home

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

မီးဖွားပြီးစမှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ အပြောင်းအလဲဖြစ်တတ်တာ သဘာဝပါ။ ဒါတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ဖို့ နည်းလမ်းတွေကို လေ့လာဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးဗဟုသုတ

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

ကလေးမွေးဖွားပြီးခါစအချိန်မှာ အိပ်လို့မရတဲ့ညတွေ၊ ကလေးကိုစောင့်ရှောက်ဖို့စိတ်ပူပန်မှုတွေ၊ အနီးကပ်တာဝန်အားလုံး ကိုယ့်ပခုံးပေါ်ရောက်လာတာ စတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေရှိလာမှာကတော့ သဘာဝပါပဲ။ ကလေးမွေးကာစမေမေတွေ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က စိတ်ဓာတ်ကျ တဲ့ပြဿနာကို ကြုံတွေ့ဖူးပါတယ်။ ဒီလိုကြုံလာရင် မိခင်ဘဝရဲ့ရှောင်လွှဲမရတဲ့စိန်ခေါ်မှုတွေကို မိခင်မေတ္တာပြည့်ဝစွာနဲ့ ဉာဏ်ရှိရှိရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ မွေးဖွားပြီးစ စိတ်ဓာတ်ကျ လက္ခဏာတွေက အကြောင်းရင်းမည်မည်ရရမရှိဘဲ ငိုကြွေးခြင်း စိတ်မရှည်ခြင်း စိတ်တို စိတ်ဆတ်ခြင်း ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း စိုးရိမ်သောကဖြစ်နေခြင်း ဘာတွေကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း အိပ်မပျော်ခြင်း (ကလေးအိပ်ပျော်နေချိန်တောင်မှ) ဝမ်းနည်းနေခြင်း စိတ်အပြောင်းအလဲမြန်ခြင်း အာရုံစူးစိုက်မရခြင်း မွေးပြီး လေးရက်မြောက်နေ့လောက်မှာ ကလေးမွေးပြီးဖြစ်တတ်တဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျ ဝေဒနာ အရှိန်တက်လာလေ့ရှိပြီး ၂ ပတ်မပြည့်ခင်အတွင်း ပြန်သက်သာသွားလေ့ရှိပါတယ်။ ဒီလိုဖြစ်စေနိုင်တဲ့ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေကို မတားဆီးနိုင်ပေမယ့် ဆင်ခြင်နေထိုင်မှုမရှိဘဲကြာလာရင် နောက်ပိုင်းဖြစ်လာနိုင်တဲ့ မီးဖွားပြီးစိတ်ကျဝေဒနာ (postpartum depression -PPD) ကိုတော့ ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်တွေနဲ့ မီးဖွားထားတဲ့ မိခင်တွေကိုပြုစုစောင့်ရှောက်ရမယ့်အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းက […]

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ နဲ့ ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာများကို ပိုမိုသိရှိလိုသည်

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

အမျိုးသမီးတစ်ဝက်ခန့်တွင် ကလေးမွေးပြီး ရက်အနည်းငယ်လောက် စိတ်ကျရောဂါ အနည်းငယ် ဝင်နေတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် သင်လည်း မီးဖွားပြီးနောက်ဖြစ်သော စိတ်ကျရောဂါ ဖြစ်နေလျှင် သင်တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်နေသည်မဟုတ်ပါ။ သင်လုပ်သင့်သည်မှာ အသက်ကိုလေးလေးရှူပြီး အောက်ပါအဆင့်များကို လိုက်နာကာ သင့်ရောဂါကို ကိုယ်တိုင်စီမံကြည့်ပါ။ မီးဖွားပြီးနောက် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း စစ်တမ်းများအရ ပထမဆုံးအကြိမ် မိခင်ဖြစ်လာသော အမျိုးသမီး ၈၀% တွင် မီးဖွားပြီးနောက်ဖြစ်သော စိတ်ကျရောဂါ(PRD) ဖြစ်တတ်ကြောင်း တွေ့ရှိထား၏။ လက္ခဏာများသည် များသောအားဖြင့် ကလေးမွေးပြီး ၂ရက်ခန့်အကြာမှ ပေါ်လာပါသည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ဟော်မုန်းများ ရုတ်တရတ် ထိုးကျသွားသလို ကလေးအတွက် တောက်လျှောက် ဂရုစိုက်မှုပေးရမည့် ခန္ဓါကိုယ်အဖြစ် ပြောင်းလဲမှုများ ရှိလာသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ မီးဖွားပြီးနောက်ဖြစ်သော ပူဆွေးဝမ်းနည်းခြင်းသည် ၄ ရက်မြောက်နေ့တွင် ထိပ်ဆုံးထိရောက်နိုင်ပြီး တစ်နှစ်လောက်ထိအောင် ကြာသွားနိုင်ပါသည်။ များသောအားဖြင့် ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုများ ရပ်သွားသည့် ၂ ပတ်အကြာ၌ ပြန်ကောင်းလာပါသည်။ ညအိပ်မပျော်ခြင်း၊ ရှင်းမပြနိုင်သည့် […]

