အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

White Coat Syndrome ဆိုတာ

လူအခ်ိဳ႕က သူတို႔အိမ္မွာေနေနစဥ္မွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကပံုမွန္ျဖစ္ေနျပီး ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔တဲ႔အခ်ိန္မွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က နည္းနည္းေလးျမင့္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒီလိုမ်ိဳး အေျခအေနကို white coat syndrome (သို႔မဟုတ္)  the white coat effect လို႔ေခၚပါတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ သူနာျပဳဝန္ထမ္းေတြက ဝတ္ဆင္ရတဲ့ဂ်ဴတီကုတ္အျဖဴေရာင္ကို အစြဲျပဳျပီး အခုလိုမ်ိဳးေခၚဆိုတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ပံုမွန္ေသြးေပါင္ခ်ိန္က ၁၂၀/၈၀ mm Hg ရွိမွာျဖစ္ျပီး ဒီထက္နည္းနည္းေလးေက်ာ္ေနခဲ့ရင္ေတာ့ ေသြးတိုးေနတယ္လို႔ဆိုရမွာပါ။ white coat syndrome က ဆရာဝန္ေတြ၊ သူနာျပဳေတြကိုေတြ႔လိုက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ပံုမွန္ထက္ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္လာေစပါတယ္။ အခ်ိဳ႕မွာ အရမ္းမျပင္းထန္ေပမယ့္ အခ်ိဳ႕မွာေတာ့ white coat syndrome က ျပင္းထန္ႏိုင္ပါတယ္။

White-coat hypertension က ေဆးရံုေဆးခန္းလိုမ်ိဳးေနရာဝန္းက်င္ကိုေရာက္သြားတဲ့အခါ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္လာတာပါ။ ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔လိုက္တဲ့အခါမွာေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္လာျပီး ေနအိမ္မွာတိုင္းတာၾကည့္တဲ့ အခါေသြးေပါင္ခ်ိန္မတက္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးပါ။

လကၡဏာမ်ား

White Coat Syndrome ရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ

အေတြ႔ရအမ်ားဆံုး လကၡဏာက ေဆးရံုေဆးခန္းေတြသြားတဲ့အခ်ိန္ နဲ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းလိုက္တိုင္း ေသြးေပါင္က ရွိသင့္တဲ့ပမာဏထက္မ်ားေနတာပါ။

အေၾကာင္းအရင္းမ်ား

White Coat Syndrome ကိုျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြက

ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔တဲ့အခ်ိန္တိုင္းမွာ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ခံစားရတဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈခ်င္းက မတူနိုင္ပါဘူး။ ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔တဲ့အခါ လူတိုင္း စိတ္ဖိစီးတတ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိဳ႕ကေတာ့ေတာ္ေတာ္ေလး စိတ္ဖိစီးတတ္ၾကပါတယ္။ စိတ္ဖိစိးမႈပိုမ်ားတဲ့သူေတြမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကပိုတက္နိုင္ပါတယ္။

White coat hypertension ကေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ခဏတာပဲျမင့္တက္ေစႏိုင္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဆရာဝန္အခ်ိဳ႕ကေတာ့ white coat hypertension ကို ေသြးတိုးေရာဂါရဲ႕ အၾကိဳလကၡဏာရယ္လို႔သတ္မွတ္ထားပါတယ္။

ေနာက္ဆက္တြဲေရာဂါေတြ

white coat syndrome ခံစားရရင္ေနာက္ဆက္တြဲျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ေဝဒနာေတြက

ေလ့လာမႈေတြအရ white coat syndrome ခံစားေနရသူေတြမွာ

  • ေလျဖတ္တာ
  • ရုတ္တရက္ႏွလံုးရပ္တာ
  • ႏွလံုးေသြးေၾကာက်ဥ္းတာ နဲ႔
  • ႏွလံုးေသြးေၾကာဆိုင္ရာေရာဂါေတြ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

အျခားေလ့လာမႈတစ္ခုအရ white coat syndrome ခံစားေနရသူေတြမွာ ႏွလံုးေရာဂါနဲ႔ေသဆံုးႏိုင္ေျခက ပံုမွန္ထက္ပိုမ်ားေနတယ္၊လို႔ေတြ႔ရွိခဲ့ရပါတယ္။

Risk factors

White Coat Syndrome ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ျမင့္တက္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြ

ပံုမွန္ခံစားေနရတဲ့ေသြးတိုးေရာဂါကို ျမင့္တက္ေစႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းအရင္းေတြကေတာ့ အသက္အရြယ္၊ အဝလြန္တာ၊ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈနည္းတာ၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတာ၊ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္တာ၊စားေသာက္မႈပံုစံမမွန္တာေတြပါ။ ဆီးခ်ိဳနဲ႔ေက်ာက္ကပ္ေဝဒနာလိုမ်ိဳး နာတာရွည္ေဝဒနာခံစားေနရသူေတြမွာလည္း ေသြးတိုးေရာဂါခံစားရႏိုင္ေျခပိုမ်ားေနပါတယ္။

ေဆးခန္းေတြ၊ေဆးရံုေတြသြားရတာကို မႏွစ္သက္တဲ့သူေတြနဲ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ေတြ႔ရမွာကို ေၾကာက္တတ္တဲ့သူေတြမွာ White Coat Syndrome ျဖစ္ႏိုင္ေျခပိုမ်ားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ကုသမႈမ်ား

