမှုလုပ်ရန်ခက်သော်လည်းစိတ်သက်သာစေရန်နည်းလမ်းများတော့ရှိသည်။         ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ) ဟာဘယ်လောက်ထိအဖြစ်များသလဲ။   ဒီရောဂါဟာအဖြစ်များပါတယ်။ အမျိုးသားတွေထက် အမျိုးသမီးတွေမှာပိုအဖြစ်များပါတယ်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မိန်းကလေးများကပြောင်းလဲမှုကိုပိုစိတ်ခံစားမှုပြင်းခြင်းနှင့် စိတ်ခံစားမှုများခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ အသက်အရွယ်မရွေးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ကလေးများတွင်ပင်ဖြစ်နိုင်သည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့အချက်အလက်တွေကိုလျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ ရောဂါလက္ခဏာများ။ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ) ရဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။ ထိခိုက်မှုအပြီးဖြစ်သော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါ(ပီတီအက်ဒီ) ရဲ့ အဖြစ်အများဆုံးရောဂါလက္ခဏာတွေကတော့ ပီတီအက်ဒီဖြစ်စေသော အကြောင်းအရာတစ်ခုကိုမတွေးပဲမနေနိုင်အောင်ဖြစ်လိမ့်မည်။ ပီတီအက်ဒီရှိပါက ဖြစ်ခဲ့သောထိခိုက်မှုကို စိတ်ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်း အိမ်မက်ဆိုးများမက်ခြင်းဖြင့်ထပ်ခါထပ်ခါပြန်ခံစားနေရတတ်သည်။ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ဆက်ဆံရခြင်းကိုရှက်လာမည်။ သင့်အားထိခိုက်စေခဲ့သော သူများကိုမတွေ့ခြင်တော့ခြင်း လူတွေ နေရာတွေ အတွေးများ ဖြစ်နေသောလက်ရှိအခြေအနေများကိုရှောင်ခြင်းတို့ပြုလုပ်လာလိမ့်မည်.။ ထိုသို့ရှောင်ခြင်းက မိသားစုသူငယ်ချင်းများနှင့်ခွဲနေလိုခြင်း ကိုစိတ်ဝင်စားဖူးသော လှုပ်ရှားမှုများကိုပါစိတ်မဝင်စားတော့ခြင်းတို့ဖြစ်တတ်သည်။ အရင်ကထက်စိတ်ခံစားမှုပြင်းနေသည်ကိုတွေ့ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သင်ခံစားလွယ်ခြင်း ပိုစိတ်ဓါတ်ကျလွယ်ခြင်း နှင်စိတ်အပြောင်းအလွှဲမြန်ခြင်းတို့ဖြစ်တတ်သည်။ အခြားသူနှင့်ဆက်ဆံရာတွင်လည်းပြသာနာဖြစ်တတ်သည်။ စိတ်အရမ်းကြွခြင်း ခစားချက်များအကုန်ထုတ်ဖော်ခြင်း ပြန်ကောင်းသွားခြင်းစသည်ဖြင့်ပါဝင်နိုင်သည်။ အိပ်ပျော်ရန်ခက်ခဲခြင်း […]

အခြားစိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများ

အမျိုးသမီးတွေ PTSD ကနေ ဘယ်လိုသက်သာအောင် လုပ်ကြမလဲ။

PTSD ဆိုတာက Post Traumatic Stress Disorder ဖြစ်ပြီး မကောင်းတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုကြောင့် စိတ်ဒဏ်ရာရတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေက ဖိနှိပ်မှုတွေ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံရမှုတွေ ကြုံရတဲ့အတွက် စိတ်ဒဏ်ရာရတာလည်း ပိုများပါတယ်။ PTSDက အမျိုးသားရော၊ အမျိုးသမီးမှာပါ တွေ့ရပေမယ့် တွေ့ရပေမယ့် တုံ့ပြန်ပုံခြင်းက မတူပါဘူး။ အမျိုးသမီးတွေက ကျိတ်ပြီး ခံစားတတ်ကြတဲ့အတွက် မလိုလားအပ်တဲ့ ဆိုးကျိုးတွေပဲ ရလာပါတယ်။ ဒါကြောင့် အမျိုးသမီးတွေ PTSD ကနေ ဘယ်လိုသက်သာအောင် လုပ်ကြမလဲ။ အမျိုးသမီးတွေမှာ PTSD ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းရင်း ခေတ်အဆက်ဆက်မှာ အမျိုးသမီးတွေက တစ်ဆင့်နိမ့်တယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီး အနိုင်ကျင့်ကြတာ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံရတာတွေကြောင့် အမျိုးသမီး အများစုက ဘဝတကွေ့ကွေ့မှာ ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ခံစားကြရပါတယ်။ တွေ့ရတတ်တာတွေကတော့ စစ်ပွဲတွေ လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အနိုင်ကျင့်ခံရမှုတွေ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုတွေ […]