Didanosine

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

Generic Name: Didanosine Brand Name(s): Didanosine and Didanosine.

အသံုးျပဳျခင္း

Didanosine ကို မည္သည့္အေၾကာင္းအရာမ်ားအတြက္ အသံုးျပဳၾကပါသလဲ။

Didanosine ကို HIV ေရာဂါပိုး ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႕အတြက္ အျခားေသာ HIV ေဆးမ်ားနဲ႕ ယွဥ္တြဲျပီး အမ်ားဆုံးအသုံးျပဳေလ့ရွိပါတယ္။ဒီေဆးဟာ သင့္ခႏၶာကိုယ္အတြင္းရွိ HIV ပိုးပမာဏကို ေလ်ာ့နည္းေစတဲ့အတြက္ သင့္ခုခံအားစနစ္ကို ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ အလုပ္လုပ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ဒါဆိုရင္ HIV ေရာဂါပိုးရဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္တဲ့ အျခားေသာကူးစက္ေရာဂါမ်ားဝင္ျခင္း၊ကင္ဆာျဖစ္ျခင္း စတာေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္မွာျဖစ္သလို လူနာကိုလည္း ပိုျပီးသက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ေစမွာပါ။Didanosine ဟာ nucleoside reverse transcriptase inhibitors-NRTI လို႕ေခၚတဲ့ ေဆးအုပ္စုဝင္ ေဆးတမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

Didanosine ဟာ HIV ေရာဂါပိုးကို အရွင္းေပ်ာက္သြားေအာင္ ကုသေပးႏိုင္တဲ့ ေဆးမဟုတ္ပါဘူး။သင့္မွာရွိေနတဲ့ HIV ေရာဂါပိုးအျခားသူေတြဆီ ပ်ံ႕ႏွံ႕ကူးစက္ျခင္းမရွိရေလေအာင္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္ေတြအားလုံးကို လိုက္နာရပါမယ္။

(၁) HIV ေဆးဝါးအားလုံးကို ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားထားတဲ့အတိုင္း အတိအက် လိုက္နာသုံးစြဲပါ။

(၂) လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥေတြ ျပဳမူေဆာင္ရြက္တိုင္းမွာ ထိေရာက္တဲ့ အကာအကြယ္ပစၥည္းကို သုံးစြဲပါ (ကြန္ဒုံး၊ပါးစပ္အကာ စသည္)။

(၃) ေသြး ဒါမွမဟုတ္ ခႏၶာကိုယ္မွ ထြက္ရွိေသာ အရည္မ်ား ေပက်ံစြန္းထင္းႏိုင္တဲ့ တကိုယ္ရည္သုံးပစၥည္းေတြကို အျခားသူမ်ားနဲ႕ မွ်ေဝသုံးစြဲျခင္း မျပဳပါနဲ႕ (ဥပမာ ေဆးထိုးအပ္/အပ္၊သြားပြတ္တံ၊မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓား စသည္)။

အေသးစိတ္ထပ္မံသိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ သင့္ဆရာဝန္ထံ ေမးျမန္းပါ။

Didanosine ကို ဘယ္လိုေသာက္သံုးသင့္ပါသလဲ။

ဒီေဆးကို အစာနဲ႕ေဝးေဝး ေသာက္ရမွာျဖစ္ျပီး တေန႕ကို တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္ (အစာစားခ်ိန္နဲ႕ အနည္းဆုံး တနာရီခြဲ၊ႏွစ္နာရီေလာက္ ခြါရမွာျဖစ္ပါတယ္ ဒါမွမဟုတ္ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္း သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္)။ေဆးေတာင့္တေတာင့္လုံးကို ျမိဳခ်ရမွာျဖစ္ျပီး ခ်ိဳးျခင္း၊ဝါးစားျခင္း၊ေဆးေတာင့္ကို ဖြင့္ျခင္း စတာေတြကို မျပဳလုပ္ရပါဘူး။ဒီလိုေတြလုပ္ရင္ ေဆးအာနိသင္ကို ေလ်ာ့က်ေစပါလိမ့္မယ္။

သင့္ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္၊က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ေဆးအေပၚတံု႕ျပန္မႈစတဲ့အခ်က္ေတြေပၚမူတည္လို႕ ေဆးပမာဏအေျပာင္းအလဲ ရွိႏိုင္ပါတယ္။

ဒီေဆးကို (အျခားေသာ HIV ေဆးေတြနဲ႕အတူ) ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားထားတဲ့အတိုင္း အတိအက် ေသာက္သုံးဖို႕ အထူးပဲ အေရးၾကီးလွပါတယ္။ေဆးေသာက္ဖို႕ မေမ့ပါေစနဲ႕။လြတ္မသြားပါေစနဲ႕။ဆရာဝန္မွ အထူးတလည္ညႊန္ၾကားထားျခင္းမရွိဘဲ (ကိုယ့္သေဘာနဲ႕ကိုယ္) ေဆးပမာဏကို တိုးျမႇင့္ျခင္း၊ညႊန္ၾကားထားတဲ့အၾကိမ္အေရအတြက္ထက္ ပိုေသာက္ျခင္း၊(ခဏပဲျဖစ္ျဖစ္) ေဆးျဖတ္လိုက္ျခင္း စတာေတြကို ေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။ေဆးေသာက္ဖို႕ ေမ့သြား/လြတ္သြားျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္သေဘာနဲ႕ကိုယ္ ေဆးပမာဏေျပာင္းလဲျခင္းေတြဟာ သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးပမာဏကို ပိုလာေစျပီး ကုသရပိုခက္လာေစသလို ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကိုလည္း ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာေစမွာပါ။

