အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေလျဖတ္္ျခင္း ဆုိသည္မွာ ဦးေႏွာက္၏ အစိတ္အပုိင္း တစ္ခုဆီသုိ႔ ေသြးစီးဆင္းမွဳ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္လွ်င္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ လြန္စြာ ေလ်ာ့နည္းလွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ Brain attack ဟုေခၚပါတယ္။ စကၠန္႔ အနည္းငယ္ထက္ ပုိၾကာကာ ေသြးစီးဆင္းမွဳ နည္းပါက ဦးေႏွာက္၏ တစ္ရွဴးစမ်ားထံ ေအာက္စီဂ်င္နွင့္ အာဟာရမ်ား ေရာက္မွဳ နည္းသြားပါတယ္။ ထုိအခါ ဦးေႏွာက္ ဆဲလ္မ်ား ေသဆုံးသြား ႏိုင္ပါတယ္။

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေလျဖတ္ျခင္း ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

-ခႏၶာကုိယ္ တစ္ျခမ္းတြင္ရွိ မ်က္ႏွာ၊ လက္ေမာင္း သုိ႔မဟုတ္ ေျခေထာက္တုိ႔ ရုတ္တရက္ အားနည္းလာျခင္း၊ ထုံက်င္လာျခင္း

-လက္ႏွစ္ဘက္ကိုေခါင္းေပၚ ျပိဳင္တူေျမွာက္ၾကည့္ပါက ေလျဖတ္ေသာလက္မွာ ေအာက္သုိ႔ျပန္က်သြားပါလိမ့္မယ္။ အလားတူပင္

– ျပံဳးျပေသာ အခါ ပါးစပ္ရဲ႕ တစ္ျခမ္းမွ သြားရည္က်ျခင္း၊  ရုတ္တရက္ အျမင္အာရုံ ႏွင့္ အျခားေသာ အာရုံခံစားမွဳမ်ား ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊ စကားမေျပာႏုိင္ေတာ့ျခင္း၊ စကားေျပာ မပီသျခင္း၊ သူမ်ား စကားေျပာေသာအခါ နားမလည္ျခင္း တုိ႕ဟာလည္း ေလျဖတ္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်န္ၾကာလာသည္ႏွင့္ အမွ် ထုိလကၡဏာမ်ား ပုိမုိဆုိးလာပါသည္။

ရုတ္တရက္ အျမင္အာရုံဆုံးရွဳံးျခင္းမွာ မ်က္လုံးတစ္ဘက္တြင္ သာအျဖစ္မ်ား ပါတယ္။ အျမင္ အာရုံေ၀၀ါးျခင္း၊ အနက္ေရာင္မ်ား ျမင္ျခင္း၊ နွစ္ထပ္ျမင္ျခင္း တုိ႔လည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ ခႏၶာကုိယ္ကုိ ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ မထိ္န္းႏုိင္ေတာ့ျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း၊ ၾကိဳ႕ထုိးျခင္း၊ ျမိဳခ်ရ ခက္ခဲျခင္း တုိ႕ကိုလည္းေတြ႕ႏုိင္ပါတယ္။

ရုတ္တရက္ အေၾကာင္းျပခ်က္မရွိဘဲ ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကုိက္ျခင္း ျဖစ္ကာ သတိလစ္သြားျခင္းဟာ ဦးေနွာက္ထဲ ေသြးယုိျခင္းေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

လမ္းေလွ်ာက္ရခက္ခဲျခင္း- လမ္းေလွ်ာက္ေနစဥ္ မၾကာခဏ ခလုတ္တုိက္ျခင္း၊ မူးေ၀ျခင္း၊ ဟန္ခ်က္ပ်က္ျခင္း၊ သတိလစ္ျခင္း စသည္တုိ႕လည္း ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

