Post-traumatic stress disorder (PTSD) (ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ))

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္။

ဆိုတာဘာလဲ။

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ဆိုသည္မွာစိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာအေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ျပီး အ၇င္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ဆိုး၀ါးသည္အ့ေတြ့အၾကံုမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထိခိုက္မွဳျဖစ္ေစေသာအေျခအေနသည္ မ်ိဳးစံုႏွင့္လာႏိုင္သည္။သို့ေသာ္ လူအခ်ိဳ့တြင္ ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

သည္ အရမ္းနာက်င္သို့မဟုတ္လန့္သြားျပီး ဥပမာ ကားတိုက္ျခင္းသို့မဟုတ္ စစ္ပြဲအျပီးတြင္မွျဖစ္တတ္သည္။ ထိုထိခိုက္မွဳအေၾကာင္းအခ်ိန္ျပည့္ေတြးေနျခင္းျဖစ္တတ္ျပီးသင့္ဘ၀ကိုထိခိုက္ႏိုင္သည္။ျပန္ေျပာင္းလဲမွဳလုပ္ရန္ခက္ေသာ္လည္းစိတ္သက္သာေစရန္နညး္လမ္းမ်ားေတာ့ရွိသည္။

 

 

 

 

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ဟာဘယ္ေလာက္ထိအျဖစ္မ်ားသလဲ။

 

ဒီေရာဂါဟာအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ မိန္းကေလးမ်ားကေျပာင္းလဲမွဳကိုပိုစိတ္ခံစားမွဳျပင္းျခင္းႏွင့္ စိတ္ခံစားမွုမ်ားျခင္းတို့ေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ကေလးမ်ားတြင္ပင္ျဖစ္ႏိုင္သည္။ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ။

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

ပီတီအက္ဒီျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကိုမေတြးပဲမေနႏိုင္ေအာင္ျဖစ္လိမ့္မည္။ ပီတီအက္ဒီရွိပါက ျဖစ္ခဲ့ေသာထိခိုက္မွဳကို စိတ္ထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ျခင္း အိမ္မက္ဆိုးမ်ားမက္ျခင္းျဖင့္ထပ္ခါထပ္ခါျပန္ခံစားေနရတတ္သည္။

ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ဆက္ဆံရျခင္းကိုရွက္လာမည္။ သင့္အားထိခိုက္ေစခဲ့ေသာ သူမ်ားကိုမေတြ့ျခင္ေတာ ့ျခင္း လူေတြ ေနရာေတြ အေတြးမ်ား ျဖစ္ေနေသာလက္ရွိအေျခအေနမ်ားကိုေရွာင္ျခင္းတို့ျပဳလုပ္လာလိမ့္မည္.။ထုိသို့ေရွာင္ျခင္းက မိသားစုသူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ခြဲေနလိုျခင္း ကိုစိတ္၀င္စားဖူးေသာ လွဳပ္ရွားမွဳမ်ားကိုပါစိတ္မ၀င္စားေတာ့ျခင္းတို့ျဖစ္တတ္သည္။

အရင္ကထက္စိတ္ခံစားမွဳျပင္းေနသည္ကိုေတြ့ရသည္။ဆိုလိုသည္မွာ သင္ခံစားလြယ္ျခင္း ပိုစိတ္ဓာတ္က်လြယ္ျခင္း ႏွင္စိတ္အေျပာင္းအလႊဲျမန္ျခင္းတိုု့ျဖစ္တတ္သည္။

အျခားသူႏွင့္ဆက္ဆံရာတြင္လည္းျပသာနာျဖစ္တတ္သည္။ စိတ္အရမ္းၾကြျခင္း ခစားခ်က္မ်ားအကုန္ထုတ္ေဖာ္ျခင္း ျပန္ေကာင္းသြားျခင္းစသည္ျဖင့္ပါ၀င္ႏုိင္သည္။

