သိုင္းရိြဳက္ေရာဂါမ်ား (၂) – Radioiodine Therapy (အိုင္အိုဒင္းဓာတ္ေရာင္ျခည္ေဆးကုထံုး) 

 Radioiodine Therapy ဆိုတာဘာလဲ

Radioiodine therapy ဆိုတာ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္းမူမမွန္ျခင္း (Toxic multinodular goitre) ျဖစ္ေနတဲ့ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါခံစားေနရသူေတြ သို႔မဟုတ္ Graves’ disease ျပန္ေပၚတဲ့ေဝဒနာရွင္ေတြကို ကုသေလ့ရွိတဲ့ ကုထံုးျဖစ္ပါတယ္။ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္းက အစားအေသာက္ေတြထဲက ရရွိတဲ့ အိုင္အိုဒင္းကို အသံုးျပဳျပီး ေဟာ္မုန္းထုတ္လုပ္ေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ Radioiodine therapy မွာ ေရဒီယိုသတၱိၾကြအာနိသင္ရွိတဲ့ အိုင္အိုဒင္းအမ်ိဳးအစားကိုသံုးတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအိုင္အိုဒင္းက သိုင္းရိြဳက္ေဟာ္မုန္းေတြထုတ္လုပ္မႈနည္းေစဖို႔ သိုင္းရိြဳက္ဂလင္းထဲမွာစုစည္းျပီး သိုင္းရိြဳက္တစ္ရွဴးရဲ႕တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းကိုဖ်က္ဆီးေပးပါတယ္။ ျမန္မာနုိင္ငံမွာေတာ့ လူနာအမ်ားစုက ” ေရဒီယိုသတၱိၾကြ ” ဒါမွမဟုတ္ “ ဓာတ္ေရာင္ျခည္” ဆိုတာၾကားလိုက္တာနဲ႔ ကုသမႈခံယူဖို႔ စိုးရြံ႕ေၾကာက္လန္႔တတ္ၾကပါတယ္။

အမွန္ေတာ့ ဒီကုထံုးဟာ အသံုးမ်ားတဲ့အျပင္ အမ်ားကလက္ခံထားျပီးသားကုသမႈပံုစံတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ဒါ့ေၾကာင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၇၀ ေက်ာ္တည္းက လူနာသန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ အသံုးျပဳလာတာပါ။ Radioiodine ကို ေဆးေတာင့္ပံုစံ သို႔မဟုတ္ ေဆးရည္ပံုစံနဲ႔ ေပးတာျဖစ္ျပီး ေဆးဒဏ္သိပ္ျပင္းေလ့မရွိတဲ့အတြက္ ခံစားရအဆင္မေျပတာေတြမျဖစ္ေစနိုင္ပါဘူး။

ကုထံုးခံယူဖို႔ သင့္ေတာ္ျခင္းရွိမရွိ 

Radioiodine ကို အသက္ ၁၅ ႏွစ္-၁၆ ႏွစ္အထက္ရွိသူ ဘယ္သူ႔ကိုမဆို ေပးနုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြအရ ကေလးေတြမွာ ဒီေဆးသံုးတာအရမ္းေတြ႔ရခဲပါတယ္။ Radioiodine ကို အသက္ ၁၂ ႏွစ္နဲ႔ေအာက္အရြယ္ေတြမွာ အသံုးမျပဳရပါဘူး။

 

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔နို႔တိုက္မိခင္ –  Radioiodine က မေမြးဖြားေသးတဲ့သေႏၶသားနဲ႔ မိခင္နို႔ေသာက္သံုးေနဆဲ ကေလးေတြကိုထိခိုက္ေစနိုင္တာေၾကာင့္ မိခင္ေလာင္းေတြနဲ႔နို႔တိုက္မိခင္ေတြ ကုသမႈမခံယူရပါ။

ကုထံုးမခံယူခင္ ဘာေတြလုပ္ဖို႔လိုအပ္သလဲ

ဆရာဝန္ရဲ႕ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို ဂရုတစိုက္ဖတ္ရႈ၊နားေထာင္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္။ ကုထံုးခံယူျပီးေနာက္ပိုင္း ကိုယ့္ရဲ႕မိသားစု၊သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြ၊နဲ႔အျပင္လူေတြကို ဓာတ္ေရာင္ျခည္ထိေတြ႔မႈေလ်ာ့နည္းေစဖို႔ လိုက္နာရမယ့္ ၾကိဳတင္သတိေပးခ်က္ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ Radioiodine ကုထံုးမခယူခင္ တစ္ပတ္အလိုမွာ သိုင္းရိြဳက္ေဆးဝါးေတြ ရပ္ထားဖို႔ ဆရာဝန္က အၾကံျပဳပါလိမ့္မယ္။

