Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေသြးေပါင္ ၉၀/၆၀ ေအာက္ရုတ္တရတ္က်ဆင္းသြားျခင္းကို ဆိုလိုပါတယ္။ ေသြးေပါင္က်ျခင္းဟာ နွလံုးညွစ္အားနည္းသြားျခင္းေၾကာင့္ ေသြးပမာဏလည္း ေလ်ာ့က်သြားေစပါတယ္။

ေသြးေပါင္ဖတ္ရာမွာ အေပၚေသြး၊ ေအာက္ေသြး ဆိုျပီးနွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ အေပၚေသြးမွာ နွလံုးခုန္ျပီး ေသြးမ်ားျဖည့္လိုက္ျခင္းေၾကာင့္ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲတြင္ ျဖစ္ေပၚသြားေသာ ဖိအားျဖစ္ျပီး ေအာက္ေသြးမွာေတာ့ နွလံုးေခတၲနားေနစဥ္ ေသြးလႊတ္ေၾကာထဲမွာရွိေသာ ဖိအားျဖစ္ပါတယ္။

ေသြးဖိအား ၉၀/၆၀ တနည္းအားျဖင့္ အေပၚေသြး ၉၀ နဲ႔ေအာက္၊ ေအာက္ေသြး ၆၀ နဲ႔ေအာက္ရွိေနပါက ေသြးေပါင္က်တယ္လို႔ ေခၚနုိင္ပါတယ္။

ေသြးေပါင္က်ျခင္းဟာ က်န္းမာေရးအေျခအေန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ႕လကၡဏာတစ္ခုျဖစ္ျပီး အထူးသျဖင့္ အသက္ၾကီးသူေတြမွာ သက္ေရာက္မႈမ်ားစြာလည္းျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပံုမွန္ကုိယ္လက္လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ အခ်ိန္ၾကာမတ္တပ္ရပ္ျခင္း၊ ထိုင္ေနရာ အိပ္ေနရာမွ မတ္တပ္ရပ္လိုက္ျခင္းေတြဟာလည္း သင့္ေသြးေပါင္က်ေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါကုိ orthostatic hypotension ေခၚ ကုိယ္ေနဟန္ထားေၾကာင့္ ေသြးေပါင္က်ရျခင္း လို႔ေခၚေလ့ရွိတယ္။

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

လူတိုင္းမွာျဖစ္နုိင္ျပီး ေသြးေပါင္က်ျခင္းကိုအားေပးေသာ အေျခအေနေတြကိုေရွာင္ရွားျခင္းျဖင့္ ထိန္းခ်ဳပ္နုိင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္နုိင္တယ္။

လကၡဏာမ်ား

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေသြးေပါင္က်ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ လကၡဏာေတြက ဦးေနွာက္ဆီေသြးေထာက္ပ့ံမႈနည္းေသာအခါ ျဖစ္ေပၚတတ္ျပီး လကၡဏာေတြကေတာ့-

  • မူးေ၀ျခင္း
  • မူးေမ့ျခင္း
  • အာရံုမစိုက္နုိင္ျခင္း
  • အျမင္အာရံုေ၀၀ါးျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း
  • အသားေရာင္ေဖ်ာ့ေတာ့ ေအးစက္ ေခၽြးထြက္ျခင္း
  • အသက္ရွဴျမန္ျခင္း
  • ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း
  • ေရငတ္ျခင္း

လကၡဏာမျပတတ္ေသာ အခ်ိန္ၾကာေသြးေပါင္က်တတ္ျခင္းေတြကေတာ့ မ်ားေသာအားျဖင့္ အႏၲရာယ္သိပ္မရွိတတ္ပါဘူး။ က်န္းမာေနေသာလူတခ်ိဳ႕မွာလည္း ပံုမွန္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါက ေသြးေပါင္က်တတ္ပါတယ။္ ဒါေပမယ့္ ရုတ္တရတ္ေသြးေဆာင့္က်ျခင္းကေတာ့ အဓိကအဂၤါေတြ အထူးသျဖင့္ဦးေနွာက္ဆီ ေသြးေရာက္မႈမလံုေလာက္ျခင္းျဖစ္ေစနုိင္ပါတယ္။ ေသြးေပါက္က်ျခင္းဟာ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းအမ်ားစုကို အာဟာရမလံုေလာက္ျခင္းျဖစ္ေစနုိင္တယ္။