အိပ္ေပ်ာ္ရန္ခက္ခဲျခင္း အာရံုစိုက္ရန္ခက္ခဲျခင္းတို့လည္းျဖစ္တတ္သည္။

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတြင္ေသြးေပါင္ခ်ိန္တက္ျခင္း ႏွလံုးခုန္ႏွဳန္းျမန္ျခင္း အသက္ရူျမန္ျခင္း ၾကြက္သားမ်ားေတာင့္ျခင္း ပ်ိဳ့ျခင္း ၀မ္းေလ်ာျခင္းတို့ျဖစ္တတ္သည္။

 

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီးစိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

 

 

 

 

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

လူေတာ္ေတာ္မ်ားထိုစိတ္ပုိင္းဆိုင္ရာအေျခအေနျဖစ္ပါက ရွက္ျခင္း ႏွင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္မေတြ့လိုုျခင္းတိုုျဖစ္တတ္သည္။ သို့ေသာ္ ပီတီအက္ဒီသည္ကုသ၍ရသည္။ ေစာစီးစြာကုသမွဳခံပါက ပိုေစာေစာေပ်ာက္ကင္းႏုိင္သည္။ ေအာက္ပါတို့ရွိပါကဆရာ၀န္ကိုဆက္သြယ္ပါ။

ထိခိုက္မွဳႏွင့္ပတ္သတ္သည့္စိတ္အေႏွာက္ျဖစ္ေစေသာအေတြးမ်ားခံစားခ်က္မ်ားကိုတစ္လေက်ာ္ထိခံစားေနရျခင္း

မေကာင္းေသာအေတြး ခံစားခ်က္မ်ားကျပင္းထန္ေနျခင္း

သင့္ပံုမွန္ဘ၀ျပန္ေနရန္ခက္ချျခင္း

သင့္ကိုယ္သင္ထိခိုက္ေအာင္လုပ္လိုျခင္း သို့မဟုတ္ သတ္ေသလိုျခင္း။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘာေတြက ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းကိုမသိပါ။ သို့ေသာ သင္ျဖတ္ေက်ာ္ခဲ့ရေသာ အေတြ့အၾကံဳ သည္ အသက္အႏၶာထိျခိမ္းေျခာက္ျခင္း အလြန္ျပင္းထန္ျခင္းႏွင့္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအၾကမ္းဖက္ခံရျခင္းတို့ျဖစ္ပါက ျဖစ္သည္ဟု ယူဆၾကသည္။

အျခားတစ္ဖက္တြင္ ပီတီအက္ဒီကိုအေရာပံုစံျဖင့္ေတြ့ႏိုင္သည္။

ေမြးရာပါစိတ္က်န္းမာေရးအေျခ ဥပမာ ေဒါသထြက္လြယ္စိတ္ဓာတ္က်လြယ္ျခင္း

ငယ္ရြယ္စဥ္ကေလးဘ၀က ထိခိုက္ခံစားခဲ့ရမွဳျပင္းျခင္း

သင့္ပံုစံ သင့္စိတ္ရွည္မွဳရရွိခဲ့သည္မတူျခင္း

သင့္ဦးေႏွာက္မွ ဓာတုႏွင့္ေဟာ္မွန္းထိန္းခ်ဳပ္ပံုမတူျခင္း

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ ခက္ခဲေသာအေတြ့အၾကံုမ်ားႏွင့္ေတြ့ခဲ့ရပါကပိုျဖစ္ႏိုင္သည္။သို့ေသာ္ ေအာက္ပါအေျခအေနမ်ားျဖစ္ျပီးေနာက္ျဖစ္တတ္သည္။

ျပင္းထန္ေသာသို့မဟုတ္ ၾကာရွည္ေသာထိခိုက္မွုအျပီး

ကေလးဘ၀ ထဲက ထိုထိခိုက္မွုမ်ိဳးခံစားရျခင္း ဥပမာ ကေလးအႏိုင္က်င့္ခံစားျခင္း ပစ္ပယ္ခံရျခင္း

