Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ))

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ကဘာလဲ။

ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္းကို စကာဗီလိုေခၚပါတယ္။ ထိုေရာဂါဟာ ေသြးအားနည္းျခင္း၊ ေျခလက္မ်ားတြင္နာက်င္ျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ သြားဖံုးမ်ားတြင္ ေသြးထြက္ျခင္းႏွင့္ သြားမ်ားကြ်တ္ျခင္းတို႔အထိ ျဖစ္သြားေစႏိုင္ပါတယ္။

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

စကာဗီဆိုတာဟာ ေရွးဂရိေခတ္နဲ႔ အီဂ်စ္ေခတ္ကတည္းက သိရွိခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ျပီး ၁၅ရာစုကေန ၁၈ရာစုအတြင္းမွာေတာ့ သေဘၤာသားေတြမွာ လံုေလာက္တဲ့ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္အစားအစာေတြ မရွိတာေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားတတ္ပါတယ္။ ေသၾကတာမ်ားပါတယ္။ ၁၈၄၅ အိုင္ယာလန္အငတ္ေဘးနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္တြင္းစစ္ အတြင္းမွာလည္း စကာဗီျဖစ္ပြားသြားပါတယ္။ ၂၀၀၂ခုႏွစ္ အာဖကန္နစ္စတန္မွာျဖစ္သြားတာကေတာ့ မၾကာေသးပါဘူး။ ယခုေခတ္မွာေတာ့ စကာဗီဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ရွားသြားပါျပီ။ အထူးသျဖင့္ အစားအေသာက္လံုလံုေလာက္ေလာက္ရရွိေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ မရွိသေလာက္ရွားေနပါျပီ။ ဒါေပမယ့္လည္း ဗီတာမင္စီမွ်တစြာ မစားေသာက္တဲ့သူေတြမွာေတာ့ ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျပီး ၈ပတ္ကေန ၁၂ပတ္အတြင္းမွာ ေပၚေပါက္လာႏိုင္ပါတယ္။ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း၊ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ စိတ္မေက်မနပ္ျဖစ္ျခင္းနဲ႔ လုပ္ခ်င္ကိုင္ခ်င္စိတ္မရွိေတာ့ျခင္းတို႔ဟာ ေရွးဦးလကၡဏာေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

၁လကေန ၃လအတြင္းမွာ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြျပႏိုင္ပါတယ္။

  • ေသြးအားနည္းျခင္း
  • အရိုးနဲ႔ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ျခင္း
  • ေရာင္ျခင္း၊ ေဖာင္းျခင္း
  • အေရျပားတြင္အနီစက္မ်ားထြက္လာျခင္း
  • အေမႊး၏အျမစ္တြင္ေသြးထြက္ျပီး အဆို႔ေဖာက္တံပံုစံအေမႊးမ်ားရွိျခင္း
  • သြားကြ်တ္ျခင္းႏွင့္ သြားဖံုးေရာဂါမ်ားရွိျခင္း
  • အနာေကာင္းေကာင္းမက်က္ျခင္း
  • အသက္ရႈမ၀ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းႏွင့္ စိတ္ခံစားမႈအေျပာင္းအလဲမ်ားျဖစ္ျခင္း

ၾကာသြားရင္ တစ္ကိုယ္လံုေဖာေရာင္ျခင္း၊ အသား၀ါျခင္း၊ ေသြးနီဥေပါက္ျခင္း(Haemolysis)၊ ရုတ္တရက္ႏွင့္ ဆက္တိုက္ေသြးထြက္ျခင္း၊ အာရံုေၾကာမ်ားခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊ အဖ်ားၾကီးျခင္းႏွင့္ တက္ျခင္းတို႔ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ထိုလကၡဏာမ်ားဟာ ေသေစႏိုင္တဲ့ လကၡဏာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

စကာဗီရွိတဲ့ ကေလးေတြဟာ စိတ္တို၊ စိတ္လႈပ္ရွားေနပါလိမ့္မယ္။ နာက်င္ျခင္းကိုခံစားရျပီး ဖားေျခေထာက္ပံုစံအေနအထားနဲ႔ေနမွ သက္သာၾကပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အရိုးေခ်ာင္းအဆံုးတြင္ ေသြးထြက္ျခင္း (Subperiosteal hemorrhage) လည္း ရွိႏိုင္ပါေသးတယ္။

