အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ ကို ဖြစ်စေတဲ့ ပိုးမွှားတွေ၊ ရောဂါလက္ခဏာတွေ၊ ကုသနည်းနဲ့ ကာကွယ်နည်းတွေကို သိရှိထားသင့်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

WHO အဆိုအရတော့ အစားအသောက်တွေမှာပါတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေ၊ ဗိုင်းရပ်စ်တွေ၊ ကပ်ပါးကောင်တွေ၊ ဓာတုပစ္စည်းတွေကြောင့် ရောဂါပေါင်း ၂၀၀လောက် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်တဲ့။ အစားအသောက်ကတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်တဲ့ ရောဂါတွေ ဆိုတာ နဂိုအစားအသောက်မှာ ပါလာတဲ့ ပိုးတွေ အပြင် အစားအသောက်ထုတ်လုပ်ချိန်ကစလို့ နောက်ဆုံးစားသောက်တဲ့အချိန်အထိ ကြားထဲက အဆင့်တွေမှာ ပိုးတွေပါလာတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဒီရောဂါတွေက သင်ထင်တာထက် ပိုများသလို ပိုလည်းဆိုးပါတယ်။ ဥပမာ ပြောရရင် စစချင်း အစားအသောက်တွေကို ရတဲ့ မြေထု၊ ရေထုကစလို့ အစားအသောက်ကို သိုလှောင်သိမ်းဆည်းပုံမမှန်လို့၊ ချက်ပြုတ်တဲ့နေရာမှာ သန့်ရှင်းမှု အားနည်းလို့ ပိုးတွေပါလာနိုင်ပါတယ်။ အစားအသောက်ကတစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်တဲ့ ရောဂါတွေ က ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောအပါအဝင် ကင်ဆာအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း လက္ခဏာတွေ မဟုတ်ဘဲ အာရုံကြောစနစ်၊ မျိုးပွားစနစ်နဲ့ ခုခံအားကို ထိခိုက်တာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် […]

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ နဲ့ ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို ပိုမိုသိရှိလိုသည်

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

စားလိုက်တဲ့အစားအစာတိုင်း သန့်ရှင်းဖို့ဘာကြောင့်အရေးပါတာလဲ။ အစားအစာသန့်ရှင်းဘေးကင်းရေးက ယနေ့ခေတ်ကာလမှာ လူတွေအကြား အများဆုံးပြောဖြစ်နေကြတဲ့ ကိစ္စရပ်တစ်ခုပါ။ ခန္ဓါကိုယ်ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးဖို့နဲ့ ရောဂါပိုးတွေရဲ့ ရန်ကနေ ကာကွယ်ဖို့အတွက် အစာအာဟာရကတော်တော်လေးအရေးပါပါတယ်။ ဒီအရေးပါတဲ့ အစာအာဟာရကိုဘေးကင်းစိတ်ချရအောင် ဂရုစိုက်ဖို့လိုအပ်မယ်ဆိုတာ အားလုံးသိပြီးဖြစ်မှာပါ။ လူတိုင်းအတွက် အရေးပါတဲ့ အစားအစာဘေးကင်းရေးက အစာခြေစနစ်ပြည့်ပြည့်ဝဝ မဖွံ့ဖြိုးသေးတဲ့ ကလေးတွေအတွက်ဆို နှစ်ဆတိုးပြီးတောင် ပိုအရေးကြီးပါသေးတယ်။ ကိုယ်တိုင်အတွက်ရော ကလေးအတွက်ပါ အစားမစားခင်မှာ ဒီအချက်လေးတွေ သတိထားပေးပါ ယနေ့ခေတ်လိုမျိုး မအားမလပ်နိုင်အောင်အလုပ်များလှတဲ့ခေတ်ကာလထဲမှာ ကျန်းမာရေးကိုဂရုစိုက်ဖို့မေ့နေတတ်ကြပါတယ်။ ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့ဆိုတာက ကျန်းမာတဲ့အစားအသောက်တွေကို စားသုံးဖို့နဲ့ ဘေးကင်းတဲ့အစားအသောက်တွေကို စားသုံးမိဖို့ လိုပါတယ်။ ဒီတော့အစားအစာစားတဲ့အခါ ဒီအချက်လေးတွေကို သတိထားဖို့ မမေ့ပါနဲ့။ စားသုံးမယ့် အစားအစာက တည့်ရဲ့လား အစားအသောက်ပြင်ဆင်ပုံက သန့်ရှင်းရဲ့လား အစားအစာထဲမှာ အဆိပ်အတောက်ြဖစ်စေနိုင်တဲ့အရာတွေပါနေလား အရောင်ပြောင်းနေလား။ မဖြစ်သင့်တဲ့အရောင်ဖြစ်နေလား။ အနံ့ပြောင်းလဲနေတာမျိုးရှိလား အရသာတစ်ခုခုထူးခြားနေလား (ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့အရသာ) မှိုတွေဖြစ်နေလား ရက်လွန်နေလားဆိုတာတွေကိုသေချာစစ်ဆေးပါ။ အစားအစာသန့်ရှင်းမှုအားနည်းရင် ဒီလိုနောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေဖြစ်လာနိုင်ပါတယ် အစာအာဟာရက […]