ေသြးေပါက္က်ေသာလူနာေတြဟာ တခါတေလမွာ မူးေမ့ျခင္း၊ ေသြးလန္႔ျခင္းစသည့္ ျပင္းထန္ေသာလကၡဏာေတြလည္း ခံစားရတတ္ပါတယ္။

ေဖာ္ျပထားေသာလကၡဏာေတြအျပင္ တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိနုိင္ေသးတာေၾကာင့္ သိလုိသည္၊ စိတ္ပူသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ေသြးေပါင္က်ျခင္းက ျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနတစ္ခုေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ေသြးေပါင္က်တဲ့လူအမ်ားစုက ေသြးေပါင္က်ေနမယ့္ ေနေကာင္းတတ္ၾကပါတယ္။ တခါတေလမွာေတာ့ မူးေ၀ျခင္းရွိနိုင္ေပမယ့္ ထိုလကၡဏာက သင့္ေန႔စဥ္လႈပ္ရွားမႈကို မထိခိုက္မခ်င္းျပႆနာသိပ္မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ တျခားေသာ ေရာဂါအေျခအေနေတြကို ညႊန္ျပေနတာျဖစ္နုိင္တာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ျပဖုိ႔ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔ေအာက္ပါလကၡဏာေတြခံစားလာရရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္-

  • မူးျခင္း၊ ၅ စကၠန္႔နဲ႔အထက္မတ္တပ္ရပ္ေနပါက မူးေမ့မလိုခံစားရျခင္း
  • နွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း
  • အျမင္အာရံုေ၀၀ါးျခင္း
  • ပ်ိဳ႕ျခင္း
  • ကိုယ္ေႏြးျခင္း
  • အလြန္အက်ြံေခၽြးထြက္ျခင္း

မူးရိပ္ရိပ္ျဖစ္ျခင္း

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေသြးေပါင္က်ေစေသာအေၾကာင္းမ်ားစြာရွိပါတယ္။ အဲ့ဒါေတြကေတာ့-

  • ေသြးလႊတ္ေၾကာမ်ားတြင္ အရည္လံုေလာက္စြာမရွိျခင္း၊ ေသြးထြက္တဲ့အခါ ၊ ေရဓာတ္ဆံုးရံႈးတဲ့အခါျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေရဓာတ္ဆံုးရံႈးျခင္းကေတာ့- အရည္လံုေလာက္စြာမေသာက္တဲ့အခါ၊ ျပင္းထန္စြာ ပ်ိဳ႕အန္တဲ့အခါ၊ ၀မ္းသြားတဲ့အခါ၊ ေခၽြးအလြန္အက်ြံထြက္တဲ့အခါ ( ဥပမာ- ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တဲ့အခါ)
  • နွလံုးကလံုေလာက္ေအာင္မညွစ္ထုတ္နုိင္ျခင္း
  • ေသြးေၾကာေတြကိုထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ အာရံုေၾကာနဲ႔ ေဟာ္မုန္းေတြေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ျခင္း
  • ကိုယ္၀န္ရွိျခင္း
  • သုိင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းအလုပ္ေနွးျခင္း၊ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ိဳ၊ ေသြးတြင္းသိၾကားဓာတ္နည္းျခင္းကဲ့သုိ႔ ေဟာ္မုန္းျပႆနာေတြျဖစ္ျခင္း
  • အပူရွပ္ျခင္း
  • အလြယ္တကူ၀ယ္ယူရရွိေသာေဆးအခ်ိဳ႕
  • ေသြးတိုးေရာဂါ၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ Parkinson’s ေရာဂါအတြက္ ေဆးမ်ား

တခ်ိဳ႕ေသာလူနာေတြမွာ ေသြးေပါင္က်ျခင္းဟာ အျခားေသာျပနာေတြနဲ႔လည္းဆက္ႏြယ္ေနတတ္ပါတယ္-

  • ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ
  • Parkinson ေရာဂါ
  • နွလံုးေရာဂါ
  • နွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း
  • ေသြးေၾကာက်ယ္ျခင္း
  • အသည္းေရာဂါ

