Primaquine ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Generic Name: Primaquine Brand Name(s): Primaquine.

အသံုးျပဳပံုမ်ား

Primaquine ကို ဘာအတြက္အသံုးျပဳၾကသလဲ

ငွက္ဖ်ားေရာဂါအျဖစ္မ်ားတဲ့ႏိုင္ငံေတြမွာPrimaquineကိုအျခားေဆးေတြနဲ႔တြဲၿပီးျခင္ကိုက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုကာကြယ္ရန္နဲ႔ကုသရန္အတြက္သံုးပါတယ္။ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးေတြဟာျခင္ကိုက္ျခင္းမွတစ္ဆင့္ခႏၶာကိုယ္ထဲကိုဝင္လာႏိုင္ၿပီးခႏၶာကိုယ္ရဲ႕တစ္႐ွဴးေတြဥပမာေသြးနီဥေတြနဲ႔အသည္းထဲမွာအသက္႐ွင္ေနထိုင္ၾကပါတယ္။Primaquineကိုအျခားေဆးေတြ(ဥပမာchloroquine)ကေသြးနီဥေတြထဲမွာေနေနတဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးေတြကိုသတ္ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာသံုးပါတယ္။အဲေနာက္မွာေတာ့Primaquineကခႏၶာကိုယ္ရဲ႕အျခားတစ္႐ွဴးေတြထဲမွာ႐ွိေနတဲ့ငွက္ဖ်ားပိုးေတြကိုဆက္သတ္ပါတယ္။အဲဒါကငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးထပ္မဝင္ေအာင္တားေပးပါတယ္။ေရာဂါအ႐ွင္းေပ်ာက္ဖို႔အတြက္ေဆးႏွစ္မ်ဳိးလံုးလိုအပ္ပါတယ္။Primaquine phosphateေဆးဟာantimalarialsလို႔ေခၚတဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကုသတဲ့ေဆးအုပ္စုထဲမွာပါဝင္ပါတယ္။

Primaquine ဘယ္လိုေသာက္သံုးသင့္သလဲ

ယခုေဆးကိုအစာအိမ္ျပသနာမ်ားမျဖစ္ေစရန္အစာနဲ႔တြဲၿပီးတစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ပါသို႔မဟုတ္ဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္းေသာက္ပါ။သင့္ဆရာဝန္ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္ေတြကိုတိတိက်က်လိုက္နာပါ။သင္ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ေဒသေတြကေနထြက္လာၿပီးေနာက္Primaquineကိုႏွစ္ပတ္ေလာက္ၾကာေအာင္ေသာက္ရပါတယ္။ေဆးကိုအျခားငွက္ဖ်ားေရာဂါကုေဆးေတြေသာက္ေနတဲ့ေနာက္ဆံုးတစ္ပတ္ကေနႏွစ္ပတ္အတြင္းသို႔မဟုတ္အျခားေဆးေတြေသာက္ၿပီးၿပီးခ်င္းမွာစေသာက္လို႔ရပါတယ္။Primaquineကိုငွက္ဖ်ားေရာဂါကုသဖို႔အတြက္၁၄ရက္ထက္ပိုမေသာက္သင့္ပါဘူး။

ေဆးေသာက္ရမယ့္ပမာဏဟာသင့္မွာ႐ွိေနတဲ့ေရာဂါပိုးအမ်ဳိးအသားနဲ႔ေဆးအေပၚသင့္ရဲ႕တံု႔ျပန္မႈေပၚမူတည္ပါတယ္။ေဆးကိုပံုမွန္ေသာက္ပါ။သင္ေကာင္းေကာင္းမွတ္မိေအာင္ေဆးကိုေန႔တိုင္းအခ်ိန္တစ္ခုပံုေသထားၿပီးေသာက္ပါ။

ေဆးကိုဆရာဝန္ၫႊန္ၾကားတဲ့အတိုင္းတိတိက်က်ဆက္ေသာက္ဖို႔အလြန္အေရးႀကီးပါတယ္။ေဆးကိုၫႊန္ၾကားထားသည္ထက္ပိုမေသာက္ပါနဲ႔။ေလ်ွာ့လည္းမေသာက္ပါနဲ႔။သင္သက္သာလာတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွသင့္ဆရာဝန္ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္မပါဘဲေဆးကိုေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္မျပည့္ေသးခင္ရပ္မပစ္ပါနဲ႔။သင့္ဆရာဝန္ရဲ႕ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲေဆးေသာက္ဖို႔ေက်ာ္ျခင္း၊ေဆးပမာဏေျပာင္းလဲျခင္းတို႔ျပဳလုပ္ပါကေရာဂါကာကြယ္ျခင္းနဲ႔ကုသျခင္းဟာမထိေရာက္ေတာ့ပါဘူး။ေရာဂါပိုးပမာဏကိုလည္းပိုမ်ားလာေစၿပီးကုသရန္လည္းပိုၿပီးခက္ခဲေစပါတယ္။ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြလည္းပိုရႏိုင္ပါတယ္။