ဒီေဆးဟာ သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ပံုေသပမာဏတခု ေတာက္ေလွ်ာက္ရွိေနရင္ အာနိသင္အေကာင္းဆုံးျပသႏိုင္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ေဆးကို သတ္မွတ္ထားတဲ့အတိုင္း အခ်ိန္အပိုင္းအျခားညီညီမွ်မွ်နဲ႕ ေသာက္သုံးရပါမယ္။ေန႕စဥ္အခ်ိန္သတ္သတ္မွတ္မွတ္ထားျပီး ေသာက္သုံးျခင္းအားျဖင့္ ေဆးေသာက္ဖို႕ ေမ့သြား/လြတ္သြားျခင္းကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္မွာပါ။

Didanosine ကိုဘယ္လိုသိုေလွာင္သိမ္းဆည္းထားသင့္ပါသလဲ။

ေဆးျပား သို႕မဟုတ္ ေဆးေတာင့္ေတြကို အခန္းအပူခ်ိန္မွာ ထိန္းသိမ္းထားရမွာျဖစ္ျပီး တင္းက်ပ္စြာပိတ္ထားတဲ့ ေဆးဗူးထဲမွာ ထည့္သြင္းထားရမွာပါ။စိုစြတ္ထိုင္းမိႈင္းတဲ့ေနရာ၊အပူခ်ိန္ျပင္းတဲ့ေနရာေတြမွာ မသိမ္းဆည္းရပါဘူး။

Didanosine အရည္ကို ေရခဲေသတၱာထဲမွာ သိမ္းဆည္းရပါမယ္။ရက္ ၃၀ ထက္ ေက်ာ္လြန္သြားျပီျဖစ္တဲ့ Didanosine ေဆးရည္ေတြကို ဆက္လက္သုံးစြဲျခင္းမျပဳဘဲ လႊင့္ပစ္ရမွာပါ။

သတိျပဳရမည့္အခ်က္မ်ားႏွင့္ သတိေပးခ်က္မ်ား။

Didanosine ကိုမေသာက္သံုးခင္မွာ ဘယ္အခ်က္အလက္ေတြကို သိထားသင့္သလဲ။

Didanosine ေဆးနဲ႕ ဓာတ္မတည့္ျခင္း သို႕မဟုတ္ အျခားေသာ ဓာတ္မတည့္ျခင္းမ်ားရွိေနရင္ ဆရာဝန္ကို ၾကိဳတင္အသိေပးပါ။ဒီေဆးမွာပါဝင္တဲ့ ဓာတ္ပစၥည္းေတြဟာ ဓာတ္မတည့္ျခင္း အပါအဝင္ အျခားေသာက်န္းမာေရးျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ပိုမိုအေသးစိတ္သိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ သင့္ဆရာဝန္ကို ေမးျမန္းပါ။

Didanosine ေဆးကို အသုံးမျပဳခင္မွာ သင့္ရဲ့ ေရာဂါရာဇဝင္ အျပည့္အစံုကို ဆရာဝန္အား ဂ႐ုတစိုက္ေျပာျပပါ : အထူးသျဖင့္ ပန္ကရိယေရာင္ေရာဂါရွိျခင္း၊ေက်ာက္ကပ္ျပႆနာမ်ားရွိျခင္း၊အသည္းျပႆနာမ်ားရွိျခင္း (အသည္းေရာင္၊အသည္းေျခာက္ စသည္)၊အာ႐ံုေၾကာျပႆနာမ်ားရွိျခင္း၊အရက္ေသာက္ျခင္း၊ေသြးတြင္းအဆီဓာတ္မ်ားျပားျခင္း၊သည္းေျခအိတ္ျပႆနာမ်ားရွိျခင္း (ဥပမာ သည္းေျခေက်ာက္တည္ျခင္း စသည္)၊ေဂါက္ေရာဂါရွိျခင္း။

အယ္လ္ကိုေဟာပါဝင္တဲ့ ေသာက္စရာမ်ားဟာ အသည္းျပႆနာေတြနဲ႕ ပန္ကရိယေရာင္ျခင္းတို႕ကို ပိုမိုဆိုးရြားေစႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။

Didanosine ဟာ ႏွလုံးထိခိုက္ႏိုင္ေခ်ကို ပိုမ်ားေစပါတယ္။ဒီေဆးအသုံးျပဳျခင္းရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ သင့္ဆရာဝန္နဲ႕ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးျပီး ႏွလုံးေရာဂါျဖစ္ပြါးႏိုင္ေခ်ေတြကို ဘယ္လိုေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မလဲဆိုတဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ရွာေဖြပါ။တကယ္လို႕ သင့္မွာ ႏွလုံးဆိုင္ရာျပႆနာေတြရွိေနရင္၊ေဆးလိပ္ေသာက္ရင္၊ႏွလုံးေရာဂါျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့အျခားေသာ အေၾကာင္းျခင္းရာေတြ (ဥပမာ ေသြးတိုး၊ဆီးခ်ိဳရွိျခင္း၊ေသြးတြင္း အဆီဓာတ္မ်ားျခင္း) ရွိေနရင္ ဆရာဝန္ကို ၾကိဳတင္အသိေပးထားပါ။

