မိခင်ရဲ့ ဂရုတစိုက်ပြုစုမှုက ကလေးရဲ့ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုကို အားပေးကူညီနိုင်တယ်

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ | ရေးသားသူ

Update Date မေ 18, 2020 . 2 mins read
Share now

Proceedings of the National Academy of Sciences မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုအသစ်တခုအရ မိခင်ရဲ့ ဂရုတစိုက်ပြုစုထောက်ပံ့ပေးမှုနဲ့ ကလေးရဲ့ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုတို့အကြားမှာ ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ငယ်ရွယ်စဉ်ကာလမှာ မိခင်ရဲ့ မေတ္တာနဲ့ဂရုတစိုက်ပြုစုမှုကို ပိုမိုရရှိခံစားရတဲ့ ကလေးတွေမှာ ဦးနှောက်ရဲ့ အရေးကြီးအစိတ်အပိုင်းတခုဖြစ်တဲ့ hippocampus အရွယ်အစားဟာ ပိုမိုကြီးမားဖွံ့ဖြိုးတယ်ဆိုတဲ့အချက်ကို သုတေသီတွေက သက်သေပြခဲ့တာပါ။

hippocampus ရဲ့ လုပ်ငန်းကဘာလဲ။

hippocampus ဟာ မှတ်သားနိုင်စွမ်းနဲ့ မှတ်ဉာဏ်ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်စွမ်းအတွက် အရေးပါတဲ့ ဦးနှောက်အစိတ်အပိုင်းတခု ဖြစ်ပါတယ်။

မှတ်ဉာဏ်ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်စွမ်းဟာ အနာဂါတ်မှာ လေ့လာသင်ယူဖို့နဲ့ ကျောင်းစွမ်းဆောင်ရည်တွေအတွက် အဓိကသော့ချက်ပါ။ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ ဖိအားတွေကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ အဆိုပါနေရာဟာ အဓိက အရေးပါတယ်လို့ လက်ခံထားကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဖိစီးမှုတွေ အရမ်းများလာရင်တော့ hippocampusရဲ့ လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းကိုလည်း ခြိမ်းခြောက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။(အစောပိုင်းလေ့လာမှုတခုမှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့) စိတ်နဲ့ ခန္ဓါဖိစီးမှုကို ရင်ဆိုင်ဖို့ထွက်ရှိလာတဲ့ဟော်မုန်း(stress hormones)တွေအနေနဲ့ hippocampus ပေါ် ဘယ်လိုအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသလဲဆိုတဲ့အချက်ဟာ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ စိတ်ကျဝေဒနာခံစားရမှုအကြား ဆက်စပ်မှုကို ရှင်းပြရာမှာ အသုံးဝင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။stress hormones တွေ (အန္တရာယ်ရှိလောက်တဲ့ ပမာဏအထိ) အလွန်မြင့်တက်များပြားလာပြီး hippocampus ရဲ့ အရွယ်အစားသေးငယ်လာ၊ရှုံ့လာတဲ့အခါ စိတ်ကျဝေဒနာကို စတင်ခံစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဟော်မုန်းပမာဏ ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်သွားတဲ့အချိန်မှာတော့ ဦးနှောက်ရဲ့ အဆိုပါနေရာမှာ ဆဲလ်အသစ်တွေ ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

မိခင်ရဲ့ ဂရုတစိုက် စောင့်ရှောက်မှုနဲ့ ကလေးရဲ့ hippocampus

ဒီဆောင်းပါးအစပိုင်းမှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ လေ့လာမှုမှာ ကလေးပေါင်း၉၂ယောက်ပါဝင်ခဲ့ပြီး မူကြိုအရွယ်ကနေ မူလတန်းရောက်ချိန်ထိ လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။

ဒီလေ့လာမှုမှာ အမေနဲ့ ကလေးတတွဲစီကို ‘waiting task (စောင့်ဆိုင်းခြင်း)’ လို့ခေါ်တဲ့ စမ်းသပ်မှုတခုကို အတူတကွ ပြုလုပ်စေပြီး ဗွီဒီယိုမှတ်တမ်းတင်ပါတယ်။

ဘယ်လိုစမ်းသပ်တာလဲဆိုတော့ ကလေးတွေရဲ့ ရှေ့မှာလှလှပပ ထုတ်ပိုးထားတဲ့ လက်ဆောင်ဗူးလေးတွေကို ထားရှိပြီး သူတို့လေးတွေရဲ့ အမေတွေကို ပြုလုပ်ခိုင်းထားတဲ့ တာဝန်ပြီးစီးမှသာ အဆိုပါ လက်ဆောင်ကို ဖွင့်ခွင့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စောင့်ဆိုင်းနေချိန်မှာ အမေတွေအနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ကလေးတွေကို ဘယ်လိုပံ့ပိုးကူညီပေးသလဲဆိုတာကို သုတေသီတွေက လေ့လာစောင့်ကြည့်ပါတယ်။

ဒီနောက်မှာတော့ သုတေသီတွေဟာ အဆိုပါကလေးတွေရဲ့ တိုးတက်မှုအခြေအနေကို ဆက်လက်လေ့လာစောင့်ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။ သူတို့လေးတွေ အသက်၇နှစ်နဲ့ ၁၃နှစ်ကြားအရွယ်တွေကို အသီးသီးရောက်ရှိလာတဲ့အခါ MRI လို့ခေါ်တဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းအသုံးပြုစစ်ဆေးမှုတခုကို ခံယူဖို့အတွက် တဖန်ပြန်လည် ခေါ်ယူပါတယ်။

လေ့လာချက်အရ စုစုပေါင်းကလေး ၅၁ယောက်ဟာ စိတ်ကျဝေဒနာရဲ့ ဘာလက္ခဏာမှမရှိဘဲ ကြီးပြင်းလာတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ အဆိုပါ ကလေး၅၁ယောက်ထဲမှာမှ မိခင်ဆီက ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုကို ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက ရရှိတဲ့ကလေးတွေရဲ့ hippocampus တွေဟာ ဦးနှောက်ရဲ့ နှစ်ခြမ်းလုံးမှာ ပိုမိုကြီးထွားနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။

မိခင်ဆီက ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်ပံ့ပိုးမှုကို အနည်းငယ်သာရရှိတဲ့ ကျန်ကလေးတွေရဲ့ hippocampus ကတော့ ကိုးရာခိုင်နှုန်းလောက် ပိုသေးနေတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်။

ဒီလေ့လာမှုကနေ ညွှန်းဆိုနေတာကတော့ ငယ်ရွယ်စဉ်အချိန်မှာ မိဘတွေရဲ့ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုဟာ ကလေးငယ်ရဲ့ ဦးနှောက်ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုအပေါ် အင်မတန်ကြီးမားတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိစေတယ်ဆိုတာပါပဲ။ အဆိုပါ စောင့်ရှောက်မှုဟာ ကလေးတွေရဲ့ စိတ်နဲ့ခန္ဓါဖိစီးမှုတွေကို ကောင်းစွာရင်ဆိုင်စေနိုင်သလို ဖိစီးမှုတွေရဲ့ မကောင်းတဲ့ အကျိုးသက်ရောက်မှုတွေကိုလည်း များစွာလျော့နည်းသွားစေပါတယ်။

ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက စိတ်ကျဝေဒနာခံစားရတဲ့ ကလေးတွေ

ပုံမှန်ကလေးတွေမှာ မိခင်ရဲ့ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုနဲ့ ဦးနှောက်ဖွံ့ဖြိုးမှုတို့အကြား ဆက်စပ်မှုရှိနေတယ်ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်းသိရှိပြီးနောက်မှာ ဆက်ပြီးစဉ်းစားရမှာက ကျန်ရှိနေတဲ့ ကလေး၄၁ယောက်အကြောင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

စိတ်ကျဝေဒနာခံစားနေခဲ့ရတဲ့ ဒီကလေးတွေကတော့ သူတို့မိခင်တွေရဲ့ ပံ့ပိုးကူညီစောင့်ရှောက်မှုကို ကောင်းစွာတုံ့ပြန်နိုင်ခြင်းမရှိတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ မိခင်တွေရဲ့ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်ကူညီမှုကို ရရှိသည့်တိုင်အောင် စိတ်ကျဝေဒနာခံစားနေရတဲ့ ကလေးတွေရဲ့ hippocampus ဟာ အလားတူပံ့ပိုးမှုမျိုးရရှိတဲ့ ပုံမှန်ကလေးတွေရဲ့ hippocampus ထက် ခြောက်ရာခိုင်နှုန်းလောက် ပိုသေးနေကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရလို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတော့ ငယ်ရွယ်စဉ်ကာလမှာ မိခင်ရဲ့ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုမေတ္တာလိုအပ်တဲ့ နည်းတူ စိတ်ကျဝေဒနာခံစားနေရတဲ့ ကလေးတွေကိုလည်း စောစီးစွာ ကုသပေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ကောက်ချက်ဆွဲလို့ရပါတယ်။