ရုတ္တရက္ သတိလစ္၍ လဲက်သြားျခင္း ဟာလည္း ေလျဖတ္ျခင္း ရဲ႕ လကၡဏာတစ္ခုပါပဲ။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ ေလျဖတ္ျခင္းဟာ အေရးေပၚ အေျခအေန တစ္ခုပါ။ ခ်က္ခ်င္းကုသဖုိ႕လုိအပ္ပါတယ္။ ေစာေစာကုသပါက ဦးေႏွာက္ ထိခုိက္မွဳ ေလ်ာ့နည္းျပီး ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ဳိးလည္း နည္းႏုိင္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေသြးလႊတ္ေၾကာ ပိတ္လွ်င္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေသြးေၾကာေပါက္ ျခင္း/ေသြးယုိျခင္းေၾကာင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ရပါတယ္။ ေခတၳ ဦးေႏွာက္သုိ႔ ေသြးစီးဆင္းမွဳ နည္းသြားေသာ အေျခအေနကုိ ေတာ့ Transient ischemic attack\TIA လုိ႔ေခၚပါတယ္။

ေသြးလႊတ္ေၾကာ ပိတ္ေသာေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္း

ဦးေႏွာက္သုိ႔ စီးဆင္းေသာ ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ာ ပိတ္ျခင္း၊ က်ဥ္းျခင္း၊ ေသြးအေရာက္ အလြန္နည္းျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျဖစ္အမ်ားဆုံးမ်ားမွာ

 

-Thrombotic stroke- ဦးေႏွာက္ထဲတြင္ စီးဆင္းေသာ ေသြးလႊတ္ေၾကာ တစ္ခုခုတြင္ ေသြးခဲပိတ္ဆုိ႔၍ ျဖစ္ေသာ ေလျဖတ္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ပိတ္ဆုိ႔ေသာ အရာမွာ အဆီမ်ားစုျပဳံျခင္းလည္းျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္၊ ထုိအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ ေသြးစီးဆင္းမွဳေလ်ာ့နည္းျပီး atherosclerosis ဟုေခၚပါတယ္။

-Embolic stroke- ေသြးခဲသုိ႔မဟုတ္ ပိတ္ဆုိ႔ေသာအရာသည္ ဦးေႏွာက္ထဲရွိေသြးေၾကာတြင္မဟုတ္ဘဲ အမ်ားအားျဖင့္ ႏွလုံးထဲတြင္ ျဖစ္ပါသည္။ ေအာက္ခံ ႏွလုံးေရာဂါ တစ္ခုခု ေၾကာင့္ ထုိေသြးခဲ ရုတ္တရက္ ျပဳတ္ထြက္ကာ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာထဲ သြားပိတ္ျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေစျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိေသြးခဲကုိ embolus ဟုေခၚပါတယ္။

Hemorrhagic stroke- ဦးေႏွာက္ထဲရွိ ေသြးေၾကာ တစ္ခုခု ေသြးယုိျခင္း၊ ေပါက္ျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးအလြန္တုိးျခင္း၊ ေသြးခဲေပ်ာ္ေဆးမ်ားေသာက္ေနရျခင္း၊ ေသြးေၾကာနံရံမ်ားတြင္ အားေပ်ာ့ေသာ ေနရာေလးမ်ားရွိျခင္း တုိ႔ေၾကာင့္ ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးရာပါ အလြန္ပါးေသာ ေသြးေၾကာမ်ား ေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ လည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သုို႔ေသာ္ ရွားပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ေသြးယုိျခင္း အမ်ိဳးအစားမ်ားမွာ