တရိစာၦန္ေတြကို ေလ့လာခ်င္းအားျဖင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြမွာ ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့တာဟာ ကေလးဦးေႏွာက္ဖြံ႕ျဖိဳးမႈမွာ ျပႆနာျဖစ္ေစႏိုင္တယ္လို႔ သိရွိရပါတယ္။ အထက္တြင္ မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ျပီး သိလိုသည္မ်ားရွိေနေသးလွ်င္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါအေျခအေနတို႔ျဖစ္ေနပါက ဆရာ၀န္ျဖင့္ ျပသသင့္ပါတယ္။

  • အလြန္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနတယ္လို႕ ခံစားေနရျပီး တစ္ခ်ိန္လံုးအားနည္းေနျခင္း
  • စိတ္တိုျပီး ၀မ္းနည္းေနျခင္း
  • အဆစ္နဲ႔ ေျခေထာက္တို႔ နာက်င္ျခင္း
  • သြားဖံုးေရာင္ျပီးေသြးထြက္ျခင္း၊ တစ္ခါတစ္ရံသြားမ်ားကြ်တ္ထြက္ျခင္း
  • အေရျပားေပၚတြင္ အနီကြက္၊အျပာကြက္မ်ားရွိျခင္း (အထူးသျဖင့္ ညိဳ႕သက်ည္း)
  • အလြယ္တကူ အညိုအမဲစြဲလြယ္ျခင္း

ထိုအခ်က္မ်ားမ်ားသည္ စကာဗီ၏ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ျဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိပါသည္။

အထက္ေဖာ္ျပပါလကၡဏာေတြရွိေနမယ္ ဒါမွမဟုတ္ သိခ်င္တာေတြရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ဟာ ခႏၶာကိုယ္တံု႕ျပန္ပံုခ်င္းမတူၾကပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာကအသင့္ေတာ္ဆံုးလဲဆိုတာ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ျခင္းက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

လူ႔ခႏၶာကိုယ္ဟာ ဗီတာမင္စီကို သူ႕ဘာသာမထုတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဗီတာမင္စီကို သစ္သီးသစ္ရြက္ေတြ ဒါမွမဟုတ္ အားျဖည့္တင္းစာေတြလိုမ်ိဳး ျပင္ပရင္းျမစ္မ်ားမွရရွိပါတယ္။ စကာဗီဟာ စားေသာက္မႈပံုစံတြင္ ဗီတာမင္စီ အနည္းဆံုး၃လခန္႔ မပါ၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရတာပါ။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

စကာဗီျဖစ္ႏိုင္ေျခမွာနည္းပါးေသာ္လည္း ေအာက္ပါအေျခအေနမ်ားတြင္ေတာ့ ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားသြားႏိုင္ပါတယ္။

  • ဗီတာမင္စီမရွိသေလာက္နည္းပါးေသာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်စားေသာက္မႈပံုစံအား က်င့္သံုးေနျခင္း
  • ဓာတုကုထံုးလိုမ်ိဳး အစားအေသာက္ပ်က္ေစေသာ ကုသမႈမ်ားေၾကာင့္ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ေအႏိုရက္စီးယားေခၚေသာ အစာမစားခ်င္သည့္ေရာဂါရွိေနျခင္း စသည္တို႔ေၾကာင္း အစားနည္းနည္းသာ စားေနျခင္း
  • က်န္းမာေရးႏွင့္မကိုက္ညီေသာ စားေသာက္မႈပံုစံရွိသည့္အျပင့္ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း (ေဆးလိပ္က အစားအစာထံမွ ဗီတာမင္စီ စုပ္ယူမႈကို ေႏွာင့္ယွက္ပါတယ္)
  • က်န္းမာေရးႏွင့္ မကိုက္ညီေသာ စားေသက္မႈပံုစံရွိသည့္အျပင္ ကိုယ္၀န္ရွိျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ႏို႔တိုက္မိခင္ျဖစ္ေနျခင္း (ထိုအခ်ိန္တြင္ ကိုယ္ခႏၶာက ဗီတာမင္စီ သာမန္ထက္ပိုလိုပါတယ္)

