ဆေးစစ်ချက်များ

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Anion gap ဆိုတာ ဘာလဲ Anion gap (AG) သည် ဆဲလ်ပြင်ပပိုင်းရှိ cations နှင့် anions ကြား ခြားနားမှု ဖြစ်သည်။ Anion gap ကို ဓါတ်ခွဲခန်းတွင် တိုင်းတာနိုင်၏။ (ဥပမာ – AG = [Na + + K +] – [Cl- + HCO3-]) ဤတွက်ချက်မှုများသည် ဆရာဝန်အား သင့် ကူးစက်ရောဂါ၏ အကြောင်းရင်းကို သတ်မှတ်နိုင်ဖို့ ကူညီသည်။ ဥပမာ Lactic acid များ စုပုံလာခြင်းကြောင့် ဖြစ်သော metabolic acidosis (သွေးအထွက်လွန်ခြင်း သို့မဟုတ် အသက်ရှု ခက်ခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်သော သွေးလန့်ခြင်း၏ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာ) သို့မဟုတ် […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Anti-Cyclic Citrullinated Peptide Antibody ဆိုတာ ဘာလဲ Cyclic Citrullinated Peptide (CPP) ကို အဆစ်ရောင်ခြင်းအား ရောဂါ အမည်တပ်နိုင်ရန် သုံး၏။ Citrullinated Peptide Antigen များသည် အမိုင်နိုအက်စစ် ornithine မှ Arginine အဖြစ်သို့ ပြောင်းရာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။ CPP antibodies များသည် လေးဖက်နာနှင့်တူသော အဆစ်ရောင်ခြင်း (RA) တွင် အစောဆုံး ပေါ်လာတတ်ပြီး လူနာအများစုတွင် သွေးစစ်ရနိုင်သည်။ Citrulline antibodies များ လူနာ၏ သွေးတွင် ပေါ်လာပါက ၎င်းသည် လူနာတွင် RA ရောဂါ ရှိကိုရှိနေပြီဟု ဆိုလိုသည်။ ထို့ကြောင့် CPP antibodies များသည် ဘာကြောင့်မှန်းမသိ အဆစ်ရောင်နေသော လူနာများတွင် ရောဂါ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Anti-DNA antibody စစ်ဆေးခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ။ Anti-DNA antibody စစ်ဆေးခြင်းသည် systemic lupus erythematosus (SLE) ကို ရောဂါ အမည်တပ်ရန် အသုံးဝင်၏။ antibodies များကို SLE လူနာ ၆၅ မှ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းတွင် တွေ့ရပြီး တခြားသော ရောဂါများတွင် မတွေ့ရသလောက် ရှား၏။ systemic lupus erythematosus ၏ လက္ခဏာများမှာ antibody ပမာဏ များခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် antibody ပမာဏသည် သာမန် (သို့) နည်းပါးနေပါက သင့်၌ systemic lupus erythematosus မရှိဟု မဆိုလိုပါ။ အဘယ့်ကြောင့်ဆိုသော် ကိုယ်ခံအားမှ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်တိုက်သော တခြား ရောဂါများသည်လည်း antibody […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Antidiuretic ဟော်မုန်းဆိုတာ ဘာလဲ။ Antidiuretic ဟော်မုန်း (ADH) ကို Antidiuretic ဟော်မုန်း ချို့တဲ့ခြင်း (သို့) ပိုလျှံခြင်းကို ဖြစ်စေသည့် အကြောင်းရင်းကို အမည်တပ်နိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်နိုင်ရန် အသုံးပြုပါသည်။ သို့သော် ဤစစ်ဆေးမှုကို ယေဘုယျအနေနှင့် မလုပ်ပါ။ ထိုအခြေအနေအား အမည် တပ်နိုင်ရန် ဆရာဝန်သည် ရောဂါ လက္ခဏာများနှင့် သွေး၏ osmolality နှင့် osmotic urine, electrolytes စသည့် စစ်ဆေးချက်များကို အခြေခံ ကြည့်ရမည် ဖြစ်သည်။ ADH (သို့) vasopressin