လိင္ကိစၥကေပးစြမ္းႏိုင္ေသာ အံ့အားသင့္စရာ က်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူး ၁၀ ခ်က္

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win.

လိင္ဆက္ဆံျခင္းက ေပးစြမ္းႏိုင္တဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြဆိုတာ အိပ္ယာထဲမွာပဲ ၿပီးဆုံးသြားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟာ ခံစားလို႔ေကာင္း႐ုံသာ မဟုတ္ဘဲ သင္က်န္းမာေရးအတြက္လည္း အက်ိဳးေက်းဇူးရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ “ႏိုင္ ” ဆိုတဲ့စကားလုံးေလးကို ကြၽန္ေတာ္ သုံးသြားတာ သတိထားေပးပါ။ “ ႏိုင္”  ဆိုတဲ့ စကားလုံးကိုသုံးရတာေတာ့ တန္ေဆးလြန္ေဘးဆိုတဲ့သေဘာကို သတိမထားမိဘဲ လုပ္ေဆာင္ေနမိမွာစိုးရိမ္လို႔ပါ။ အခု ဒီစာေလးထဲမွာေတာ့ Hello Sayarwon ကိုဖတ္ရႈအားေပးေနၾကတဲ့ က်န္းမာေရးခ်စ္ျမတ္ႏိုးသူ စာဖတ္သူမ်ားအတြက္ သင့္တင့္မွ်တတဲ့ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟာ က်န္းမာေရးအေပၚ ဘယ္လိုအက်ိဳးေက်းဇူးသက္ေရာက္ႏိုင္လဲဆိုတာေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

၁။ သင့္ရဲ႕ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို အၿမဲတမ္း တက္ႂကြေနေစႏိုင္ပါတယ္။

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာပုံမွန္ျဖစ္ေနတဲ့သူေတြဟာ သိပ္မဖ်ားၾကပါဘူး။ ” လို႔ လိင္က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ PHD ဆရာဝန္ျဖစ္သူ ယိုန္ေကဖူလ္ဘ႐ိုက္ (Yvonne K. Fulbright) က ဆိုပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥေတြပုံမွန္လုပ္ျဖစ္ေနသူတစ္ေယာက္ဟာ ေရာဂါပိုးမႊားနဲ႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကို ခုခံေပးတဲ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ျမင့္မားေၾကာင္းေတြရွိရပါတယ္။ အေမရိကန္၊ ပင္ဆယ္လ္ေဗးနီးယားျပည္နယ္ ဝီကီစ္ တကၠသိုလ္ (Wilkes University)က ေလ့လာသူေတြဟာ တစ္ပတ္မွာ လိင္ကိစၥ တစ္ႀကိမ္နဲ႔ႏွစ္ႀကိမ္ ခန႔္ ရွိတဲ့ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားမ်ားဟာ တစ္ခါတစ္ရံမွ လိင္မႈကိစၥလုပ္တဲ့ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားေတြထက္ ေရာဂါကိုကာကြယ္ေပးတဲ့ ပဋိဇီဝပစၥည္းေတြ ပိုမ်ားေၾကာင္းေတြရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္တဲ့အရာေတြထဲမွာ လိင္မႈကိစၥတစ္ခုတည္း မဟုတ္ပါဘူး။ မိတ္ေဆြအေနနဲ႔ ကိုယ္ခံအားစနစ္ျမင့္မားဖို႔အတြက္ အစားပုံမွန္စားျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းပုံမွန္လုပ္ျခင္း၊ အိပ္ေရးဝဝအိပ္ျခင္း၊ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ပုံမွန္မွီဝဲျခင္း တို႔ကို ျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္။

၂။ သင့္ရဲ႕ လိင္စိတ္ဆႏၵေတြကို ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

