Cockayne syndrome (Cockayne ေရာဂါစု) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Cockayne ေရာဂါစုဆိုတာ ဘာလဲ။

Cockayne ေရာဂါစုဆိုတာ အလြန္ရွားပါးျပီး ကေလးငယ္ေတြမွာျဖစ္ေပၚတတ္တဲ့ အာရံုေၾကာအဖြဲ႕အစည္းေရာဂါတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ၄င္းရဲ႕အျခားလကၡဏာေတြကေတာ့ အရပ္ပုျခင္း၊ အရြယ္မတိုင္မီ အိုမင္းရင့္ေရာ္ျခင္း၊ ေနေရာင္ျခည္ဒဏ္ခံႏုိင္ရည္ အလြန္နည္းျခင္း၊ သင္ယူမႈစြမ္းရည္ဖြံ႕ျဖိဳးမႈ အေတာ္အသင့္ သို႔မဟုတ္ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ေႏွာင့္ေႏွးျခင္း စတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါစုဟာ ခႏၶာကိုယ္မွာရွိတဲ့ အေရးၾကီးကိုယ္အဂၤါအားလံုးနီးပါးကို ထိခိုက္ပ်က္စီးေစႏုိင္ပါတယ္။

Cockayne ေရာဂါစု အမ်ိဳးအစား ၃မ်ိဳးကေတာ့

အမွတ္ ၁ – ျဖစ္ေလ့ျဖစ္ထအမ်ားဆံုး အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ ၁ႏွစ္အရြယ္၀န္းက်င္ကေန ေရာဂါလကၡဏာစျပေလ့ရွိျပီး အသက္ ၂ႏွစ္အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါ အျခားကေလးေတြနဲ႔ယွဥ္ရင္ လူေကာင္ေသးေနတာမ်ိဳး၊ ဖြံ႕ျဖိဳးမႈေနာက္က်ေနတာမ်ိဳး သတိျပဳမိမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္ကစလို႔ ဦးေႏွာက္အာရံုေၾကာ၊ အျမင္နဲ႔ အၾကားအာရံုဆိုင္ရာ ခ်ိဳ႕ယြင္းမႈေတြ တျဖည္းျဖည္းျဖစ္ေပၚလာျပီး အသက္ ၂၀ ၀န္းက်င္မွာတင္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးရတတ္ပါတယ္။

အမွတ္ ၂ – အျပင္းထန္ဆံုး အမ်ိဳးအစားျဖစ္ျပီး ေမြးကင္းစအရြယ္ကတည္းက ေရာဂါလကၡဏာေတြ သိသိသာသာေတြ႕ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ေ၀ဒနာရွင္ကေလးငယ္ေတြမွာ ဆိုးရြားျပင္းထန္တဲ့ ေက်ာရိုးနဲ႔ အရိုးအဆစ္ပံုမမွန္မႈေတြ ေတြ႕ရမွာျဖစ္ျပီး အသက္ ၇ႏွစ္၀န္းက်င္မွာပဲ ေရာဂါေၾကာင့္ ကြယ္လြန္ၾကရပါတယ္။

အမွတ္ ၃ – ျပင္းထန္မႈအနည္းဆံုး အမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ ကေလး အသက္ၾကီးလာမွသာ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

Cockayne ေရာဂါစုဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Cockayne ေရာဂါစုဟာ အလြန္အျဖစ္နည္းတဲ့ ေရာဂါစုတစ္ခု ျဖစ္ျပီး ေယာက္်ားမိန္းမမေရြး၊ လူမ်ိဳးမေရြး တန္းတူညီတူ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္။ ေဆးပညာသမိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္အထိ ဒီေရာဂါရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိထားသူ လူနာ ၁၄၀ ဦးသာ ရွိခဲ့ပါတယ္။

အခ်က္အလက္မ်ား ထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Cockayne ေရာဂါစုရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

ဒီေရာဂါစုရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ေမြးကင္းစအရြယ္ကတည္းက ဦးေခါင္းအရြယ္အစား ပံုမွန္ထက္ေသးျခင္း၊ ၾကီးထြားဖြံ႕ျဖိဳးမႈ ေနွာင့္ေႏွးျခင္း
  • အရပ္ပုျခင္း
  • ေနေရာင္ျခည္ဒဏ္မခံႏိုင္ျခင္း – ဒီေရာဂါရွိသူ ကေလးငယ္ေတြဟာ ေနေရာင္ျခည္အနည္းငယ္ထိလိုက္တာနဲ႔ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ထလာတတ္ပါတယ္
  • အၾကားအာရံုဆံုးရႈံးျခင္း
  • အျမင္အာရံုခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း
  • သြားကိုက္ျခင္း
  • အရိုးေရာဂါမ်ား
  • ေျခလက္မ်ား အျမဲေအးေနျခင္း

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက Cockayne ေရာဂါစု ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

ဒီေရာဂါျဖစ္ပြားေစတဲ့ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ DNA ထိခိုက္ပ်က္စီးတဲ့အခါ ျပဳျပင္ေပးတဲ့ CSA သို႔မဟုတ္ CSB မ်ိဳးဗီဇေတြ ေဖာက္ျပန္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနေရာင္ျခည္၊ အဆိပ္အေတာက္၊ ဓာတုပစၥည္းေတြနဲ႔ ထိေတြ႕မိျခင္းတို႔ေၾကာင့္ DNA ထိခိုက္ပ်က္စီးႏုိင္ပါတယ္။