ျခင္ကိုက္မခံရေအာင္ေနထိုင္ဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။(ဥပမာ သင့္ေတာ္တဲ့ျခင္မကိုက္ေစတဲ့လိမ္းေဆးမ်ားလိမ္းျခင္း၊ခႏၶာကိုယ္အေတာ္မ်ားမ်ားကိုဖံုးအုပ္ေစတဲ့အဝတ္မ်ားဝတ္ျခင္း၊ေလေကာင္းေလသန္႔ရေအာင္ထားျခင္း၊ျခင္လံုစကာတပ္ျခင္း၊ျခင္ေထာင္ေထာင္ျခင္း၊ျခင္ဖ်န္းေဆးမ်ားသံုးျခင္း)ခရီးမသြားခင္ျခင္မကိုက္ေစတဲ့လိမ္းေဆးေတြဝယ္သြားပါ။အထိေရာက္ဆံုးလိမ္းေဆးေတြမွာdiethyltoluamide(DEET)ပါဝင္ပါတယ္။သင္နဲ႔သင့္ကေလးေတြအတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ျပင္းအားပမာဏ႐ွိတဲ့လိမ္းေဆးေတြအေၾကာင္းသိႏိုင္ရန္ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္ကိုေမးျမန္းပါ။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုကာကြယ္တဲ့ေနရာမွာမည္သည့္ေဆးမွအျပည့္အဝထိေရာက္တာမ်ဳိးမ႐ွိပါဘူး။အဲအတြက္ေၾကာင့္သင္ငွက္ဖ်ားေရာဂါအျဖစ္မ်ားတဲ့ေနရာမွာ႐ွိေနၿပီးကာကြယ္ေဆးေတြအကုန္ေသာက္ၿပီးတာေတာင္သင့္မွာငွက္ဖ်ားေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြ(ဥပမာဖ်ားျခင္း၊ခ်မ္းတုန္ျခင္း၊ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊အျခားတုတ္ေကြးေရာဂါလကၡဏာမ်ား)႐ွိလာပါကခ်က္ခ်င္းေဆးကုသမႈခံယူပါ။ျပင္းထန္ၿပီးေသေစႏိုင္တဲ့ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးေတြကိုကာကြယ္ရန္အတြက္ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုျမန္ျမန္ကုသဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုကုသဖို႔အတြက္Primaquine phosphateေဆးကိုသံုးေနစဥ္သင့္ေရာဂါအေျခအေနမသက္သာပါကသို႔မဟုတ္ပိုဆိုးလာပါကဆရာဝန္ကိုအေၾကာင္းၾကားပါ။

Primaquine ဘယ္္လိုသိမ္းဆည္းရမလဲ

Primaquineကိုအခန္းအပူခ်ိန္မွာထားတာအေကာင္းဆံုးပါ။တိုက္႐ုိက္ေနေရာင္ထိေတြ႔ႏိုင္ေသာေနရာႏွင့္စိုစြတ္ေနတဲ့ေနရာေတြကေနေဝးေဝးထားပါ။ေဆးအာနိသင္မပ်က္ေအာင္ေဆးကိုေရခ်ဳိးခန္းနဲ႔ေရခဲေသတၱာထဲကိုမထည့္ထားသင့္ပါ။Primaquineေဆးအမ်ဳိးအစားေပၚမူတည္ၿပီးေဆးထိန္းသိမ္းဖို႔လိုအပ္ခ်က္မ်ားလည္းကြာျခားႏိုင္ပါတယ္။ေဆးကိုသိမ္းဆည္းဖို႔အတြက္ေဆးထုပ္ေပၚမွာ႐ွိတဲ့ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကိုဖတ္ဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ဒါမွမဟုတ္သင့္ရဲ႕ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္ကိုလည္းေမးျမန္းႏိုင္ပါတယ္။ကေလးေတြနဲ႔အိမ္ေမြးတိရစၦာန္ေတြေဘးကင္းဖို႔အတြက္ေဆးကိုသူတို႔နဲ႔ေဝးရာမွာထားသင့္ပါတယ္။

Primaquineကိုအိမ္သာထဲကိုပစ္ခ်တာနဲ႔ေရထြက္ေပါက္ေတြထဲကေနေဆးခ်တာမ်ိဳးကိုမလုပ္သင့္ပါဘူး။ေဆး၀ါးေတြကိုမလိုအပ္ေတာ့တဲ့အခါဒါမွမဟုတ္သက္တမ္းကုန္ဆံုးသြားတဲ့အခါေတြမွာစနစ္တက်စြန္႔ပစ္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္။ေဆး၀ါးမ်ားကိုစနစ္တက်ဘယ္လိုစြန္႔ပစ္ရမယ္ဆိုတာနဲ႔ပတ္သက္လုိ႔သင့္ရဲ႕ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

ၾကိဳတင္သတိျပဳရန္မ်ားႏွင့္ အသိေပးခ်က္မ်ား

Primaquine အသံုးမျပဳခင္ ဘာေတြသိသင့္သလဲ

Primaquineကိုအသံုးမျပဳခင္သင့္မွာယခုေဆးနဲ႔သို႔မဟုတ္အျခားေဆးေတြနဲ႔ဓာတ္မတည့္တာမ်ဳိးေတြ႐ွိရင္သင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္သူကိုေျပာျပပါ။ယခုေဆးမွာေဆးနဲ႔ဓာတ္မတည့္တာေတြသို႔မဟုတ္တျခားေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြပါတတ္ပါတယ္။အေသးစိတ္အတြက္သင့္ရဲ႕ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္သူကိုေျပာျပပါ။

ယခုေဆးကိုမသံုးခင္သင့္ရဲ႕ေရာဂါရာဇဝင္အေၾကာင္းအထူးသျဖင့္ခုခံအားစနစ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ေရာဂါမ်ား(ဥပမာlupusေရာဂါ၊အဆစ္အျမစ္ေရာင္ေလးဘက္နာေရာဂါ)၊ေသြးေရာဂါမ်ား(ဥပမာေသြးျဖဴဥပမာဏနည္းျခင္း၊ေသြးအားနည္းေရာဂါ)၊Primaquineေၾကာင့္ယခင္ကေသြးေရာဂါမ်ားျဖစ္ဖူးျခင္း(ဥပမာေသြးနီဥေတြေပါက္ျခင္းေၾကာင့္ရတဲ့ေသြးအားနည္းေရာဂါ၊ေသြးထဲတြင္methemoglobinမ်ားေသာေရာဂါ)၊G6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့ေသာေရာဂါျဖစ္ဖူးျခင္းသို႔မဟုတ္မိသားစုဝင္ထဲမွာျဖစ္ဖူးျခင္း၊ေသြးထဲ႐ွိအင္ဇိုင္းမ်ားပမာဏနည္းေနျခင္း(G6PD၊NADH methemoglobin reducatse)တို႔အေၾကာင္းကိုသင့္ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္ကိုေျပာျပပါ။

Primaquineေဆးကိုစမေပးခင္သင့္မွာအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့မႈေတြ႐ွိမ႐ွိသိႏိုင္ေစရန္ေသြးစစ္ဖို႔ဆရာဝန္ကၫႊန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

