အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Tuberculin skin test အေရျပား ၾကဴဘာကူလင္ စစ္ေဆးျခင္း ဆိုတာဘာလဲ။

Tuberculin skin test ကို Mantoux tuberculin test လို႔ ေခၚၿပီး သင့္မွာ TB ေရာဂါကာကြယ္မႈရွိဖူးသလားဆိုတာ စစ္ေဆးတဲ့ စစ္ေဆးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ TB protein ေတြကို အေရျပားအေပၚလႊာရဲ႕ ေအာက္ကို ထိုးသြင္းလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင္ဟာ TB bacteria နဲ႔ ထိေတြ႔ဖူးတယ္ဆုိရင္ သင့္အေရျပားဟာ antigens ေတြနဲ႔ ဓါတ္ျပဳတာေၾကာင့္ ထိုးထားတဲ့ေနရာမွာ ႏွစ္ရက္အတြင္း အနီဖု ထလာႏိုင္ပါတယ္။

Tuberculin test မွာ သံုးတဲ့ antigens ေတြကို purified protein derivative (PPD) လို႔ ေခၚပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ Chest X-ray (သို႔) လကၡဏာေတြမွတစ္ဆင့္ TB ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ TB ေရာဂါကို ရွာေဖြဖုိ႔ ေကာင္းမြန္တဲ့ စစ္ေဆးမႈ ျဖစ္ပါတယ္။

Tuberculin test ဟာ သင္ TB ေရာဂါရရွိမႈ ဘယ္ေလာက္ၾကာေနလဲဆိုတာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။ ေရာဂါကူးစက္မႈဟာ inactive လား၊ active လား၊ အျခားသူေတြကို ကူးႏိုင္သလားဆိုတာ မေျပာႏိုင္ပါဘူး။

အေျခခံအေၾကာင္းရင္းကို သိရွိျခင္း

Tuberculin skin test ေတြကို ဘာေၾကာင့္ လုပ္ၾကတာလဲ။

သင့္မွာေအာက္မွာအခ်က္ေတြရွိရင္ PPD skin test လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

  • TB ရွိသူနဲ႔ ေနဖူးရင္
  • က်န္းမာေရးလုပ္သားအားလံုး စစ္ေဆးဖုိ႔လိုအပ္တဲ့ က်န္းမာေရးနယ္ပယ္္မွာ အလုပ္လုပ္ေနရင္

Steroids လိုေဆးေတြ၊ ကင္ဆာ၊ HIV၊ AIDS အစရွိတဲ့ေရာဂါေတြေၾကာင့္  ကိုယ္ခံအားစနစ္ အားနည္းရင္။

Tuberculin skin test ကိုမလုပ္ခင္ ဘာေတြ သိထားသင့္သလဲ။

Active TB infections ေတြကို ေသခ်ာေအာင္လုပ္ဖုိ႔အတြက္ tuberculin test အျပင္ အျခား စစ္ေဆးမႈေတြျဖစ္တဲ့ Chest X-ray၊ Sputum cytology၊ sputum culture ေတြကိုလည္း ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ လူတစ္ေယာက္ဟာ positive skin test (သို႔) chest X-ray  ရွိၿပီး TB symptoms မရွိဘူးဆိုရင္ အျခားသူေတြကို မကူးႏိုင္ပါဘူး။

အရင္တံုးက ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ TB infection (သို႔) အရင္က ကာကြယ္ေဆးထိုးဖူးျခင္းဟာ ပထမတစ္ႀကိမ္ စစ္ေဆးမႈကို negative ျပႏိုင္ၿပီး ရက္သတၱပတ္အတြင္း ျပန္လည္စစ္ေဆးတဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္္မွာတာ့ ၾကားထဲမွာ ေရာဂါပိုးကူးစက္မခံရရင္ေတာင္ positive ျပႏိုင္ပါတယ္။

အခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာ tuberculosis ရွိသူတစ္ေယာက္ဟာ tuberculin skin test ကို တုန္႔ျပန္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ျခင္း

Tuberculin skin test ေတြကို ဘယ္လိုျပင္ဆင္သင့္သလဲ။

ဒီစစ္ေဆးမႈအတြက္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ဖုိ႔ မလိုအပ္ပါဘူး။

  • အရင္က လုပ္ခဲ့ဖူးတဲ့ skin test အေျဖကို ေျပာျပပါ။ အရင္က PPD skin test positive ျပခဲ့ဖူးရင္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္ ထပ္မံ မစစ္ေဆးသင့္ပါဘူး။
  • က်န္းမာေရးအေျခအေနေတြ၊ ေဆးေတြျဖစ္တဲ့ steroids ေတြဟာ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို သက္ေရာက္မႈရွိၿပီး စစ္ေဆးမႈအေျဖေပၚကိုလည္း သက္ေရာက္မႈရွီပါတယ္။
  • တီဘီကာကြယ္ေဆး ထိုးဖူးလားဆုိတာနဲ႔ ဘယ္တံုးက ထိုးဖူးလဲဆိုတာကိုပါ ေျပာျပသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္း ႏွင့္ ကုသျခင္း

Tuberculin skin test နဲ႔ စစ္ေဆးေနခ်ိန္မွာ ဘယ္လုိ ျဖစ္မွာလဲ။

အေရျပားစစ္ေဆးမယ့္ေနရာဟာ သန္႔ရွင္းၿပီး ေျခာက္ေသြ႔သင့္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ သင့္ဆရာဝန္က လက္ဖ်ံရဲ႕ အတြင္းပိုင္းမွာ TB antigens ေတြကို အေရျပားအလႊာေအာက္ကို ထည့္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။အ ရည္ေတြဟာ အေရျပားေအာက္မွာ ေသးငယ္တဲ့ အဖုေလး ျဖစ္ေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ဆရာဝန္က စစ္ေဆးတဲ့ေနရာကို အမွတ္မွတ္ဖို႔အတြက္ ေဘာပင္ကို အသံုးျပဳမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ေဆးတဲ့ေနရာကို ပတ္တီး မစည္းထားသင့္ပါဘူး။