အလုပ္အကိုင္ ဥပမာ စစ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရွ့တန္းတိုက္သူမ်ား

စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါဥပမာ ေဒါသထြက္လြယ္စိတ္ဓာတ္က်လြယ္ချင္း

မိသားစု သူငယ္ခ်င္းမ်ားက ေထာက္ပံ့မွုအားနည္းျခင္း

မိသားစုမ်ိဳးရိုးတြင္စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပသာနာ ဥပမာ ပီတီအက္ဒီသို့မဟုတ္ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္းရွိျခင္း

စိတ္ဖိစီးမွုမ်ားေသာအခ်ိန္မ်ားဘ၀တြင္ေတြ့ၾကံုႏိုင္ေသာ္ခည္း အခ်ဳိ့တြင္ ပီတီအက္ဒီကိုပိုျဖစ္ေစသည္။ေအာက္ပါျဖစ္ရပ္မ်ားေၾကာင့္ပိုျဖစ္တတ္သည္။

တုိင္ပြဲထိခိုက္ျခင္း

ငယ္စဥ္ကတည္းကပစ္ပယ္ခံရျခင္း အႏိုင္က်င့္ခံရျခင္း

လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအနို္င္က်င့္ခံရျခင္း

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတိုက္ခိုက္ခံရျခင္း

လက္နက္ျဖင့္ခ်ိန္းေျခာက္ခံရျခင္း

 

အျခားထိခိုက္မွုမ်ားကလဲျဖစ္ေစတတ္သည္ ဥပမာ မီးမေတာ္မဆမွဳ သဘာ၀ေဘးအႏၶာရာယ္ ဒါးျမတိုက္ခံရျခင္း ကားတိုက္ခံရျခင္း ေလယာဥ္ပ်က္က်ျခ္ငး ျပန္ေပးဆြဲခံရျခင္း အသက္ေသႏိုင္ေသာေရာဂါမ်ား အၾကမ္းဖက္သူမ်ားႏွင့္အသက္အႏၶာရာယ္ခ်ိန္းေျခာက္ေသာအျခားအေျခအေနမ်ား

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ဟုတ္မဟုတ္ကိုဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

ထိခိုက္မွဳတစ္လမေက်ာ္မခ်င္း ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)ဟု အတည္မျပဳပါ။ထိခိုက္ျပီးတစ္လအတြင္း အေပၚတြင္ေဖာ္ျပထားေသာလကၡဏာမ်ားရွိကဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္သင့္သည္။ လကၡဏာမ်ားရွိက ဆရာ၀န္မွ ေရာဂါသမိုင္းေၾကာင္းႏွင့္ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာစမ္းသက္မွဳမ်ားလုပ္လိမ့္္မည္။ဓာတ္ခြဲခန္းဆိုင္ရာစမ္းသက္မွုမ်ားမရွိေသာ္လည္း အျခားရုပ္ပိုင္းဆိုင္၇ာေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ျခင္းမဟုတ္သည္ကိုဖယ္ရန္သံုးလိမ့္မည္။

ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါမေတြ့ပါက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာက်ြမ္းက်င္သူ ႏွင့္စိတ္ေရာဂါကုဆရာ၀န္ထံ သုိ့လြဲလိမ့္မည္။သူတို့မွ အထူးျပဳလုပ္ထားေသာေမးျမန္းခ်က္ႏွင့္ ကိရိယာမ်ားသံုး၍ စိတ္ေဒါသဆိုင္ရာေရာဂါမ်ားရွာလိမ့္မည္။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားက ပီအက္တီဒီလို့ေဖာ္ျပလ်င္ပင္ တစ္လေက်ာ္မွေရာဂါေသခ်ာသည္ဟုသတ္မွတ္သည္။

