အခြေခံကျန်းမာရေး

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Hemochromatosis Gene Test (မွေးရာပါသံဓါတ်များသောရောဂါ မျိုးရိုးဗီဇစစ်ဆေးခြင်း) ကဘာလဲ။ Hemochromatosis Gene Test ကို မွေးရာပါ သံဓါတ်များသော ရောဂါကို စစ်ဆေးဖို့ အသုံးပြုပါတယ်။ သံဓါတ်များခြင်းဆိုတာဟာ ကိုယ်ခန္ဓါက သံဓါတ်စုပ်ယူမှု များပြားတဲ့ မွေးရာပါ ရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ သံဓါတ်တွေဟာ သွေး၊ အသည်း၊ နှလုံး၊ မုန့်ချိုအိတ်၊ အဆစ်၊ အရေပြားနဲ့ အခြားအင်္ဂါတွေမှာ စုပုံနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစောပိုင်းအဆင့်တွေမှာတော့ သံဓါတ်များခြင်းဟာ အဆစ်နာခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ အားနည်းခြင်း၊ အားအင်မရှိခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျဆင်းခြင်းတွေကို ဖြစ်စေပါတယ်။ သူဟာ အသည်းခြောက်ခြင်း၊ အသားမည်းခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ မြုံခြင်း၊ နှလုံးရောဂါ၊ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ နှလုံးခုန်နှုန်းနဲ့ အဆစ်ရောင်ခြင်းတွေကိုလည်း ဖြစ်စေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လူအတော်များများဟာ အစောပိုင်းအဆင့်တွေမှာ လက္ခဏာ မပြတတ်ပါဘူး။ အမျိုးသားတွေမှာတော့ မွေးရာပါသံဓါတ်များသောရောဂါ ကို […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Hemoglobin Electrophoresis (လျှပ်စီးကြောင်းသုံးပြီးဟေမိုဂလိုဘင် စစ်ဆေးခြင်း) ကဘာလဲ။ hemoglobin electrophoresis test ဟာ သွေးအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ ဟေမိုဂလိုဘင် အမျိုးအစားတွေကို စစ်ဆေးဖို့ အသုံးပြုတဲ့ သွေးစစ်ဆေးမှုတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ ဟေမိုဂလိုဘင် ဟာ အောက်စီဂျင်သယ်ပေးတဲ့ သွေးဆဲလ်တွေအတွင်းမှာ ရှိတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပုံမှန် ဟေမိုဂလိုဘင် အမျိုးအစားတွေကတော့ • Haemoglobin A – ဒါဟာ လူကြီးတွေမှာ အတွေ့အများဆုံး ဟေမိုဂလိုဘင် တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ အချို့ရောဂါတွေဖြစ်တဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ thalassemia (သာလာဆီးမီးယား သွေးအာနည်းရောဂါ) တွေဟာ Haemoglobin A ပမာဏကို ကျဆင်းစေပြီး Haemoglobin F ပမာဏကို မြင့်မားစေပါတယ်။ • Haemoglobin F (Fetal haemoglobin) – ဒီအမျိုးအစားဟာ သန္ဓေသားတွေနဲ့ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Hepatitis A Virus Test (အသည်းရောင်အေပိုးစစ်ဆေးခြင်း) ကဘာလဲ။ Hepatitis A Virus Test ဟာ အသည်းရောင် အေပိုးကို ဖြစ်စေတဲ့ ဗိုင်းရပ်ကို ကိုယ်ခန္ဓါက တုန့်ပြန်တဲ့ ပဋိပစ္စည်း (antibodies) တွေကို ရှာဖွေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ သင့်မှာ အခုအခါ (သို့) အရင်တုန်းက အသည်းရောင်အေ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ရှိဖူးတယ်ဆိုရင် ဒီ ပရိုတင်း တွေ သွေးအတွင်းမှာ ရှိနိုင်ပါတယ်။ အသည်းရောင်အေဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခြင်းကို