ခြဲစိတ္မႈမျပဳလုပ္ခင္မွာလည္း သင္ေသာက္သုံးေနတဲ့ ေဆးဝါးေတြအားလုံးအေၾကာင္းကို ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ သို႕မဟုတ္ သြားဆရာဝန္ကို အသိေပးထားပါ (ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႕ ေသာက္တဲ့ေဆးေတြ၊ဆရာဝန္ေဆးစာမလိုဘဲ ေဆးဆိုင္မွာ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူေသာက္သုံးႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ၊သစ္ဥသစ္ဖုက ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေဆးဖက္ဝင္ဓာတ္စာေတြ အားလုံး ပါဝင္ပါတယ္)။အသက္အရြယ္ၾကီးလာတာနဲ႕အမွ် ေက်ာက္ကပ္ရဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြဟာလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႕ ယိုယြင္းလာပါတယ္။ဒီေဆးကို ေက်ာက္ကပ္ကေန စြန္႕ပစ္တဲ့အတြက္ သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြမွာ ဒီေဆးကို သုံးရင္ ပိုဂ႐ုစိုက္ရပါမယ္။ဘာလို႕လဲဆိုေတာ့ အသက္ၾကီးသူေတြဟာ ေဆးအာနိသင္ကို ပိုမိုခံစားရႏိုင္လို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္ (အထူးသျဖင့္ ပန္ကရိယေရာင္တာမ်ိဳး ပိုျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္)။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ေတြအေနနဲ႕လည္း မျဖစ္မေနလိုအပ္မွသာ ဒီေဆးကို သုံးစြဲသင့္ပါတယ္။ဒီေဆးကို သုံးစြဲျခင္းအားျဖင့္ ဗိုက္ထဲက သေႏၶသားထံ HIV ေရာဂါပိုးကူးစက္မႈကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။ေဆးရဲ့ေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ ဆရာဝန္နဲ႕ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။

ဒီေဆးဟာ မိခင္ႏို႕ထဲမွာ ပါဝင္လာျခင္းရွိမရွိ မသိရေသးပါဘူး။HIV ပိုးဟာ မိခင္ႏို႕မွတဆင့္ကူးစက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ကေလးကို မိခင္ႏို႕မတိုက္ပါနဲ႕။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးႏုိ႔တိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသာက္ဖို႔ စိတ္ခ်ရရဲ႕လား။

ယခုေဆး၀ါးကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္တြင္ အသံုးျပဳလွ်င္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိမရွိကို ဆံုးျဖတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ လံုေလာက္ေသာ ေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားမရွိပါ။ ေဆးမေသာက္သံုးမီတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားအားလံုးကို ခ်ိန္ဆႏုိင္ရန္အတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္ပါ။ ယခုေဆး၀ါးသည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ B ရွိသည္ဟု သတ္မွတ္ထားသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆး၀ါးကြပ္ကဲေရးအဖြဲ႔၏ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ားတြင္ ထိခိုက္ႏုိင္ေခ်အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

• A=ဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။

• B=ေလ့လာမႈအခ်ိဳ႕အရ ဆိုးက်ိဳးမရွိပါ။

• C=ဆိုးက်ိဳးအခ်ိဳ႕ရွိႏုိင္ပါသည္။

• D= ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိသည့္ အေထာက္အထားမ်ားရွိပါသည္။

• X=ေသာက္သံုး၍မရပါ (လံုး၀မတည့္ပါ)။

• N=အေျခအေနကို မသိရေသးပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္မ်ားတြင္ စိတ္ခ်ရမႈရွိမရွိကို မသိရေသးသည့္ ေဆး၀ါးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေကာင္းက်ိဳးႏွင့္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ခ်ိန္ဆႏိုင္ရန္အတြက္ သင္၏ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားအျမဲလုပ္ပါ။

ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား။

Didanosine က ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြရွိႏုိင္လဲ။

ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ဝမ္းေလွ်ာျခင္းတို႕ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။အဆိုပါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ပိုဆိုးလာရင္ ဒါမွမဟုတ္ ကာလၾကာရွည္စြာ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနရင္ ဆရာဝန္ကို အသိေပးပါ။ေဆးကေပးႏိုင္တဲ့ အာနိသင္ေကာင္းက်ိဳးေတြဟာ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြထက္ ပိုမိုမ်ားျပားသာလြန္တယ္လို႕ သင့္ဆရာဝန္က ယူဆလို႕သာ ဒီေဆးကို သုံးစြဲဖို႕ ညႊန္ၾကားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ဒီေဆးကိုသုံးစြဲသူအမ်ားစုမွာေတာ့ ဆိုးရြားျပင္းထန္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚေလ့မရွိပါဘူး။သင့္ရဲ့ ခုခံအားစနစ္ တစထက္တစ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္လာတာနဲ႕အမွ် သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာရွိျပီးသား ကူးစက္ေရာဂါေတြကို စတင္တိုက္ထုတ္ျပီျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရာဂါလကၡဏာေတြ တေက်ာ့ျပန္ေပၚေပါက္လာတာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။သင့္ခုခံအားစနစ္ လိုတာထက္ပိုျပီး တက္ႂကြလႈပ္ရွားေနရင္လည္း အဆိုပါလကၡဏာေတြ ေပၚေပါက္လာႏိုင္ပါတယ္။ဒီလိုမ်ိဳး ေပၚေပါက္လာျခင္းဟာ အခ်ိန္မေရြးျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္ (HIV ေဆးကုသမႈခံယူျပီး မၾကာခင္မွာပဲ ေပၚေပါက္ႏိုင္သလို လေပါင္းမ်ားစြာၾကာျပီးမွ ေပၚေပါက္လာတာမ်ိဳးလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္)။အေၾကာင္းရင္းတစံုတရာမရွိဘဲ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထိုးက်သြားျခင္း၊ျပင္းစြာပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊(ကာလၾကာရွည္စြာ) ႂကြက္သားမ်ား နာက်င္အားနည္းျခင္း၊ျပင္းထန္စြာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ကာလၾကာရွည္စြာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊အဆစ္အျမစ္မ်ားနာက်င္ျခင္း၊ေျခ/လက္/ေျခေခ်ာင္း/လက္ေခ်ာင္းမ်ား ထံုက်ဥ္ျခင္း၊အျမင္အာ႐ံုဆိုင္ရာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျဖစ္ေပၚလာျခင္း၊ကူးစက္ပိုးဝင္ျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြ ေပၚေပါက္လာျခင္း (ခ်မ္းတုန္ဖ်ားျခင္း၊အၾကိတ္မ်ားေရာင္ျခင္း၊အသက္႐ႈရခက္ျခင္း၊ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊အေရျပားအနာမ်ားျဖစ္ေပၚလာျပီး အလြယ္တကူ မေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ျခင္း၊သိုင္းရြိုက္ဂလင္း အလြန္အကြၽံအလုပ္လုပ္ျခင္းရဲ့ လကၡဏာေတြ ေပၚေပါက္လာျခင္း (ဥပမာ စိတ္တိုစိတ္ဆတ္ျခင္း၊ကတုန္ကယင္ျဖစ္ျခင္း၊အပူဒါဏ္မခံႏိုင္ျခင္းႏွလုံးခုန္ျမန္ျခင္း/စည္းခ်က္မမွန္ျခင္း/တဒိုင္းဒိုင္းခုန္ျခင္း၊မ်က္လုံးျပဴးလာျခင္း၊လည္ပင္းၾကီးျခင္း စသည္)၊Guillain-Barre syndrome လို႕ေခၚတဲ့ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ လကၡဏာေပါင္းစုတခု ျဖစ္ေပၚလာျခင္း (ဥပမာ အသက္႐ႈရခက္ျခင္း/ျမိဳရခက္ျခင္း/မ်က္လုံးအိမ္လႈပ္ရွားရခက္ခဲျခင္း၊မ်က္ႏွာတျခမ္းရြဲ့ျခင္း၊အေၾကာဆိုင္းျခင္း၊စကားေျပာရခက္ခဲျခင္း) စတဲ့ ျပင္းထန္ဆိုးရြားတဲ့ လကၡဏာေတြေပၚေပါက္လာရင္ေတာ့ ေဆးဝါးကုသမႈ အျမန္ခံယူရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီေဆးဟာ ေျခ/လက္/ေျခေခ်ာင္း/လက္ေခ်ာင္းေတြမွာ ျပင္းထန္ဆိုးရြားတဲ့ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။အဆိုပါလကၡဏာေတြကေတာ့ ေျခဖဝါး၊လက္ဖဝါးေတြမွာ ထံုျခင္း/က်ဥ္ျခင္း/နာက်င္ျခင္းေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ဒီလိုလကၡဏာေတြ ျဖစ္ေပၚလာျပီဆိုတာနဲ႕ ဆရာဝန္ကို ခ်က္ခ်င္းအသိေပးပါ။ဒါမွသာ သင့္ကို အနီးကပ္ ဂ႐ုတစိုက္ေစာင့္ၾကည့္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။သင္လက္ရွိသုံးစြဲေနတဲ့ didanosine ေဆးပမာဏကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႕၊ဒါမွမဟုတ္ ေဆးကို ရပ္ပစ္လိုက္ဖို႕ ဆရာဝန္က ဆုံးျဖတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ရွားပါးျပင္းထန္တဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ေပၚေပါက္လာရင္ သင့္ဆရာဝန္ကို ခ်က္ခ်င္းအေၾကာင္းၾကားပါ။

-အျမင္အာ႐ံုဆိုင္ရာျပႆနာမ်ား (အျမင္အာ႐ံုေဝဝါးျခင္း၊အေရာင္မ်ားကို ေကာင္းစြာမျမင္ရျခင္း)၊ေသြးအန္ျခင္း၊ဗိုက္ေဖာင္းလာျခင္း၊ေသြးေျခဥလြယ္ျခင္း၊ေသြးထြက္လြန္ျခင္း။

HIV ေဆး သုံးစြဲေနခ်ိန္မွာ သင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲက အဆီဓာတ္ေတြလည္း အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္ (ဥပမာ ေက်ာအေပၚပိုင္းနဲ႕ ဝမ္းဗိုက္ေနရာေတြမွာ အဆီတက္လာျခင္း၊ေျခ၊လက္ေတြမွာ အဆီက်သြားျခင္း စသည္)။ဒီလိုမ်ိဳး အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ေပၚရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းခံနဲ႕ ေရရွည္မွာ ဘယ္လိုေတြ ဆက္ျဖစ္မလဲဆိုတာ မသိရေသးပါဘူး။ဒီေဆးရဲ့ ေကာင္းက်ိဳးဆိုးျပစ္ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ သင့္ဆရာဝန္နဲ႕ ေသခ်ာေဆြးေႏြးပါ။အဆီဓာတ္အေျပာင္းအလဲျဖစ္ျခင္း ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႕ ဘယ္လိုေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳးေတြ လုပ္ဖို႕လိုအပ္သလဲဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေတာ့လည္း ဆရာဝန္နဲ႕ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဒီေဆးေၾကာင့္ ျပင္းထန္စြာ ဓာတ္မတည့္တာမ်ိဳးကေတာ့ ျဖစ္ခဲပါတယ္။ဒါေပမယ့္ ျပင္းထန္စြာဓာတ္မတည့္ျခင္းလကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ အနီစက္မ်ားထြက္လာျခင္း၊ယားယံေရာင္ရမ္းျခင္း (အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာ၊လွ်ာနဲ႕ လည္ေခ်ာင္းေတြမွာ)၊ျပင္းထန္စြာ ငိုက္မ်ဥ္းျခင္း၊အသက္႐ႈရခက္ျခင္းတို႕ ျဖစ္ေပၚလာရင္ေတာ့ အေရးေပၚေဆးဝါးကုသမႈခံယူရပါမယ္။