  • Intracerebral hemorrhage- ဦးေႏွာက္ထဲရွိ ေသြးေၾကာေပါက္ကာ ေဘးရွိ ဦးေႏွာက္တစ္ရွဴးမ်ား ေသြးမ်ား၀င္ေရာက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္မ်ားမွ လုိအပ္ေသာ ေအာက္ဆီဂ်င္ႏွင့္ အာဟာရရရွိမွဳ နည္းသြားပါတယ္။ ေသြးတုိးျခင္း၊ ဦးေခါင္းပုိင္းထိခုိက္ျခင္း၊ ေသြးေၾကာမ်ား ပုံမွန္မဟုတ္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ျခင္း၊ ေသြးၾကဲေဆးမ်ား သုံးစြဲေနျခင္း စသည္တုိ႔ေၾကာင့္ ဦးေႏွာက္ေသြးယုိတတ္ပါတယ္။
  • Subarachnoid hemorrhage- ဦးေႏွာက္ ၏မ်က္ႏွာျပင္ေပၚ သို႔မဟုတ္ မ်က္ႏွာျပင္အနီးရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာတစ္ခု ေပါက္ျခင္းျဖင့္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ ဦးေခါင္းခံြၾကားေနရာထဲသုိ႔ ေသြးမ်ား၀င္သြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကုိက္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ ထုိေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းမွာ ေသြးေၾကာတြင္ ေသးငယ္၍ ဘယ္ရီသီးပုံစံ အိတ္ကေလးျဖစ္ေနျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိအေျခအေနကို aneurysm ဟုေခၚပါတယ္။ ထုိသုိ႔ ေသြးေၾကာေပါက္ျပီးပါက ဦးေႏွာက္ထဲရွိ ေသြးေၾကာမ်ားမွာ က်ယ္ျပီး ျပန္က်ဥ္းကာ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္မ်ား ဆီသုိ႔ေသြးေရာက္ရွိမွဳ ေလ်ာ့နည္းသြားပါတယ္။
  • Transient ischemic attack ဟာ ေလျဖတ္ျခင္းအေသးစားျဖစ္ျပီး လကၡဏာမ်ားဟာ ေလျဖတ္ျခင္းႏွင့္ ဆင္တူပါတယ္။ ဦးေႏွာက္သုိ႔ ေခတၱ ၅ မိနစ္ခန္႔ ေသြးစီးဆင္းမွဳ ေလ်ာ့နည္းသြားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေလျဖတ္ျခင္းကဲ့သုိ႔ပဲ ဦးေႏွာက္သုိ႔ စီးဆင္းေသာ ေသြးေၾကာတြင္ ေသြးခဲ ပိတ္ဆုိ႔ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ပိတ္ဆုိ႔ျခင္းဟာ ေခတၱခဏ သာျဖစ္ပါတယ္။

 

 

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေလျဖတ္ျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

-အ၀လြန္ျခင္း

-ကုိယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳနည္းျခင္း

-အရက္ လြန္စြာ ေသာက္သုံးျခင္း

-မူးယစ္ေဆးမ်ား သုံးစဲြျခင္း

-ေသြးတုိးေရာဂါရွိျခင္း- ေသြးေပါင္ ၁၂၀/၈၀ အထက္ျမင့္ပါက ေလျဖတ္ျခင္းျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို စတင္ ျမင့္တက္ေစပါတယ္။ ဆရာ၀န္က မည္သည့္အသက္အရြယ္တြင္ ေသြးေပါင္ မည္မွ်ရွိသင့္ေၾကာင္း ဆုံးျဖတ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။

-ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ႏွင့္ ေဆးလိပ္ေငြ႕မၾကာခဏ ရွဴရျခင္း

-ေသြးထဲ အဆီဓါတ္မ်ားျခင္း

-ဆီးခ်ိဳေရာဂါရွိျခင္း

 

 

 

 

 

 

-Obstructive sleep apnea- ညဘက္ အိပ္ေပ်ာ္စဥ္ ေသြးထဲ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပမာဏ ေလ်ာ့နည္းျခင္း

-ႏွလုံးႏွင့္ ေသြးေၾကာ ဆုိင္ရာ ေရာဂါမ်ား ရွိျခင္း- ႏွလုံးအားနည္းျခင္း၊ ေမြးရာပါႏွလုံး ေရာဂါ၊ နွလုံးခုန္ႏွဳန္း ပုံမမွန္ျခင္း၊ ပုိး၀င္ျခင္း

