ခ်စ္ျခင္းေမတၱာလား အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ စိတ္ေရာဂါလား

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

လူရယ္လို႔ ျဖစ္လာျပီဆိုရင္ အသက္အရြယ္မေရြး ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ၾကံဳေတြ႔လာရမွာပါ။ ကေလးဘ၀မွာ မိဘနဲ႔ သားသမီးၾကားက ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ အရြယ္ေရာက္လာတဲ့အခါမွာ သူစိမ္းတစ္ေယာက္ေပၚမွာ ထားရွိတဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ ကိုယ့္ရဲ႕ အိမ္မွာ ေမြးထားတဲ့ တိရစာၦန္ေလးေတြအေပၚ ေမတၱာထားတာ အစရွိသျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဆိုတာဘာလဲ။ အစြဲအလမ္းၾကီးတယ္ဆိုတာက ေရာ ဘယ္လိုခံစားမႈမ်ိဳးလဲ။ ကိုယ္က လူတစ္ေယာက္ကို ခ်စ္ေနတာလား၊ စြဲလမ္းေနတာလားဆိုတာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ျပန္ျပီး သံုးသပ္ဖူးပါသလား။

ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဆိုတာ ဘာလဲ။

  • ခ်စ္ျခင္းေမတၱာဟာ ေပးလိုက္ရတဲ့သူေရာ ရတဲ့သူပါ ရင္ထဲကို ေအးခ်မ္းေစပါတယ္။
  • စိတ္ကို ေပ်ာ္ရႊင္ခ်မ္းေျမ့ေစတယ္။
  • ဘ၀မွာ ေနရတာ အဓိပါၸယ္ရွိလာတယ္။
  • အနာဂတ္ဟာ လွပေနတယ္လို႔ ခံစားရတယ္။
  • အားအင္ေတြ ျပည့္၀လာေစတယ္။
  • အရာရာကို ပိုျပီး အေကာင္းျမင္တတ္လာတယ္။
  • စိတ္ တည္ျငိမ္ရင့္က်က္လာတယ္။
  • စိတ္မွာ ခ်စ္ရသူေၾကာင့္ လံုျခံဳမႈကို ခံစားရတယ္။
  • လူေတြအေပၚမွာ ၾကင္နာတတ္လာတယ္။

ဒါဟာ ခ်စ္ေနရတဲ့၊ အခ်စ္ခံေနရတဲ့ လူတစ္ေယာက္မွာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ ေျပာင္းလဲသြားတဲ့ ခံစားခ်က္ေတြပါပဲ။ ဒီလိုအရာေတြထက္ ပိုျပီး လြန္ကဲသြားမယ္။ စြဲလမ္းတဲ့ စိတ္ေတြ ျဖစ္ေပၚလာတယ္ဆိုတာ ဒါဟာ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာတရား မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အခ်စ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ စိတ္ေရာဂါ (Obsessive Love Disorder – OLD) အေျခအေန ျဖစ္သြားပါျပီ။

OLD ဆိုတာ ဘယ္လိုမ်ိဳးလဲ။

အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ စိတ္ေရာဂါေတြထဲမွာ ပါ၀င္တဲ့ အမ်ိဳးအစား တစ္ခုပါပဲ။ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာေတာ့ ခ်စ္တယ္လို႔ ထင္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရင္ထဲမွာေတာ့ စြဲလမ္းစိတ္ေတြ ျပည့္ႏွက္ေနတယ္။ အခ်ိန္ျပည့္ သူ႔အေၾကာင္းပဲ ေတြးေနတယ္။ ကိုယ္ပိုင္တဲ့ ပစၥည္းေလး တစ္ခုလို ထိန္းခ်ဳပ္ထားခ်င္တယ္။ ရယူပိုင္ဆိုင္ခ်င္တယ္။ ဒါဆိုရင္ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာထက္ အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ အေျခအေနကို ေရာက္သြားျပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

