ေမြးျပီး သိပ္မၾကာခင္ ကေလးအသားေတြ ဝါေနျပီလား။ ဒါေလးေတြသိထားဖို႕လိုတယ္ေနာ္။ ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

ေမေမတို႕ အားလံုးသိၾကမွာပါ။ ကိုယ့္ကေလးက မေန႕ကမွ ေမြးတယ္ ဒီေန႕ အသားဝါေနတယ္ဆုိတာမ်ိဳးေတြ။ ကေလးအသားေလးက ပန္းေရာင္မသန္းဘဲ ဝါေနျပီဆိုရင္ေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သင့္ကေလးမွာ jaundice လို႕ေခၚတဲ့ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာျဖစ္ေနပါျပီ။  ဒါက ကေလးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ၾကံဳေတြ႕ရတဲ့ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္ေနေတာ့ အခ်ိန္မီကုသလုိက္ရင္ ဘာျပႆနာမွ မျဖစ္ႏုိင္ေပမယ့္ သူ႕ဘာသာျပန္ေပ်ာက္သြားမွာပါဆုိျပီး ေပါ့ဆေနလိုက္လို႕ကေတာ့ ကလးအသားဝါတဲ့ျပႆနာကေန ကေလးညဏ္ရည္မမွီေတာ့တဲ့အထိ ျပင္းထန္သြားတတ္ပါတယ္။ အသားေလးဝါတာ ဒီေလာက္ေတာင္ျပင္းထန္တတ္လား။ အဲဒီေမးခြန္းရဲ႕ အေျဖကို သိဖို႕ ဒါေလးကိုဖတ္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္  ။

Jaundice ( အသားဝါ) တယ္ဆိုတာဘာလဲ။ ။

ေဆးပညာမွာေခၚတဲ့ Jaundice ျဖစ္ေနတယ္ဆုိတာ ကေလးအသားနဲ႔ မ်က္လံုးေတြဝါေနတာကို ဆိုလိုတာပါ။ ဒီလို အသားဝါျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ကေလးေသြးထဲမွာ bilirubin ေတြမ်ားေနတာေၾကာင့္ပဲျဖစ္ပါတယ္။

Bilirubin ဆုိတာဘာလဲ ။ ။

ပံုမွန္ဆို ေသြးတြင္းမွာရွိတဲ ့ေသြးနီဥဆဲလ္ေလးေတြက သူ႕သက္တမ္း ရက္ေပါင္း ၁၂၀ ကုန္တာနဲ႕ အလိုလို ေပါက္ကြဲပ်က္စီးပါတယ္။ Bilirubin ဆိုတာ အဲဒီ ေသြးနီဥဆဲလ္ေလးေတြ ေပါက္ကြဲရာက ထြက္လာတဲ့ အဝါေရာင္ျခယ္ ပစၥည္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ထြက္လာတဲ့ Bilirubin ေတြကို အသည္းက ေျခဖ်က္ေပးျပီး ေသြးကတစ္ဆင့္ အူထဲပို႕ကာ ဝမ္းနဲ႕အတူ စြန္႕ထုတ္ေလ့ရွိပါတယ္။

ေမြးကင္းစကေလးေတြက ဘာ့ေၾကာင့္  အသားဝါတတ္တာလဲ ။ ။

ေမြးကင္းစကေလးေတြရဲ႕ အသည္းက လူၾကီးေတြလို ေကာင္းေကာင္းအလုပ္မလုပ္ေသးႏုိင္တာေၾကာင့္ ေသြးတြင္းမွာ Bilirubin ေတြစုပံုလာျပီး ကေလးေတြ အသားဝါရတာျဖစ္ပါတယ္။ ရက္ၾကာလာတဲ့အမွ် ကေလးရဲ႕ အသည္းက ပံုမွန္လည္ပတ္ႏုိင္လာတာေၾကာင့္ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာဟာ သူ႕ဘာသာသူ ျပန္ေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေဆးကုသမႈ ခံယူဖုိ႕လိုအပ္တဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာေတြလည္းရွိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကေလး အသားဝါျပီဆိုတာနဲ႔ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ မေပါ့ဆသင့္ပါဘူး။

ကေလးေတြမွာ Jaundice အသားဝါျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြက ဘာေတြလဲ ။ ။

Jaundice မွာ physiological ( ပံုမွန္ျဖစ္ေနက်) နဲ႔ pathological ( ေရာဂါအခံတစ္ခုခုေၾကာ့င္) jaundice ဆိုျပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။

  • physiological jaundice ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းကေတာ့ ကေလးရဲ႕ ေသြးနီဥဆဲလ္ေတြဟာ လူၾကီးေတြထက္ပိုမ်ားေနတတ္ျပီး သက္တမ္းကလည္း တုိတဲ့အတြက္ သူတို႕ ေပါက္ကြဲရာကေန bilirubin ေတြ ထြက္လာတာေၾကာင့္ပါ။ physiological jaundice ကို ေမြးျပီး ၂ ရက္ေလာက္မွ စေတြ႕ရတတ္ျပီး ကေလးအသက္ ၂ပတ္ေလာက္ၾကာရင္ ျပန္ေကာင္းသြားေလ့ရွိ္ပါတယ္။

