Pharyngomycosis (လည္ေခ်ာင္းမွိဳစြဲေရာင္ ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Pharyngomycosis ဆိုတာဘာလဲ။

Pharyngomycosis (tonsillomycosis, fungal infection of the mouth, fungal pharyngitis, fungal tonsillitis, fungal infection of the throat, thrush) လည္ေခ်ာင္းမွိဳစြဲေရာင္ေရာဂါ ဟာ မိႈ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ Pharyngitis ဟာ oropharynx ရဲ႕ mucosa ေရာင္ရမ္းျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

အာသီးေရာင္ျခင္းကေတာ့ အာသီးေတြမွာ lymphoid formation ျဖစ္ၿပီး အာသီးေရာင္တာျဖစ္ပါတယ္။ အေျခအေန အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ဒီေရာဂါဟာ yeast-type မိႈေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး mold type ျဖစ္တာရွားပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ cortecosteroids၊ cytotoxic drugs၊ ဒဏ္ရာရရွိမႈေတြနဲ႔ လည္ေခ်ာင္းေရာင္ရမ္းျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳ၊ တီဘီ၊ ဗီတာမင္ ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္းေတြဟာ ဒီေရာဂါကို ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

Pharyngomycosis ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Pharyngomycosis ဟာ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ကေလးေတြမွာပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

Pharyngomycosis ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Pharyngomycosis ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

  • လည္ေခ်ာင္းအတြင္း မသက္မသာျဖစ္ျခင္း
  • ပူေလာင္ျခင္း
  • ေျခာက္ျခင္း
  • နာျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္း ယားျခင္း ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

နာက်င္မႈဟာ အလယ္အလတ္ျဖစ္ၿပီး ဝါးရင္၊အစာစားရင္ပိုဆိုးလာတတ္ပါတယ္။ လူနာေတြဟာ ေမးရိုးေနရာေတြနဲ႔ လည္ပင္းအေရွ႕ပိုင္း၊ နားရြက္ေတြကို ျပန္႔လာတဲ့ နာက်င္မႈကို ခံစားၾကရပါတယ္။

Pharyngomycosis ရဲ႕ အဓိကလကၡဏာကေတာ့ အကြက္ေတြ ထျခင္း၊ mucosa ေရာင္ျခင္းနဲ႔ အဆိပ္တက္ျခင္း ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ Pharyngomycosis ဟာ မၾကာခဏ (တစ္ႏွစ္မွာ ၂-၁၀ႀကိမ္ အထိ) ျဖစ္တတ္ၿပီး အသက္အရြယ္မ်ိဳးစံုမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Pharyngomycosis ဟာ ရုတ္တရက္ (သို႔) နာတာရွည္ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အာသီး၊ palatal handles ေတြနဲ႔ အာေခါင္ေနာက္ပိုင္းမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ လူနာေတြမွာ ေအာက္ပါလကၡဏာေတြ ခံစားရႏိုင္ပါတယ္။

ကုတ္ျခင္း၊ ပူျခင္း၊ လည္ေခ်ာင္း မသက္မသာျဖစ္ျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ ေငြ႔ေငြ႔ဖ်ားျခင္း ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ Pharyngomycosis ရွိျခင္းဟာ မိႈေရာဂါေၾကာင့္  ျဖစ္တဲ့ အျဖဴေရာင္ အကြက္ထျခင္းျဖစ္ၿပီး လြယ္ကူစြာဖယ္ရွားႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးထြက္တဲ့ အနာေတြကို တခါတေလ ေတြ႔ႏိုင္ပါတယ္။

Pharyngomycosis ဟာ မိႈေၾကာင့္ ျဖစ္ၿပီး အကြက္ေတြဟာ အဝါေရာင္ရွိကာ ဖယ္ရခက္ေနရင္ေတာ့ ဒါဟာ ဆံုဆို႔နာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ မိႈေရာဂါ larynx, esophagus ကို ျပန္႔သြားၿပီး peritonsillar abscesses ေတြလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

ေရာဂါကုိေစာစီးစြာ သိရွိၿပီး ကုသျခင္းဟာ ေရာဂါပိုဆိုးလာျခင္းနဲ႔ အျခားအေရးေပၚ အေျခအေနျဖစ္ျခင္းေတြကေန ကာကြယ္ေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ဒီလိုအေျခအေနကို ကာကြယ္ဖုိ႔ ဆရာဝန္နဲ႔ စကားေျပာသင့္ပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘာေတြက Pharyngomycosis ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

စစ္တမ္းေတြအရ Candida အမ်ိဳးအစားဟာ မိႈေရာဂါ ၄၃% ျဖစ္ေစျခင္းျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ေစတဲ့ အေကာင္ေတြကေတာ့ C. albicans, C. tropicalis, C.krusei, C. glabrata, C. parapsillosis, S. stellatoidea, C. intermedia, S. brumpti, C. sake, and others. S. albicans (၅၀%) ျဖစ္တာ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး S. stellatoidea ကေတာ့ ဒုတိယ အျဖစ္အမ်ားဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအမ်ိဳးအစားဟာ ရုပ္သြင္အရ၊ ဓါတုဇီဝ ဂုဏ္သတၱိေတြအရ C. albicanse နဲ႔ တူတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက Pharyngomycosis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Pharyngomycosis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • အသက္ငယ္ျခင္း