ကုထံုးခံယူျပီးေနာက္ပိုင္း ဘာေတြလုပ္ဖို႔လိုသလဲ

၁။ ပထမ ၁ရက္ – ၂ရက္အတြင္း သိုင္းရိြဳက္မွာ Radioiodine ေတြစုလာပါလိမ့္မယ္။ က်န္တာေတြကိုေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ထဲကေန ဆီးကတဆင့္ အမ်ားဆံုးစြန္႔ထုတ္မွာျဖစ္ျပီး တံေတြးနဲ႔ေခြ်းကေန နည္းနည္းစီစြန္႔ထုတ္ပါမယ္။ဒါ့ေၾကာင့္ သိုင္းရိြဳက္္ထဲမွာ အိုင္အိုဒင္းေတြကို ဖယ္ရွားနိုင္ဖို႔ ပထမႏွစ္ရက္တာအတြင္း ေရ/အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ေပးသင့္ပါတယ္။

၂။ ကိုယ္တိုင္ဆင္ျခင္သတိထားဖို႔-

  • အိမ္သာေရ တက္ျပီးတိုင္း ေရႏွစ္ခါေလာင္းပါ။
  • လက္ေဆးရင္ ႏွစ္ၾကိမ္ေဆးပါ။
  • သြားပြတ္တံ၊ တဘက္၊ ပန္းကန္၊ဇြန္း စတဲ့ အသံုးအေဆာင္ေတြကို သူမ်ားေတြနဲ႔မွ်မသံုးပါနဲ႔
  • အမ်ိဳးသားေတြ ဆီးသြားတဲ့အခါ မတ္တပ္မစြန္႔ဘဲ ထိုင္ျပီးဆီးသြားသင့္ပါတယ္။

၃။ အစားအေသာက္ေတြ ျပင္ဆင္တာ ဝင္မလုပ္ပါနဲ႔။

၄။ နမ္းရႈပ္တာ၊ ပြတ္သီးပြတ္သပ္ေနတာေတြ ေရွာင္ပါ။

၅။ ကုသမႈခံယူတဲ့ေန႔မွာ အိမ္ျပန္လာတဲ့အခါ လူအမ်ားနဲ႔ဘတ္စ္ကားမစီးပါနဲ႔။

၆။ ပထမႏွစ္ရက္အတြင္း လူစည္တဲ့ေနရာေတြကိုသြားလာျခင္းေရွာင္ပါ။ ဥပမာ ေက်ာင္း၊ ရုပ္ရွင္ရံု။

၇။ ၂ ပတ္ – ၃ ပတ္ေလာက္အတြင္း သီးျခားအိပ္ပါ။

၈။ ၁ ပတ္-၃ပတ္အတြင္းမွာ ကေလးေတြ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္၊ ၾကာရွည္စြာမေနပါနဲ႔( အနည္းဆံုး လက္တစ္ကမ္းအကြာမွာေနပါ)

၉။ အလုပ္ခြင္ – အလုပ္အေနအထားကိုမူတည္ျပီး ၁ ပတ္ကေန ၃ ပတ္အတြင္း ခြင့္ယူထားဖို႔စီစဥ္သင့္ပါတယ္။

၁၀။ ကေလးယူဖို႔ – ကုသမႈခံယူထားတဲ့ အမ်ိဳးသားေတြဟာ ကုထံုးေနာက္ပိုင္းေလးလအတြင္း သားသမီးမယူသင့္ေသးပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြကေတာ့ ကုသမႈခံယူျပီးေနာက္ပိုင္း ေျခာက္လအတြင္း ကိုယ္ဝန္မေဆာင္သင့္ပါ။

၁၁။ ခရီးသြားျခင္း – ကုသမႈခံယူျပီးေနာက္ပိုင္း ျပည္ပခရီးသြားလို႔ရတယ္ဆိုေပမယ့္ ၂ပတ္-၃ပတ္ေတာ့ေစာင့္သင့္တယ္လို႔ အၾကံျပဳၾကေလ့ရွိပါတယ္။ ေလဆိပ္ေတြမွာ ေရဒီယိုသတၱိၾကြစစ္ေဆးေရးနဲ႔ပတ္သက္ျပီးျပႆနာျဖစ္နုိင္တဲ့အတြက္ Radioiodine ကုသမႈခံယူထားေၾကာင့္ ဆရာဝန္ရဲ႕သက္ေသခံခ်က္ကိုယူသြားသင့္ပါတယ္။

ေရရွည္မွာျဖစ္လာနိုင္တဲ့ Radioiodine ရဲ႕ အက်ိဳးဆက္

Radioiodine က ေဟာ္မုန္းနည္းတဲ့ လည္ပင္းၾကီးေရာဂါ (hypothyroidism)ျဖစ္လာေစနိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနက ကုသမႈခံယူျပီး လအနည္းငယ္ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္းမွာေတာင္ ျဖစ္လာနုိင္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ့္ရဲ႕သိုင္းရိြဳက္လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို အျမဲသိရွိနိုင္ဖို႔အတြက္ ပံုမွန္ေသြးစစ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔အေရးၾကီးပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။