Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ကဘာလဲ။

အခ်ိန္ၾကာရွည္စြာ ဆိုးဆိုးရြားရြားေအာ့အန္ေနမယ္ဆိုရင္ အစာအိမ္ႏွင့္ လည္ေခ်ာင္းကို ဆက္ေပးထားေသာျပြန္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အစာေရျပြန္အတြင္းပိုင္းနံရံေတြမွာ ေပါက္ျပဲမႈေတြရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ Mallory-Weiss tear ဆိုတာ အစာေရျပြန္နဲ႔ အစာအိမ္ဆံုတဲ့ေနရာ အတြင္းပိုင္းနံရံေတြမွာ ေပါက္ျပဲျခင္းကို ေခၚတာပါ။ စုတ္ျပဲမႈအမ်ားစုကေတာ့ ကုသမႈရွိရွိမရွိရွိ၇ရက္၁၀ရက္အတြင္းမွာ ျပန္ေကာင္းသြားၾကေသာ္လည္း Mallory-Weiss tearကေတာ့ ေသြးအလြန္ထြက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ စုတ္ျပဲမႈ၏ ဆိုးရြားမႈအေပၚမူတည္ျပီး ခြဲစိတ္မႈလည္းလိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ေယာက္်ားမ်ား အထူးသျဖင့္ အရက္သမားမ်ားမွာ ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားရွားပါးေရာဂါအဖြဲ႔အစည္းရဲ႕အဆိုအရ အသက္၄၀နဲ႔၆၀ၾကားလူေတြမွာ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း တစ္ခါတစ္ရံ ကေလးေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြမွာ ေတြ႔ရတာလည္းရွိပါတယ္။

ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္ေပးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အေတြ႔မ်ားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း

ဆိုးဆိုးရြားရြားအန္ျခင္း

Hematemesis လို႔ေခၚေသာ ေသြးအန္ျခင္း

အလိုလိုပ်ဳိ႕ေနျခင္း

အန္လိုက္ေသာေသြးသည္ မဲျပီးခဲေနတာလည္းျဖစ္ႏိုင္သလို လတ္ဆတ္မယ္ဆိုရင္ နီေနႏိုင္ပါတယ္။ ေကာ္ဖီေရာင္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မစင္မွာမဲေနျပီး ကတၱေရာင္ျဖစ္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ထိုလကၡဏာေတြရွိေနျပီဆိုရင္ အေရးေပၚေဆးကုသမႈခံယူပါ။ တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ေသြးထြက္မ်ားျပီး အသက္အႏၱရယ္ရွိႏိုင္ပါတယ္။

Mallory-Weiss tear တိုင္းမွာေတာ့ လကၡဏာျပမွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ သိထားရပါမယ္။ နည္းနည္းပဲေပါက္ျပဲတဲ့အေျခအေနေတြမွာဆို ေသြးအနည္းငယ္သာထြက္ျပီး ျမန္ျမန္အနာက်က္သြားတာေၾကာင့္ လကၡဏာမျပတတ္ပါဘူး။

အထက္တြင္မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္းရွိႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး သိခ်င္တာေတြရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာလကၡဏာေတြရွိမယ္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးစရာေတြရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ဟာ ခႏၶာကိုယ္တံု႕ျပန္ပံုခ်င္းမတူညီၾကပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ဘာက အသင့္ေတာ္ဆံုးလဲဆိုတာ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အမ်ားစုကေတာ့ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ဆိုးဆိုးရြားရြားအန္လို႔ျဖစ္ရတာပါ။ ေအာ့အန္တာေတြက နာမက်န္းျဖစ္ျခင္းေတြနဲ႔ တြဲပါတယ္။ အရက္သမားေတြ၊ အစာအလြန္စားေသာေရာဂါရွိတဲ့သူေတြမွာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေအာ့အန္ျခင္းဟာ အဓိကအေၾကာင္းအရင္းျဖစ္ေသာ္လည္း ေအာက္ပါတို႔ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။

ရင္ဘတ္တို႔၊ ၀မ္းဗိုက္တို႔ကို ထိခိုက္မိျခင္း

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ဆိုးဆိုးရြားရြား ၾကိဳ႕ထိုးျခင္း

ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း

အေလးမျခင္း၊ ညစ္ျခင္း

အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း

အစာအိမ္က ရင္၀မ္းျခားၾကြက္သား၏ အစာေရျပြန္ထြက္သည့္ အေပါက္မွ ထိုးထြက္ေနျခင္း (Hiatal hernia)

CPR အလုပ္လြန္ေသာေၾကာင့္ အစာေရျပြန္စုတ္ျပဲျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

Mallory-Weiss tear ျဖစ္ႏိုင္ေျချမင့္မားေစတဲ့အရာေတြကေတာ့ ေအာက္ပါတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

အစာအိမ္မွ အက္စစ္ထုတ္လုပ္မႈမ်ားျပားေစသည့္ ရွားပါးက်ဴမာေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ေသာ Zollinger-Ellison syndrome ။ နာတာရွည္အနာေတြျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။

နာတာရွည္အစာအိမ္ေရာင္ျခင္း။ အနာလိုအရာမ်ိဳးေတြျဖစ္ျပီး အစာအိမ္ေရာင္ေနျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