အဆိုပါမ်ိဳးဗီဇေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္ ပ်က္စီးသြားတဲ့ DNA ကို ျပန္လည္မျပဳျပင္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ ဆဲလ္ပ်က္စီးျခင္း၊ ဆဲလ္ေသဆံုးျခင္းတို႔ ျဖစ္ေပၚျပီး ေနာက္ဆက္တြဲရလဒ္အေနနဲ႔ ေနေရာင္ျခည္ဒဏ္ခံႏိုင္စြမ္း အလြန္အမင္းက်ဆင္းျခင္း၊ အရြယ္မတိုင္မီ အိုမင္းရင့္ေရာ္ျခင္း စတဲ့ လကၡဏာေတြ ေပၚလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေရာဂါဟာ မ်ိဳးရိုးလိုက္တတ္ျပီး က်ား၊မ ခရိုမိုဆုမ္းေတြနဲ႔ မသက္ဆိုင္တဲ့ ငုပ္လွ်ိဳးမ်ိဳးဗီဇေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မိဘႏွစ္ပါးလံုးဆီက ေဖာက္ျပန္မ်ိဳးဗီဇတစ္ခုစီ ဆက္ခံရရွိတဲ့သူေတြမွာသာ ေရာဂါပါလာမွာျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Cockayne ေရာဂါစု ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

အေသးစိတ္သိရွိလိုပါက သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲ႔ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

Cockayne ေရာဂါစု ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

ဒီေရာဂါစုရဲ႕လကၡဏာေတြကို ေမြးကင္းစအရြယ္ကတည္းက သိသိသာသာ ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဦးေခါင္းလံုးပတ္အရြယ္အစား ပံုမွန္ထက္ေသးေနျခင္းအပါအ၀င္ ဒီေရာဂါရွိေၾကာင္း ညႊန္ျပႏုိင္တဲ့ အျခား၀ိေသသလကၡဏာေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။

သက္ဆိုင္ရာဆရာ၀န္အေနနဲ႔ CSA သို႔မဟုတ္ CSB မ်ိဳးဗီဇစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ျပီး Cockayne ေရာဂါစုဟုတ္မဟုတ္ အေျဖရွာအအတည္ျပဳႏို္င္ပါတယ္။

Cockayne ေရာဂါစုကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ဒီေရာဂါကို ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ကုသႏိုင္တဲ့နည္းလမ္း မရွိေသးတဲ့အေလ်ာက္ ေရာဂါရဲ႕ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြကို အတတ္ႏိုင္ဆံုး ေလ်ာ့ခ်ႏုိင္ျပီး လူနာရဲ႕ ဘ၀အရည္အေသြး တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစတဲ့ ကုထံုးေတြကိုသာ အဓိကအားထားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

  • ကာယကုထံုး – ေတာင့္တင္းေနတဲ့ အဆစ္နဲ႔ၾကြက္သားေတြကို ေျဖေလ်ာ့ရာမွာ အေထာက္အကူျပဳႏုိင္ပါတယ္။
  • ေဆး၀ါးကုထံုး – ၾကြက္သားရုန္းက်ံဳ႕ျခင္း၊ ကတုန္ကယင္ျဖစ္ျခင္းတို႔ ေလ်ာ့ပါးသက္သာေအာင္ ကူညီႏုိင္ပါတယ္။
  • စကားေျပာကုထံုး – ကေလးငယ္ စကားအနည္းငယ္ေျပာတတ္လာဖုိ႔၊ သူ႔ရဲ႕စိတ္ကူးအေတြးေတြကို လူၾကီးမိဘေတြသိေအာင္ ေျပာျပႏုိင္ဖို႔ ဒီကုထံုးက ကူညီေပးမွာျဖစ္ပါတယ္။
  • ေနေရာင္ျခည္နဲ႔ထိေတြ႕မိျပီး ေနေလာင္ျခင္း၊ အရည္ၾကည္ဖုထျခင္းတို႔ မျဖစ္ရေအာင္ ေနေရာင္ကာလိမ္းေဆးသံုးဖုိ႔ မျဖစ္မေန လိုအပ္ပါတယ္
  • အျမင္အာရံု၊ အၾကားအာရံု အေထာက္အကူျပဳကိရိယာ အသံုးျပဳျခင္း

Cockayne ေရာဂါစုဟာ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် တျဖည္းျဖည္းပိုဆိုးလာတတ္တဲ့ သေဘာသဘာ၀ရွိတဲ့အျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ိဳးေတြ အခ်ိန္မေရြး ျဖစ္ေပၚႏုိင္တဲ့အတြက္ ေရာဂါအေျခအေန ဆိုး၀ါးလာျခင္းရွိမရွိ အခ်ိန္မီသိႏို္င္ေအာင္ ေ၀ဒနာရွင္ကေလးငယ္ကို ၆လတစ္ၾကိမ္ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈ ပံုမွန္ျပဳလုပ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Cockayne ေရာဂါစုကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။