Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်း)

Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်း)ဆိုတာ အသက်ရှူရခက်ခြင်းကို ဖြစ်စေတဲ့ အဆုတ်ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ နာတာရှည် လေပြွန်ကျဉ်းရောဂါမှာ တွေ့ရများတဲ့ပုံစံတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းကြောင့် အများဆုံးဖြစ်တတ်ပါတယ်။

Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်း) ရဲ့လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ

တွေ့ရများတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။

• အသက်ရှူရခက်ခြင်း
• ချောင်းဆိုးခြင်း
• ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း
• လုံးဝန်းပြီး စည်ပိုင်းသဏ္ဍာန် ရင်ဘတ်တည်ဆောက်ပုံ ရှိပါတယ်။
• ပြာနှမ်းခြင်း (အရေပြား၊ လက်သည်းများနဲ့ လက်ချောင်းထိပ်များမှာ ပြာနှမ်းတတ်ပါတယ်)

အထက်ပါဖော်ပြချက်တွေမှာ မပါသေးတဲ့ လက္ခဏာတွေလည်း ရှိနေနိုင်ပါသေးတယ်။ လက္ခဏာ တစ်ခုခုနဲ့ ပတ်သက်လို့ စိုးရိမ်မှုရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။

ဘယ်အချိန်မှာ ဆရာဝန်နဲ့ သွားရောက်တွေ့ဆုံသင့်သလဲ

အောက်ပါလက္ခဏာတွေရှိရင် ဆရာဝန်ပြသင့်ပါတယ်။

• လပေါင်းများစွာ အသက်ရှူရခက်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ပြီး နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုတွေ လုပ်တာတောင် အမောလွယ်တဲ့အခါ။
• နှုတ်ခမ်း၊ လက်သည်းများ ပြာနှမ်းလာတဲ့အခါ။
• အာရုံစူးစိုက်ရခက်လာတဲ့အခါ။

အထက်ပါ လက္ခဏာတွေရှိနေရင်၊ သိလိုတာတွေရှိရင် ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပါ။ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ဖြစ်ပျက်ပုံတော့ မတူနိုင်ပါဘူး။

Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်း) ကို ဘာတွေကဖြစ်စေသလဲ

အောက်ပါအချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဆေးလိပ်၊ ဆေးခြောက်များ သုံးစွဲခြင်း
• လေထုညစ်ညမ်းခြင်း
• ရှားရှားပါးပါးတွေ့ရတတ်တာကတော့ alpha-1-antitrypsin လို့ခေါ်တဲ့ အဆုတ်ကိုကာကွယ်တဲ့ ပရိုတိန်းချို့ယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်တတ်တဲ့ အဆုတ်ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။

 Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်း) ဖြစ်နိုင်ခြေကို ဘာတွေက မြင့်တက်စေသလဲ

အောက်ပါအချက်တွေက မြင့်တက်စေပါတယ်။

• ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း။ ဆေးလိပ်များများသောက်လေ အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးနိုင်ခြေ ဖြစ်ပါတယ်။
• အသက်ကြီးခြင်း။ အသက် ၄၀ကျော်လာရင် အဆုတ်ပျက်စီးခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများလာပါတယ်။
• စက်ရုံလုပ်ငန်းနဲ့ ဓာတုပစ္စည်းများ ထိတွေ့ခြင်း

Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များပျက်စီးခြင်း) ကို ဘယ်လိုအတည်ပြုပါသလဲ

ဆရာဝန်ဟာ ရောဂါရာဇဝင်နဲ့ ဆေးလိပ်သောက်တတ်ခြင်း ရှိမရှိ၊ လေထုညစ်ညမ်းတဲ့နေရာမှာ အလုပ်လုပ်ရခြင်း ရှိမရှိ မေးမြန်းပါလိမ့်မယ်။