ကာကွယ်ပြီး ကုသခြင်းစတင်ဖို့ ရောဂါရှိကြောင်း သိရှိဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ အသည်းရောင်အေဗိုင်းရပ်စ် ဟာ ရောဂါရှိသူရဲ့ မစင်နဲ့ ညစ်ညမ်းနေတဲ့ အစာ၊ ရေတို့က တစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ • IgM anti-HAV antibodies တွေ ကသင့်မှာ မကြာသေးမီက အသည်းရောင်အေဗိုင်းရပ်စ် ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ဖေါ်ပြပါတယ်။ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Cerebral Angiogram (ဦးနှောက်သွေးကြောပုံရိပ်ဖမ်းခြင်း ) ကဘာလဲ။ Cerebral angiogram ဆိုတာ ခေါင်းနှင့်လည်ပင်းရှိသွေးကြောများအခြေအနေကို အရောင်ပါဆေးတစ်မျိုး၊ X-ray camera (fluoroscopy) တို့ကိုသုံးကာ ပုံရိပ်ဖမ်းယူကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်တယ်။ Cerebral angiogram ကို ဦးနှောက်ကိုသွေးသယ်ယူပေးနေသော သွေးလွှတ်ကြောလေးချောင်း၊ သို့မဟုတ် သွေးပြန်ကြောကို ကြည့်ရန်သုံးနိုင်တယ်။ ဘာကြောင့် ဦးနှောက်သွေးကြောပုံရိပ်ဖမ်းခြင်း (cerebral angiogram) ကိုလုပ်လေ့ရှိသလဲ သွေးလွှတ်ကြောပိတ်နေနိုင်ချေရှိသူတိုင်း စစ်ဆေးစရာမလိုပါဘူး။ အန္တရာယ်များ၊ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများရှိတာကြောင့် တခြားသောစစ်ဆေးမှုများနှင့် မလုံလောက်သောအခါမှ စစ်ဆေးလေ့ရှိပါတယ်။ ကြည့်ခြင်းဖြင့်- • ဦးနှောက်သွေးကြောဖောင်းခြင်း • သွေးကြောကျဉ်းခြင်း • သွေးလွှတ်ကြောနှင့် သွေးပြန်ကြောကြား သွေးကြောများရှုပ်ထွေးခြင်း • သွေးကြောရောင်ခြင်း • အကျိတ် • သွေးခဲ • သွေးလွှတ်ကြောနံရံပြဲနေခြင်း များကို ရှာဖွေနိုင်ပါတယ်။ • ခေါင်းကိုက်ခြင်း • သတိမေ့ခြင်း • စကားဝါးခြင်း • မူးခြင်း • အမြင်ေဝဝါးခြင်း • အားနည်ခြင်း၊ ထုံထိုင်းခြင်း စသည့်လက္ခဏာများနှင့်ပတ်သက်ပြီး ရောဂါစစ်ဆေးရှာဖွေရန်အတွက်လည်း သုံးနိုင်တယ်။ စစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်ခင်ဘာတွေသိထားသင့်လဲ ဒီစစ်ဆေးမှုအစား MRA (သံလိုက်ဓါတ်မှန်ဖြင့် သွေးကြောပုံရိပ်ဖမ်းခြင်း)၊ CTA […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Cervical Spine Ct Scan (လည်ပင်းရိုးဆစ်ကွန်ပျူတာဓါတ်မှန်ရိုက်ခြင်း) ကဘာလဲ။ ကျောရိုးမကြီးတစ်ခုလုံးရဲ့ လည်ပင်းမှအပိုင်းကို လည်ပင်းရိုးဆစ်ဟုခေါ်ပြီး Cervical spine CT scan ဆိုသည်မှာ ထိုလည်ပင်းရိုးဆစ်ကို အထူးပြု X-ray ၊ ကွန်ပြူတာတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ပုံရိပ်ဖော်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခြင်းဖြစ်တယ်။ လတ်တလော အက်စီးဒင့်တစ်ခုခု၊ ထိခိုက်မှုတစ်ခုခု သို့မဟုတ် ဇတ်နာခြင်းများခံစားနေရပါက Cervical spine CT scan ရိုက်ရတတ်ပါတယ်။ ထိုစစ်ဆေးမှုက ကျောရိုးဆစ်ရဲ့ လည်ပင်းပိုင်းတွင် ထိခိုက်မှုများရှိပါက တိကျစွာဖော်ပြနိုင်ပါတယ်။ Neck CT scan (လည်ပင်းစီတီစကင်ရိုက်ခြင်း) ဟုလည်းခေါ်တတ်ပါတယ်။ Cervical CT scan ကိုဘာအတွက်ရိုက်လေ့ရှိသလဲ Cervical CT scan ဟာ ခန္တာကိုယ်ရဲ့ တိကျသောပုံရိပ်များကို လျင်မြန်စွာ ပုံဖော်နိုင်ပါတယ်။ ဟာဆိုရင်- • ကလေးများတွင် မွေးရာပါလည်ပင်ရိုး ထိခိုက်ယိုယွင်းမှုကို