သုိ႔ေပမယ့္ တျခားက်န္းမာတယ္ဆုိတဲ့လူေတြမွာလည္း ဒီေရာဂါေတြကေတာ့ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ၾကီးသူေတြဟာ အသက္ငယ္သူေတြထက္ပိုေသြးက်တတ္ျပီး ကိုယ္၀န္သည္ေတြမွာလည္း အျဖစ္မ်ားပါတယ္။

တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ ရုတ္တရတ္ေသြးေပါင္က်တတ္ျပီး အဲ့ဒါေတြကေတာ့-

  • ေသြးထြက္ျခင္း
  • ကိုယ္တြင္းအပူခ်ိန္ေလ်ာ့နည္းျခင္း
  • ကုိယ္တြင္းအပူခ်ိန္ျမင့္ျခင္း
  • နွလံုးၾကြက္သားေရာဂါမ်ား
  • ေသြးတြင္းေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း
  • အန္ျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္း၊ ဖ်ားျခင္းေၾကာင့္ ေရဓာတ္အလြန္အက်ံဆံုးရံႈးျခင္း
  • ေဆး၊ အရက္တို႔ကိုတုံ႔ျပန္ျခင္းမ်ား
  • anaphylaxis ဟုေခၚေသာ ျပင္းထန္သည့္ဓာတ္မတည့္ျခင္း

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေသြးတိုးျခင္း၊ ေသြးက်ျခင္းေတြဟာ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႔အမွ် အျဖစ္မ်ားလာပါတယ္။ နွလံုးနဲ႔ဦးေနွာက္ဆီေသြးစီးဆင္းျခင္းဟာ အသက္ၾကီးလာတာနဲ႔အမွွ်ေလ်ာ့နည္းလာတယ္။ အသက္ ၆၅ ေက်ာ္သူေတြရဲ႕ ၁၀ရာခိုင္နႈန္း၊ ၂၀ ရာခိုင္နႈန္းေလာက္မွာ ေသြးက်တတ္ၾကပါတယ္။

ဆီးေဆး၊ nitrates ၊ ေသြးေၾကာက်ယ္ေဆး စသည့္တခ်ိဳ႕ေသာေဆးေတြေၾကာင့္လည္း ေသြးေပါင္က်နုိင္ေခ်မ်ားတတ္ပါတယ္။

တျခားေသာအခ်က္ေတြကေတာ့-

  • အရည္ပမာဏနည္းျခင္း (အန္ျခင္း၊ ၀မ္းေလ်ာျခင္း၊ ဖ်ားျခင္း)
  • နွလံုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါ၊ ကင္ဆာေရာဂါ၊ အရက္ေသာက္ျခင္း
  • Parkinsonေရာဂါ၊ အာရံုေၾကာေရာဂါမ်ား

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေသြးေပါင္က်ျခင္းေၾကာင့္ ေရာဂါလကၡဏာေတြျဖစ္ေနျခင္း ဟုတ္မဟုတ္စမ္းသပ္ၾကည့္ဖို႔ နည္းလမ္းတခ်ိဳ႔ရွိပါတယ္။ အလုပ္အမ်ားဆံုးစစ္ေဆးမႈကေတာ့ ထိုင္ေနခ်ိန္ သို႔ လွဲေနခ်ိန္နွင့္ မတ္တပ္ရပ္ေနခ်ိန္မွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ျခင္းနွင့္ ေသြးခုန္နႈန္းစမ္းျခင္းျဖစ္တယ္။ တျခားစစ္ေဆးမႈေတြကေတာ့-

  • ေသြးအားနည္းျခင္းရွိမရွိအတြက္ ေသြးစစ္ေဆးမႈ
  • ေသြးတြင္းဓာတုပစၥည္းပမာဏပံုမွန္ဟုတ္မဟုတ္၊ အရည္ပမာဏပံုမွန္ဟုတ္မဟုတ္စစ္ေဆးျခင္း

နွလံုးခုန္ျခင္းပံုမွန္ဟုတ္မဟုတ္စစ္ေဆးျခင္း

Hypotension (ေသြးေပါင္က်ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

လကၡဏာမျပေသာ ေသြးေပါင္က်ျခင္းမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ မတ္တပ္ရပ္ခ်ိန္မူးေ၀ျခင္းကဲ့သုိ႔ေသာေသြးေပါင္က်ျခင္းမ်ိဳးကေတာ့ ကုသမႈသိပ္မလိုတတ္ပါဘူး။