ဒီလေ့လာမှုမှာ တွေ့ရှိခဲ့ရတဲ့ ရလာဒ်တွေကို သေချာစွာရှင်းပြနိုင်ခြင်းမျိုး မရှိသေးပေမယ့် မိခင်မေတ္တာနဲ့ ဂရုတစိုက်စောင့်ရှောက်မှုဟာ (စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေလုံးဝကောင်းမွန်တဲ့) ကလေးရဲ့ ဦးနှောက်ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှု ရှိနေတယ်ဆိုတာကိုတော့ ရှင်းလင်းစွာ တွေ့မြင်ခဲ့ရပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဒီအချက်ကို သေချာစွာ မှတ်သားထားပြီး သင့်ကလေးဉာဏ်ရည်ထက်မြက်ပြီး ထူးချွန်အောင်မြင်ဖို့အတွက် သင့်အနေနဲ့ စိတ်ရောကိုယ်ပါ ထောက်ပံ့အားပေးကူညီဂရုစိုက်သင့်ပါကြောင်း။

Hello Health Group သည် ဆေးပညာအကြံဉာဏ်များ၊ ရောဂါရှာဖွေမှုများနှင့် ကုသမှုများ မပြုလုပ်ပေးပါ။

ဒီဆောင်းပါးက သင့်အတွက် အသုံးဝင်ပါသလား။
happy unhappy
ရင်းမြစ်များ

သင်ဒါလည်း နှစ်သက်နိုင်ပါတယ်။

ဘေဘီလေး တို့ အသားလှဖို့ ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန် တချို့

ဘေဘီလေး ကလေး အရေပြား အသားအရေ မေမေတို့ လိုက်နာသင့်တဲ့ အချက် ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း ကလေးကျန်းမာရေး ကလေးအရေပြား မိဘများအတွက်လမ်းညွှန်

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

မဖြစ်မနေကျော်လွှားရမယ့် မေမေတို့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျ ချိန်

စိတ်ဓာတ်ကျ မေမေ မီးဖွားပြီး စိတ်အပြောင်းအလဲ ဟော်မုန်း မိခင်ကျန်းမာရေး ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း စိတ်ကျန်းမာရေး ကလေးမွေးဖွားခြင်း မိခင်တာဝန် ခံစားချက်

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

မေမေတို့ကြောက်တဲ့ ဘေဘီတို့ရဲ့ ခေါင်းလျှော် ချိန်

ခေါင်းလျှော် ကလေး ရေချိုး ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း မေမေ ဘေဘီ ကလေးဆံသား ကြောက်စိတ် ရေ ရေမွန်းခြင်း အသက်ရှူခက် အအေးမိ ချော့မြှူ

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon

ဗိုက်ခွဲမွေးထားတဲ့ မေမေတွေနဲ့ နောက်ဆက်တွဲ ခါးနာခြင်းဝေဒနာ

ဗိုက်ခွဲမွေး ခါးနာ မေမေ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဟော်မုန်း ကိုယ်အလေးချိန် ကလေးပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း မိခင်ကျန်းမာရေး မိခင်နို့ ထုံဆေး ခင်ပွန်း ကလေးမွေးခြင်း

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Ye Myo Myat

သင့်အတွက် ရွေးချယ်ထားသည်

Covid ကာလမှာ ကလေးနေမကောင်း ရင် ဘယ်လိုပြုစုပေးရမလဲ

Covid ကာလမှာ ကလေးနေမကောင်း ရင် ဘယ်လိုပြုစုပေးရမလဲ

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Phyo Wai Lynn
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည် စက်တင်ဘာ 16, 2020 . 1 min read
ကလေးနဲ့ ဖေဖေ ရင်းနှီးချစ်ခင်ဖို့ မေမေတို့မှာ စီမံပေးပါဦးနော်

ကလေးနဲ့ ဖေဖေ ရင်းနှီးချစ်ခင်ဖို့ မေမေတို့ စီမံပေးပါဦးနော်

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည် ဇူလိုင် 6, 2020 . 2 mins read
ကလေး ငယ်ငယ် ရှိတဲ့အိမ်မှာ မိဘတွေ မျက်ခြေမပြတ်သင့်တဲ့ ပစ္စည်း တချို့

ကလေး ငယ်ငယ် ရှိတဲ့အိမ်မှာ မိဘတွေ မျက်ခြေမပြတ်သင့်တဲ့ ပစ္စည်း တချို့

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည် ဇွန် 5, 2020 . 2 mins read
ကလေးတွေ အိမ်မြဲနေချိန် အိမ်မှာ သတိထားစောင့်ကြည့်သင့်တဲ့ အရာများ

ကလေးတွေ အိမ်မြဲနေချိန် အိမ်မှာ သတိထားစောင့်ကြည့်သင့်တဲ့ အရာများ

ဆေးပညာပိုင်းဆိုင်ရာတည်းဖြတ်သူ Dr. Thurein Hlaing Win
ရေးသားသူ Yun Sandi Nan Mon
ရေးသား ထုတ်ဝေခဲ့သည် မေ 5, 2020 . 2 mins read