ဘယ္လို ကေလးေတြက အသားဝါတဲ့ ျပႆနာပိုျဖစ္ႏုိင္သလဲ ။ ။

  • ေန႔မေစ့ လမေစ့ေမြးတဲ့ကေလးေတြ – အသည္းက bilirubin ထုတ္ဖို႕ အဆင့္သင့္မျဖစ္ေသး ။
  • မိခင္ႏုိ႕ေကာင္းေကာင္းမစို႕ရတဲ့ကေလးေတြ
  • မိခင္နဲ႕ ကေလး ေသြးအုပ္စု မတူတဲ့အခါ antigen နဲ႕ antibodies ေတြတုိက္ျပီး ေသြးနီဥေတြ ပ်က္စီးရာကေန bilirubin ေတြထြက္လာျပီး  အသားဝါတတ္ပါတယ္။
  • အေပါင္းေသြး အႏႈတ္ေသြး ကြဲျပားေနတာကလည္း အသားဝါေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြထဲက တစ္ခ်က္ပါ။
  • hereditary spherocytosis နဲ႕ G6PD deficiency. တုိ႕လို မ်ိဳးရိုးဗီဇ ျပႆနာေတြဟာလည္း ကေလးေတြမွာ အသားဝါျခင္းကိုျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအခ်က္ေတြပါ။
  • (polycythemia) လို႕ေခၚတဲ့ ေသြးနီဥဆဲလ္ေတြမ်ားေနတဲ့ကေလးေတြ နဲ႕ ညွပ္ဆြဲ၊ ေလစုပ္ေမြးတာေၾကာင့္ ေခါင္းမွာ ေသြးျခည္ဥ (cephalohematoma) ျပီးေမြးလာတဲ့ကေလးေတြ ဟာလည္း အသားဝါတဲ့ ျပႆနာခံစားရေလ့ရွိတဲ့သူေတြပါ။

Jaundice ရဲ႕ လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ ။ ။

Jaundice ျဖစ္ေနတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အသားေတြက ဝါေနပါလိမ့္မယ္။ စစခ်င္းမွာ မ်က္ႏွာကစျပီး ရင္ဘတ္၊ ဗုိက္နဲ႔ ေျခေထာက္ဆီကို တျဖည္းျဖည္း အဝါျပန္႕သြားပါလိမ့္မယ္။ ကေလးရဲ႕ မ်က္လံုးအျဖဴသားေနရာမွာလည္း ဝါေနတတ္ပါတယ္။ ေသြးတြင္းမွာ bilirubin အမ်ားၾကီးရွိျပီး ဝါထိန္ေနတဲ့ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ တစ္ခိ်န္လံုး အိပ္ခ်င္ေနတတ္ျပီး၊ ႏုန္းေနမယ္၊ ကိုယ္လံုးကလည္း ေပ်ာ့ဖတ္ေနတတ္ျပီး အစားေကၽြးရလည္း ခက္ေနပါလိမ့္မယ္။ အသားမဲတဲ့ကေလးေတြမွာလို ဒီလို အသားဝါတာဟာ မသိသာဘဲျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေ့ၾကာင့္ ေသခ်ာခ်င္ရင္ အသားမဲတဲ့ကေလးေတြရဲ႕ နဖူးနဲ႔ ႏွာေခါင္းေလးကို လက္ေလးနဲ႕အသာေလးဖိၾကည့္ျပီး ျပန္လႊတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ ဖိထားတဲ့ ေနရာမွာ ဝါက်န္ခဲ့ေနရင္ သင့္ကေလးမွာ Jaundice ျဖစ္ေနပါျပီ ။

ဘယ္လို  အခ်ိန္ဆို ဆရာဝန္သြားျပသင့္လဲ ။ ။

  • အသားဝါတဲ့အျပင္ ကေလးက ကိုယ္ပူမယ္
  • ႏုိ႕လည္း ေကာင္းေကာင္းမစို႕ေတာ့ဘဲ
  • တစ္ခ်ိန္လံုး ေမွးေနတတ္ျပီး လန္းဆန္းမႈလည္းမရွိေတာ့ဘူး
  • ျဖစ္ေနတဲ့ အသားဝါတာကလည္း တျဖည္းျဖည္းပိုပုိဆုိလားျပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာဝန္ဆီ သြားျပဖို႕လိုေနပါျပီ။

Jaundice ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဘယ္လိုစမ္းသပ္သိရွိမွာလဲ ။  ။