စကာဗီျဖစ္နိုင္ေျခမ်ားတဲ့ အျခားေသာ လူေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • Crohn’s disease ႏွင့္ အူေရာင္အနာေပါက္ေရာဂါလိုမ်ိဳး အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္း ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်င္ရွိသူမ်ား
  • သတ္မွတ္ထားေသာ ဗီတာမင္ အလံုအေလာက္မရသည့္ ကေလးငယ္မ်ား (ကေလးမ်ားအတြက္္ဗီတာမင္ ေခါင္းစဥ္တြင္ ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္)
  • ဟင္းခ်က္ရေကာ က်န္းမာေသာ စားေသာက္မႈပံုစံကိုပါ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ခက္ခဲသည့္ သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ား
  • ေဆးနဲ႔အရက္စြဲေနေသာသူမ်ား

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္မည့္အျပင္ ေသြးထဲရွိဗီတာမင္စီပမာဏကိုလည္း ဓာတ္ခြဲခန္းမွာ တိုင္းတာပါလိမ့္မယ္။

စကာဗီေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အတြင္းအဂၤါထိခိုက္မႈေတြကိုေတာ့ ပံုရိပ္ေဖာ္ျခင္းနည္းပညာျဖင့္ သိရွိႏိုင္ပါတယ္။

Scurvy (ဗီတာမင္စီခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း (စကာဗီ)) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈကေတာ့ ျဖည့္စြက္ဗီတာမင္စီကို ပါးစပ္မွ ေသာက္သံုးျခင္း ဒါမွမဟုတ္ အေၾကာထဲသို႔ထိုးသြင္းျခင္းပါပဲ။

သတ္မွတ္ထားတဲ့ ေဆးပမာဏအခ်ိဳးအစားေတြက ေအာက္ပါအတိုင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

  • တစ္ေန႔ကို ၁ ဂရမ္ ကေန ၂ ဂရမ္အတြင္း ၂ ရက္ကေန ၃ရက္အထိ ေပးပါ။
  • ေနာက္ထပ္၇ရက္ကို ၅၀၀မီလီဂရမ္ေပးပါ။
  • ၁လကေန ၃လအထိ ၁၀၀မီလီဂရမ္ေပးပါ။

ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ မလုပ္ခ်င္မကိုင္ခ်င္ျဖစ္ျဖင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ အစာစားခ်င္စိတ္မရွိျခင္းနဲ႔ စိတ္ရႈတ္ေထြးျခင္းလိုမ်ိဳး လကၡဏာေတြ သက္သာလာတာကို ၂၄နာရီအတြင္း ေတြ႔ရမွာပါ။ ၁ပတ္ကေန ၂ပတ္အတြင္းမွာ အညိဳအမဲစြဲျခင္း၊ ေသြးထြက္ျခင္း၊ အားနည္းျခင္းတို႔ စတင္သက္သာလာပါမယ္။

၃လၾကာရင္ေတာ့ လံု၀သက္သာသြားႏိုင္ပါျပီ။ အၾကီးအက်ယ္သြားက်န္းမာေရးထိခိုက္မႈေတြကလြဲျပီး က်န္တာေတြမွာေတာ့ နာတာရွည္ေ၀ဒနာေတြခံစားရႏိုင္ေျခနည္းပါးပါတယ္။

လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္အိမ္တြင္းေဆးနည္းမ်ား

စကာဗီကို ရင္ဆုိင္ႏိုင္ေစဖို႔ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက ဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါလူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက စကာဗီကို ရင္ဆိုင္ႏုိင္ေစဖို႔ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။

စကာဗီကို ဗီတာမင္စီအား စားေသာက္မႈပံုစံတြင္ ထည့္သြင္းစားေသာက္ျခင္းအျပင္ ျဖည့္စြက္အာဟာရစားေသာက္ျခင္းနည္းလမ္းျဖင့္လည္း ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

အေကာင္းဆံုးဗီတာမင္စီ အရင္းျမစ္ေတြကေတာ့ သစ္သီးသစ္ရြက္ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

လံုေလာက္တဲ့ ဗီတာမင္နဲ႔ ဓာတ္သတၳဳဓာတ္ေတြရရွိဖို႔နည္းလမ္းကေတာ့ က်န္းမာျပီး ညီညြတ္မွ်တေသာ စားေသာက္မႈပံုစံပါပဲ။

သိခ်င္တာေတြရွိမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းနည္းလမ္းေတြကို ပိုမိုသိရွိနားလည္ေစႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

 

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 8, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 8, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