ယခုေဖာ္ျပပါ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားကို ခံစားရမႈမွာ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦးကြဲျပားျခားနားမႈရွိႏိုင္ပါတယ္။ အထက္ေဖာ္ျပပါေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားတြင္ မပါ၀င္သည့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ားလည္းရွိႏုိင္ပါတယ္။ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားရွိပါက သင္၏ဆရာ၀န္ သို႔မဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ႏွင့္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈမ်ားျပဳလုပ္ပါ။

ေဆး၀ါးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား။

ဘယ္ေဆး၀ါးေတြက Dianosine နဲ႔ ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ႏုိင္သလဲ။

ဒီေဆးနဲ႕ ဓာတ္ျပဳႏိုင္တဲ့ေဆးေတြကေတာ့ : orlistat၊ ribavirin၊ methadone၊ allopurinol၊ အာ႐ံုေၾကာျပႆနာေတြကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ ေဆးမ်ား (ဥပမာ isoniazid, vincristine)၊ ပန္ကရိယေရာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ေဆးမ်ား (ဥပမာ pentamidine, ganciclovir, co-trimoxazole) နဲ႕ stavudine တို႕ပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Didanosine ဟာ သင္အခုေလာေလာဆယ္ေသာက္သံုးေနတဲ့တျခားေသာ ေဆး၀ါးေတြနဲ႔ ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ျပီး ေဆး၀ါးေတြအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာႏုိင္ေခ် ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ ေဆး၀ါးဓာတ္ျပဳမႈေတြ မျဖစ္လာေအာင္လို႔ သင္လက္ရွိေသာက္သံုးေနတဲ့ ေဆး၀ါးေတြအားလံုးရဲ႕စာရင္းကို လုပ္ထားျပီး (စာရင္းလုပ္တဲ့အခါမွာ ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားတာေတြ၊ မညႊန္ၾကားဘဲ ေသာက္သံုးေနတာေတြ၊ သဘာ၀ေဆးဘက္၀င္ပစၥည္းေတြအားလံုးပါ၀င္ပါတယ္) ဆရာ၀န္ ဒါမွမဟုတ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူကို အျမဲေျပာျပပါ။ ေဆး၀ါးေတြကို ဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲ ေသာက္သံုးျခင္း၊ ရပ္ဆုိင္းျခင္း၊ ပမာဏကိုေျပာင္းလဲျခင္းေတြမျပဳလုပ္ပါနဲ႔။

အစားအေသာက္ ဒါမွမဟုတ္ အရက္ေသစာေတြက Didanosine နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္ပါသလား။

Didanosine က အစားအေသာက္ ဒါမွမဟုတ္ အရက္ေသစာနဲ႔ ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ျပီး ေဆး၀ါးေတြအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံနဲ႔ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာႏုိင္ေခ် ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ မလိုလားအပ္တဲ့ ဓာတ္ျပဳမႈေတြမျဖစ္လာေအာင္လို႔ အစားအေသာက္၊ အရက္ေသစာေတြနဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္ေခ်ရွိမရွိကို ေမးျမန္းတိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္လိုက်န္းမာေရးအေျခအေနေတြက Didanosine နဲ႔ သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳမႈေတြရွိမလဲ။

Didanosine ဟာ သင့္ရဲ႕ နဂိုက်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားနဲ႔ သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳမႈေတြရွိႏုိင္ပါတယ္။ သင့္ရဲ႕ က်န္းမာေရးအေျခအေနကို ပိုဆိုးသြားေစတာ ဒါမွမဟုတ္ ေဆးသက္ေရာက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲသြားတာေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေနအကုန္လံုးကို သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္ ဒါမွမဟုတ္ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ကို အသိေပးဖို႔ အေရးၾကီးပါတယ္။

ေသာက္သံုးရန္အညႊန္း

ယခုေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေဆးပညာရပ္ဆိုင္ရာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ားေနရာတြင္အစားထိုးရန္မဟုတ္ပါ။ ေဆးမေသာက္သံုးခင္မွာ ဆရာ၀န္ႏွင့္ျဖစ္ေစ ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူႏွင့္ျဖစ္ေစ အျမဲ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ပါ။

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ Didanosine ကို ေသာက္သံုးရမယ့္အခ်ိဳးအစားက ဘယ္ေလာက္လဲ။

HIV ပိုးကူးစက္ခံရျခင္းအတြက္

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၂၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၄၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

ေသာက္ေဆးရည္ :

သတ္မွတ္ထားေသာ ေဆးပမာဏ :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရန္ လိုအပ္ေသာ လူနာမ်ား :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၂၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၄၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

အသုံးျပဳျခင္း : HIV-1 ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံရေသာ လူနာမ်ားမွာ အျခားေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဆန္႕က်င္ေဆးမ်ားနဲ႕ တြဲဖက္ျပီး အသုံးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္အေနအထားေပၚမူတည္ျပီး ေဆးပမာဏ ခ်ိန္ညွိျခင္း

အရြယ္ေရာက္ျပီး လူနာမ်ား :