ယခုေဆးဟာသင့္ကိုမူးေဝေစပါတယ္။အရက္နဲ႔ေဆးေျခာက္ေတြသံုးမယ္ဆိုသင့္ကိုပိုၿပီးမူးေဝေစမွာပါ။အဲဒါေၾကာင့္သင့္အေနနဲ႔ေကာင္းေကာင္းျပန္ၿပီးအလုပ္မလုပ္ႏိုင္ေသးသ၍ကားမေမာင္းပါနဲ႔။စက္ေတြကိုအသံုးမျပဳပါနဲ႔။ေနာက္ၿပီးအျမဲတမ္းႏိုးၾကားတက္ႂကြေနရန္လိုအပ္တဲ့အလုပ္ေတြကိုမလုပ္ပါနဲ႔။အရက္ေသစာေသာက္စားျခင္းကိုေ႐ွာင္ၾကဥ္ပါ။သင္ေဆးေျခာက္ေတြသံုးေနတယ္ဆိုရင္သင့္ဆရာဝန္ကိုေျပာျပပါ။

Primaquineဟာႏွလံုးခုန္စည္းခ်က္လြဲမွားတာမ်ဳိးေတြျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္(QTprolongation)။QTprolongationကယခုခ်က္ခ်င္းကိုေဆးကုသမႈခံယူဖို႔လိုအပ္တဲ့အေျခအေနေတြျဖစ္တဲ့ႏွလံုးခုန္အလြန္ျမန္ျခင္းသို႔မဟုတ္ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္းႏွင့္အျခားလကၡဏာမ်ား(ဥပမာအလြန္မူးေဝျခင္း၊သတိလစ္ျခင္း)ေတြကိုေတာ့ျဖစ္ေစတာ႐ွားပါတယ္။

တကယ္လို႔သင့္မွာတျခားေရာဂါေတြ႐ွိခဲ့ရင္သို႔မဟုတ္QTprolongationျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့တျခားေဆးေတြေသာက္ေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့QTprolongationရႏိုင္ေျခပိုမ်ားမွာျဖစ္ပါတယ္။Primaquineကိုအသံုးမျပဳခင္သင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္သူကိုသင္ေသာက္ေနတဲ့ေဆးေတြအကုန္လံုးကိုေျပာျပပါ။ဒါ့အျပင္သင့္မွာႏွလံုးေရာဂါေတြ႐ွိရင္(ဥပမာႏွလံုးေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ျခင္း၊ႏွလံုးခုန္ေႏွးျခင္း၊QTprolongation)ဒါမွမဟုတ္သင့္ရဲ႕မိသားစုထဲမွာႏွလံုးေရာဂါျဖစ္ဖူးသူေတြ႐ွိခဲ့ရင္(ဥပမာQTprolongation၊႐ုတ္တရက္ႏွလံုးခုန္ရပ္၍ေသဆံုးျခင္း)လည္းဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္သူကိုေျပာျပပါ။

ေသြးထဲမွာပိုတက္ဆီယမ္နဲ႔မဂၢနီဆီယမ္ေတြနည္းေနရင္လည္းQTprolongationရႏိုင္ေျခကိုျမင့္တက္ေစပါတယ္။တကယ္လို႔သင့္အေနနဲ႔အျခားေဆးေတြ(ဥပမာဆီးေဆး)ေသာက္ေနရင္သို႔မဟုတ္သင့္မွာေခြၽးထြက္လြန္ျခင္း၊ဝမ္းေလ်ွာျခင္းနဲ႔အန္ျခင္းတို႔ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္လည္းQTprolongationရႏိုင္ေျချမင့္တက္မွာျဖစ္ပါတယ္။Primaquineကိုေဘးကင္းကင္းသံုးႏိုင္ဖို႔အတြက္ဆရာဝန္ကိုေမးျမန္းပါ။

ခြဲစိတ္ကုသမႈမခံယူခင္သင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္သြားဆရာဝန္ကိုသင္သံုးေနတဲ့ေဆးဝါးေတြ(ဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားတာေတြ၊မညႊန္ၾကားဘဲေသာက္သံုးေနတာေတြ၊သဘာ၀ေဆးဘက္၀င္ပစၥည္းေတြ)အေၾကာင္းကိုေျပာျပပါ။

အသက္ႀကီးသူေတြအေနနဲ႔ယခုေဆးရဲ႕ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြအထူးသျဖင့္QTprolongationကိုပိုၿပီးရႏိုင္ပါတယ္။

ယခုေဆးကိုကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္မွာလံုးဝမသံုးရပါဘူး။ေဆးကမေမြးလာေသးတဲ့ကေလးငယ္ကိုထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အရြယ္အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ယခုေဆးကိုမေသာက္ခင္ကိုယ္ဝန္႐ွိမ႐ွိအရင္စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။Pimaquineေဆးကိုေသာက္ေနစဥ္နဲ႔ေသာက္ၿပီးမွာကိုယ္ဝန္မ႐ွိေအာင္တားဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။ေဆးေသာက္ေနစဥ္မွာအမ်ဳိးသားေရာအမ်ဳိးသမီးေတြပါစိတ္ခ်ရတဲ့ကိုယ္ဝန္တားျခင္းနည္းလမ္းေတြကိုသံုးဖို႔လိုပါတယ္။(ဥပမာကြန္ဒံုးသံုးျခင္း၊သေႏၶတားေဆးမ်ားသံုးျခင္း)။အမ်ဳိးသားေတြအေနနဲ႔ေဆးေသာက္ၿပီးအနည္းဆံုး၃လေလာက္ၾကာတဲ့အထိသေႏၶတားျခင္းနည္းလမ္းေတြကိုဆက္လုပ္သင့္ပါတယ္။အမ်ဳိးသမီးေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ေဆးေသာက္ၿပီးအနည္းဆံုးဓမၼတာရာသီတစ္ခါၿပီးတဲ့အထိသေႏၶတားျခင္းနည္းလမ္းေတြကိုဆက္လုပ္သင့္ပါတယ္။သင့္မွာကိုယ္ဝန္႐ွိလာပါကသို႔မဟုတ္ကိုယ္ဝန္႐ွိလာေတာ့မယ္လို႔ထင္ပါကဆရာဝန္ကိုခ်က္ခ်င္းေျပာျပပါ။သင္ကိုယ္ဝန္႐ွိေနစဥ္ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ေန႐ူတစ္ခုကိုသြားပါကသင္နဲ႔သင့္ကေလးမွာေသဆံုးႏိုင္ေခ်နဲ႔အျခားျပသနာေတြရႏိုင္ေခ်ျမင့္တက္ေနမွာျဖစ္ပါတယ္။ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔အစည္းကေတာ့သင့္ရဲ႕မေမြးလာေသးတဲ့ကေလးငယ္မွာအႏၱရာယ္မ႐ွိႏိုင္ေစရန္ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္တစ္ေလ်ွာက္မွကေလးေမြးသည္အထိအျခားငွက္ဖ်ားေရာဂါကုေဆးေတြ(ဥပမာchloroquine)ကိုဆက္ေသာက္ဖို႔ၫႊန္ၾကားပါတယ္။သင္ကေလးေမြးၿပီးတဲ့အခါမွPrimaquineကိုဆက္ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ေကာင္းက်ဳိးနဲ႔ဆိုးက်ဳိးေတြအေၾကာင္းကိုဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။