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Pinworms (ကပ်ပါးတုတ်ကောင် ကူးစက်ခြင်း ) ကဘာလဲ။ တုတ်ကောင်ကူးစက်တယ် ဆိုတာ လူတွေရဲ့ အူထဲမှာ ကပ်ပါးကောင်ကူးစက်တဲ့ အမျိုးအစားတွေထဲ က အဖြစ်များတဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခုအဖြစ်ယူဆ ကြပါတယ်။ တုတ်ကောင်ဆိုတာ အလွန်သေးငယ်ပြီး ချည်မျှင်လို ပါးလွှာတဲ့ ကပ်ပါးကောင်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ အဖြူရောင်ရှိပြီး လက်မဝက်လောက်တောင် မရှည်ပါဘူး။ တုတ်ကောင်ကူးစက်ခံရတာကို enterobiasis ဒါမှမဟုတ် oxyuriasis လို့ခေါ်ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ အတွေ့ရအများဆုံး ကူးစက်ရောဂါလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ တုတ်ကောင်ကူးစက်မှုဟာ ပျံ့နှံ့လွယ်ပါတယ်။ အသက် ၅ နှစ်နဲ့ ၁၀ နှစ်ကြား အသင်းအဖွဲ့နဲ့ ပုံမှန် ထိတွေ့ ဆက်ဆံနေရတဲ့ ကလေးတွေများ အဖြစ်များပါတယ်။ နောက်တစ်ကြိမ်ပြန်ကူးစက်တာမျိုး ရှိနိုင်ပေမယ့် ကုသတဲ့ အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့ ဆေးသောက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့ ဆင့်ပွားရောဂါတွေနဲ့ နာတာရှည် ဝေဒနာတွေ […]

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Filariasis (သံလုံးကောင်တွေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကပ်ပါးရောဂါ) ကဘာလဲ။ Filariasis ဆိုတာ သံလုံးကောင်တွေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကပ်ပါးရောဂါတစ်မျိုးပါ။ အပ်ချည်မျှင်နဲ့တူတဲ့ သန်ကောင်တွေဟာ လူတွေရဲ့ Lymphatic စနစ်ထဲမှာ နေထိုင်ပြီး ခန္ဓါကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်ကို ထိခိုက်စေလို့ ပိုးဝင်တာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ Filariasis ဟာ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကို ကာလကြာရှည်ခံစားရစေနိုင်ပါတယ်။ အချိန်အကြာကြီး နာကျင်နေတာမျိုး ခြေလက်တွေ ရောင်ရမ်းနေတာမျိုးကို ခံစားရနိုင်ပြီး လိင်မှုကိစ္စဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်တွေလည်း ကျဆင်းသွားနိုင်ပါတယ်။ Filariasis (သံလုံးကောင်တွေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကပ်ပါးရောဂါ) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ Filariasis ဆိုတာ အပူပိုင်းနဲ့ နွေးသမပိုင်းရာသီဥတုရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေ ဥပမာ အာဖရိက၊ ပစိဖိတ်အနောက်ပိုင်းနဲ့ အာရှတို့လို နိုင်ငံတွေမှာ အဖြစ်များတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုပါ။ အသက်အရွယ်မရွေး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့အချက်အလက်တွေကို လျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။ လက္ခဏာများFilariasis (သံလုံးကောင်တွေကြောင့်ဖြစ်တဲ့ […]