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား :

CrCl ပမာဏ – 30 – 59 mL/min:

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

CrCl ပမာဏ – 10 – 29 mL/min:

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

CrCl ပမာဏ – 10 mL/min ေအာက္နည္းသူမ်ား :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္ပံုစံကို မသုံးစြဲသင့္ပါဘူး။အျခားေဆးပံုစံတမ်ိဳးကို သုံးစြဲရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

ေသာက္ေဆးရည္ ပံုစံ :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၁၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္ သို႕မဟုတ္ တခါေသာက္ ၇၅ မီလီဂရမ္ ပမာဏကို ႏွစ္ၾကိမ္ ခြဲေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္ သို႕မဟုတ္ တခါေသာက္ ၅၀ မီလီဂရမ္ ပမာဏကို ႏွစ္ၾကိမ္ ခြဲေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

CrCl ပမာဏ – 10 – 29 mL/min:

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

CrCl ပမာဏ – 10 mL/min ေအာက္နည္းသူမ်ား :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၇၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

မွတ္ခ်က္မ်ား :

-tenofovir DF နဲ႕ တြဲဖက္သုံးစြဲျခင္း : CrCl ပမာဏ – 60 mL/min ေအာက္နည္းတဲ့ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ အသုံးျပဳသင့္တဲ့ ေဆးပမာဏကို မသိရွိရေသးပါဘူး။

အသည္းအေနအထားေပၚမူတည္ျပီး ေဆးပမာဏ ခ်ိန္ညွိျခင္း

ထိုသို႕ မျပဳလုပ္သင့္ပါ။

ေဆးပမာဏ ခ်ိန္ညွိျခင္း

tenofovir DF ေဆးပံုစံတမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ တြဲဖက္သုံးစြဲျခင္း :

အရြယ္ေရာက္ျပီးသားလူနာ (CrCl ပမာဏ – 60 mL/min အနည္းဆုံးရွိေသာ လူနာမ်ား)

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၂၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ : တိက်ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား မရွိေသးပါ။

မွတ္ခ်က္မ်ား :

-အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား : ဒီေဆးကို ေသာက္တဲ့အခါ tenofovir DF နဲ႕ အတူတြဲ ေသာက္သင့္သလို အစားအနည္းငယ္စားျပီးမွလည္း ေသာက္သင့္ပါတယ္ (အစားအစာမွာ ၄၀၀ ကီလိုကယ္လိုရီအထိ၊အဆီရာခိုင္ႏွုန္း ၂၀ အထိ ပါဝင္ႏိုင္ပါတယ္) ဒါမွမဟုတ္ အစာမရွိတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္။

-ေဆးရည္ပံုစံ : အစာမရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ tenofovir DF နဲ႕ တြဲဖက္ျပီး သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္နည္းလမ္းတမ်ိဳးကက်ေတာ့ tenofovir DF ကို အစာနဲ႕ေသာက္ျပီး ဒီေဆးရည္ကို အစာမရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။

-Didanosine ေၾကာင့္ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ေပၚလာရင္ အျမန္ဆုံးသိႏိုင္ဖို႕အတြက္ အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေပးရပါမယ္။

-အခ်ိဳ႕ေသာ ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားရဲ့အလိုအရ ဒီေဆးႏွစ္မ်ိဳးကို တြဲမသုံးသင့္ဘူးလို႕ ဆိုပါတယ္။

ေက်ာက္ကပ္ေဆးျခင္း သို႕မဟုတ္ ဝမ္းဗိုက္မွတဆင့္ ေသြးလဲျခင္း ျပဳလုပ္ေနရသူမ်ား

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူ လူနာမ်ား :

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္ပံုစံကို မသုံးစြဲသင့္ပါဘူး။အျခားေဆးပံုစံတမ်ိဳးကို သုံးစြဲရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၂၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

ေသာက္ေဆးရည္ ပံုစံ :

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ လူနာမ်ား : ၇၅ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

-ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိေသာ လူနာမ်ား : ၁၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ေသာက္ရပါမယ္။

မွတ္ခ်က္:

ေက်ာက္ကပ္ေဆးျပီးခ်ိန္မွာ အထူးတလည္ ေဆးထပ္ေသာက္စရာ မလိုပါဘူး။

အျခားမွတ္ခ်က္မ်ား

ေဆးသုံးစြဲျခင္းဆိုင္ရာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား :

-ဘယ္လိုေဆးပံုစံပဲျဖစ္ျဖစ္ အစာမရွိတဲ့အခ်ိန္မွာ သုံးစြဲပါ။ေဆးရည္သုံးစြဲတဲ့အခါ အစာမစားခင္ (အနည္းဆုံး) နာရီဝက္ သို႕မဟုတ္ အစာစားျပီး (အနည္းဆုံး) ၂ နာရီ ခြါျပီး သုံးစြဲရပါမယ္။

-အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား : ေဆးေတာင့္တေတာင့္လုံးကို ျမိဳခ်ပါ။မခ်ိဳးပါနဲ႕၊ဝါးမစားပါနဲ႕၊ထက္ပိုင္းမျခမ္းပါနဲ႕၊ေရမွာေဖ်ာ္မပစ္ပါနဲ႕၊ေဆးေတာင့္ကို မဖြင့္လိုက္ပါနဲ႕။

-ေဆးေတာင့္ျမိဳခ်ႏိုင္စြမ္းမရွိေလာက္တဲ့ လူနာေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ကေလးေတြအတြက္ ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေဆးမႈန့္ကို အရည္ေဖ်ာ္ျပီးေသာက္ပါ။