အစာေရျပြန္ေပါက္ျခင္း

ေအာ့အန္ျခင္းေၾကာင့္ အစာေရျပြန္ေပါက္ေသာေရာဂါျဖစ္သည့္ Boerhaave’s syndrome

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ထိုေရာဂါရွိေနမယ္လို႔ သံသယရွိရင္ ဆရာ၀န္က ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးမႈမ်ားနဲ႔ အျခားစစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ ေရာဂါလကၡဏာက အစာေရျပြန္မွာ ေသြးထြက္ေနတယ္လို႔ျပေနရင္ EGD လို႔ေခၚတဲ့ မွန္ေျပာင္းထိုးၾကည့္သည့္နည္းလမ္းကို အသံုးျပဳပါလိမ့္မယ္။ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ေနစဥ္မွာ အဆင္ေျပမႈရွိရေအာင္ စိတ္ညိမ္ေဆးနဲ႔ အနာသက္သာေဆးေတြကို ေသာက္ရပါလိမ့္မယ္။ ဆရာ၀န္က Endoscope လို႔ေခၚတဲ့ ကင္မရာတပ္ဆင္ထားသည့္ ပိုက္ေပ်ာ့ေလးကို အစာေရျပြန္ကေနတစ္ဆင္ အစာအိမ္ထဲထိၾကည့္မွာပါ။ ထိုနည္းလမ္းက အစာေရျပြန္ကိုၾကည့္ရႈဖို႕နဲ႔ စုတ္ျပဲတဲ့ေနရာေတြကို ရွာေဖြဖို႔ အေထာက္အကူျပဳေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေသြးနီဥအေရအတြက္ကိုသိဖို႔ ေသြးဆဲလ္စုစုေပါင္းအေရအတြက္ကိုရွာျခင္း(CBC) လုပ္ခိုင္းပါလိမ့္မယ္။ အစာေရျပြန္မွာ ေသြးထြက္ေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးနီဥအေရအတြက္နည္းေနပါလိမ့္မယ္။ ထိုစစ္ေဆးမႈေတြကေနတစ္ဆင့္ Mallory-Weiss tear ရွိမရွိသိႏိုင္ပါတယ္။

Mallory-Weiss Tear (Mallory-Weiss tear) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

Mallory-Weiss tear ရဲ႕ ၈၀နဲ႕၉၀ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္တို႔မွာ ေသြးထြက္တာ သူ႔အလိုလို ရပ္သြားတတ္ၾကပါတယ္။ ရက္အနည္းငယ္ေလာက္သာရွိျပီး ကုသမႈမလိုအပ္ၾကပါဘူး။

ဆိုးရြားတဲ့အေျခအေနေတြအတြက္ ကုသမႈေတြကေတာ့ ေအာက္ပါတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

ခြဲစိတ္ျခင္း

ေသြးထြက္တာသူ႔အလိုလိုမရပ္သြားဘူးဆုိရင္ေတာ့ ခြဲစိတ္ဖို႔လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

ခြဲစိတ္ကုသဖို႔အတြက္ ေရြးခ်ယ္မႈေတြကေတာ့ ေအာက္ပါတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။

အနာထံသို႔ ေဆးတိုက္္ရိုက္ေရာက္ေစျပီး ေသြးေၾကာေတြပိတ္ေစကာ ေသြးတိတ္ေစေသာ Sclerotherapy ဒါမွမဟုတ္ ေဆးထိုးကုသနည္္း။

ေပါက္ျပဲသြားေသာ ေသြးေၾကာမ်ားအား အပူေပးျပီးပိတ္ေစေသာ ေသြးခဲကုသနည္း။

ေပါက္ျပဲေနေသာ ေသြးေၾကာမ်ားအားရွာေဖြျပီး ပိတ္ေစေသာ Arteriography။

ေသြးအလြန္အကြ်န္ထြက္ေနပါက ေသြးသြင္းျခင္း။

ေဆး၀ါးကုသနည္း။

အစာအိမ္မွ အက္စစ္ထုတ္လုပ္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ေပးေသာ Famotidine(Pepcid) ဒါမွမဟုတ္ Lansoprazole(Prevacid) တို႔ကို လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ထိေရာက္မႈကေတာ့ သိပ္ျပီးစိတ္မခ်ရပါဘူး။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္အိမ္တြင္းေဆးနည္းမ်ား

Mallory-Weiss tear ကို ရင္ဆိုင္ႏုိင္ေစဖို႔ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက ဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါလူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက Mallory-Weiss tear ကိုရင္ဆိုင္ႏိုင္ေစဖို႔ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။

Hemophilia လို႔ေခၚတဲ့ ေသြးမတိတ္ေသာေရာဂါရွိေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးခဏခဏထြက္ေနပါလိမ္မယ္။ Mallory-Weiss tear (MWS) ကို ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔ အခ်ိန္ၾကာၾကာ ဆိုးဆိုးရြားရြားေအာ့အန္ေနျခင္း၏ ေရာဂါရင္းျမစ္ကို ကုသဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ အရက္အလြန္အကြ်န္ေသာက္ျခင္းနဲ႔ အသဲေျခာက္ျခင္းေတြကလည္း MWS ကို ပိုဆိုးေစႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ရမလဲဆိုတာ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။ အရက္ျဖတ္ပါ။ အရက္ေရွာင္ပါ။

ေမးစရာေတြရွိမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းနည္းလမ္္းေတြကို ပိုမိုသိရွိနားလည္ေစႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါစစ္ေဆးအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 12, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။