OLD ရွိေနတဲ့ သူတစ္ေယာက္မွာ ဒီစိတ္ေ၀ဒနာအျပင္ တျခားေသာ စိတ္ေရာဂါေတြလည္း ရွိႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္မွာ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ခ်စ္ရတဲ့ သူတစ္ေယာက္မွာ OLD လို အခ်စ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ စိတ္ေ၀ဒနာမ်ိဳး ရွိရင္ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ စိတ္ပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေသခ်ာျပသျပီး စိတ္ကုထံုး ခံယူသင့္ပါတယ္။ ဒါမွပဲ ဒီလကၡဏာေတြကို ေကာင္းေကာင္းထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မယ့္အျပင္ ေမတၱာေရးမွာ ရႈပ္ေထြးလာႏိုင္တဲ့ ျပႆနာေတြကိုလည္း ကာကြယ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

OLD ရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

  • စိတ္အာရံုထဲမွာ ကိုယ္ခ်စ္ေနတယ္လို႔ ထင္ရတဲ့ လူတစ္ေယာက္အေၾကာင္းပဲ လႊမ္းမိုးေနတာ
  • ဘာလုပ္လုပ္ အေတြးထဲမွာ သူ႔အေၾကာင္းက အျမဲေပၚလာတာ
  • ကိုယ္ခ်စ္ေနရလို႔ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ သူ႔ကို ကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္ေနတယ္လို႔ စိတ္ထဲမွာ ေတြးထင္ေနတာ
  • ပိုင္ဆိုင္လိုစိတ္၊ ရယူလိုစိတ္ေတြ ျပင္းတာ
  • လူတစ္ေယာက္ကို ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားတာ
  • အရမ္းသ၀န္တိုတာ၊ သူနဲ႔ ထိေတြ႔ဆက္ဆံေနရတဲ့ လူတိုင္း၊ အရာတိုင္းကို မနာလိုတာ
  • ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈ နည္းလာတဲ့ လကၡဏာမ်ိဳးကို အဓိကေတြ႔ရပါတယ္။

OLD ရွိတဲ့ သူေတြဟာ အျငင္းခံရတာ၊ စြန္႔ပစ္ခံရတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ စိတ္မွာ ပိုျပီး ထိခိုက္မႈကို ခံစားရႏိုင္တဲ့အျပင္ နဂိုရွိေနတဲ့ လကၡဏာေတြဟာ ပိုျပီး ဆိုးရြားသြားႏိုင္ပါတယ္။ OLD ေရာဂါအေျခအေန ပိုဆိုးလာတဲ့အခါမွာ

  • ကိုယ္စိတ္၀င္စားေနတဲ့သူကို ဆက္တိုက္ ဖုန္းေခၚတာ၊ စာပို႔တတ္တဲ့ အျပဳအမူေတြ
  • ကိုယ့္ရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ ျပည့္ႏွက္ေနတဲ့ သံသယေတြ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈေတြကို ဖယ္ထုတ္ေပးဖို႔ လိုအပ္ေနတာ
  • လူတစ္ေယာက္ေပၚမွာ စိတ္စြဲလမ္းေနတာေၾကာင့္ သူငယ္ခ်င္း၊ မိသားစု၀င္ေတြအေပၚ ဂရုမစိုက္ေတာ့တာ၊ စိတ္မ၀င္စားေတာ့တာ
  • သူ ဘာလုပ္ေနမလဲဆိုျပီး အခ်ိန္ျပည့္ မ်က္ေျခမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ
  • ဘယ္ကို မသြားရဘူး၊ ဘယ္သူေတြနဲ႔ စကားမေျပာရဘူးဆိုျပီး ထိန္းခ်ဳပ္တာ၊ ခ်ဳပ္ခ်ယ္တာ၊ ခ်ည္ေႏွာင္တဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ OLD ဆိုတဲ့ စိတ္ေရာဂါ ၀င္လာတာလဲ။

အခ်စ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစြဲအလမ္းၾကီးတဲ့ သူေတြမွာ ဒီေရာဂါ၀င္လာေစဖို႔ အေၾကာင္းရင္း မ်ားစြာ ရွိပါတယ္။ တစ္မ်ိဳးတည္းမဟုတ္တဲ့ စိတ္ေ၀ဒနာေတြ စုလိုက္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ OLD စိတ္ေရာဂါအေျခအေန ျဖစ္လာဖို႔ ေမြးလိုက္တာပါပဲ။