-ေဆးရည္ပံုစံ : ေဆးရည္ကို မေသာက္မီ ေကာင္းစြာ လႈပ္ခါေပးပါ။ရက္၃၀ေက်ာ္ျပီးတဲ့ ေဆးရည္ေတြကို လႊင့္ပစ္ပါ။

သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းရာတြင္ လိုက္နာရမည့္အခ်က္မ်ား :

-ေဆးေတာင့္ : တင္းက်ပ္စြာ အလံုပိတ္ထားေသာ ေဆးပုလင္းကို ၂၅ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၇၇ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္)မွာ သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းပါ။၁၅ – ၃၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၅၉ – ၈၆ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္)မွာ ေခတၱထားလို႕ ရပါတယ္။

-ကေလးေတြအတြက္ ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေဆးမႈန္႕ : ေဆးမႈန္႕ပုလင္းကို ၁၅ – ၃၀ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၅၉ – ၈၆ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္) မွာ သိုေလွာင္သိမ္းဆည္းပါ။ေဖ်ာ္ျပီးသား ေဆးပုလင္းကို ေရခဲေသတၱာထဲ ထည့္သြင္းျပီး ၂ – ၈ ဒီဂရီစင္တီဂရိတ္ (၃၆ – ၄၆ ဒီဂရီဖာရင္ဟိုက္)မွာ ရက္ေပါင္း၃၀ အထိ သိမ္းဆည္းထားႏိုင္ပါတယ္။

ေဆးရည္ေဖ်ာ္ျခင္း နည္းလမ္းမ်ား :

-ကေလးေတြအတြက္ ထုတ္လုပ္ထားတဲ့ ေဆးမႈန္႕ : ေဆးညႊန္းကို ေသခ်ာစြာ ဖတ္႐ႈပါ။

ေစာင့္ၾကည့္ျခင္း :

-အေထြေထြ : Ultrasound (တယ္လီေဗးရွင္း ဓာတ္မွန္)႐ိုက္ျခင္း။

-ေသြးႏွင့္ပတ္သက္ေသာ အေျခအေနမ်ား : ေသြးမႊားဥအေရအတြက္ က်ဆင္းျခင္း၊ေဘလုံးၾကီးျခင္း စတဲ့ အသည္းေသြးေၾကာ၌ ေသြးေပါင္ျမင့္တက္ျခင္းရဲ့ ေရွ႕ေျပးလကၡဏာေတြကို ေစာစီးစြာ သိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ ပံုမွန္စစ္ေဆးေနရပါမယ္။အယ္လ္ဗ်ဴမင္ဓာတ္စစ္ေဆးျခင္း၊ေသြးဆဲလ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရဲ့ ပမာဏကို စစ္ေဆးျခင္း၊INR လို႕ေခၚတဲ့ စစ္ေဆးမႈတခုကို ျပဳလုပ္ျခင္း။

-အသည္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးျခင္း : အသည္းအင္မ္ဇိုင္းမ်ား နဲ႕ ဘီလီ႐ူဘင္ ဓာတ္ကို စစ္ေဆးရပါမယ္။နဂိုကတည္းက အသည္းမေကာင္းတဲ့ လူနာေတြမွာဆိုရင္ အသည္းရဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို စစ္ေဆးတဲ့ ေသြးစစ္မႈေတြကို လုပ္ေဆာင္ျပီး ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။

-မ်က္လုံးဆိုင္ရာ : ျမင္လႊာစစ္ေဆးျခင္းကို (ေဆးသုံးစြဲေနစဥ္ကာလတေလွ်ာက္လုံးမွာ) အခ်ိန္မွန္ စစ္ေဆးရပါမယ္။

-ဆီးႏွင့္ေက်ာက္ကပ္ဆိုင္ရာ : သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြအတြက္ (ေဆးသုံးစြဲေနစဥ္ကာလတေလွ်ာက္လုံးမွာ) ေက်ာက္ကပ္ရဲ့ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို စစ္ေဆးေပးရပါမယ္။

လူနာမ်ားအတြက္ အၾကံေပးခ်က္ :

-ေဆးညႊန္းကို ေသခ်ာစြာဖတ္႐ႈေလ့လာပါ။

-ဒီေဆးသုံးစြဲေနစဥ္ကာလတေလွ်ာက္လုံးမွာ မ်က္စိစစ္ေဆးမႈကို ပံုမွန္ျပဳလုပ္ပါ။

ကေလးငယ္ေတြမွာ Didanosineကို ေသာက္သံုးရမယ့္အခ်ိဳးအစားက ဘယ္ေလာက္လဲ။

HIV ပိုးကူးစက္ခံရျခင္းအတြက္

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား :

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂၀ ကီလိုဂရမ္မွ ၂၅ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ ကေလးလူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂၅ ကီလိုဂရမ္မွ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ ကေလးလူနာမ်ား : ၂၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ ရွိေသာ ကေလးလူမ်ားမ်ား : ၄၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ေသာက္ေဆးရည္ပံုစံ :

အသက္ ၂ပတ္မွ ၈လအထိ : 100 mg/m2 ပမာဏကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

အသက္ ၈လအထက္ : 120 mg/m2 ပမာဏကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

အမ်ားဆုံးသုံးစြဲႏိုင္တဲ့ ပမာဏ :

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ : ေဆးတၾကိမ္ေသာက္လွ်င္ ၁၂၅ မီလီဂရမ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိသူမ်ား : ေဆးတၾကိမ္ေသာက္လွ်င္ ၂၀၀ မီလီဂရမ္။

မွတ္ခ်က္မ်ား :