ကို hypothalamus မှ ထုတ်လုပ်ပြီး posterior piyuiyary lobe တွင် သိုလှောင်ထားသည်။ ADH သည် အသည်းမှ ပြန်စုပ်ယူသော ရေပမာဏကို ထိန်းချုပ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Antimitochondrial antibody ဆိုတာ ဘာလဲ Antimitochondrial antibody စစ်ဆေးခြင်းအား မကြာခဏ ဆိုသလို Primary Biliary cirrhosis (PBC) ရောဂါအမည် တပ်ရာတွင် အထောက်အကူရရန် သုံး၏။ Antimitochondrial antibodies များသည် cytoplasmic antibodies များဖြစ်ကြပြီး Mitochondria ပေါ်ရှိ lipoprotein များအား တိုက်ရိုက် တိုက်ခိုက်ကြသည်။ Antimitochondrial antibodies များအား PBC ရှိသော လူနာ ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းတွင် တွေ့ရှိရပါသည်။ အုပ်စု M-2 antibody များသည် PBC ရောဂါအမည် တပ်နိုင်ရန်အတွက် သီးသန့်သုံးနိုင်သည်။ သို့သော် ဤ antibody သည် ရောဂါတိုးတက်မှု အခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ရာတွင် အသုံးမဝင်ပါ။ အခြေခံအကြောင်းရင်းကို သိရှိခြင်းAntimitochondrial antibody ကို ဘာကြောင့် စစ်ရသလဲ AMA […]

အခြေခံအချက်များAntinuclear antibody ဆိုတာ ဘာလဲ Antinuclear antibody (ANA) စစ်ဆေးခြင်း ဆိုသည်မှာ သင့်သွေးထဲတွင် ရှိသော ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်တိုက်မည့် antibodies များ၏ ပုံစံများနှင့် ပမာဏကို တိုင်းတာသော စစ်ဆေးမှု ဖြစ်သည်။ ခန္ဓါကိုယ်၏ ကိုယ်ခံအားစနစ်သည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဘက်တီးရီးယားနှင့် ဗိုင်းရပ်စ်တို့လို ပြင်ပမှ ပစ္စည်းများကိုသာ တိုက်ထုတ် ဖျက်ဆီးပစ်သည်။ သို့သော် ကိုယ်ခံအားမှ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်တိုက်သော ရောဂါများတွင်မူ ကိုယ်ခံအား စနစ်သည် ခန္ဓါကိုယ်၏ ပုံမှန်တစ်သျှူးများအား တိုက်ခိုက်ဖျက်ဆီးပစ်၏။ လူတစ်ဦး၌ ကိုယ်ခံအားမှ တိုက်သောရောဂါ ရှိနေလျှင် ကိုယ်ခံအား စနစ်သည် ခန္ဓါကိုယ်၏ ကိုယ်ပိုင်ဆဲလ်များကို ပြင်ပမှ ပစ္စည်များကို ထင်စေပြီး ၎င်းတို့တွင် တွယ်ကပ်နေမည့် antibodies များကို ထုတ်ပါလိမ့်မည်။ ထိုဆဲလ်များအား ထိခိုက်စေပြီး […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Chromosome karyotype ဆိုတာ ဘာလဲ Chromosome karyotype ဆိုတာ လူတစ်ယောက်မှာ ရှိတဲ့ chromosome (မျိုးရိုး ဗီဇလက္ခဏာ တွေကို သယ်ဆောင်ထားတဲ့ အပ်ချည်မျှင်ပုံစံရှိ အစိတ်အပိုင်း) တည်ဆောက်ပုံကို လေ့လာပြီး chromosomes နဲ့ ဆက်နွှယ်နေတဲ့ မျိုးရိုးလိုက် ရောဂါတွေ ရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးဖို့ အတွက် အသုံးပြုပါတယ်။ ပုံမှန် chromosome ပုံစံမှာ autosomes ၂၂ စုံနဲ့ sex chromosomes (အမျိုးသားတွေမှာ XY နဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာ XX ) ၁ စုံ ပါဝင်ပါတယ်။ chromosome တွေ ပြောင်းလဲနေတာက မွေးရာပါ ဖြစ်နိုင်သလို၊ အသက်ကြီးမှ ဖြစ်တာမျိုးလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။ chromosomes အရေအတွက်၊ တည်ဆောက်ပုံ၊ စီစဉ်ပုံ၊ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Cold