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်း ဟာ ဆေးကုသမှုမဟုတ်ပါဘူး။ သူဟာ သင့်ကို ကိုယ်ဝန်မရရှိအောင် မလုပ်ပေးနိုင်ပါဘူး။ သင့်မှာ ကလေးရှိဆဲပဲဖြစ်ပြီး ဒီကလေးကို သင့်ထံမှ ဝေးအောင် ယူသွားတာဖြစ်ပါတယ်။ ကလေးတစ်ယောက်ကို ဆုံးရှုံးရခြင်းဟာ မလွယ်ကူပါဘူး။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆိုးကျိုးတွေကို မျှော်လင့်ထားသင့်ပါတယ်။ ဒါမှသာ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းအပြီးမှာ သင့်ကိုယ်သင် စိတ်ရောကိုယ်ပါ ဂရုစိုက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။   ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာ သည် ကိုယ်ဝန်ဖျက်ချအပြီး လပေါင်းများစွာ (သို့) နှစ်ပေါင်းများစွာ အထိခံစားရနိုင်ပါတယ်။ အတွေ့များတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ မိမိကိုယ်ကိုယ် ထိခိုက်လိုသော အပြုအမူများ (သတ်သေလိုခြင်း၊ ဆေးသုံးခြင်း၊ စားသောက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ထိခိုက်အောင်လုပ်ခြင်း၊ ဆက်ဆံရေးအဆင်မပြေခြင်း၊ အလုပ် အလွန်အကျွံလုပ်ခြင်း) ဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ ပြဿနာများ (အိမ်ထောင်ကွဲခြင်း၊ ကလေးကို ဂရုမစိုက်ခြင်း၊ နှိပ်စက်ခြင်း၊ […]

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

စိတ်ဖိစီးမှုဟာ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျမှုကို ဖြစ်စေတယ်ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုဟာ ကိုယ်ဝန်ရှိနေတဲ့ မိခင်တွေကြားမှာ တိုးပွားလာတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအချက်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ မှန်ကန်မှု အနည်းငယ်လည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ စိတ်ဖိစီးမှုဟာ ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသလား။ အဖြေကတော့ ဘယ်လို စိတ်ဖိစီးမှုမျိုးလဲ ဆိုတာပေါ် မူတည်ပါတယ်။ နေ့စဉ် ဖြစ်နေကျ သာမန်စိတ်ဖိစီးမှုဟာ သင့်ကလေးငယ်ကို ထိခိုက်မှု မဖြစ်စေပါဘူး။ အနည်းဆုံးတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဒီလို ယုံကြည်ကြပါတယ်။ သင် အလုပ်သွားတဲ့လမ်းမှာ သင့်ကို လန့်သွားစေတဲ့ အရာတစ်ခုခုကြောင့်တော့ ကလေးပျက်ကျ ခြင်း မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါ့ပြင် ပြင်းထန်တဲ့ စိတ်ဖိစီးခြင်းတွေကိုတော့ လင်မယား ကွာရှင်းခြင်း၊ ချစ်သူ သေဆုံးခြင်းနဲ့ ငွေးရေးကြေးရေး ပြဿနာတွေကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး ဒါဟာ သင့်ကလေးငယ်ရဲ့ ကျန်းမာရေးကို ဆိုးကျိုး ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတစ်ခုက […]

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ

စိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုတွေ ဖိစီးမလာခင်ထိကတော့ သင့်ကလေးငယ်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရတာ ပျော်စရာပါ။ တကယ်လို့သင်က ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေစဉ်ကာလတုန်းက စိတ်ကျရောဂါဖြစ်ခဲ့ဖူးတယ်ဆိုရင် ကလေးမွေးဖွားပြီးရင်တောင်မှ ဒီလိုစိတ်ဓာတ်ကျဆင်းမှုတွေကို ပြန်လည်မြှင့်တင်နိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်လို့သင့်မှာအပျော့စား postpartum depression (မွေးဖွားပြီးစိတ်ဓာတ်ကျမှု) ရှိခဲ့ရင် သင့်ဆရာဝန်က မိမိကိုယ်တိုင်ကုသနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေနဲ့ သင့်အတွက်အထောက်အကူဖြစ်မယ့် စာအုပ်တွေကို လမ်းညွှန်ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ တကယ်လို့သင့်မှာဖြစ်နေတာက အလယ်အလတ်စားကနေ ပြင်းထန်တဲ့ postpartum depressionဆိုရင်တော့ သင်လုပ်လို့ရနိုင်မယ့် အကြံပြုချက်အချို့ကိုအောက်မှာဖော်ပြပေးထားပါတယ်။ စကားပြောခြင်းဖြင့်ကုသသော ကုထုံး (Talking therapies) သင့်ရဲ့လက်တွဲဖော်သို့မဟုတ် သူငယ်ချင်းတစ်ယောက်ယောက်ကို စကားပြောခြင်းက အကူအညီဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုပေမယ့် သင်ဘာတွေဖြစ်နေတယ်ဆိုတာကို နားလည်နိုင်ဖို့ဆိုတာတော့ သူတို့အတွက်ခက်ခဲနေပါလိမ့်မယ်။ သင့်ဆရာဝန်က သင့်အတွက်အထောက်အပံ့ဖြစ်စေမယ့် အဖွဲ့အစည်း၊ အကြံဉာဏ် သို့မဟုတ် စိတ်ပညာဆိုင်ရာကုသရေးပညာရှင် (psychotherapist) စသဖြင့် တစ်ခုခုကို ညွှန်းပေးနိုင်မှာပါ။ သူက အမူအကျင့်ဆိုင်ရာကုထုံး (Cognitive behavioural therapy, CBT) သို့မဟုတ် အပြန်အလှန်ပြောဆိုဆက်ဆံခြင်းကုထုံး (Interpersonal […]

စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေ ကျွမ်းကျင်သူ

ကျွမ်းကျင်သူများနှင့် တွေ့ဆုံရန်see-more-icon