White Coat Syndrome ခံစားေနရတယ္လို႔ ဘယ္လိုအတည္ျပဳလဲ

ေရာဂါအတည္ျပဳျခင္း

white-coat hypertension ခံစားေနရသူေတြကို တိက်ေသခ်ာတဲ့ အတည္ျပဳမႈရရွိႏိုင္ေစဖို႔အတြက္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ဖို႔လိုပါမယ္။ မွားယြင္းအတည္ျပဳမိတာမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ေသခ်ာေစာင့္ၾကည့္ဖို႔လိုတာျဖစ္ပါတယ္။

လူနာရဲ႕ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို  ေဆးခန္းထဲမွာတိုင္းတာဖို႔လိုသလို ေဆးခန္းမဟုတ္တဲ့ အျခားေနရာနဲ႔ ေနအိမ္မွာ တိုင္းတာၾကည့္ဖို႔လည္းလိုပါမယ္။ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ေတြအားလံုးကိုႏိႈင္းယွဥ္ေလ့လာျပီး ေသခ်ာအေျဖထုတ္ဖို႔လိုအပ္ပါမယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ

ေသြးတိုးေရာဂါဆိုရင္ေတာ့ ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျပီး ေဆးေသာက္တာေတြလုပ္ျပီး ကုသလို႔ရပါတယ္။

တကယ္လို႔ လူနာက white-coat hypertension ျဖစ္ေနတာဆိုရင္ေတာ့ ေဆးေသာက္ဖို႔မလိုပါဘူး။ white-coat hypertension ရွိသူေတြမွာ သတိထားရမွာတစ္ခုက ေရရွည္မွာ ေသြတိုးဝင္လာႏိုင္တာပါ။ white-coat hypertension ျဖစ္ေနသူေတြကို ေသခ်ာစစ္ေဆးေစာင့္ၾကည့္ဖို႔လိုမွာပါ။ လူနာအေနနဲ႔လည္း ဆရာဝန္ကို ဘယ္လိုအေျခအေနမ်ိဳးမွာေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္လာတတ္တာလဲဆိုတာကို ေသေသခ်ာခ်ာေျပာျပဖို႔လိုပါမယ္

ဘယ္လိုသက္သာေအာင္လုပ္မလဲ

white-coat hypertension ကို ဘယ္လိုသက္သာေအာင္လုပ္မလဲ

အရင္ဆံုးလုပ္ရမွာက လူနာအေနနဲ႔ white-coat hypertension ခံစားေနရတာေသခ်ာလားဆိုတာပါ။ ေသခ်ာျပီဆိုရင္ေတာ့ –

စိတ္ထဲမွာ ပူပန္ေနတဲ့အေၾကာင္းအရင္းကဘာလဲဆိုတာကို ေသခ်ာေအာင္လုပ္ပါ

စိတ္ဖိစီးေနမယ္၊ စိတ္ပူပန္ေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကတက္လာနိုင္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ကိုယ္တိုင္က စိတ္ပူေနတဲ့အေၾကာင္းအရာကို သိဖို႔ပါ။ စိတ္ပူေနတဲ့အေၾကာင္းအရာကို သိမွ ဘယ္လိုေျဖရွင္းရမလဲဆိုတာကို သိမွာျဖစ္ပါတယ္။

အနားယူပါ

ေဆးရံုေတြ ေဆးခန္းေတြကိုေရာက္ေရာက္ခ်င္းမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းတဲ့အခါ စိတ္ပူေနမယ္၊ စိတ္ဖိစီးေနမယ္ဆိုရင္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္က ပံုမွန္ထက္ပိုမ်ားေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဆးခန္းကိုေရာက္ျပီး ခဏနားျပီးမွာ ေသြးေပါင္ခ်ိ္န္တိုင္းပါ။

စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေျဖေလ်ာ႔ပါ

ကိုယ္တိုင္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြကို ေျဖေလ်ာ႔ႏိုင္ဖို႔ နည္းလမ္းရွာထားပါ။ ဥပမာ – အသက္ကိုခပ္ျပင္းျပင္းရႈလိုက္တာမ်ိဳး၊ ဝင္သက္ထြက္သက္မွတ္တာမ်ိဳး၊ စာဖတ္တာမ်ိဳး၊ သီခ်င္းတစ္ခုခုညည္းတာမ်ိဳးေပါ့။

အာရံုေျပာင္းပါ

ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းတဲ့အခါ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းေနတဲ့အေပၚမွာ အရမ္းအာရံုမစိုက္ထားတာက ရလဒ္ကိုပိုေကာင္းေစႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးေပါင္ခ်ိန္တိုင္းတဲ့အခါ စကားစျမည္ေျပာတာမ်ိဳး၊ ကိုယ္စိတ္ဝင္စားတဲ့အေၾကာင္းအရာ တစ္ခုခုကိုေတြးေတာေနတာမ်ိဳးလုပ္ျပီး အာရံုေျပာင္းၾကည့္ပါ။

ဆရာဝန္ေျပာင္းျပၾကည့္ပါ

တကယ္လို႔ ကိုယ္လက္ရွိျပသေနတဲ့ဆရာဝန္က ေျပာျပရတာ အဆင္မေျပတာ၊ သူနဲ႔ေတြ႔တဲ့အခါ ကိုယ္အေနနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈျဖစ္သလို ခံစားရမယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ျဖစ္ေနတဲ့ေဝဒနာကို ေသခ်ာရွင္းျပလို႔ရမယ့္ ဆရာဝန္နဲ႔ေျပာင္းျပၾကည့္တာမ်ိဳးလုပ္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 15, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