-မိသားစု၀င္ထဲတြင္ ေလျဖတ္ေရာဂါ၊ ႏွလုံးေရာဂါ သုိ႔ transient ischemic attack ျဖစ္ဖူးျခင္း

-အသက္ ၅၅ ႏွစ္ႏွင့္ အထက္ျဖစ္ျခင္း

-အာဖရိကန္ ႏွင့္ အေမရိကန္လူမ်ိဳးမ်ားတြင္ ေလျဖတ္ျခင္း ပုိမုိျဖစ္ျခင္း

-ေလျဖတ္ျခင္းဟာ အမ်ိဳးသားမ်ားတြင္ ပုိမုိ ျဖစ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရျပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ အသက္ပုိမုိၾကီးမွသာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

-အမ်ိဳးသမီးမ်ားတြင္ သေႏၶတားေဆးမ်ား သုိ႔မဟုတ္ ေဟာ္မုန္းပါေသာေဆးမ်ား သုံးစဲြျခင္း။ ကုိယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း။ မီးဖြားျခင္း။

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ား မရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ ့health condition မျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာ မွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အေရးေပၚခန္းထဲတြင္ စမ္းသပ္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

-ပထမဆုံးျပဳလုပ္တာကေတာ့ CT\ ကြန္ျပဴတာ ဓါတ္မွန္ျဖစ္ပါတယ္။ ထုိဓါတ္မွန္ျဖင့္ ဦးေႏွာက္ထဲ ေသြးယုိမွဳကုိ သိျမင္ႏုိင္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းေၾကာင့္လား၊ ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းေၾကာင့္လား ကိုလည္း ခဲြျခားသိႏုိင္ပါတယ္။

-MRI \သံလုိ္က္ဓါတ္မွန္ ကုိလည္း CT အစား အသုံးျပဳႏုိင္ပါတယ္။

-ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ ေလျဖတ္ပါက ECG\EKG ကုိ ႏွလုံးအတြက္ စစ္ေဆးရပါတယ္။

-ေအာက္ပါတုိ႔ကို ေသြးေဖါက္စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္းႏွင့္ ဆင္တူတဲ့ အျခားေရာဂါမ်ား ကုိ သိရွိႏုိင္ျပီး ေလျဖတ္ျခင္းေသခ်ာပါက မည္သည့္ ကုသမွဳကို ေပးႏုိုင္မည္ကို ပါသိႏုိင္ပါတယ္။

  • Complete blood count
  • ေသြးထဲရွိ သၾကားဓါတ္
  • Electrolytes
  • အသည္းႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္စြမ္း
  • Prothrombin time and INR( ေသြးခဲရန္ အခ်ိန္မည္မွ် ၾကာမည္ကို စစ္ေဆးျခင္း)

ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏွလုံးေသြးေၾကာပါ က်ဥ္းမက်ဥ္း စစ္ေဆးရန္

-Carotid ultrasound\Doppler scan

-သံလု္ိက္ ဓါတ္မွန္ Magnetic resonance angiogram

-ကြန္ျပဴတာ ဓါတ္မွန္ CT angiogram

-ဆရာ၀န္မွ ေလျဖတ္ျခင္းဟာ ႏွလုံးထဲက ျပသနာေၾကာင့္ဟု သံသယျဖစ္ပါက Echocardiogram or Holter monitorin or telemetry test ကုိျပဳလုပ္ရႏုိင္ပါတယ္။ ႏွလုံးေသြးေၾကာ ေရာဂါ တစ္ခုခု ေၾကာင့္ လည္းေလျဖတ္ျခင္းအျဖစ္မ်ား ပါတယ္။

 

Stroke (ေလျဖတ္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေသြးေၾကာပိတ္ျခင္းေၾကာင့္လား၊ ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းေၾကာင့္လား အေပၚ မူတည္ပါတယ္။

Ischemic stroke(ေသြးေၾကာ ပိတ္ျခင္း)