အသက္ ငယ္ရြယ္စဥ္မွာ အျဖစ္မ်ားၿပီး အသက္ ၂ ႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ေတြမွာ အျဖစ္နည္းပါတယ္။

  • ေရာဂါပိုးေတြနဲ႔ မၾကာခဏ ထိေတြ႔မိျခင္း

ေက်ာင္းတက္အရြယ္ကေလးငယ္ေတြဟာ ရြယ္တူကေလးေတြဆီကေရာဂါကူးၿပီး Pharyngomycosis ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Pharyngomycosis ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

တကယ္လုိ႔ သင့္ဆရာဝန္က ဒီေရာဂါရွိတယ္လို႔ သံသယရွိတယ္ဆိုရင္ ကိုယ္ခႏၶာစစ္ေဆးျခင္းကို ျပဳလုပ္ၿပီး အျခားစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါစျဖစ္ခ်ိန္၊ ထူးျခားမႈေတြကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားမွာျဖစ္ပါတယ္။ လူနာေတြမွာ အရင္က အာသီးပတ္လည္ ေရာင္ဖူးျခင္း၊ အနာျဖစ္ဖူးျခင္း ရွိမရွိ၊ အာသီးေရာင္ျခင္းရဲ႕ အႀကိမ္အေရအတြက္၊ ၾကာခ်ိန္နဲ႔ ပံုစံ ေတြကို သိသင့္ပါတယ္။

အရင္က ကုသမႈနဲ႔ အစြမ္းထက္မႈေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားသင့္ပါတယ္။ လူနာမွာ ပိုးသတ္ေဆး၊ cortecosteroids, cytotoxic drugs ေတြ ေသာက္ေနမႈ ရွိမရွိ၊ အလုပ္လုပ္ပံု၊ ေနပံုထိုင္ပံုေတြရဲ႕ ထူးျခားမႈ၊ အရင္က ျဖစ္ဖူးတဲ့ေရာဂါနဲ႔ ဓါတ္မတည့္ျခင္းေတြကိုလည္း ေမးျမန္းမွာျဖစ္ပါတယ္။ Pharyngomycosis မၾကာခဏျဖစ္တဲ့ လူနာေတြမွာ ပံုမွန္ကုသမႈေတြဟာ ထိေရာက္ေလ့မရွိပါဘူး။

Pharyngomycosis ေရာဂါအတည္ျပဳျခင္းကို မွန္ေျပာင္းၾကည့္ျခင္းနဲ႔ အကြက္ေတြ စစ္ေဆးမႈ အေျဖေပၚမူတည္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။ အျခားေရာဂါေတြ ျဖစ္တဲ့ ဆံုဆို႔နာ၊ ကာလသားေရာဂါ၊ တီဘီ၊ အက်ိတ္ေတြနဲ႔ အျခားမိႈေရာဂါေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းစဥ္စား ဆံုးျဖတ္သင့္ပါတယ္။

Pharyngomycosis ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

Pharyngomycosis ကုသမႈမွာ nystan ေဆးေတြကို ဝါးစားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အစြမ္းထက္မႈမရွိရင္ levorinum, dequalinium chloride ေတြကို အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္တဲ့ေနရာကို % gentian violet, 10% solution of sodium tetraborate in glycerol and Lugol iodine solution ေတြကိုလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

တကယ္လုိ႔ ပံုမွန္အသံုးျပဳေနက်ျဖစ္တဲ့ fluconazole က အသံုးမဝင္ဘူးဆိုရင္ တစ္ေန႔ကို Itraconazole 100mg (သို႔) Ketokonazole 200mg ကို တစ္လ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။ Itraconazole ဟာ Candida မိႈကိုသာမက  Mold မိႈကိုလည္း သတ္ႏိုင္ပါတယ္

အျခားေဆးမတိုးတဲ့ Pharyngomycosis အတြက္  amphotericin B ကို တစ္ေန႔ 0.3 mg/kg ထိုးႏိုင္ပါတယ္။ Pharyngomycosis ကို amphotericin B နဲ႔ ketoconazole တို႔ အသံုးျပဳၿပီး ကုသျခင္းရွိရင္ အသည္း၊ ေက်ာက္ကပ္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို တိုင္းတာသင့္ပါတယ္။ သူတုိ႔ဟာ အသည္းနဲ႔ ေက်ာက္ကပ္ကို ပ်က္စီးေစႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Pharyngomycosis ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Pharyngomycosis ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • အထူးသျဖင့္ အိမ္သာ သံုးၿပီး၊ အစာမစားခင္တို႔မွာ လက္ေသခ်ာ မၾကာခဏ ေဆးသင့္ပါတယ္။
  • အစားအေသာက္၊ ေရဖန္ခြက္၊ ေရဘူး၊ အသံုးအေဆာင္ ပစၥည္းေတြကို ေဝမွ်ျခင္းမွ ေရွာင္က်ဥ္သင့္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 5, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။