၁။ ေမတၱာေရး ျပႆနာ

ကေလးဘ၀မွာ မိဘ၊ အုပ္ထိန္းသူေတြရဲ႕ ဂရုစိုက္ၾကင္နာမႈကို မရရွိခဲ့တာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာကို ၾကီးၾကီးမားမား ထိခိုက္ေစတဲ့ အေျခအေနမ်ိဳး ၾကံဳခဲ့ရတဲ့သူေတြမွာ ဒီစိတ္ေရာဂါမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးဘ၀မွာ ေရာဂါအစပ်ိဳးျပီး သူစိမ္းေတြအေပၚ အရမ္းတြယ္တာခင္မင္တဲ့ စိတ္အေျခအေန (DSED – Disinhibited social engagement disorder) နဲ႔ ကိုယ့္အနီးပတ္၀န္းက်င္မွာ ရွိေနတဲ့သူနဲ႔ အဆင္မေျပတာ၊ လူေတြအနားမွာ ရွိရင္ စိတ္ထဲ ေနရခက္တဲ့ စိတ္အေျခအေန (RAD – Reactive attachment disorder) ဆိုျပီး အမ်ိဳးအစား ၂မ်ိဳး ကြဲသြားႏိုင္ပါတယ္။

၂။ ပင္ကိုယ္စရိုက္ အေျပာင္းအလဲ ျမန္တာ

စိတ္အတက္အက်ျမန္ ေရာဂါနဲ႔ မတူပဲ မိနစ္ပိုင္း၊ နာရီပိုင္းေလးအတြင္းမွာ ေဒါသအလြန္ထြက္လာတာ၊ အရမ္းေပ်ာ္ရႊင္ေနတာ၊ အရမ္း၀မ္းနည္းေနတာ ဒီလိုမ်ိဳး ပင္ကိုယ္စရိုက္အေျပာင္းအလဲျမန္တဲ့ စိတ္ေရာဂါေၾကာင့္လည္း ဒီလကၡဏာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ၀မ္းနည္းပူပန္လြယ္တယ္။ စိတ္ဓာတ္က်လြယ္တယ္။

အခ်စ္နဲ႔ ပတ္သက္ျပီး အစြဲအလမ္းၾကီး စိတ္ေ၀ဒနာနဲ႔ ေပါင္းစပ္လိုက္တဲ့အခါ လူတစ္ေယာက္ကို ခ်စ္ေနရင္လည္း အရမ္းခ်စ္တယ္။ မုန္းေတာ့လည္း အသည္းခိုက္ေအာင္ မုန္းတဲ့ အေျခအေနထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

၃။ ထင္ေယာင္ထင္မွား သံသယေတြနဲ႔ မနာလို သ၀န္တိုတာ

မရွိတဲ့အရာတစ္ခု၊ မျဖစ္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုကို ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ မွန္ေနတယ္လို႔ တရားေသယူဆတြက္ခ်က္ထားတဲ့ စိတ္အေျခအေနမ်ိဳးပါ။ တစ္ဖက္သားလူတစ္ေယာက္က ကိုယ့္ကို သေဘာမက်ဘူးလို႔ ယတိျပတ္ ျငင္းလိုက္သည့္တိုင္ေအာင္ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ဒီလူဟာ ကိုယ့္အေပၚ ေမတၱာ၊ သံေယာဇဥ္ရွိတယ္လို႔ တထစ္ခ် ယံုၾကည္ခံယူလိုက္တဲ့ သူေတြမွာလည္း ဒီစိတ္ေရာဂါလကၡဏာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

၄။ Erotomania စိတ္ေရာဂါ

Erotomania ဟာ နာမည္ၾကီးတဲ့ သူတစ္ေယာက္၊ ကိုယ့္ထက္ သာလြန္ခ်မ္းသာတဲ့ သူက ကိုယ့္အေပၚမွာ သေဘာက်ေနတယ္ဆိုျပီး စြဲလမ္းတတ္တဲ့ စိတ္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပါ။ အလြယ္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ္ သေဘာက်တဲ့ အႏုပညာရွင္တစ္ေယာက္နဲ႔ အျပင္မွာ ပတ္သက္ဖူးတယ္။ သူလည္းပဲ ကိုယ့္အေပၚ သေဘာက်ေနလိမ့္မယ္လို႔ တထစ္ခ် ယံုၾကည္ထားတဲ့ ထင္ေယာင္ထင္မွား ခ်စ္စိတ္မႊန္ စိတ္ေရာဂါမ်ိဳးပါ။