ယခုေဆးဟာမိခင္ႏို႔ရည္ထဲမွာပါလာၿပီးႏို႔စို႔ေနတဲ့ကေလးကိုထိခိုက္ႏိုင္လားဆိုတာကိုမသိရပါဘူး။ကေလးႏို႔မတိုက္ခင္ဆရာဝန္အေနနဲ႔သင့္ကေလးမွာG6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့မႈ႐ွိမ႐ွိအရင္စစ္ေဆးသင့္ပါတယ္။ကေလးႏို႔မတိုက္ခင္ဆရာဝန္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးႏို႔တုိက္ေနခ်ိန္မွာ Primaquine ကိုသံုးစြဲဖို႔ စိတ္ခ်ရပါသလား

ယခုေဆး၀ါးကိုကိုယ္၀န္ေဆာင္ေနခ်ိန္ႏွင့္ကေလးႏုိ႔တုိက္ေနခ်ိန္တြင္အသံုးျပဳလွ်င္ဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိမရွိကိုဆံုးျဖတ္ႏုိင္ရန္အတြက္လံုေလာက္ေသာေလ့လာစမ္းသပ္ခ်က္မ်ားမရွိပါ။ေဆးမေသာက္သံုးမီတြင္ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ေကာင္းက်ိဳးမ်ားႏွင့္ဆိုးက်ိဳးမ်ားအားလံုးကိုခ်ိန္ဆႏုိင္ရန္အတြက္သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးမႈျပဳလုပ္ပါ။အေမရိကန္ႏိုင္ငံအစားအေသာက္နဲ႔ေဆးဝါးစီမံႀကီးၾကပ္ေရးအဖြဲ႔(FDA)ကPrimaquineကိုကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္ဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခအဆင့္Nလို႔သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

FDAရဲ႕ကို္ယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္ဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခအဆင့္ေတြကေတာ့ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

A=ဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခမ႐ွိပါ

B=အခ်ဳိ့ေသာေလ့လာခ်က္ေတြမွာဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခမ႐ွိပါ

C=ဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခအနည္းငယ္႐ွွိသည္

D=ဆိုးက်ဳိးရ႐ွိမည့္အေထာက္အထားမ်ား႐ွိသည္

X=ေဆးကိုမသံုးသင့္ပါ

N=မသိပါ

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးမ်ား

Primaquine ကိုအသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဘယ္လိုေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္ႏုိင္သလဲ

ပ်ဳိ့ျခင္း၊အန္ျခင္း၊မူးေဝျခင္း၊အစာအိမ္ျပသနာမ်ားနဲ႔ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းေတြရႏိုင္ပါတယ္။တကယ္လို႔အဲဒီဆိုးက်ဳိးေတြၾကာေနမယ္ဆိုရင္သို႔မဟုတ္ပိုဆိုးလာမယ္ဆိုရင္သင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္ကိုခ်က္ခ်င္းေျပာျပပါ။

သင့္ဆရာဝန္ကသင့္ကိုဒီေဆးေပးၿပီဆိုတာသင့္အေပၚမွာဒီေဆးရဲ႕ေကာင္းက်ဳိးေတြကဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခေတြထက္ပိုမ်ားတယ္ဆိုတာကိုသံုးသပ္ၿပီးမွေပးတယ္ဆိုတာကိုေတာ့သတိရပါ။ယခုေဆးကိုသံုးေနတဲ့သူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာျပင္းထန္တဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြမခံစားရပါဘူး။

တကယ္လို႔သင့္မွာေအာက္ေဖာ္ျပပါ႐ွားပါးၿပီးျပင္းထန္တဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးေတြရ႐ွိပါကဆရာဝန္ကိုခ်က္ခ်င္းေျပာျပပါ။ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းလကၡဏာမ်ား(ဥပမာအဖ်ားႀကီးျခင္း၊ျပင္းျပင္းထန္ထန္ခ်မ္းတုန္ျခင္း၊အခ်ိန္အေတာ္ၾကာလည္ေခ်ာင္းနာျခင္း)၊ေသြးနီဥေတြ႐ုတ္တရက္ဆံုး႐ႈံးသြားတဲ့လကၡဏာမ်ား(ဥပမာျပင္းျပင္းထန္ထန္ေမာပန္းျခင္း၊ဆီးအညဳိေရာင္သြားျခင္း၊ႏႈတ္ခမ္း၊လက္သည္းနဲ႔အေရျပားမ်ားျဖဴေဖ်ာ့ုျခင္း၊ပံုမွန္အလုပ္ေတြလုပ္ေနရင္းမွာပင္ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း၊အသက္႐ွဴျမန္ျခင္း)၊ေသြးေရာဂါတစ္ခုခုရဲ႕လကၡဏာမ်ား(methemoglobinမ်ားေသာေရာဂါတြင္အေရျပား၊ႏႈတ္ခမ္းနဲ႔လက္သည္းမ်ားျပာလာျခင္း၊ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊အသက္႐ွဴ၍မဝျခင္း၊ေခါင္းတစ္ခုလံုးေပါ့ပါးသြားသလိုခံစားရျခင္း၊အားနည္းျခင္း၊စိတ္႐ႈပ္ေထြးျခင္း၊ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊႐ုတ္တရက္ႏွလံုးခုန္ျမန္လာျခင္း)