  • ကေလးက အသားဝါေနမယ္
  • ေသြးတြင္း bilirubin ပမာဏကလည္း မ်ားေနမယ္ ဆုိရင္ ကေလးက Jaundice ျဖစ္ေနပါျပီ။ ေသြးထဲမွာ bilirubin အရမ္းမ်ားျပီး ဦးေႏွာက္ထဲ ေရာက္သြားတဲ့အခါ ကေလး ဥာဏ္ရည္ကိုထိခိုက္သြားေစတာေၾကာင့္ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာဟာ မေပါ့ဆသင့္တဲ့ အရာတစ္ခုပါ။

အသားဝါတဲ့ Jaundice ျပႆနာကို ဘယ္လိုကုသႏုိင္လဲ ။ ။

ကုသတဲ့နည္းေတြကေတာ့ အသားဝါျခင္းကိုျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္း၊ ေသြးတြင္း bilirubin ပမာဏနဲ႔ ကေလးအသက္ေပၚမူတည္ျပီးကြဲျပားေလ့ရွိပါတယ္။

ပံုမွန္ျဖစ္တတ္တဲ့ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာကေတာ့ ကေလးအသက္ ၂ ပတ္ေလာက္ဆုိ သူ႕ဘာသာ ျပန္ေပ်ာက္သြားတဲ့အတြက္ ထူးထူးျခားျခား ေဆးကုသမႈေတြ မလိုပါဘူး။ ကေလးကို မိခင္ႏုိ႕မ်ားမ်ားတုိက္သင့္ျပီး မိခင္ႏုိ႔မထြက္တဲ့ကိစၥေတြမွာဆို ဆရာဝန္ေတြက အျခားျဖည့္စြက္ အာဟာရ ႏုိ႕မႈန္႕ေတြ တုိက္ဖို႕ ညြန္ၾကားပါလိမ့္မယ္။

ျပင္းထန္တဲ့ အသားဝါတဲ့ ျပႆနာေတြမွာေတာ့ ကုသမႈကို တတ္နုိင္သမွ် ေစာစာခံယူဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

  • အရည္မ်ားမ်ားဝင္ေအာင္တုိက္ပါ။ – ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းက bilirubin ပမာဏကို ပိုျမင့္တက္ေစပါတယ္။
  • ကေလးကို မီးျပျခင္း – ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္ထဲမွာ ကေလးကိုထည့္ထားျပီး အဝတ္နည္းနည္းေလးပဲေပးဝတ္ထားကာ အလင္းေရာင္နဲ႔ ကေလးအသားကို မ်ားမ်ားထိေစတဲ့ ကုသနည္းပါ။ ဒီနည္းက ေသြးထဲမွာရွိေနတဲ့ bilirubin ကုိ ပိုျပီးစြန္႔ထုတ္ရလြယ္တဲ့ ပံုစံအျဖစ္ေျပာင္းေစတာေၾကာင့္ ေသြးထဲက bilirubin ပမာဏေတြ ျမန္ျမန္ ေလ်ာ့က်သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
  • ေသြးလဲျခင္း – ဒါကေတာ့ မီးျပတာနဲ႔ မသက္သာတဲ့ကေလးေတြကို ကုသတဲ့နည္းျဖစ္ပါတယ္။ bilirubin မ်ားေနတဲ့ကေလးေတြကို ေဖာက္ထုတ္ျပီး အျခားေသြးေတြ ျပန္ထည့္ေပးတဲ့ ကုသနည္းပါ။ ေသြးလွယ္လိုက္တဲ့ သေဘာေပါ့။
  • intravenousimmunoglobulin (IVIg) သြင္းျခင္း – ဒါကေတာ့ မိခင္နဲ႔ ကေလး ေသြးအုပ္စုျခင္း မတူလုိ႕ ျဖစ္တဲ့ အသားဝါျခင္းကို ေျဖရွင္းတဲ့နည္းျဖစ္ပါတယ္။ immunoglobulin ကို ကေလးေသြးေၾကာထဲထည့္လိုက္ျပီး antigens antibodies အခ်င္းခ်င္း တုိက္တာကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးတဲ့ သေဘာပါ။

ဒ့့ါေၾကာင့္ ကိုယ့္ကေလးက ေမြးျပီး သိပ္မၾကာခင္ အသားဝါလာျပီ၊  ၂ပတ္ေက်ာ္တဲ့ အထိလည္း မေပ်ာက္ဘူး ဆုိရင္ေတာ့ ကေလးရဲ႕ သည္းေျခလမ္းေၾကာင္း၊ မ်ိဳးရိုးဗီဇဆုိင္ရာ ျပႆနာနဲ႔ အျခား ျပႆနာေတြျဖစ္ေနႏုိင္တဲ့အတြက္ ဆရာဝန္ဆီ သြားျပဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။

Hello Health Group  သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာ အၾကံေပးခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္းမ်ား မျပဳလုပ္ပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မေ 15, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မေ 15, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။