agglutinins ဆိုတာ ဘာလဲ Cold agglutinins သွေးစစ်ဆေးချက်ဆိုတာ ခန္ဓါကိုယ်မှ Cold agglutinins လို့ခေါ်တဲ့ antibodies (ခန္ဓါကိုယ် ပြင်ပမှ ပစ္စည်းတွေကို တိုက်ခိုက်ခုခံသော ပစ္စည်းများ) ထုတ်နိုင်တဲ့ အခြေအနေကို စစ်ဆေးတဲ့ စစ်ဆေးချက်ဖြစ်ပါတယ်။ Cold agglutinins တွေဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် ရောဂါပိုးဝင်တဲ့ အချိန်မှာ ခန္ဓါကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်က ထုတ်လုပ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။ Cold agglutinins တွေဟာ နိမ့်တဲ့ အပူချိန်မှာ သွေးနီဥတွေကို အတူတူ စုလာအောင် လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ ကျန်းမာတဲ့လူတွေမှာ ဆိုရင်တော့ ပုံမှန်အားဖြင့် သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ Cold agglutinins ပမာဏ နည်းနေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် lymphoma (lymph nodes တွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ အကျိတ် ကင်ဆာတစ်မျိုး) […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Cortisol တိုင်းတာတဲ့ သွေးစစ်ဆေးခြင်း ဆိုတာဘာလဲ Cortisol ဆိုတာ Adrenal gland (ကျောက်ကပ် အပေါ်ရှိ ဟော်မုန်းထုတ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု) မှ ထုတ်တဲ့ steroid (စတီးရွိုက်) ဟော်မုန်းတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဦးနှောက် အနားရှိ pituitary gland က ထုတ်တဲ့ (adrenocorticotropic) ACTH လို့ ခေါ်တဲ့ ဟော်မုန်းကို တုံ့ပြန်ပြီး ထွက်ပါတယ်။ ACTH ဟော်မုန်းဟာ ကျောက်ကပ် အပေါ်ရှိ adrenal gland မှ ဟော်မုန်း ထုတ်တာကို အားပေးပါတယ်။ Cortisol ဟာ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ “တိုက်ခိုက်မလား၊ ထွက်ပြေးမလား” တုံ့ပြန်ချက်မှာ ပါဝင်တဲ့ အဓိက ဟော်မုန်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလို တုံ့ပြန်တာဟာ သာမန်ဖြစ်စဉ် တစ်ခုဖြစ်ပြီး အန္တရာယ် […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်သွေးတွင်းပရိုတင်းဓါတ်အားလုံး စစ်ဆေးခြင်း ဆိုတာဘာလဲ။ ဒီစစ်ဆေးနည်းဟာ ကိုယ်ခန္ဓါ အတွင်းမှာ ရှိတဲ့ ပရိုတင်း တွေဖြစ်တဲ့ albumin နဲ့ globulin ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာကို စစ်ဆေးတဲ့ စစ်ဆေးမှု တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ Albumin ကို အသည်းမှာ အဓိက တွေ့ရပါတယ်။ သူ့ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေမှာ သွေးကြောအတွင်း သွေးစီးဆင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းပေးခြင်း၊ ဆေးအချို့နဲ့ အခြားအရာဝတ္ထုတွေကို သွေးအတွင်း သယ်ဆောင်ပေးခြင်းနဲ့ တစ်ရှူး ကြီးထွားနှုန်းနဲ့ အနာကျက်ခြင်းတွေမှာ အရေးကြီးတဲ့ အခန်းကဏ္ဍတွေကနေ ပါဝင်နေပါတယ်။ Globulin ကို alpha၊ beta နဲ့ gamma လို့ခေါ်တဲ့ ပရိုတင်းအမျိုးအစားတွေက ရရှိပါတယ်။ အသည်း (သို့) ကိုယ်ခံအားစနစ်က globulin ကို ပြုလုပ်ပေးပါတယ်။ အချို့ globulin တွေဟာ ဟေမိုဂလိုဘင် နဲ့ ပေါင်းပါတယ်။ globulin ရဲ့ […]