Tuberculin skin test လုပ္ၿပီးသြားခ်ိန္ ဘာျဖစ္မွာလဲ။

စစ္ေဆးမႈအၿပီး ၂ ရက္ ၃ ရက္ၾကာရင္ သင့္ဆရာဝန္က ဒီအေရျပားစစ္ေဆးမႈကို ၾကည့္ရႈေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေျဖကိုသိရွိျခင္း

အေျဖေတြက ဘာကို ဆိုလိုတာလဲ။

စစ္ေဆးမႈအၿပီး ၂ ရက္ကေန ၃ရက္အၾကာမွာ တိုင္းတာတဲ့ အရြယ္အစားေပၚမူတည္ၿပီး သင့္ဆရာဝန္က အေျဖကို ေျပာျပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ အနီသာရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္မွာ TB bacteria မရွိပါဘူး။ တကယ္လုိ႔ တိက်တဲ့အနီေရာင္အဖုပါရွိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ သင့္မွာ TB ေရာဂါပိုး ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။

စစ္ေဆးမႈအေျဖေတြဟာ သင့္ရဲ႕ တီဘီျဖစ္ႏိုင္ေျခေပၚလည္း မူတည္ပါတယ္။ တကယ္လုိ႔ သင္ဟာ ျဖစ္ႏို္င္ေျခမ်ားတဲ့ အုပ္စုအတြင္းမွာ ပါဝင္တယ္ဆိုရင္ ေသးငယ္တဲ့အဖုကို ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။ တီဘီျဖစ္ဖို႔အတြက္ ျဖစ္ႏိုင္ေျခနည္းသူေတြမွာ TB infection လို႔ေျပာဖုိ႔အတြက္ ႀကီးမားတဲ့အဖုျဖစ္ရန္ လုိအပ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခေပၚမူတည္ၿပီး အုပ္စုသံုးစု ခြဲျခားထားပါတယ္။

  • HIV ရွိသူမ်ား၊ TB ေရာဂါပိုးရွိသူနဲ႔ ထိေတြ႔မႈမ်ားသူမ်ား၊ Chest Xrays မွာ တီဘီလို႔ျမင္ရသူမ်ား၊ တီဘီလကၡဏာ ျပသူမ်ား။ အျခား တီဘီျဖစ္ဖုိ႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားသူေတြကေတာ့ corticosteroids ပါတဲ့ေဆးေတြကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာေသာက္ေနသူမ်ား၊ tumour necrosis factor-alpha antagonists ေတြ ေသာက္ေနသူမ်ားပဲျဖစ္ပါတယ္။
  • ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အလယ္အလတ္ရွိတဲ့ အုပ္စုေတြမွာေတာ့ တီဘီအျဖစ္မ်ားတဲ့ တိုငး္ျပည္ကို ခရီးသြားဖူးသူမ်ား၊ ထိုတုိင္းျပည္မွ ေရႊ႕လာသူမ်ား၊ တရားမဝင္ေသာေဆးမ်ားကို ေသြးေၾကာတြင္း ထိုးသြင္းသူမ်ား၊ nursing homes မွာ ေနသူမ်ား၊ ေဆးရံုအလုပ္သမားမ်ား၊ ဘိုးဘြားရိပ္သာ၊ ေက်ာင္း၊ ေထာင္မွာ ေနသူမ်ား၊ အသက္ ၄-၁၈ ႏွစ္အတြင္းရွိၿပီး ေရာဂါရွိသူလူႀကီးနဲ႔ ဆက္ဆံသူမ်ား၊ အိမ္ရာမဲ့ေတြ ပါဝင္ပါတယ္။ အျခားသူေတြကေတာ့ သူတုိ႔ရွိရမယ္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ထက္ ၁၀% ထက္ပိုၿပီး ေလ်ာ့နည္းသူမ်ား၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳ၊ ေသြးကင္ဆာ၊ ကင္ဆာနဲ႔ အစာအိမ္ျဖတ္ထုတ္ထားသူေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
  • ျဖစ္ႏို္င္ေျခနည္းတဲ့အုပ္စုမွာေတာ့ အျခားအုပ္စုေတြမွာလို မဟုတ္ပဲ TB နဲ႔ ထိေတြ႔မႈနည္းတဲ့သူေတြ ပါဝင္ပါတယ္။

Positive reaction ဟာ တစ္ပတ္ေက်ာ္ၾကာတဲ့အထိ ျမင္ႏိုင္ပါတယ္။

တိက်တဲ့ အေျဖကို ရရွိဖုိိ႔အတြက္ Positive tuberculin test ဟာ ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ျခင္းမ ရွိတာေၾကာင့္ အျခားစစ္ေဆးမႈေတြျဖစ္တဲ့ Chest X-ray, sputum culture, သို႔ ႏွစ္ခုလံုးကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ သူဟာ TB infection နဲ႔ ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းကို ခြဲျခားႏိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး။

ဓါတ္ခြဲခန္းနဲ႔ ေဆးရံုေတြေပၚမူတည္ၿပီး Tuberculin skin test ရဲ႕ အေျဖေတြဟာ ကြဲျပားႏိုင္ပါတယ္။ စစ္ေဆးမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ပိုမိုသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာဝန္ကို တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

Tuberculin skin test နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေမးခြန္းေတြရွိတယ္ဆိုရင္ ညႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို ပိုမိုနားလည္ေစဖို႔ ဆရာဝန္နဲ႔ တုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 6, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 6, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