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Giardiasis(ဂျီရာဒီရေးစစ်) ကဘာလဲ။ သန့်ရှင်းမှုနည်းတဲ့နေရာတွေနဲ့ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေသောက်သုံးနေရတဲ့ နေရာတွေမှာ နေထိုင်တဲ့သူတွေအနေနဲ့ giardiasis ရောဂါအလွယ်တကူဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒီရောဂါဟာ အဏုမြူမှန်ပြောင်းနဲ့ ကြည့်မှမြင်နိုင်တဲ့၊သေးငယ်တဲ့ giardia lamblia လို့ခေါ်တဲ့ ကပ်ပါးကောင်ကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။ ဒီကပ်ပါးကောင်တွေဟာ မဖွံ့ဖြိုးသေးတဲ့၊ တောရွာလို နေရာတွေရဲ့ စမ်းချောင်းတွေ၊ ကန်တွေ၊ မှာအပြင် မြူနီစပယ် ရေပေးဝေမှုတွေ၊ ရေကူးကန်တွေ ၊ရေတွင်းတွေ မှာလည်း တွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီလို giardia ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းဟာ လူတစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက်ထိတွေ့ခြင်း (သို့) အစားအစာ တွေမှ တစ်ဆင့် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ အိမ်မွေးခွေး၊ ကြောင်လေးတွေမှာလည်း giardia ရောဂါပိုးမကြာခဏ အဝင်ခံရတတ်ပါတယ်။ သင့်အနေနဲ့ ရောဂါပိုးနဲ့ ထိတွေ့ထားတဲ့ အစားအစာ တွေကို စားခြင်း၊ အရည်တွေကို သောက်သုံးခြင်းဖြင့် giardiasis ရောဂါဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ Giardiasis(ဂျီရာဒီရေးစစ်)က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ ဒီရောဂါက အရမ်းအဖြစ်များတဲ့ ရောဂါ တစ်ခု […]

အစားအသောက်မှကူးစက်သောရောဂါများ

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Angiostrongyliasis (အန်ဂျီရိုစထရောင်ဂီလိုင်ရေးဆစ်) ကဘာလဲ။ Angiostrongylus cantonensisလို့ခေါ်တဲ့ သန်လုံးကောင်အမျိုးအစားတစ်မျိုးကြောင့် ဖြစ်တဲ့ကူးစက်ပိုးဝင်ခြင်းရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ အရှေ့တောင်အာရှနဲ့ ပစိဖစ်ဒေသတွေမှာ အတော်အဖြစ်များပါတယ်။ ဒီကပ်ပါးကေင်က ကြွက်ေတွေကို ကူးစက်ဝင်ရောက်နိုင်တာကြောင့် ကြွက်အဆုတ်သန်ကောင်လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ ခရုတွေကိုလည်း ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။ လူတွေက တိရိစ္ဆာန်တွေအသားကိုစားတဲ့အခါဒါမှမဟုတ် ကူးစက်ပိုးတွေရှိနေတဲ့ရေတွေဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ စားတဲ့အခါမှာ ကူးူစက်ခံရနိုင်ပါတယ်။ သေဆုံးခြင်းကိုဖြစ်စေနိုင်တဲ့ပြင်းထန်တဲ့အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပြိး ဦးနှောက်နဲ့အာရုံကြောပျက်စီးမှုကို ဖြစ်စေုနိင်ပါတယ်။ Angiostrongyliasis (အန်ဂျီရိုစထရောင်ဂီလိုင်ရေးဆစ်) က ဘယ်လောက်အဖြစ်များသလဲ ခရီးသည်တွေနဲ့ တိရိစ္ဆာန်တွေကနေတစ်ဆင့် တစ်နေရာကနေတစ်နေရာကို ပျံသွားနိုင်တာကြောင့် အရေးကြီးလာပါတယ်။ လက္ခဏာမပေါ်တဲ့ကူးစက်ပိုးဝင်ေရောက်သူ88%ရှိနေတဲ့ အာရှနဲ့ပစိဖိတ်ဒေသမှာ အများဆုံးတွေ့ရပေမဲ့ ကာရေဘီယန်ဒေသမှာလည်း ကူးစက်သူ25%ရှိနေပါတယ်။ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်တဲ့အချက်အလက်တွေကို လျှော့ချခြင်းအားဖြင့် စီမံနိုင်ပါတယ်။ အချက်အလက်များထပ်မံသိရှိဖို့အတွက် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးသင့်ပါတယ်။   လက္ခဏာများAngiostrongyliasis (အန်ဂျီရိုစထရောင်ဂီလိုင်ရေးဆစ်) ရဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ ဒီအခြေအနေခံစားနေရတဲ့လူနာတွေမှာ ဗိုက်အပြင်းအထန်အောင့်ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အားနည်းခြင်းတွေ သက်သာလာတဲ့အခါမှာ ဖျားခြင်းကနေ ဗဟိုအာရုံကြောမကြီးလက္ခဏာတွေဖြစတဲ့ ပြင်းပြင်းထန်ထန်ခေါင်းကိုက်ခြင်းနဲ့ ဇက်ကြောတောင့်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ပြင်းထန်တဲ့ဗဟိုအာရုံကြောစနစ်ကူးစက်ပိုးဝင်ခြငး – လူနာတွေမှာ အစောပိုင်းကူးစက်ခံနေရချိန်မှာပင် […]