CT scan ဆိုတာဘာလဲ။ ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

ေဆးရံုး ေဆးခန္းေတြမွာ ေရာဂါတစ္ခုခုအေျဖရွာအတြက္ ေသြးစစ္ဆီးစစ္၊ အာထရာေဆာင္း ရင္ဘတ္ဓာတ္မွန္ေတြ အျပင္ CT scan ရိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းေလးကိုလည္း ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ဆရာဝန္က ညြန္ၾကားလုိ႔သာ CT scan ရိုက္လိုက္ရတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ရိုက္ရတာလဲ ဘာေတြသိႏုိင္လို႕လဲ အျခားအရာေတြထက္ ဘာေကာင္းလို႕လဲဆိုတာကို မသိၾကတဲ့သူေတြ အမ်ားၾကီးအတြက္ ခုေဆာင္းပါးေလးက ရည္ရြယ္ပါတယ္ ။

CT scan ဆုိတာဘာလဲ ။ ။

Computed tomography ေခၚတဲ့ CT scan ဟာ ကိုယ္တြင္းက ကလီစာေတြ၊ အရိုးဖြဲ႕စည္းပံုေတြနဲ႔ တစ္ရွဴးေတြကို ဓာတ္ေရာင္ျခည္နဲ႔ ကြန္ပ်ဴတာနည္းပညာေပၚေပါင္းစပ္အေျခခံျပီး ပံုရိပ္ေဖာ္တဲ့ နည္းပညာျဖစ္ပါတယ္။ သာမာန္ ဓာတ္မွန္ထက္ ဒီ ကြန္ပ်ဴတာနည္းပညာေပါင္းစပ္ထားတဲ့ ဓာတ္မွန္တစ္ခ်ပ္က ပိုျပီး တိက်စြာ ကိုယ္တြင္းျပႆနာေတြကို အေျဖရွာေပးႏို္င္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ CT scan ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ၾကိဳက္တဲ့အပိုင္းမွာ ရိုက္ႏုိ္င္သလို ကိုယ္ခႏၶာ တစ္ကိုယ္လံုး ရိုက္မယ္ဆိုလည္း အဆင္္ေျပေျပ အေျဖထုတ္ေပးႏုိင္တဲ ့နည္းပညာပါ။

CT scan ဘယ္လို အလုပ္လုပ္သလဲ။

CT scan ရိုက္ျပီဆို  CT scan စက္ၾကီးကေန X-ray beam လို႕ေခၚတဲ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေလးေတြ ထြက္လာျပီး တစ္ကိုယ္လံုးဆီကို ျပန္႔သြားပါတယ္။ ဒီလို ျပန္႔သြားတဲ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေလးေတြက ကိုယ္တြင္း ကလီစာေတြကို ရႈ႕ေထာင့္အမ်ိဳးမ်ိဳးကေန ပံုေဖာ္မွတ္သားျပီး ရလာတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ကြန္ပ်ဴတာကေန ပံုရိပ္အျဖစ္ျပန္ေဖာ္ေပးပါတယ္။ ျမင္သာေအာင္ ေျပာရမယ္ဆို ေပါင္မုန္႔တစ္လံုးကို ဓားနဲ႔ လီွးျပီး တစ္ခ်ပ္ခ်င္း ထြက္လာသလိုေပါ့။