-ေသာက္ေဆးရည္ပံုစံ : အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ ေသာက္တဲ့ပမာဏထက္ မေက်ာ္လြန္ရပါဘူး။

အသုံးျပဳျခင္း : HIV-1 ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကူးစက္ခံရျခင္းအတြက္ အျခားေသာေဆးေတြနဲ႕ တြဲဖက္သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္။

HIV ပိုးကူးစက္ခံေနရေသာ ကေလးမ်ားအား ေဆးဝါးကုသစီမံေပးျခင္း :

အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္မ်ား :

အသက္ ၆ႏွစ္ႏွင့္ အထက္ :

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂၀ ကီလိုဂရမ္မွ ၂၅ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ ကေလးလူနာမ်ား : ၂၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၂၅ ကီလိုဂရမ္မွ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ ကေလးလူနာမ်ား : ၂၅၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ ရွိေသာ ကေလးလူမ်ားမ်ား : ၄၀၀ မီလီဂရမ္ကို တေန႕တၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

ေသာက္ေဆးရည္ပံုစံ :

အသက္ ၂ပတ္မွ ၃လအထိ : 50 mg/m2 ပမာဏကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

အသက္ ၃ – ၈လ အထိ : 100 mg/m2 ပမာဏကို တေန႕ႏွစ္ၾကိမ္ ေသာက္ရပါမယ္။

အသက္ ၈လႏွင့္အထက္ : 120 mg/m2 (

အမ်ားဆုံးသုံးစြဲႏိုင္တဲ့ ပမာဏ :

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၆၀ ကီလိုဂရမ္ေအာက္ : တရက္လွ်င္ ၂၅၀ မီလီဂရမ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ အနည္းဆုံး ၆၀ ကီလိုဂရမ္ရွိသူမ်ား : တရက္လွ်င္ ၄၀၀ မီလီဂရမ္။

မွတ္ခ်က္မ်ား :

-ဒီေဆးထက္ ပိုျပီးအႏၲရာယ္ကင္းတဲ့ ေဆးေတြရွိေနတဲ့အျပင္ ေဆးရဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြကလည္း အေတာ္မ်ားတာမို႕ ဒီေဆးကို ဦးစားေပးေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳး မလုပ္သင့္ပါဘူး။

-(အသက္၃ႏွစ္နဲ႕အထက္ရွိျပီး) HIV အတြက္ ေဆးဝါးကုသမႈတၾကိမ္မွ မခံယူဖူးတဲ့ လူနာေတြမွာ 240 mg/m2 ပမာဏကို တေန႕တၾကိမ္သုံးစြဲေပးျခင္းအားျဖင့္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို သိသိသာသာၾကီး ႏွိမ္နင္းႏိုင္ပါတယ္ (ေဆးေတာင့္/ေဆးရည္ ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ျဖစ္ပါ)။

-ခႏၶာကိုယ္မ်က္ႏွာျပင္ဧရိယာ အေျခခံေဆးပမာဏဟာ အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြမွာ သုံးစြဲရမယ့္ ေဆးပမာဏထက္ ေက်ာ္လြန္ျခင္း မရွိရပါဘူး။

-tenofovir disoproxil fumarate (DF) နဲ႕ တြဲဖက္ျပီး သုံးစြဲျခင္း မျပဳရပါဘူး။

-လက္ရွိေဖာ္ျပထားတဲ့ သုံးစြဲမႈပမာဏ နဲ႕ ပံုစံကို အေသးစိတ္ထပ္မံသိရွိႏိုင္ဖို႕အတြက္ ဆရာဝန္နဲ႕ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Didanosine ကို ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳး အခ်ိဳးအစားမ်ိဳးေတြနဲ႔ရရွိႏုိင္မလဲ။

Didanosine ကို ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ေဆး၀ါးပံုစံမ်ားႏွင့္ အခ်ိဳးအစားမ်ားျဖင့္ ရရွိႏုိင္ပါတယ္။

  • ေဖ်ာ္ေသာက္ရန္ ေဆးမႈန္႕ပံုစံ။
  • ဝါးစားႏိုင္ေသာ ေဆးျပားပံုစံ။
  • အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အာနိသင္ျပေသာ ေဆးေတာင့္ပံုစံ။

အေရးေပၚအေျခအေနေတြ၊ ေဆးပမာဏလြန္သြားတဲ့အေျခအေနေတြမွာ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

အေရးေပၚအေျခအေနသို႔မဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားတဲ့အေျခအေနေတြမွာ အေရးေပၚေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္ကုသမႈခံယူပါ။

ေဆးေသာက္ဖို႔ လြတ္သြားခဲ့ရင္ (ေမ့သြားခဲ့ရင္) ဘာလုပ္ရမလဲ။

Didanosine ကို ေသာက္သံုးဖို႔ လြတ္သြားခဲ့ပါက (ေမ့ခဲ့ပါက) သတိရတဲ့အခ်ိန္မွာ အျမန္ဆံုးေသာက္သံုးပါ။ သို႔ေသာ္လည္း ေနာက္တစ္ၾကိမ္ေသာက္သံုးရမယ့္အခ်ိန္နဲ႔ နီးကပ္ေနျပီဆိုရင္ေတာ့ လြတ္သြားတဲ့အၾကိမ္ကို ေက်ာ္ျပီး ပံုမွန္အခ်ိန္မွာပဲ ေသာက္လုိက္ပါ။ ေဆးပမာဏကို ႏွစ္ဆတိုးေသာက္တာမ်ိဳးမလုပ္ပါနဲ႔။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 1, 1970 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 18, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။