လိင္မႈကိစၥ ဆႏၵေတြအၿမဲျမႇင့္တင္ခ်င္ပါသလား။ လိင္မႈကိစၥပုံမွန္ရွိေနျခင္းဟာ လိင္ကိစၥအထိအေတြ႕ေတြကိုပိုမိုေကာင္းမြန္ေစၿပီး သင္ရဲ႕ရာဂစိတ္ကို တိုးျမႇင့္ေစႏိုင္ပါတယ္။ “ လို႔အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ခ်ီကာဂိုျပည္နယ္ ဖိမ္းဘာဂ်္ (University’s Feinberg School of Medicine) ေဆးတကၠသိုလ္မွ သားဖြားမီးယပ္ ဆရာဝန္ျဖစ္သူ ေလာ္ရင္း စထရစ္ခ်ာ (Lauren Streicher) ကဆိုပါတယ္။ မိန္းကေလးေတြမွာဆို လိင္ကိစၥပုံမွန္ရွိေနျခင္းဟာ သားအိမ္အက်ိအခြၽဲမ်ားပိုထြက္ျခင္း၊ ေသြးလည္ပတ္မႈ အားေကာင္းျခင္းနဲ႔ ကေလးေမြးရလြယ္ျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

၃။ အမ်ိဳးသမီးဆီးအိမ္ က်န္းမာေရးေကာင္းမြန္ေစႏိုင္တယ္။

က်န္းမာတဲ့ တင္ပါးဆုံ႐ိုးမ်ားရွိျခင္းက ဆီးမထိန္းႏိုင္တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပြားျခင္းကို ေလွ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒီက်န္းမာေရးက အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အသက္အ႐ြယ္ရလာရင္ အမ်ိဳးသမီး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန႔္ဟာ ဒီေရာဂါ ေဝဒနာကို ခံစားတတ္ၾကလို႔ပါ။ က်န္းမာေရးနဲ႔ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ လိင္မႈကိစၥရွိျခင္းဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ တင္ပါးဆုံႂကြက္သားက်န္းမာေရး ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုလိုပါပဲ။ ကိုယ္လက္ႏွီးေႏွာရာမွာ အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့ အခ်ိန္က်ရင္ ဒီတင္ပါးဆုံ ႂကြက္သားမ်ားကို ခ်ဳံလိုက္တာေၾကာင့္ ဒီႂကြက္သားေတြကို သန္မာေစပါတယ္။

၄။ ေသြးဖိအားကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။

လိင္မႈကိစၥနဲ႔ ေသြးဖိအားေလ်ာ့က်ျခင္းၾကားမွာ ဆက္ႏြယ္မႈတစ္ခုရွိေနေၾကာင္း Amai Wellness ေဆးပညာစင္တာရဲ႕ CEO နဲ႔ တည္ေထာင္သူ ဂ်ိဳးဆက္ ေဂ် ပင္ဇုံ (Joseph J. Pinzone) ကဆိုပါတယ္။ “ ဒီဆက္သြယ္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေလ့လာမႈအမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ မွတ္တိုင္တစ္ခုျဖစ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ လိင္ကိစၥဟာ systolic ေသြးဖိအားလို႔ေခၚတဲ့ ႏွလုံးအျပင္ထြက္တဲ့ ေသြးေၾကာဖိအားကို ေလ်ာ့နည္းေစေၾကာင္းေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါဟာ ေသြးဖိအားနဲ႔ လိင္မႈကိစၥၾကားက ဆက္သြယ္ခ်က္ကို ပထမဆုံးေတြ႕ရွိခဲ့ရတာပါပဲ။”

၅။ ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုလို အက်ိဳးေက်းဇူးခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

“လိင္မႈကိစၥဆိုတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုလိုပါပဲ ” လို႔ ပင္ဇုံက ဆိုျပန္ပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥက Gym ကိုသြားကစားသေလာက္ေတာ့ က်န္းမာေရးေကာင္းက်ိဳးမေပးႏိုင္ေပမဲ့ သူကလည္း ေလ့က်င့္ခန္းတစ္ခုလိုပါပဲ။ လိင္မႈကိစၥ ျပဳလုပ္ခ်ိန္မွာ ခႏၶာကိုယ္ဟာ တစ္မိနစ္ကို ၅ ကယ္လိုရီေလာင္ ကြၽမ္းေနၿပီး ဒါဟာ TV ၾကည့္တဲ့အခ်ိန္ကယ္လိုရီေလာင္ကြၽမ္းမႈထက္ ၄ ကယ္လိုရီပိုမ်ားပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥျပဳလုပ္ေနခ်ိန္ဆိုရင္ ႏွလုံးခုန္ႏႈန္းျမန္လာၿပီး ခႏၶာကိုယ္က ႂကြက္သားအမ်ိဳးမ်ိဳးကို အသုံးျပဳရပါတယ္။ “ေလ့က်င့္ခန္းျပဳလုပ္သလိုပါပဲ။ ပုံမွန္ ျပဳလုပ္မယ္ဆိုရင္ အက်ိဳးေက်းဇူးကို ပိုမိုခံစားရမွာပါ” လို႔ ပင္ဇုံက ဆိုပါေသးတယ္။

