ကေလးေတြမွာ ျဖစ္တတ္တဲ့ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြအေၾကာင္း ဘာေတြသိထားရမလဲ

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Respiratory syncytial virus ဆိုတာ အဆုတ္နဲ႔ အသက္ရွဴစနစ္မွာ ပိုးဝင္ေစတဲ့ ဗိုင္းရပ္စ္တစ္မ်ိဳးပါ။ ဒါဟာ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္တတ္ေပမယ့္ ကေလးငယ္ေလးေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြက ပိုၿပီး ျပင္းထန္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဝင္ရင္ ျဖစ္တတ္တဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ အသက္အရြယ္အလုိက္ေျပာင္းလဲတတ္ပါတယ္။ ပိုးဝင္ၿပီး ၄ရက္မွ ၆ရက္အတြင္း ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါတယ္။ အသက္နည္းနည္းရလာၿပီျဖစ္တဲ့ ကေလးေတြနဲ႔ အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြမွာေတာ့ လကၡဏာေတြက ေပ်ာ့ၿပီး ပံုမွန္အျဖစ္မ်ားတဲ့ အေအးမိျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ ဒီအေပ်ာ့စားလကၡဏာေတြမွာေတာ့

–       ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုးျခင္း

–       ႏွာေစးျခင္း

–       သိပ္မျပင္းေသာအဖ်ားရွိျခင္း (ကိုယ္အပူခ်ိန္ သိပ္မျမင့္တဲ့ အဖ်ား)

–       ေခါင္းကိုက္ျခင္း

–       လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း

–       ႏွာေခ်ျခင္း စတာေတြပါဝင္ပါတယ္။

ဒီလကၡဏာေတြဟာ တစ္ခါတည္း အားလံုးစုျဖစ္လာတာမဟုတ္ပါဘူး။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ဟာ ကေလးေပါက္စေတြကို ကူးစက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ နမိုးနီးယား အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါလို ျပင္းထန္တဲ့အေျခအေနေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ လကၡဏာေတြကေတာ့

–       ျပာျခင္း (ေအာက္ဆီဂ်င္မဝျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။ )

–       အသက္ကို ျမန္ျမန္၊တိုတိုနဲ႔ ခပ္တိမ္တိမ္ရွဴျခင္း သို႔မဟုတ္ အသက္ရွဴၾကပ္ျခင္း။ ကေလးေတြဟာ လွဲေနရမွာထက္ ထိုင္ပဲေနခ်င္ပါလိမ့္မယ္။

–       အဖ်ား

–       ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း

–       အစားအေသာက္ျပႆနာ

–       အသက္ရွဴျမန္ျခင္း (tachypnea)

–       ရင္ၾကပ္ျခင္း။ ။ အသက္ရွဴထုတ္တုိင္း အသံၾကားေနရျခင္း

ျဖစ္ရပ္အမ်ားစုမွာေတာ့ လူနာေတြဟာ ရက္သတၱ တစ္ပတ္မွ ႏွစ္ပတ္အတြင္းမွာ ျပန္ေကာင္းသြားေလ့ရွိပါတယ္။ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ အဆုတ္၊ ႏွလံုးေရာဂါရွိေနတဲ့ လူႀကီးေတြမွာေတာ့ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အသက္အႏၱရာယ္ကို ျခိမ္းေျခာက္ႏိုင္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္သလို ေဆးရံုတင္ထားဖို႔လည္း လိုပါတယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ ဘယ္လိုျပန္႔ပြားသလဲ။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ဟာ လူတစ္ေယာက္ဆီကေန တစ္ေယာက္ကို မ်က္လံုး၊ ပါးစပ္နဲ႔ ႏွာေခါင္းေတြကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ မိုးရာသီကေန ေဆာင္းရာသီအတြင္း ျပန္႔ပြားမႈ အမ်ားဆံုးပါ။ သင္က ဒါေတြ ရင္ဆိုင္ေနရၿပီဆိုရင္ေတာ့ Respiratory syncytial virus ကူးစက္ခံရႏုိင္ပါတယ္။

–       ဗိုင္းရပ္စ္ရွိသူတစ္ေယာက္က သင့္အနားမွာ ႏွာေခ်တာ၊ ေခ်ာင္းဆိုးတာ ဒါမွမဟုတ္ ႏွပ္ညွစ္တာေတြ လုပ္ခဲ့ရင္။

–       ဗိုင္းရပ္စ္ရွိသူနဲ႔ စကားေျပာရင္

–       ဗိုင္းရပ္စ္ရွိသူနဲ႔ တိုက္ရိုက္ထိေတြ႕ဆက္ဆံမိရင္ (လက္ဆြဲႏႈတ္ဆက္ျခင္း၊ နမ္းျခင္း၊ ထိေတြ႕ျခင္း စသျဖင့္)

–       ေရာဂါပိုးေတြ က်န္ရစ္ေနတဲ့ အရာေတြ ဥပမာ တံခါးလက္ကိုင္ဖုလိုအရာမ်ိဳးကို ကိုင္မိၿပီးမွ သင့္ရဲ႕ ႏွာေခါင္း၊ မ်က္လံုး၊ သို႔မဟုတ္ ပါးစပ္ေတြကို ျပန္ကိုင္မိရင္။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ဟာ လူမ်ားတဲ့အိမ္ေတြနဲ႔ က်န္းမာေရးစင္တာေတြမွာဆို အလ်င္အျမန္ျပန္႔ပြားႏုိင္ပါတယ္။ ေနရာတစ္ခုမွာလည္း နာရီေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ အသက္ရွင္ႏုိင္ပါတယ္။ ဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရတဲ့လူနာတစ္ေယာက္ဟာ ကူးစက္ၿပီး ရက္အနည္းငယ္အတြင္းမွာပဲ အျခားသူတစ္ေယာက္ကို ေရာဂါပိုးျဖန္႔ျဖဴးေပးနိုင္ပါတယ္။