ဦးေႏွာက္သုိ႔ ေသြးလွ်င္ျမန္စြာ ျပန္ရႏုိင္ရန္

-ေလျဖတ္ျပီး ၃ နာရီအတြင္း ေသြးခဲေဖ်ာ္ေဆးကုိ ေသြးျပန္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ ေပးပါတယ္။ ပုိျမန္ႏိုင္လွ်င္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အသက္ရွင္ႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္တက္ေစျပီး ေနာက္ဆက္တဲြ ဆုိးက်ိဳးမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်ေပးပါတယ္။

  • Aspirin – ေနာက္ထပ္ ေလျဖတ္ျခင္း ထပ္မျဖစ္ရန္ အေရးေပၚ ခန္းထဲတြင္ ခ်က္ခ်င္းေပးေသာ ေဆးျဖစ္ပါတယ္။ သူဟာ ေသြးခဲျခင္းကုိ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။
  • Tissue plasminogen activator(TPA) ကုိလက္ေမာင္း ေသြးျပန္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ ထုိးသြင္းျခင္း- ေလျဖတ္ျပီး ၄ နာရီခဲြ အတြင္းေပးရေသာ ကုသနည္းျဖစ္ပါတယ္။ ေလျဖတ္ျခင္းကုိ ျဖစ္ေစတဲ့ ေသြးခဲကို ေပ်ာ္ေစပါတယ္။ ျမန္ျမန္ျပန္ သက္သာေစပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲတြင္ မည္သည့္ေသြးယုိစိမ့္ျခင္းမွ မရွိပါမွ အသုံးျပဳရေသာ နည္းလမ္းျဖစ္ပါတယ္။

 

-အေရးေပၚ ကုသနည္းမ်ား

ေသးငယ္ ရွည္လ်ားေသာ ပုိက္ေပ်ာ့ တစ္ခုကုိ ေပါင္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ေသြးေေၾကာပိတ္ေသာ ေနရာထိထည့္သြင္းျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိပုိက္တြင္ ေသြးခဲေဖ်ာ္ရန္္ ကိရိယာေလးပါ သြားပါတယ္။

 

-အျခားနည္းလမ္းမ်ား

  • ဆရာ၀န္မွ အဆီမ်ားျဖင့္ ပိတ္ဆုိ႔ေနေသာ ေသြးလႊတ္ေၾကာကို ဖြင့္ခ်ျခင္း
  • Carotid endarterectomy – ခဲြစိပ္ဆရာ၀န္မွ လည္ပင္း၏ တစ္ဘက္တစ္ခ်က္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ားထဲမွ ပိတ္ဆုိ႔ေနေသာ အရာမ်ားကုိ ဖယ္ထုတ္ျခင္း။ ေနာက္ထပ္ ေလျဖတ္ျခင္း ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို ေလ်ာ့နည္းေစပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ႏွလုံးေရာဂါ ရွိေသာ သူမ်ားတြင္ လုပ္ရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။
  • Angioplasty and stents- ထိပ္တြင္ ေဘာလုံးေလးပါေသာကိရိယာကုိ ေပါင္ျခံ ေသြးလႊတ္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ လည္ပင္းေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ား အထိထုိးသြင္းကာ ထုိ ေဘာလုံးေလးကို ခ်ဲ႕ျခင္းျဖင့္ ေသြးေၾကာခ်ဲ႕ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ထုိ႔ေနာက္ stent ကုိထည့္ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

 

ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ ေလျဖတ္ျခင္း

အေရးၾကီး ဆုံးမွာ ေသြးတိတ္ေအာင္ထိန္းရန္ ႏွင့္ ဦးေႏွာက္ ထဲေသြးတုိးျခင္း ေလွ်ာ့ခ်ရန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ ထပ္မျဖစ္ေစရန္ ခဲြစိပ္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ပါတယ္။