CT scan ကို ဘယ္လိုလုပ္ေဆာင္ၾကသလဲ။

  • ေဆးရံုေဆးခန္းေတြနဲ႔ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ဌာနေတြမွာ CT scan ရိုက္ျခငး္ကုိ လုပ္ေဆာင္ၾကပါတယ္။
  • CT မရိုက္ခင္ နာရီပုိင္းေလာက္အလိုမွာ ဘာမွမစားရပါဘူး။
  • ကိုယ္ေပၚမွာရွိတဲ့ နာရီ၊ သတၱဳေတြန႔ဲ လက္ဝတ္လက္စား အားလံုး ခၽြတ္ထားရပါမယ္။
  • CT ရိုက္မယ္ဆိုရင္ ေဆးရံုကေပးတဲ့ ဝတ္စံုကိုဝတ္ျပီး CT ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ၾကီးထဲက ခံုေပၚမွာ လဲွေနရပါတယ္။
  • ဒီခံုၾကီးက CT ရိုက္ျပီးဆိုတာနဲ႔ ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ၾကီးထဲ တျဖည္းျဖည္း ဝင္သြားျပီး ကိုယ္အႏွံ႕ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေတြကို ထိေစပါတယ္။
  • ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲ ဝင္ေနတဲ့အခ်ိန္ တဝီဝီ အသံေတြၾကားရတတ္ပါတယ္။ ဒါက ပံုမွန္ပါ။
  • ကိုယ့္လႈပ္ရွားမႈဟာ CT scan က ပံုရိပ္ေတြကို ေဝဝါးသြားေစႏုိင္တာေၾကာင့္ ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲ ဝင္ေနတဲ့တစ္ေလွ်ာက္ ျငိမ္ျငိမ္သက္သက္ေနရပါမယ္။
  • CT ရုိက္တဲ့့ၾကာခ်ိန္ကေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ဘယ္အပိုင္းကို CT scanဖတ္ေနတာလဲမူတည္ျပီး ကြဲျပားသြားတတ္ပါတယ္။ ပွ်မ္းမွ်အာျဖင့္ မိနစ္ပိုင္းေလာက္ကေန နာရီဝက္ေလာက္အထိၾကာတတ္ပါတယ္။

CT က ခုေနာက္ပိုင္း ဘာ့ေၾကာင့္ အရမ္းအသံုးမ်ားလာတာလဲ ။ ။

တိက်ျပီး လုပ္ေဆာင္ရတာလြယ္ကူတဲ့အျပင္ နာက်င္ျခင္းလည္း မရွိတာေၾကာင့္ ခုေနာက္ပိုင္း CT scan က ေခတ္စားလာတာျဖစ္ပါတယ္။

  • CT scan ဖတ္ျပီး အရိုးအဆစ္ေတြမွာျဖစ္ေနတဲ့ ကြဲအက္မႈေတြ ကင္ဆာ ေတြကို အခ်ိန္ခဏေလးအတြင္ းသိႏုိငိပါတယ္။
  • ကင္ဆာ၊ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ အဆုတ္ျပႆနာ၊ အသည္းျပႆနာေတြ ရွိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာလည္း CT scan က ဘယ္ေနရာနားေလာက္မွာ ျဖစ္ေနတာ အတိအက်နဲ႔ ဘယ္အဆင့္ေလာက္ေရာက္ေနျပီလဲဆိုတာ တိတိက်က် ေျပာႏိုင္ပါတယ္။
  • ကား အက္ဆီးဒင့္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ ကိုယ္တြင္းေသြးယိုမႈ၊ အတြင္းဒဏ္ရာထိခိုက္မႈေတြကို ေသခ်ာ ပံုရိပ္ေဖာ္ေပးႏုိင္ပါတယ္။
  • ကင္ဆာ၊ ေသြးခဲ၊ အရည္စုတာနဲ႔ ပိုးဝင္ျခင္းျပႆနာေတြရွိခဲ့ရင္ ဘယ္ေနရာမွာ ျဖစ္ေနလဲဆိုတာ CT scan က ကူညီ အေျဖရွာေပးႏုိင္ပါတယ္။
  • ကုသထားတဲ့ ေဆးကုသမႈေၾကာင့္ ေရာဂါအေျခအေန တုိးတက္မႈ ရွိရဲ႕လားဆုိတာကိုလည္း CT scan ရိုက္ျပီး အေျဖရွာလို႕ရတာေၾကာင့္ ခုေနာက္ပိုင္း CT scan ကလူသံုးမ်ားလာတာျဖစ္ပါတယ္။

CT Scan with Contrast( CT scan ကို ေဆးရည္ထုိးျပီးရိုက္တယ္ ဆိုတာဘာလဲ)