တကယ္လို႔သင့္မွာ႐ွားပါးၿပီးျပင္းထန္တဲ့ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း၊ႏွလံုးခုန္မမွန္ျခင္း၊ျပင္းျပင္းထန္ထန္မူးေဝျခင္း၊သတိလစ္ျခင္းတို႔ခံစားရပါကေဆးကုသမႈခ်က္ခ်င္းခံယူပါ။

ယခုေဆးနဲ႔အျပင္းအထန္ဓာတ္မတည့္ျခင္းမ်ဳိးက႐ွားပါတယ္။ဒါေပမယ့္တကယ္လို႔သင့္မွာေဆးနဲ႔အျပင္းအထန္ဓာတ္မတည့္တဲ့လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့အေရျပားမွာအနီကြက္မ်ားထြက္ျခင္း၊ယားယံျခင္း၊ေဖာေရာင္ျခင္း(အထူးသျဖင့္မ်က္ႏွာ၊လ်ွာနဲ႔လည္ေခ်ာင္း)၊အလြန္မူးေဝျခင္း၊အသက္႐ွဴရခက္ခဲျခင္းမ်ား႐ွိပါကေဆးကုသမႈခ်က္ခ်င္းခံယူပါ။

အထက္ပါေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ားကိုလူတိုင္းခံစားရတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။အထက္မွာမပါတဲ့အျခားေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးမ်ားလည္း႐ွိႏိုင္ပါေသးတယ္။သင့္ဆီမွာေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးတစ္ခုခု႐ွိတယ္ထင္ၿပီးသံသယဝင္ေနပါကသင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။

ေဆးဓာတ္ျပဳမႈမ်ား

ဘယ္ေဆးေတြက Primaquine နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

ယခုေဆးနဲ႔သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳႏိုင္တဲ့ပစၥည္းေတြကေတာ့penicillamine,quinacrine,ေသြးဆဲလ္ေတြကိုေလ်ာ့နည္းေစေသာေဆးမ်ား(ဥပမာ trimethoprim,zidovudine,pyrimethamine,azathioprine)တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။

Primaquineကသင္လက္႐ွိေသာက္ေနတဲ့အျခားေဆးေတြနဲ႔ဓာတ္ျပဳၿပီးေဆးရဲ႕ထိေရာက္မႈနဲ႔ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးရႏိုင္ေျခကိုေျပာင္းလဲႏိုင္ပါတယ္။မလိုလားအပ္တဲ့ေဆး၀ါးဓာတ္ျပဳမႈေတြမျဖစ္လာေအာင္လို႔သင္လက္ရွိေသာက္သံုးေနတဲ့ေဆး၀ါးေတြအားလံုးရဲ႕စာရင္းကိုလုပ္ထားျပီး(စာရင္းလုပ္တဲ့အခါမွာဆရာ၀န္ညႊန္ၾကားထားတာေတြ၊မညႊန္ၾကားဘဲေသာက္သံုးေနတာေတြ၊သဘာ၀ေဆးဘက္၀င္ပစၥည္းေတြအားလံုးပါ၀င္ပါတယ္)ဆရာ၀န္ဒါမွမဟုတ္ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္သူကိုအျမဲေျပာျပပါ။ေဆး၀ါးေတြကိုဆရာ၀န္ခြင့္ျပဳခ်က္မပါဘဲေသာက္သံုးျခင္း၊ရပ္ဆုိင္းျခင္း၊ပမာဏကိုေျပာင္းလဲျခင္းေတြမျပဳလုပ္ပါနဲ႔။

အစားအေသာက္ေတြနဲ႔ အရက္က Primaquine နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလား

Primaquineဟာအစားအေသာက္ဒါမွမဟုတ္အရက္ေသစာနဲ႔ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္ျပီးေဆး၀ါးေတြအက်ိဳးသက္ေရာက္မႈပံုစံနဲ႔ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြျဖစ္လာႏုိင္ေခ်ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။မလိုလားအပ္တဲ့ဓာတ္ျပဳမႈေတြမျဖစ္လာေအာင္လို႔အစားအေသာက္၊အရက္ေသစာေတြနဲ႔ဓာတ္ျပဳႏုိင္ေခ်ရွိမရွိကိုသင့္ရဲ႕ဆရာဝန္သို႔မဟုတ္ေဆးဝါးကြၽမ္းက်င္သူႏွင့္ေမးျမန္းတိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္ေရာဂါအေျခအေနေတြက Primaquine နဲ႔ ဓာတ္ျပဳႏုိင္သလဲ

Primaquineဟာသင့္ရဲ႕နဂိုက်န္းမာေရးအေျခအေနမ်ားနဲ႔သက္ေရာက္ဓာတ္ျပဳမႈေတြရွိႏုိင္ပါတယ္။သင့္ရဲ႕က်န္းမာေရးအေျခအေနကိုပိုဆိုးသြားေစတာဒါမွမဟုတ္ေဆးသက္ေရာက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲသြားတာေတြျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ဒါ့ေၾကာင့္သင့္ရဲ႕လက္႐ွိက်န္းမာေရးအေျခအေနအကုန္လံုးကိုသင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္ဒါမွမဟုတ္ေဆး၀ါးကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္ကိုအသိေပးဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္။

ေသာက္သံုးရန္အညႊန္း

ယခုအခ်က္အလက္မ်ားသည္ ေဆးပညာအၾကံေပးမႈကို အစားထိုးရန္အတြက္မဟုတ္ပါ။ သင္သည္သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္

အရြယ္ေရာက္ျပီးသူေတြအတြက္ Primaquine ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

ငွက္ဖ်ားေရာဂါအတြက္အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

ေဆးထုတ္လုပ္သူရဲ႕အၾကံျပဳခ်က္မ်ား:ေဆး၁၅မီလီဂရမ္(ဆား၂၆.၃မီလီဂရမ္)ကိုတစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ေဆးအျဖစ္၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

-vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသျခင္း၊၊vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါထပ္ျဖစ္ျခင္းကိုကာကြယ္ရန္သို႔မဟုတ္vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါေပါတဲ့ေနရာေတြမွာchloroquine phosphateေဆးနဲ႔ကုသမႈေပးၿပီးတဲ့ေနာက္မွာသံုးရန္ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။