ဘယ္သူေတြက ေရာဂါကူးစက္ႏုိင္ေခ် ပိုမ်ားတာလဲ။

ဗိုင္းရပ္စ္ကူးးစက္ႏုိင္ေခ် ျမင့္မားတဲ့သူေတြကေတာ့

–       အသက္၆လေအာက္ ကေလးငယ္မ်ား

–       ကေလးငယ္မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အသက္၁ႏွစ္ေအာက္

–       လမေစ့ဘဲ ေမြးဖြားသည့္ ကေလးငယ္မ်ား

–       အဆုတ္ သို႔မဟုတ္ ႏွလံုးေရာဂါရွိေသာ ကေလးမ်ား

–       ေက်ာင္းသြားသည့္ကေလးမ်ား သို႔မဟုတ္ ေက်ာင္းေနအရြယ္ ေမာင္ႏွမရွိတဲ့ ကေလးမ်ား

–       သက္ႀကီးရြယ္အိုမ်ား

–       ခုခံအားနည္းသူမ်ား ( HIV ေရာဂါသည္မ်ား သို႔မဟုတ္ ေသြးကင္ဆာခံစားေနရသူမ်ား)

–       ပန္းနာရင္ၾကပ္၊ ႏွလံုးေရာဂါ သို႔မဟုတ္ နာတာရွည္အဆုတ္ေရာဂါ (COPD) စသည့္ ေရာဂါေဝဒနာ ရွိသူမ်ား

Respiratory Syncytial Virus ကူးစက္မႈအတြက္ ကုသမႈမ်ား

အေပ်ာ့စား ျဖစ္စဥ္ေတြအတြက္ ကုသမႈေတြမွာေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဂရုစိုက္ျခင္းနဲ႔ ေဘးမွေစာင့္ေရွာက္မႈေတြလုိအပ္ပါတယ္။ လူအနာအမ်ားစုကေတာ့ ေဆးဝါးကုသစရာမလိုပါဘူး။ က်န္လူနာေတြအတြက္ေတာ့ အဖ်ားက်ဖို႔အတြက္ acetaminophen လို OTCေဆးဝါးေတြကို ဆရာဝန္က ညႊန္းေပးပါလိမ့္မယ္။ တကယ္လို႔မ်ား ဘက္တီးရီးယားဝင္ရင္လည္း ပဋိဇီဝေဆးေတြကို ညႊန္းေပးပါလိမ့္မယ္။ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္းဟာ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္မႈကို ကာကြယ္ႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းေကာင္းတစ္ခုပါပဲ။ ျပင္းထန္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြမွာေတာ့ ေဆးရံုတင္ဖို႔ လိုေကာင္းလိုပါလိမ့္မယ္။ ကုသမႈေတြမွာလည္း ေအာက္ဆီဂ်င္၊ အရည္၊ ေရေငြ႕ပါတဲ့ေလနဲ႔ ႏွာေခါင္းအစက္ခ်ေဆးေတြ ပါဝင္ပါလိမ့္မယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ကို ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲ။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကို ကာကြယ္ႏုိင္မယ့္ ရိုးရွင္းလြယ္ကူတဲ့အဆင့္ေလးေတြကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

–       သန္႔စင္တဲ့ေရနဲ႔ ဆပ္ျပာကို အသံုးျပဳၿပီးလက္ကို မၾကာခဏေဆးေၾကာပါ။ အထူးသျဖင့္ အစာမစားခင္နဲ႔ အိမ္သာဝင္ၿပီးခ်ိန္ေတြမွာပါ။ ကေလးကို မထိခင္မွာလည္း လက္ေဆးပါ။

–       အေအးမိေနတဲ့သူေတြနဲ႔ ဖ်ားေနတဲ့သူေတြနဲ႔ ထိေတြ႕ျခင္းကို သင္ကိုယ္တုိင္ေရာ သင့္ကေလးကိုပါ ေရွာင္ခိုင္းပါ။

–       ေသာက္ေရခြက္၊ သြားပြတ္တံ၊ တဘက္ သို႔မဟုတ္ ေရပုလင္းေတြကို အျခားသူေတြနဲ႔ မွ်ေဝသံုးစြဲတာမ်ိဳး မလုပ္ပါနဲ႔။

–       မီးဖိုနဲ႔ ေရခ်ိဳးခန္းသန္႔ရွင္းေနပါေစ။

–       အရုပ္ေတြနဲ႔ တံခါးလက္ကိုင္ဘုေတြကို သန္႔ရွင္းေပးပါ။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈအတြက္ ကာကြယ္ေဆးမရွိေပမယ့္ အသက္၂ႏွစ္ေအာက္ကေလးေတြအတြက္ေတာ့ palivizumab ကို ကာကြယ္ႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းအျဖစ္ အသံုးျပဳလို႔ရပါတယ္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ကုသမႈမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ရင္းျမစ္မ်ား
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။