သိပ္သည္းဆမ်ားတဲ့ အရိုးလို ကိုယ္တြင္းကလီစာက CT scan ဖတ္လိုက္ရင္ ေပၚဖို႕လြယ္ကူေပမယ့္ တစ္ရွဴး ေတြနဲ႔ ဖဲြ႕စည္းထားတဲ့ အျခားကိုယ္တြင္းကလီစာေတြက CT scan ေပၚမွာ ျပတ္ျပတ္သားသားျမင္ရဖို႕ သိပ္မလြယ္ကူပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ contrast material လို႔ေခၚတဲ့ ေဆးရည္အကူအညီယူျပီး တစ္ရွဴးေတြရဲ႕ ပံုရိပ္ကို ထင္ထင္ရွားရွားျမင္ရေအာင္လုပ္တဲ႕ နည္းကို CT Scan with Contrast လို႕ေခၚပါတယ္။

contrast material ေဆးရည္ေတြဟာ iodine ( ဒါမွမဟုတ္) barium sulfate နဲ႔လုပ္ထားတာျဖစ္ျပီး ေသြးေၾကာထဲ ထိုးသြင္းတာ၊ ပါးစပ္ကေနေသာက္တာနဲ႔ စအိုကေနထည့္တာ စတဲ့ နည္းသုံုးနည္းနဲ႔ ကိုယ္တြင္းထဲေဆးရည္ထည့္ေလ့ရွိပါတယ္။ တစ္ခုမွတ္ထားရမွာက ေဆးရည္သံုးျပီး CT ရိုက္ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ ဒီေဆးရည္ေတြကို ဖယ္ဖုိ႕ ေရမ်ားမ်ား ျပန္ေသာက္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွ ေက်ာက္ကပ္က ေဆးရည္ေတြမက်န္ခဲ့ေအာင္ အကုန္စြန္႔ပစ္ႏုိင္မွာေလ။

CT ရိုက္တာမွာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိလား ။

  • ဓာတ္ေရာင္ျခည္ ေတြကိုသံုးတယ္ဆိုေတာ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ေတြရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကိုေတာ့ခံစားရႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါက အင္မတန္ျဖစ္ခဲတဲ့ အရာတစ္ခုပါ။ ဒါေပမယ့္လည္း ရလာမယ့္ ေကာင္းက်ိဳးနဲ႔ ျဖစ္ႏုိ္င္တဲ ့ဆိုးက်ိဳးေတြကို ခ်ိန္ဆျပီး CT ရိုက္သင့္မရိုက္သင့္ ဆရာဝန္နဲ႔ တုိင္ပင္ပါ။
  • CT ရိုက္ျခင္းကို ေရွာင္သင့္တဲ့ လူေတြကေတာ့ ခုမွ ၾကီးထားဖုိ႕တာဆူေနတဲ့ကေလးေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္သည္ ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
  • တစ္ခ်ိဳ႕လူေတြက်ေတာ့ CT ေၾကာင့္မဟုတ္လဲ ထိုးသြင္းလိုက္တဲ့ ေဆးရည္ေတြေၾကာ့င့္ အင္ျပင္ထတာ၊ ပ်ိဳ႕အန္ခ်င္တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္မႈ ျပင္းထန္လြန္းရင္အသက္ဆံုးရႈံးတဲ့အထိေတာင္ ျဖစ္သြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဆရာဝန္ေတြက CT ရိုက္ေနစဥ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနျပီး ရိုက္ျပီးရင္လည္း ခ်က္ခ်င္း အိမ္မျပန္ခုိင္းေသးဘဲ ေစာင့္ၾကည့္တတ္ၾကပါတယ္။
  • ကိုယ့္ဘက္ကလည္း မတည့္တဲ့ေဆး၊ မတည့္တဲ့အစားအစာရွိရင္ CT မရိုက္ခင္ ဆရာဝန္ကို ၾကိဳေျပာျပထားဖုိ႕လိုပါတယ္။
  • ဆီးခ်ိဳသမားေတြ Metformin ေသာက္ေနက်ျဖစ္ခဲ့ရင္လည္း ဆရာဝန္ကို ေဆးေသာက္ေနတယ္ဆုိတာ ၾကိဳေျပာျပထားပါ။ CT မရိုက္ခင္နဲ႔ ရိုက္ျပီး အခ်ိန္ေတြမွာ ေဆးကို ခဏေလာက္ရပ္ထားဖို႕လိုပါတယ္။
  • ေနာက္ျပီး CT ရိုက္တဲ့ ေဆးရည္ေတြက ေက်ာက္ကပ္ကိုလည္း ထိခုိက္ႏုိင္တာေၾကာင့္ ကိုယ့္မွာ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါရွိေနရင္ ဆရာဝန္ကို ၾကိဳ အသိေပးဖုိ႕လိုပါတယ္။ ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာ အၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 18, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 18, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။