-ေသြးနီဥထဲမွာ႐ွိေနတဲ့ေရာဂါပိုးေတြကိုဖ်က္စီးဖို႔အတြက္chloroquine phosphate(ေသြးနီဥထဲ႐ွိငွက္ဖ်ားေရာဂါပိုးေတြကိုဖ်က္စီးၿပီးပိုးေတြဝင္တာကိုတားေပးပါတယ္)နဲ႔တြဲၿပီးေပးသင့္ပါတယ္။

အသံုးျပဳျခင္း:Plasmodium vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသရန္(ေရာဂါျပန္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္း)

အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၏ၫႊန္ၾကားခ်က္:ေဆး၃၀မီလီဂရမ္(ဆား၅၂.၆မီလီဂရမ္)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္နဲ႔၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

-အျခားပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ကုသျခင္း:ေဆး၄၅မီလီဂရမ္(ဆား၇၈.၉မီလီဂရမ္)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္နဲ႔၈ပတ္ေသာက္ပါ။

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

-P.vivaxသို႔မဟုတ္P.ovaleေရာဂါပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသရန္အတြက္သံုးပါတယ္။

-ယခုေဆးဟာplasmodiaေရာဂါပိုးရဲ႕asexual erythrocyticပံုစံကိုသက္ေရာက္မႈမ႐ွိေသာေၾကာင့္အျခားသင့္ေတာ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကုေဆးေတြနဲ႔တြဲေပးသင့္ပါတယ္။

-ယခုေဆးဟာအသည္းထဲမွာ႐ွိတဲ့ေရာဂါပိုးရဲ႕hypnozoitesပံုစံေတြကို႐ွင္းလင္းေပးတာေၾကာင့္ေရာဂါထပ္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

-အျခားပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ကုသျခင္းပံုစံကိုG6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့ေနတဲ့လူနာေတြအတြက္သို႔မဟုတ္ေန႔စဥ္ကုထံုးရဲ႕အျခားပံုစံတစ္မ်ဳိးအျဖစ္အသံုးျပဳပါတယ္။

-တကယ္လို႔အျခားပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ကုသျခင္းပံုစံကိုG6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့ေနတဲ့လူနာေတြအတြက္သံုးမယ္ဆိုရင္ကူးစက္ေရာဂါကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္နဲ႔သို႔မဟုတ္Tropicalေဆးပညာကြၽမ္းက်င္ပညာ႐ွင္နဲ႔တိုင္ပင္ပါ။

-ယခုေဆးကိုကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေနစဥ္မသံုးသင့္ပါဘူး။ဒါေပမယ့္G6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့ျခင္းမ႐ွိတဲ့လူနာေတြမွာေတာ့ကေလးေမြးၿပီးတဲ့အခါအသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါကာကြယ္ျခင္းအတြက္အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

ေဆးထုတ္လုပ္သူရဲ႕အၾကံျပဳခ်က္မ်ား:ေဆး၁၅မီလီဂရမ္(ဆား၂၆.၃မီလီဂရမ္)ကိုတစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ေဆးအျဖစ္၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

-vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသျခင္း၊၊vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါထပ္ျဖစ္ျခင္းကိုကာကြယ္ရန္သို႔မဟုတ္vivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါေပါတဲ့ေနရာေတြမွာchloroquinephosphateေဆးနဲ႔ကုသမႈေပးၿပီးတဲ့ေနာက္မွာသံုးရန္ၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။

အသံုးျပဳျခင္း:Plasmodiumvivaxေရာဂါပိုးေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသရန္(ေရာဂါျပန္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္း)

အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၏ၫႊန္ၾကားခ်က္:ေဆး၃၀မီလီဂရမ္(ဆား၅၂.၆မီလီဂရမ္)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္နဲ႔၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

ေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးလ်ွင္

-ငွက္ဖ်ားေရာဂါအျဖစ္မ်ားေနတဲ့ေနရာေတြကိုမသြားခင္နဲ႔အဲေနရာေတြကိုေရာက္ေနစဥ္မွာတစ္ရက္မွႏွစ္ရက္ေဆးကိုေသာက္သင့္ၿပီးအဲေနရာေတြကေနျပန္လာတဲ့အခါ၇ရက္ေဆးေသာက္သင့္ပါတယ္။

-P vivax ေရာဂါပိုး႐ွိတဲ့ေဒသေတြကိုခဏတာခရီးသြားျခင္းအတြက္ေယဘုယ်အားျဖင့္အသံုးျပဳပါတယ္။

ေႏွာင္းပိုင္းေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးလ်ွင္(ေရာဂါျပန္မျဖစ္ေအာင္တားျခင္း)

-P vivax သို႔မဟုတ္ P ovale ေၾကာင့္ငွက္ဖ်ားေရာဂါျပန္ျဖစ္မႈႏႈန္းကိုေလ်ွာ့ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္သံုးပါတယ္။P vivax၊P ovaleသို႔မဟုတ္ေရာဂါပိုးႏွစ္မ်ဳိးလံုးနဲ႔အခ်ိန္ၾကာၾကာထိေတြ႔ေနရတဲ့လူနာေတြအတြက္သံုးပါတယ္။

-ယခုေဆးကိုလူနာကငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ေဒသကေနထြက္ခြာလာၿပီးေနာက္၁၄ရက္ၾကာတဲ့အထိသံုးသင့္ပါတယ္။

-Chloroquine,doxycycline သို႔မဟုတ္ mefloquine တို႔ကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးထားတာ္ဆိုရင္ယခုေဆးကိုေရာဂါျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းထပ္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္းကုထံုးရဲ႕ေနာက္ဆံုး၂ပတ္အတြင္းမွာသံုးသင့္ပါတယ္။

-ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္ atovaquone-proguanil ေဆးေတြကိုသံုးထားတယ္ဆိုရင္ယခုေဆးကို atovaquone-proguanilေဆးေတြေသာက္ရမယ့္ေနာက္ဆံုးပတ္နဲ႔ေနာက္ထပ္၇ရက္ၾကာေအာင္ေသာက္သင့္ပါတယ္။

-ယခုေဆးကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္သံုးတဲ့ေဆးနဲ႔တြဲသံုးသင့္ပါတယ္။တကယ္လို႔မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ယခုေဆးကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္သံုးတဲ့ေဆးကိုသံုးၿပီးတဲ့ေနာက္မွာဆက္သံုးသင့္ပါတယ္။

Pneumocystis Pneumonia ေရာဂါအတြက္အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

HIVေရာဂါပိုး႐ွိတဲ့လူနာေတြအတြက္အေမရိကန္ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၊ႏိုင္ငံတကာက်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မႈအသင္းနဲ႔အေမရိကန္ႏိုင္ငံကူးစက္ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမွာပါဝင္တဲ့ HIV ေရာဂါအသင္းတို႔ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား:ေဆး၃၀မီလီဂရမ္(ေဆး၅၂.၆မီလီဂရမ္)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ပါ။

ေဆးေသာက္ရမယ့္ၾကာခ်ိန္:၂၁ရက္

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား:clindamycinေဆးနဲ႔တြဲၿပီးအေပ်ာ့စားသို႔မဟုတ္အလယ္အလတ္ Pneumocystis pneumonia(PCP)ေရာဂါနဲ႔အလယ္အလတ္သို႔မဟုတ္ျပင္းထန္တဲ့PCPေရာဂါတို႔ကိုပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ကုသျခင္းကုထံုးအတြက္သံုးပါတယ္။

အျခား႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

ေဆးထိန္းသိမ္းရန္လိုအပ္ခ်က္မ်ား

-ေဆးပုလင္းကိုတင္းၾကပ္စြာပိတ္ပါ။အလင္းေရာင္နဲ႔မထိေတြ႔ေအာင္ထားပါ။

ေယဘုယ်အားျဖင့္

-ယခုေဆးရဲ႕ေဆးပမာဏကိုေဆးရဲ႕အေျခခံပံုစံအေနနဲ႔ပဲေဖာ္ျပၿပီးတြက္ခ်က္ပါတယ္။ေဆးျပားတစ္ျပားမွာပါတဲ့primaquine phosphate ၂၆.၃မီလီဂရမ္ဟာ primaquine အေျခ ခံပံုစံ၁၅မီလီဂရမ္နဲ႔တူပါတယ္။

-အေမရိကန္ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔ကေတာ့ယခုေဆးကိုစမသံုးခင္G6PDအင္ဇိုင္းခ်ဳိ့တဲ့မႈ႐ွိမ႐ွိစစ္ေဆးသင့္ေၾကာင္းၫႊန္ၾကားထားပါတယ္။

-ေနာက္ထပ္အခ်က္အလက္ေတြရ႐ွိႏိုင္ရန္လက္႐ွိသံုးေနတဲ့ေဆးၫႊန္းေတြကိုဖတ္႐ွဴသင့္ပါတယ္။

ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာျခင္း

-ေသြးပိုင္းဆိုင္ရာ:ပံုမွန္ေသြးစစ္ျခင္းမ်ားအထူးသျဖင့္ေသြးဆဲလ္ပမာဏနဲ႔hemoglobin ပမာဏမ်ား(ေဆးေသာက္ေနစဥ္)

ကေလးေတြအတြက္ Primaquine ရဲ႕ အသံုးျပဳရမယ့္ပမာဏကဘယ္ေလာက္လဲ

ငွက္ဖ်ားေရာဂါအတြက္ကေလးေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၏ၫႊန္ၾကားခ်က္:ေဆး0.5mg/kg(ဆား0.8mg/kg)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္နဲ႔၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

အျမင့္ဆံုးေဆးပမာဏ:တစ္ႀကိမ္ကိုေဆး၃၀မီလီဂရမ္

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

-P.vivaxသို႔မဟုတ္P.ovaleေရာဂါပိုးေတြေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကိုအျမစ္ျပတ္ေအာင္ကုသရန္အတြက္သံုးပါတယ္။

ယခုေဆးဟာplasmodiaေရာဂါပိုးရဲ႕asexualerythrocyticပံုစံကိုသက္ေရာက္မႈမ႐ွိေသာေၾကာင့္အျခားသင့္ေတာ္တဲ့ငွက္ဖ်ားေရာဂါကုေဆးေတြနဲ႔တြဲေပးသင့္ပါတယ္။

-ယခုေဆးဟာအသည္းထဲမွာ႐ွိတဲ့ေရာဂါပိုးရဲ႕hypnozoitesပံုစံေတြကို႐ွင္းလင္းေပးတာေၾကာင့္ေရာဂါထပ္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ငွက္ဖ်ားေရာဂါကာကြယ္ျခင္းအတြက္ကေလးေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၏ၫႊန္ၾကားခ်က္:ေဆး0.5mg/kg(ဆား0.8mg/kg)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္နဲ႔၁၄ရက္ေသာက္ပါ။

အျမင့္ဆံုးေဆးပမာဏ:တစ္ႀကိမ္ကိုေဆး၃၀မီလီဂရမ္

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

ေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးလ်ွင္

-ငွက္ဖ်ားေရာဂါအျဖစ္မ်ားေနတဲ့ေနရာေတြကိုမသြားခင္နဲ႔အဲေနရာေတြကိုေရာက္ေနစဥ္မွာတစ္ရက္မွႏွစ္ရက္ေဆးကိုေသာက္သင့္ၿပီးအဲေနရာေတြကေနျပန္လာတဲ့အခါ၇ရက္ေဆးေသာက္သင့္ပါတယ္။

-Pvivaxေရာဂါပိုး႐ွိတဲ့ေဒသေတြကိုခဏတာခရီးသြားျခင္းအတြက္ေယဘုယ်အားျဖင့္အသံုးျပဳပါတယ္။

ေႏွာင္းပိုင္းေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးလ်ွင္(ေရာဂါျပန္မျဖစ္ေအာင္တားျခင္း)