  • Warfarin and clopidogrel ကဲ့သုိ႔ ေသြးခဲေပ်ာ္ေဆးမ်ား သုံးေနပါက ေသြးၾကဲျခင္းကုိ ခုခံရန္ ေဆး သို႔မဟုတ္ ေသြးပစၥည္းမ်ား အေၾကာထဲသြင္း ရႏုိင္ပါတယ္။ ထုိ႔ျပင္ ဦးေႏွာက္တြင္း ေသြးတုိးမွဳကို ေလ်ာ့နည္းေစရန္၊ တက္ျခင္းကုိ ကာကြယ္ရန္ ေဆးမ်ားလည္း အသုံးျပဳရႏုိင္ ပါတယ္။

-ေသြးတိတ္ပါက ဂရုစုိက္ ေထာက္ပံ့မွဳမ်ား လုိအပ္ပါတယ္။ ေသြးယုိေသာ ေနရာ ၾကီးပါက ေသြးတိတ္ရန္၊ ဦးေႏွာက္တြင္း ေသြးမတုိးေစရန္ ခဲြစိပ္ျခင္းကုိ ျပဳလုပ္ရႏုိင္ပါတယ္။

ခဲြစိပ္ကုသနည္းမ်ားကုိ ေသြးေၾကာပုံမမွန္ျခင္း အေျခအေနမ်ားျဖစ္တဲ့ aneurysm or arteriovenous malformation တုိ႔တြင္ ျပဳလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။

  • Surgical clipping- ခဲြစိပ္ကာ ေသြးယုိေနေသာ ေသြးေၾကာေနရာကုိ Clip ေသးေသးျဖင့္ ညွပ္ျခင္း
  • Coiling( endovascular embolization) – ေသးငယ္ ရွည္လ်ားေသာ ပုိက္ေပ်ာ့ တစ္ခုကုိ ေပါင္ရွိ ေသြးလႊတ္ေၾကာမွ တစ္ဆင့္ ဦးေႏွာက္ ေသြးေၾကာေပါက္ေသာ ေနရာထိထည့္သြင္းကာ ဓါတ္မွန္သုံး၍ အေပါက္ကုိ coil ျဖင့္ျဖည့္ျခင္း
  • Surgical AVM removal- ေသြးေၾကာေပါက္၍ ေလျဖတ္သြားေသာ ဦးေႏွာက္ေနရာ ေသးငယ္ပါက/အေပၚယံသာျဖစ္ပါက ခဲြစိပ္ ဖယ္ထုတ္နည္းကုိသုံးပါတယ္။
  • Intracranial bypass- ဦးေႏွာက္တြင္း ေသြးေၾကာကို ခဲြစိပ္၍ bypass လုပ္ျခင္း
  • Stereotactic radiosurgery- ပုိမုိ္ေကာင္းမြန္ အဆင့္ျမင့္တဲ့၊ အနည္းငယ္သာ ခဲြစိပ္ရန္လုိတဲ့ နည္းလမ္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးေၾကာပုံမမွန္ျခင္းမ်ား ကုိ ကုသျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ေလျဖတ္ျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ေလျဖတ္ျခင္း အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

-လမ္းေလွ်ာက္ပါက တုတ္ကုိင္ေလွ်ာက္ျခင္း

-Occupational therapist ထံမွ မိမိကုိယ္မိမိ တစ္ကုိယ္ရည္ ကိစၥမ်ား လုပ္ကုိင္နည္းသင္ယူျခင္း

-ခႏၶာကုိယ္၏ ေလျဖတ္ေသာ အစိတ္အပုိင္း သာမက အျခားအစိတ္အပုိ္င္းမ်ာကို ပါ ဂရုစုိက္ျခင္း

-Speech therapist ႏွင့္ စကားေကာင္းမြန္စြာေျပာ ႏိုင္ရန္ ေလ့က်င့္ျခင္း

-အစားအေသာက္ ေကာင္းစြာ စားႏုိင္ေအာင္ သင္ယူျခင္း

 

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 14, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 14, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