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ကိုဘယ္လိုကုသလဲ။

ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ကုသမွဳကို သင့္ဘ၀ပံုမွန္ျပန္ေရာက္ရန္လိုအပ္သည္။ ပထမဆံုးကုထံုးမွာ စိတ္ပိုင္ဆိုင္ရာကုထံုးျဖစ္ျပီး တခါတရံ ေဆးႏွင့္တြဲထိန္းသည္။ ထိုကုထံုးမ်ားေပါငး္ေပးပါက လကၡဏာမ်ားသက္သာသြားလိမ့္မည္။သင့္လကၡဏာကိုသင့္ဟာသင္ထိန္းနည္းျဖင့္လည္းပိုသက္သာလာႏိုင္သည္။ လကၡဏာမ်ားျပန္ၾကြလာပါက သင္မည္သို့ထိန္းခ်ဳပ္ရမည္ကိုဆရာ၀န္ကသင္ေပးလိမ့္မည္။ထို့အျပင္ ထိုကုထံုးမ်ားက ထိခိုက္မွဳအေတြ့အၾကံုအတြက္ျပသာနားမ်ားဥပမာ စိတ္ဓာတ္က်ျခငး္ ေဒါသထြက္ျခင္းႏွင့္ ေဆးသံုးျခင္း အရက္စြဲျခင္း တို့ကုသရာတြင္လည္းအေထာက္အကူျပဳႏုိင္သည္။

ျဖစ္ေနေသာျပသာနာ ႏွင့္ ေျဖရွင္းမွဳရွာေဖြရန္နည္းလမ္းမ်ားစြာရွိသည္ ဥပမာ အမွန္အမွားခြဲကုထံုး ဖြင့္ေဖာ္ထုတ္ကုထံုး ႏွင့္ မ်က္လံုးလွဳပ္ရွားမွုထိန္းျခင္းတို့ပါ၀င္ႏုိင္သည္။

အမွန္အမွားကုထံုးက အဘယ္ေၾကာင့္သင္ထိုမေကာင္းေသာမွတ္ဥာဏ္တြင္ညွပ္ေနသည္ကိုအမွတ္ရေစသည္။ဖြင့္ေဖာ္ထုတ္ကုထံုးက သင့္အဘယ္ကိုေၾကာက္ေနသည္ကိုေသခ်ာသိႏိုင္ျပီးကုသမွုကိုေသခ်ာေစသည္။ မ်က္လံုးလွဳပ္ရွားမွဳကုထံုးက ထိုမွတ္ဥာဏ္မ်ားေပၚလာကမည္သို့ရင္ဆိုင္ရမည္ကိုသိေစသည္။

ေဆးကုထံုးအနညး္ငယ္လိုႏိုင္သည္။စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း ေဒါကထြက္ျခင္းကိုကူညီေသာ စိတ္ဓာတ္တက္ေစေသာေဆး မ်ား ပရာဇိုဆင္က သင္အိပ္မရျခင္းႏွင့္အိမ္မက္ဆိုးမ်ားခဏခဏမက္ျခငး္ကိုသက္သာေစႏို္င္သည္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားကသင့္အေနျဖင့္ ထိခိုက္မွဳအျပီးျဖစ္ေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါ(ပီတီအက္ဒီ)

ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာအကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

ကုထံုးအတိုင္းလိုက္နာပါ စိတ္ရွည္ပါ။

ပီတီအက္ဒီ အေၾကာင္းေလ့လာပါ။ထိုသို့လုပ္ျခင္းက သင့္ခံစားခ်က္ကိုနားလည္ေစျပီး မည္သို့တံုျပန္ရမည္ကိုပိုသိေစသည္။

အနားအျပည့္အ၀ယူပါ က်န္းမာေသာအစာကိုစားပါ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ စိတ္အပန္းေျဖရန္အခ်ိန္ယူပါ။

ကက္ဖီးႏွင့္ နီကိုတင္းကိုေရွာင္ပါ။စိတ္ေၾကာင့္ၾကမွုကိုပိုဆိုးေစသည္။

အရက္ေဆးမ်ားမသံုးပါႏွင့္။ျပန္ေကာင္းရန္ပိုၾကာေစႏိုင္သည္။

 

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ မတ် 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 16, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