ဒီစိတ္အေျခအေနမ်ိဳး ရွိတဲ့သူေတြမွာ ခင္မင္ရင္းႏွီးတဲ့သူ နည္းတယ္။ ကိုယ္ပိုင္အလုပ္လည္း မရွိပဲ ကိုယ္သေဘာက်တဲ့ သူရဲ႕ အလုပ္ခြင္၊ ေနအိမ္နားမွာ အခ်ိန္ျပည့္ ေနျပီး စံုစမ္းေထာက္လွန္းေနတတ္ပါတယ္။

၅။ အစိုးရိမ္လြန္ စြဲလမ္းတတ္တဲ့ စိတ္ေရာဂါ (OCD)

လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေတြ႔ၾကံဳရတတ္တဲ့ စိတ္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ဒီအရာတစ္ခုကို စြဲလမ္းေနတယ္။ ဒါကိုပဲ အၾကိမ္ဖန္မ်ားစြာ လုပ္တတ္တယ္။ လူေတြရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘ၀ကို နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေႏွာင့္ယွက္ေနတတ္တဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီစိတ္ေရာဂါ ရွိသူေတြဟာ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ဖံုးလႊမ္းေနတဲ့ အေၾကာက္တရားေတြ၊ စိုးရိမ္ပူပန္ေနရတာေတြကို တျခားသူေတြကို ဖယ္ထုတ္ေပးဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္အားကိုးတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီအခ်က္ေၾကာင့္လည္း ေမတၱာေရးမွာ ျပႆနာေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

၆။ မနာလို၊ သ၀န္တိုစိတ္စြဲတာ

ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္တာမ်ိဳး မဟုတ္ပဲ ကိုယ္ေလ့လာတြက္ဆထားသလို ကိုယ့္ခ်စ္သူက ေဖာက္ျပန္ေနတယ္၊ သစၥာမဲ့ေနတယ္လို႔ ယံုၾကည္လက္ခံထားတဲ့ စိတ္အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာလာတဲ့အခါ သူ ကိုယ့္အေပၚမွာ ထပ္ျပီး ေဖာက္ျပန္ေနမလားဆိုတဲ့ ေတြးပူစိတ္ေတြဟာ စိတ္ထဲမွာ ျပည့္ႏွက္ေနျပီးေတာ့ အေတြးထဲ သူ႔အေၾကာင္းပဲ အျမဲ၀င္လာတာမ်ိဳးပါ။

ကိုယ့္မွာ OLD စိတ္ေရာဂါ ရွိ၊ မရွိ ဘယ္လိုသိႏိုင္မလဲ။

စိတ္က်န္းမာေရး ဆရာ၀န္ေတြဆီမွာ စိတ္ကုထံုး ခံယူၾကည့္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။ ကိုယ့္မွာ ရွိေနတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ၊ အခ်စ္ေရး၊ ေမတၱာေရးအေျခအေနေတြ၊ မိသားစုျပႆနာ၊ တျခားေသာ စိတ္ေ၀ဒနာ ရွိ၊ မရွိကို စစ္ေဆးေမးျမန္းျပီး ကိုယ့္ရဲ႕ ေရာဂါအေျခအေနကို ေကာက္ခ်က္ခ်ေပးမွာပါ။

စိတ္ေရာဂါဆိုတာ ေပါ့ဆသင့္တဲ့ ကိစၥတစ္ခုမဟုတ္ပါဘူး။ စိတ္က်န္းမာမွ ကိုယ္ခႏၶာလည္း ေကာင္းစြာ လည္ပတ္အလုပ္လုပ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ့္စိတ္ထဲမွာ ဒီလို ေ၀ဒနာေတြ ၾကံဳလာရျပီဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ စိတ္က်န္းမာေရးဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 9, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇန်နဝါရီ 9, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။