၆။ ႏွလုံးေဖာက္ျပန္မႈ (Heart Attack) ျဖစ္ႏိုင္ေခ်နည္းေစပါတယ္။

သင့္တင့္တဲ့ လိင္မႈကိစၥရွိျခင္းဟာ သင္က်န္းမာေရးအတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥဟာ သင္ရဲ႕ ႏွလုံးခုန္ႏႈန္းကို တိုးျမႇင့္ေစ႐ုံသာမကဘဲ အီစထ႐ိုဂ်င္(estrogen) နဲ႔ တက္စထ႐ို စတီ႐ုန္း (testosterone) ေဟာ္မုန္းေတြကို မွ်ေျခတစ္ခုမွ ထိန္းေပးထားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္း ၂ ခုထဲက ၁ ခုနည္းလာတဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္မွာ အ႐ိုးပြေရာဂါေတြ ျဖစ္ပြားႏိုင္ၿပီး ႏွလုံးေရာဂါအထိေတာင္ ျဖစ္ပြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ေလ့လာခ်က္ တစ္ခုအရေတာ့ တစ္ပတ္ကို ၂ ႀကိမ္ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ ေယာက္်ားေလးေတြဟာ တစ္ခါတစ္ရံမွ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ ေယာက္က်ားေလးေတြထက္ ႏွလုံးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ တစ္ဝက္ခန႔္ ေလ်ာ့နည္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိရပါတယ္။

၇။ နာက်င္မႈကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။

ကိုယ္လက္ႏွီးေႏွာခ်ိန္မွာ အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့ ခံစားခ်က္က အကိုက္အခဲဖ်ားနာေပ်ာက္ေဆးနီးပါး  နာက်င္မႈေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။ “ ကိုယ္လက္ႏွီးေႏွာခ်ိန္ အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့ ခံစားခ်က္က နာက်င္မႈေတြကို ပိတ္ဆို႔ႏိုင္ပါတယ္ ” လို႔ နယူးဂ်ာဆီျပည္နယ္ရွိ နာမည္ေက်ာ္ ရတ္ဂ်ာ တကၠသိုလ္မွာ PHD ဘြဲ႕ရ ပါေမာကၡျဖစ္သူ ဘယ္ရီ အာ ကိုမီဆာရခ္ (Barry R. Komisaruk) က ဆိုပါတယ္။ ဒီခံစားခ်က္ဟာ နာက်င္ျခင္းကို ခုခံေပးႏိုင္တဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးကို ထုတ္လႊတ္ေပးပါတယ္။ လိင္အဂၤါလႈံေဆာ္ျခင္း ဟာလည္း အထြတ္အထိပ္ေရာက္သလို နာက်င္မႈကိုေလ်ာ့က်ေပးႏိုင္ၿပီး “ လိင္အဂၤါလႈံေဆာ္ျခင္းဟာ ခါးေက်ာမ်ားနာက်င္ျခင္းနဲ႔ ေျခေထာက္နာက်င္ျခင္းေတြကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ၿပီး၊ အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုကေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာ လိင္အဂၤါလႈံေဆာ္ျခင္း( အာသာေျဖျခင္း) ဟာ ရာသီလာခ်ိန္ နာက်င္ျခင္း၊ အဆစ္ေယာင္နာက်င္ျခင္း နဲ႔ ေခါင္းကိုက္တာကိုေတာင္ ေပ်ာက္ကင္းေစတယ္လို႔ ကြၽန္ေတာ္တို႔ကို လာေျပာၾကပါတယ္ ” လို႔ ကိုမီဆာရခ္ ကဆိုပါတယ္။