-Pvivaxသို႔မဟုတ္Povaleေၾကာင့္ငွက္ဖ်ားေရာဂါျပန္ျဖစ္မႈႏႈန္းကိုေလ်ွာ့ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္သံုးပါတယ္။Pvivax၊Povaleသို႔မဟုတ္ေရာဂါပိုးႏွစ္မ်ဳိးလံုးနဲ႔အခ်ိန္ၾကာၾကာထိေတြ႔ေနရတဲ့လူနာေတြအတြက္သံုးပါတယ္။

-ယခုေဆးကိုလူနာကငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖစ္ေနတဲ့ေဒသကေနထြက္ခြာလာၿပီးေနာက္၁၄ရက္ၾကာတဲ့အထိသံုးသင့္ပါတယ္။

-Chloroquine,doxycyclineသို႔မဟုတ္mefloquineတို႔ကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ေရးအတြက္သံုးထားတာ္ဆိုရင္ယခုေဆးကိုေရာဂါျဖစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းထပ္မျဖစ္ေအာင္ကာကြယ္ျခင္းကုထံုးရဲ႕ေနာက္ဆံုး၂ပတ္အတြင္းမွာသံုးသင့္ပါတယ္။

-ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္atovaquone-proguanilေဆးေတြကိုသံုးထားတယ္ဆိုရင္ယခုေဆးကိုatovaquone-proguanilေဆးေတြေသာက္ရမယ့္ေနာက္ဆံုးပတ္နဲ႔ေနာက္ထပ္၇ရက္ၾကာေအာင္ေသာက္သင့္ပါတယ္။

-ယခုေဆးကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္သံုးတဲ့ေဆးနဲ႔တြဲသံုးသင့္ပါတယ္။တကယ္လို႔မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ယခုေဆးကိုေ႐ွ႕ဦးေရာဂါကာကြယ္ဖို႔အတြက္သံုးတဲ့ေဆးကိုသံုးၿပီးတဲ့ေနာက္မွာဆက္သံုးသင့္ပါတယ္။

Pneumocystis Pneumonia ေရာဂါအတြက္ကေလးေသာက္ရန္ေဆးပမာဏ

HIVေရာဂါပိုး႐ွိတဲ့ကေလးလူနာေတြအတြက္အေမရိကန္ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၊ႏိုင္ငံတကာက်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မႈအသင္းနဲ႔အေမရိကန္ႏိုင္ငံကူးစက္ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမွာပါဝင္တဲ့HIVေရာဂါအသင္း၊ကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္ေသာကူးစက္ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္း၊အေမရိကန္ကေလးအသင္းအဖြဲ႔တို႔ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား:ေဆး0.3mg/kg(ဆား0.526mg/kg)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ပါ။

အျမင့္ဆံုးေဆးပမာဏ:တစ္ႀကိမ္ကိုေဆး၃၀မီလီဂရမ္

HIVေရာဂါပိုး႐ွိတဲ့ဆယ္ေက်ာ္သက္လူနာေတြအတြက္အေမရိကန္ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔၊ႏိုင္ငံတကာက်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မႈအသင္းနဲ႔အေမရိကန္ႏိုင္ငံကူးစက္ေရာဂါဆိုင္ရာအဖြဲ႔အစည္းမွာပါဝင္တဲ့HIVေရာဂါအသင္းတို႔ရဲ႕ၫႊန္ၾကားခ်က္မ်ား:ေဆး၃၀မီလီဂရမ္(ဆား၅၂.၆မီလီဂရမ္)ကိုေသာက္ေဆးအျဖစ္တစ္ေန႔တစ္ႀကိမ္ေသာက္ပါ။

ေဆးေသာက္ရမယ့္ၾကာခ်ိန္:၂၁ရက္

႐ွင္းလင္းအၾကံျပဳခ်က္မ်ား

clindamycinေဆးနဲ႔တြဲၿပီးကေလးေတြနဲ႔ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြမွာျဖစ္တဲ့အေပ်ာ့စားသို႔မဟုတ္အလယ္အလတ္Pneumocystispneumonia(PCP)ေရာဂါနဲ႔ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြမွာျဖစ္တဲ့အလယ္အလတ္သို႔မဟုတ္ျပင္းထန္တဲ့PCPေရာဂါတို႔ကိုပံုစံတစ္မ်ဳိးျဖင့္ကုသျခင္းကုထံုးအတြက္သံုးပါတယ္။

-ကေလးမ်ားအတြက္စမ္းသပ္ထားသည့္အခ်က္အလက္မ်ားမ႐ွိပါ။ေဆးပမာဏသည္အျခားေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းအေျခအေနမ်ားကိုယခုေဆးေတြနဲ႔ကုသသည့္ေဆးပမာဏေပၚမူတည္ပါတယ္။

Primaquine ကိုဘယ္လိုရရွိႏုိင္သလဲ

Primaquine ကိုေအာက္ပါပံုစံျပင္းအားမ်ားနဲ႔ရ႐ွိႏုိင္ပါတယ္။

  • ေသာက္ေဆးျပားပံုစံ
  • ေဆးမႈန္႔ပံုစံ

အေရးေပၚအေျခအေန ဒါမွမဟုတ္ ေဆးပမာဏလြန္သြားခ်ိန္မွာ ဘာလုပ္သင့္သလဲ။

အေရးေပၚအေျခအေနသို႔မဟုတ္ေဆးပမာဏလြန္သြားတဲ့အေျခအေနေတြမွာအေရးေပၚေဆးရံုေဆးခန္းမ်ားသို႔သြားေရာက္ကုသမႈခံယူပါ။

ေဆးေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္လြတ္သြားခဲ့ရင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။

Primaquineေဆးကိုေသာက္ဖို႔လြတ္သြားခဲ့ပါက(ေမ့ခဲ့ပါက)သတိရတဲ့အခ်ိန္မွာအျမန္ဆံုးေသာက္ပါ။သို႔ေသာ္လည္းေနာက္တစ္ၾကိမ္ေဆးေသာက္ရမယ့္အခ်ိန္နဲ႔နီးကပ္ေနျပီဆိုရင္ေတာ့လြတ္သြားတဲ့အၾကိမ္ကိုေက်ာ္ျပီးပံုမွန္အခ်ိန္မွာပဲေသာက္လိုက္ပါ။ေဆးပမာဏကိုႏွစ္ဆတိုးေသာက္တာမ်ိဳးမလုပ္ပါနဲ႔။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မေ 21, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။