သံပရာသီးရဲ႕ အစြမ္းထက္အာနိသင္မ်ား

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

သံပရာသီးဟာ ဗီတာမင္ စီ အရမ္းကိုၾကြယ္ဝတဲ့ အရည္ရႊမ္းသီးျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔မွာ အမွ်င္ဓာတ္နဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္၊ သံဓာတ္၊ ပိုတက္စီယမ္၊ ေကာ့ပါး၊ မဂၢနီဆီယမ္တို႔လို သတၳဳဓာတ္ေတြၾကြယ္ဝစြာပါရွိတဲ့အျပင္ အခြံမွာလည္း polyphenol(ပိုလီဖီေနာ္လ္) နဲ႔ terpene(တာပန္း) တို႔လို phytochemical(ဖိုင္တိုကမ္မီကယ္လ္) ဓာတ္ေတြပါဝင္ပါတယ္။

ျမန္မာ့ရိုးရာအစားအစာေတြမွာက အသီးအရြက္သုပ္ေလးေတြစားေလ့ရွိၾကတဲ့အခါ သံပရာသီးနဲ႔မန္က်ည္းသီးကို သံုးၾကပါတယ္။ သံပရာသီးက ေမႊးတာေၾကာင့္ အနံ႔အသက္ကိုလည္းထိန္းပါတယ္။ အအီစာေတြ စားျပီးတဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ေခါင္းမူးတဲ့အခါ သံပရာေရကို ေဖ်ာ္ေသာက္လိုက္ရင္ ၾကည္လင္းလန္းဆန္းေစနိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။ ခရီးသြားရင္ေတာင္မွ သံပရာသီးေလး အိတ္ထဲေဆာင္သြားရင္ပဲ ရွဴေဆးဘူးမလိုေတာ့ပါဘူး၊ ကားမူးရင္ ရွဴလိုက္ရံုပဲ။ ဒီထက္မကတဲ့ နည္းလမ္းေပါင္းစံုနဲ႔ အသံုးဝင္လွတဲ့ သံပရာသီးက က်န္းမာေရးအတြက္ေရာ ဘယ္လိုအက်ိဳးေက်းဇူးေတြရွိေနသလဲဆိုတာ ဆက္ၾကည့္လိုက္ရေအာင္။

Scurvy(စကာဗီ) ေရာဂါ

သံပရာသီးက ဗီတာမင္ စီ ခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ရတဲ့ scurvy(စကာဗီ) လို႔ေခၚတဲ့ေရာဂါကို ကုသနုိင္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါရွိေနရင္ သာမန္အေအးမိေဝဒနာေတြ၊ မၾကာခဏဖ်ားနာတာေတြ ၾကံဳေနရသလို ႏႈတ္ခမ္းကြဲတာ၊ က်ီးကန္းပါးစပ္အနာ၊ လွ်ာနဲ႔ခံတြင္းထဲမွာ အနာေလးေတြျဖစ္တာေတြ ရွိလာတတ္ပါတယ္။ သြားဖံုးေတြေရာင္ေနတာ၊ ေသြးယိုတာေတြ မၾကာခဏျဖစ္တတ္ရင္လည္း ဆရာဝန္ျပျပီး စစ္ေဆးၾကည့္သင့္ပါတယ္။

အသားအေရထိန္းသိမ္းမႈ

ေဆးဖက္ဝင္ သံပရာသီးကို အရည္ေဖ်ာ္ေသာက္လို႔ရသလို အေရျပားမွာလည္း နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔သံုးလို႔ရပါတယ္။ ဗီတာမင္ စီ ေၾကာင့္ အသားအေရကို အသစ္ျပန္လည္ေမြးဖြားေစျပီး ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈကိုကာကြယ္ေပးတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ေခြ်းနံ႔ကိုလည္း သက္သာေလ်ာ့ပါးေစပါတယ္။ သံပရာသီးမွာ ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြနဲ႔ ပဋိဇီဝ ပိုးသတ္အာနိသင္ေတြပါဝင္တဲ့အတြက္ အသားအေရမွာ အသံုးျပဳတဲ့အခါ အေရျပားဆဲလ္ေသေတြကို ပြတ္တိုက္ဖယ္ရွားရာမွာအစြမ္းထက္ပါတယ္။ ေဗာက္ေတြ၊ အေရျပားနီျမန္းမႈေတြကို လည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။ ေရခ်ိဳးတဲ့အခါ သံပရာရည္ေလးနည္းနည္းထည့္ခ်ိဳးရံုနဲ႔ေတာင္ အသားအေရကို ရွင္းသန္႔လန္းဆန္းေစနုိုင္ပါတယ္။