၈။ သုတ္ရည္ဂလင္းကင္ဆာ (ပေရာစတိတ္ကင္ဆာ) ျဖစ္ပြားႏႈန္းကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။

လိင္ဆက္ဆံျခင္းဟာ ပေရာ့စတိတ္ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားႏႈန္းကို ေလ်ာ့က်ေစႏိုင္ပါတယ္။ မၾကာခဏ သုတ္လႊတ္တဲ့ အမ်ိဳးသားမ်ား (အနည္းဆုံး တစ္လကို ၂၁ ႀကိမ္ခန႔္ ) ဟာ ပေရာစတိတ္ကင္ဆာျဖစ္ပြားႏႈန္းနည္းပါးတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေဆးပညာအဖြဲ႕အစည္းဂ်ာနယ္မွာ ပုံႏွိပ္ခဲ့တဲ့ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုအရ သိရွိရပါတယ္။ ဒီအက်ိဳးေက်းဇူးကို ခံစားရဖို႔ သင့္အေနနဲ႔ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္မလိုပါဘူး။ အေဖာ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံျခင္း၊ ညအခ်ိန္သုတ္ထြက္ျခင္းနဲ႔ အာသာေျဖျခင္းတို႔ အားလုံးနဲ႔ ဒီအက်ိဳးေက်းဇူးကို ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

၉။ ေကာင္းေကာင္းအိပ္ေပ်ာ္ေစပါတယ္။

လိင္မႈကိစၥၿပီးသြားတဲ့အခါမွာ လူအမ်ားစုက အိပ္ခ်င္ၾကပါတယ္။ ဒါကလည္းအေၾကာင္းရွိပါတယ္။ “ အထြတ္အထိပ္ေရာက္ၿပီးတဲ့အခါ ပစ္က်ဴထရီ ဂလင္းရဲ အေရွ႕ဘက္ျခမ္းက ပ႐ိုတင္းေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Prolactin ထြက္လာပါတယ္။ Prolactin ေဟာ္မုန္းဟာ စိတ္သက္ေတာင့္သက္သာျဖစ္ျခင္းနဲ႔ အိပ္စက္ျခင္းတို႔ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။” လို႔ ကယ္လီဖိုးနီးယားျပည္နယ္ အေနာက္ေဟာလိဝုဒ္က စိတ္ေရာဂါကု ဆရာဝန္ျဖစ္သူ ရွီးနီး အမ္ဘာဒါ (Sheenie Ambardar) ကဆိုပါတယ္။

၁၀။ စိတ္ဖိစီးမႈကိုေလ်ာ့ပါးေစႏုိင္ပါတယ္။

ကိုယ္ရဲ႕ လက္တြဲေဖာ္နဲ႔နီးကပ္ေနတဲ့အခါ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ ေသာကေတြကိုေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ ရွီးနီး အမ္ဘာဒါ ကေတာ့ အထိအေတြ႕နဲ႔ ေပြ႕ဖက္ျခင္းဟာ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေပ်ာ္႐ႊင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳးကို ထြက္ရွိေစတယ္ လို႔ဆိုပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥရာဂတက္ႂကြျခင္းဟာ ဦးေႏွာက္ ကို ေပ်ာ္႐ႊင္ေစႏိုင္တဲ့ ဦးေႏွာက္ဓာတု တစ္မ်ိဳးကို အရွိန္ျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ လိင္မႈကိစၥဟာ မိမိကိုယ္ကို တန္ဖိုးထားျခင္းနဲ႔ ေပ်ာ္႐ႊင္မႈကိုျမႇင့္တင္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ အမ္ဘာဒါကေတာ့ လိင္မႈကိစၥဟာ ေပ်ာ္႐ႊင္ဖြယ္ ဘဝတစ္ခုအတြက္ လိုအပ္တဲ့ အရာတစ္ခုသာ မဟုတ္ပဲ ေပ်ာ္႐ႊင္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္တစ္ခု ျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

 Hello Health Group သည္ ေဆးပညာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇန်နဝါရီ 30, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇန်နဝါရီ 30, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။