စစ်ဆေးရှာဖွေရန် • ကျောရိုးမ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Dental X-Rays (သွားဓါတ်မှန်) ကဘာလဲ။ သွားဓါတ်မှန် တွေဟာ သွား၊အရိုးနဲ့ ပတ်လည်မှာ ရှိတဲ့ တစ်ရှူး တွေကို X ray သုံးပြီး ပုံဖော်ယူခြင်း ဖြစ်ပြီး သွား၊ ပါးစပ်၊ မေးရိုးအစရှိတာတွေမှာ ဖြစ်တတ်တဲ့ ပြဿနာတွေကို ရှာဖွေခြင်းပဲဖြစ်ပါတယ်။ X-ray ပုံတွေဟာ သွားပိုးစားခြင်းတွေ၊ ဖုံးကွယ်နေတဲ့ အရာတွေ (ဥပမာ အံသွား) ဒီအတိုင်းမမြင်နိုင်တဲ့ အရိုးဆုံးရှုံးမှုတွေကို ဖေါ်ပြပေးနိုင်ပါတယ်။ သွားဓါတ်မှန် တွေကို သွားရောဂါကုသမှုတွေအတွက် စစ်ဆေးမှုတစ်ခု အဖြစ် အသုံးပြုကြပါတယ်။ သွားဓါတ်မှန် တွေဟာ ဓါတ်ရောင်ခြည် ပမာဏ အနည်းငယ်ကိုသာ အသုံးပြုကြပါတယ်။ အောက်ဖေါ်ပြပါ သွားဓါတ်မှန် တွေကို အများဆုံး အသုံးပြုကြပါတယ်။ • Bitewing X-rays တွေဟာ အပေါ်နဲ့ အောက်အံသွားတွေကို ဖေါ်ပြပြီး သွားတွေ တစ်ခုနဲ့ […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Dexamethasone suppression test ဆိုတာဘာလဲ။ Dexamethasone suppression test ဟာ ဦးနှောက်ရှိ ပစ်ကျူထရီဂလင်း (Pituitary gland) ကနေ ထုတ်လိုက်တဲ့ Adrenocorticotrophic (ACTH) ဟော်မုန်းကို ဖိနှိပ်လို့ရမရ စစ်ဆေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒီစစ်ဆေးမှုဟာ အက်ဒရီနယ်ဂလင်း ကနေ ထုတ်ထားတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ ကော်တီစော (cortisol) များတဲ့ အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်တဲ့ Cushing’s syndrome ရောဂါ ကို စစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။ Cushing’s syndrome ဆိုသည်မှာ cortisol ဟော်မုန်း များသောကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ရောဂါစုတစ်ခုဖြစ်ပြီး လက္ခဏာအားဖြင့် ကိုယ်အလေးချိန်တက်၊ အရေပြားပါး၊ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ အရိုးပွ၊ မျက်နှာဖောင်း၊ အားအင်ချည့်နဲ့လာတတ်သည်။ Dexamethasone suppression test ကို ဘယ်အချိန်မှာ လုပ်ကြတာလဲ။ ဒီစစ်ဆေးမှုကိုတော့ သင့်ဆရာဝန်က သင့်ကိုယ်ခန္ဓါအတွင်း […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Diagnostic Heart Catheterization (နှလုံးပိုက်ထည့်ပြီး ရောဂါရှာဖွေစစ်ဆေးခြင်း) ကဘာလဲ။ Diagnostic Heart Catheterization ဟာနှလုံးဘယ်ဘက်အခန်းနဲ့ ညာဘက်အခန်းထဲကို ပိုက်အသေးတစ်ခုထည့်ပြီး သွေးပေါင်တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ပိုက်ကို ညာဘက်နှလုံးအခန်းထဲထည့်ခြင်းကို pulmonary artery catheterization (အဆုတ်သွေးကြောတွင်းပိုက်ထည့်ခြင်း)လို့ခေါ်ပြီး နှလုံးသွေးကြောအခြေအနေတွေကို သိရှိဖို့နဲ့ နှလုံးရောဂါတွေကို ကုသဖို့ အသုံးပြုကြပါတယ်။ ဘယ်ဘက်မှာထည့်ထားတဲ့ ပိုက်ကို aortic value (အဆို့ရှင်) မှတစ်ဆင့် နှလုံးဘယ်ဘက်အခန်းထဲကို ထည့်နိုင်ပါတယ်။ သင့်ဆရာဝန်က ဘယ်ရော၊ညာရောကို တစ်ပြိုင်နက် ပိုက်ထည့်နိုင်ပါတယ်။ Heart catheterization နဲ့ X-rays အသုံးပြုတဲ့ နှလုံးသွေးကြောပုံရိပ်ဖော်သောနည်းလမ်း (coronary angiography) တွေဟာ မတူညီတဲ့ စစ်ဆေးမှုတွေဖြစ်ပြီး သူတို့ကို အတူတကွ အသုံးပြုသင့်ပါတယ်။ နှလုံးသွေးကြောပုံရိပ်ဖော်သောနည်းလမ်း မှာ ဆိုးဆေးတစ်မျိုးကို သွေးအတွင်းထည့်ပေးလိုက်ပြီး X-rays တွေက ဒီဆိုးဆေး စီးဆင်းမှုကိုကြည့်ပြီး […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Electronystagmogram ဆိုတာဘာလဲ။ Electronystagmogram (ENG) ဟာ ပုံမှန်မျက်စိလှုပ်ရှားမှုတွေနဲ့ ထိန်းချုပ်ထားခြင်းမရှိတဲ့ အလျင်အမြန် မျက်စိလှုပ်ရှားမှုတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ nystagmus ကို တိုင်းတာဖို့ အသုံးပြုပါတယ်။ သူဟာ မျက်စိလှုပ်ရှားမှုတွေကို ထိန်းချုပ်တဲ့ ကြွက်သားတွေကိုလည်း စစ်ဆေးပေးပါတယ်။ Electronystagmogram (ENG) ဟာ မျက်လုံး၊ နားအတွင်းပိုင်း တို့ကို စစ်ဆေးပေးပြီး ညီမျှမှုနဲ့ ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်မှုတွေကို ဦးနှောက်က ဘယ်လောက်ထိန်းနိုင်လဲဆိုတာကို စစ်ဆေးပေးပါတယ် (ဥပမာ လဲလျောင်းနေရာက မတ်တပ်ထလိုက်စဉ် ဟန်ချက်ထိန်းနိုင်မှု) Electronystagmogram (ENG) ဟာ နားအတွင်းပိုင်း၊ ဦးနှောက် (သို့) အာရုံကြောတွေ ပျက်စီးမှု ရှိမရှိလည်း စစ်ဆေးပေးပါတယ်။ ဒီပြဿနာတွေဟာ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ချာချာလည်ခြင်းနဲ့ ညီမျှမှု ပျက်စီးခြင်းတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ Nystagmus ဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် ခေါင်းလှုပ်ရှားလိုက်ရင် ဖြစ်ပေါ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခေါင်းမလှုပ်ရှားပဲ nystagmus […]

အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်Endometrial Biopsy (သားအိမ်အသားစ စစ်ဆေးခြင်း) ကဘာလဲ။ သားအိမ်အသားစ စစ်ဆေးခြင်းဆိုတာဟာ ဆရာဝန်က သားအိမ်နံရံကို အသားစယူပြီး ဓါတ်ခွဲစစ်ဆေးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ယူထားတဲ့အသားစကို အဏုကြည့်မှန်ပြောင်းအောက်မှာ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ဆဲလ်တွေကို ရှာဖွေမှာဖြစ်ပါတယ်။ သားအိမ်အသားစစ်ခြင်းဟာ သားအိမ်နံရံထဲမှာဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ရှာဖွေပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ သူဟာ ဆရာဝန်ကို ကိုယ်ခန္ဓါရဲ့ သားအိမ်နံရံ ပေါ်သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ ဟော်မုန်းပမာဏညီမျှမှုကိုလည်း စစ်ဆေးပေးမှာဖြစ်ပါတယ်။ သားအိမ်အသားစ စစ်ဆေးခြင်း လုပ်ဖို့နည်းအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။ • ပိုက်နဲ့တူတဲ့ ပျော့ပြောင်းတဲ့ ပြွန်ကို အသုံးပြုပြီး သားအိမ်နံရံကို စုပ်ယူမှာဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနည်းဟာ မြန်ဆန်ပေမဲ့ ဗိုက်နာခြင်းကို ဖြစ်စေပါတယ်။ • Vibra aspiration (လျှပ်စစ်ဓါတ်အသုံးပြုပြီး စုပ်ယူခြင်း)။ ဒီနည်းဟာ မအီမသာဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ • သားအိမ်နံရံက တစ်ရှူးတွေ ကွာကျဖို့အတွက် ဖျန်းဆေးကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ နံရံကို ခြစ်ထုတ်ဖို့ စုပ်တံကို အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ သားအိမ်အသားစ စစ်ခြင်း […]