တခြားစစ်ဆေးခြင်းတွေကတော့

• အဆုတ်ကို CT scan နှင့် ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်း
• အဆုတ်အတွင်းက သွေးလည်ပတ်မှုကို သိနိုင်ရန် သွေးစစ်ဆေးခြင်း
• သွေးတွင်း အောက်ဆီဂျင်ပမာဏကို တိုင်းတာခြင်း
• အဆုတ်အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းကို စစ်ဆေးခြင်း
• သွေးလွှတ်ကြောတွင်ပါဝင်သော ဓာတ်ငွေ့များတိုင်းတာခြင်း (သွေးပမာဏနှင့် ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်ပမာဏ)
• နှလုံးအခြေအနေသိရန် အီးစီဂျီစစ်ဆေးခြင်း

Emphysema (အဆုတ်လေအိတ်များပျက်စီးခြင်း) ကို ဘယ်လိုကုသပါသလဲ

အပြီးပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်ခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒါပေမယ့် အောက်ပါကုသမှုတွေမှာ ရောဂါအခြေအနေ ပိုမဆိုးသွားရအောင် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

• ဆေးလိပ်သောက်တတ်ရင် ဆေးလိပ်ချက်ချင်းဖြတ်ပါ။
• ချေင်းဆိုးခြင်း၊ အသက်ရှူခက်ခြင်း၊ ဘက်တီးရီးယား ပိုးဝင်ခြင်း စတာတွေကို လျော့ကျစေဖို့ လေပြွန်ကျယ်စေသော ဆေးများ၊ စတီးရွိုက်များ၊ ပဋိဇီဝဆေးများ ပေးပါလိမ့်မယ်။
• အဆုတ်ကိုပြန်လည် အားကောင်းလာစေဖို့ အာဟာရဓာတ်များနဲ့ အောက်ဆီဂျင်များပေးခြင်း စတာတွေ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။ ရောဂါကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်နည်းသွားခြင်းကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ပါတယ်။
• အဆုတ်ပမာဏလျော့ကျစေရန် ခွဲစိတ်ခြင်းနည်းနဲ့ အဆုတ်ရဲ့ မကောင်းတော့တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေကို ဖယ်ရှားလိုက်ရင် အသက်ရှူပိုကောင်းလာစေနိုင်ပါတယ်။ ဒီထက်ပိုဆိုးလာရင် အဆုတ်အစားထိုးခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိုးဝင်ခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်ဖို့ တုတ်ကွေးနဲ့ အဆုတ်ရောဂါ ကာကွယ်ဆေးများ ပေးနိုင်ပါတယ်။

ဘယ်လို နေထိုင်မှုပုံစံနဲ့ အိမ်တွင်းကုထုံးတွေက အဆုတ်လေအိတ်များ ပျက်စီးခြင်းအတွက် အထောက်အကူ ပြုသလဲ

အောက်ပါအခြေအနေတွေက အထောက်အကူပြုပါတယ်။

• ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်း။ ဆေးလိပ်ဖြတ်ရင် အဆုတ်ပျက်စီးခြင်းအတွက်သာမက အလုံးစုံသော ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူ ပြုပါတယ်။
• ဓာတုစက်ရုံများမှ အခိုးအငွေ့နဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုများကို ကာကွယ်ခြင်း
• နေ့စဉ်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအသောက်များစားသုံးခြင်း
• ရောဂါပိုးမဝင်စေရန် ကာကွယ်ခြင်း။ ဆရာဝန်ညွှန်သော ဆေးများသောက်သုံးပြီး တုပ်ကွေးဖြစ်နေသူဆီမှ ပိုးမကူးအောင် အကာအကွယ်ဝတ်ဆင်ခြင်း စတဲ့ နည်းလမ်းတွေနဲ့ဆိုရင် ပိုပြီး သက်သာအောင် နေထိုင်နိုင်ပါတယ်။

Takeaways

အဆုတ်လေအိတ်တွေကနေတဆင့် သွေးထဲကို အောက်စီဂျင်ပို့တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် လေအိတ်လေးတွေ မထိခိုက်အောင် ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။ လက္ခဏာတွေ ပေါ်လာတဲ့အခါ စောစောစီးစီး ကုသမယ်။ နေထိုင်မှုပုံစံပြောင်းလဲမယ်ဆိုရင် ပိုမဆိုးအောင် တားဆီးနိုင်မှာပါ။