အစာေခ်ဖ်က္နိုင္စြမ္း

သံပရာသီးက သင့္ခံတြင္းမွာ တံေထြးပိုထြက္ေစနိုင္တဲ့ အတြက္ အစာေခ်ဖ်က္မႈကို အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ သံပရာရဲ႕သဘာဝအက္စစ္ဓာတ္နဲ႔ flavonoids(ဖလဖ္ဗိုနိြက္စ္) ဓာတ္ေတြေၾကာင့္ အစာေခ်စနစ္ကို ႏိႈးဆြေပးျပီး အစာေခ်ရည္နဲ႔အက္စစ္ေတြပိုထြက္ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ပဲ အိႏိၵယနဲ႔အိမ္နီးခ်င္းနုိင္ငံေတြမွာ  ထမင္းစားတိုင္း သံပရာသီးသနပ္ပါဝင္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ျခင္း

သံပရာသီးတစ္လံုးထည့္ႏွပ္ထားတဲ့ ေရေႏြးတစ္ခြက္ဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ရာမွာ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းတစ္ခုျဖစ္သလို ေခါင္းၾကည္လန္းဆန္းေစတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္တစ္မ်ိဳးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ေန႔ႏွစ္ခြက္ေသာက္ရံုနဲ႔ တစ္ပတ္အတြင္း သိသာတဲ့ရလဒ္ကိုရရွိနုိင္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္း

သံပရာသီးမွာပါတဲ့အက္စစ္ဓာတ္က အစာေခ်လမ္းေၾကာင္းကို သန္႔ရွင္းေစဖို႔အေထာက္အကူေပးတဲ့အျပင္ ဝမ္းခ်ဳပ္ျခင္းကိုလည္း သက္သာေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သံပရာရည္ထဲ ဆားခတ္ျပီးမ်ားမ်ားေသာက္ခ်ရင္ သဘာဝဝမ္းႏုတ္ေဆးအျဖစ္သံုးတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ

သံပရာသီးအပါအဝင္ အခ်ဥ္သီးေတြဟာ ဆီးခ်ဳိေသြးခ်ိဳေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ အရမ္းသင့္ေတာ္တဲ့အသီးအႏွံျဖစ္တယ္လို႔ အေမရိကန္ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳဆိုင္ရာအဖြဲ႕ၾကီးက ဆိုပါတယ္။ အမွ်င္ဓာတ္ပါဝင္မႈမ်ားလို႔ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕သၾကားဓာတ္စုပ္ယူမႈကို ထိန္းညွိေပးျပီး ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္အတက္အက်အႏၱရာယ္အဆင့္မေရာက္ေစဖို႔ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

ႏွလံုးေရာဂါ

ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ကိုထိန္းညွိနိုင္တယ္ဆိုတဲ့ အမွ်င္ဓာတ္ေၾကာင့္ပဲ ေသြးဖိအားကိုလည္းက်ေစျပီး ကိုလက္စထေရာေတြကို ဖယ္ရွားေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေသြးေၾကာေရာင္ရမ္းမႈေတြကို ေလ်ာ့ပါးေစတာေၾကာင့္ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ႏွလံုးလုပ္ေဆာင္ခ်က္ရုတ္တရက္ ရပ္ဆိုင္းျခင္းနဲ႔ ေလျဖတ္ျခင္းတို႔ကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္။

အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းေရာဂါမ်ား

flavonoid(ဖလဖ္ဗိုႏိြက္စ္) ၾကြယ္ဝတဲ့သံပရာအဆီကို ပရုတ္ဆီ၊ inhaler ရွဴေဆး စတဲ့ သလိပ္ေပ်ာ္၊ ခြ်ဲေၾကေစတဲ့ေဆးဝါးေတြ(ေသာက္သံုးရန္မဟုတ္)မွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ သံပရာခြံကို ျခစ္ျပီးရွဴရင္ပဲ ရင္က်ပ္နဲ႔ မအီမသာျဖစ္ျခင္းကိုခ်က္ခ်င္းသက္သာေစနုိင္ပါတယ္။

အဆစ္နာျခင္း

အဆစ္နာျဖစ္ရျခင္းရဲ႕အေၾကာင္းရင္းေတြထဲက တစ္ခုက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ ယူရစ္အက္စစ္ေတြမ်ားေနလို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ယူရစ္အက္စစ္ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္ထဲကေန ဆီးနဲ႔အတူစြန္႔ထုတ္ဖယ္ရွားသင့္တဲ့ အရာေတြထဲ ပါဝင္ပါတယ္။ သံပရာသီးရဲ႕ ဆစ္ထရစ္အက္စစ္ က ယူရစ္အက္စစ္ေတြ ေပ်ာ္ဝင္နိုင္တဲ့ ေပ်ာ္ရည္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ျပီး ယူရစ္အက္စစ္ေတြကို ဆီးနဲ႔အတူပိုစြန္႔ထုတ္နိုင္ေစပါတယ္။

မ်က္စိက်န္းမာေရး

ဗီတာမင္ စီ ေၾကာင့္ပါပဲ မ်က္စိအျမင္အာရံုကို ရင့္ေရာ္ျခင္းလကၡဏာေတြနဲ႔ မႈန္ဝါးျခင္းတုိ႔အတြက္ ကာကြယ္ေပးနိုင္ပါတယ္။

အဖ်ားက်ေစျခင္း

ဖ်ားေနတဲ့သူတစ္ေယာက္အတြက္ သံပရာရည္က အရမ္းကိုအေထာက္အကူျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္။ အရည္ရႊမ္းတဲ့အခ်ဥ္သီးေတြက အမ်ားအားျဖင့္ အဖ်ားက်ေစနုိင္တဲ့အာနိသင္ရွိတာက ဗီတာမင္ စီ ၾကြယ္ဝမႈေၾကာင့္ သဘာဝအတိုင္း ခႏၶာကိုယ္အပူခ်ိန္ကို က်ေစတာျဖစ္ပါတယ္။

ေဂါက္ေရာဂါ

ေဂါက္ေရာဂါျဖစ္ရတဲ့အဓိကအေၾကာင္းရင္းႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ထဲ free radicals ေတြမ်ားေနတာရယ္၊ တျခားအဆိပ္အေတာက္ဓာတ္ေတြမ်ားေနတာရယ္(အထူးသျဖင့္ ယူရစ္အက္စစ္)။ သံပရာသီးက ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြ၊ အဆိပ္အေတာက္ဖယ္ရွားေရးဓာတ္(ဗီတာမင္ C နဲ႔ flavonoid) ေတြပါဝင္လို႔ ဒါေတြကို ဖယ္ရွားေပးနုိင္ပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာဂါမ်ား

ပုိတက္စီယမ္ၾကြယ္ဝမႈေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ ဆီးအိမ္အတြင္း စုပံုေနတဲ့ အဆိပ္အေတာက္ဓာတ္ေတြကို ဖယ္ရွားရာမွာ ထိေရာက္တဲ့ အာနိသင္ရွိပါတယ္။ ေရာဂါပိုးေတြကိုေသေစနိုင္တဲ့အစြမ္းေၾကာင့္လည္း ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာပိုးဝင္ျခင္းကို ကုသေပးနိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အမ်ိဳးသားေတြမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ဆီးက်ိတ္ျဖစ္ေပၚမႈကို တားဆီးေပးျပီး ဆီးလမ္းေၾကာင္းအတြင္း ကယ္လ္စီယမ္စုပံုျခင္းေၾကာင့္ ပိတ္ဆို႔မႈကို ရွင္းလင္းေစပါတယ္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

Read also:

မွ်ေ၀မည္

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 19, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 19, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။