သင့္ေသြးက်ျခင္းကိုကုဖို႔ ပထမဆံုးလုပ္နိုင္တဲ့အရာကေတာ့ ထိုေသြးေပါင္က်ျခင္းဟာ သင္မွီ၀ဲေနေသာေဆးေၾကာင့္ ဟုတ္မဟုတ္ အရင္စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ ထိုေဆးေၾကာင့္ဆိုပါက တျခားေဆးေျပာင္းေပးျခင္း သုိ႔ ပမာဏေလွ်ာ့ေပးပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔လကၡဏာေတြျပတယ္ဆိုရင္ေတာ့ အသင့္ေတာ္ဆံုးကုသမႈက ျဖစ္ေစတဲ့အေျခခံအေၾကာင္းအရင္းေပၚ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။

သင့္အသက္အရြယ္၊ က်န္းမာေရးအေျခအေန၊ ေသြးေပါင္က်ျခင္းအမ်ိဳးအစားေပၚမူတည္ျပီး-

  • အစားအေသာက္မွာ အငန္ဓာတ္တိုးျခင္း၊ ဆုိဒီယမ္ဓာတ္မ်ားသြားျခင္းဟာ နွလံုးေရာဂါျဖစ္ေစနုိင္တာေၾကာင့္ ဆရာ၀န္နဲ႔အရင္တိုင္ပင္ဖို႔ေတာ့လိုပါလိမ့္မယ္။
  • ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း၊ ေသြးပမာဏမ်ားေစျပီး ေရဓာတ္ဆံုးရံႈးျခင္းကိုေကာင္းေစပါလိမ့္မယ္။
  • ေျခေထာက္တြင္ compression ၀တ္ျခင္း
  • မတ္တပ္ရပ္လိုက္လွ်င္ ေသြးေပါင္က်သြားျခင္းအတြက္ တျခားသံုးနုိင္ေသာေဆးမ်ားလည္းရွိပါတယ္။

ေနထိုင္မႈပံုစံ၊ အိမ္တြင္းကုနည္းမ်ား

  • ေျဖးညွင္းစြာမတ္တပ္ရပ္ျပီး၊ ခႏၶာကုိယ္ကို လိုက္ေလ်ာညီေထြေဆာင္ရြက္နုိ္င္ဖို႔အတြက္ အခ်ိန္ေပးပါ။ မနက္အိပ္ရာထခ်ိန္မွာ ပိုအေရးၾကီးပါတယ္။ အရင္ထိုင္လုိက္ကာ ခဏေနျပီးမွ ေျခေထာက္ကိုကုတင္မွအရင္ခ်ပါ၊ ေနာက္ထပ္ေခတၲေစာင့္ေနျပီးမွ မတ္တပ္ရပ္ပါ။ မတ္တပ္ရပ္ရာမွာလည္း တစ္ခုခုကိုကိုင္ထားပါ။
  • ပူျပင္းေသာအခ်ိန္တြင္ ေျပးျခင္း၊ ေတာင္တက္ျခင္းနွင့္ တျခားအားကုန္မည့္လႈပ္ရွားမႈမ်ားေရွာင္ပါ။ ဒီအခ်က္ေတြက မတ္တပ္ရပ္လွ်င္ ေသြးေပါင္က်ျခင္းကုိ ပိုဆိုးေစနို္င္ပါတယ္။
  • လံုေလာက္စြာ အရည္ေသာက္ပါ၊ အထူးသျဖင့္ ရာသီဥတုပူပါက ပိုေသာက္ပါ။
  • ေခါင္းအံုးျမင့္ျမင့္အိပ္ပါ၊ ေခါင္းကုိနွလံုးထက္ျမင့္ေပးနိုင္ပါတယ္။
  • ေျခေထာက္တြင္ stockings ၀တ္ပါ၊ အထူးသျဖင့္ ခါးထိေရာက္ပါကပိုေကာင္းပါတယ္၊ ၀တ္ရေတာ့ခက္ပါလိမ့္မယ္။
  • အရက္မ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းေရွာင္ပါ။

သိလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖကိုရရန္ ဆရာ၀န္နွင့္ေသခ်ာေဆြးေႏြးတိုင္ပင္နုိင္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။