Periostitis ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Periostitis ဆိုတာဘာလဲ။

Periostitis ဆိုတာက ၾကြက္သားနဲ႔အရိုးကို တြယ္ဆက္ေပးၿပီး အကာအကြယ္ေပးတဲ့ Periosteum ဆိုတဲ့တစ္ရွဴးေတြေရာင္ရမ္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူနာက အရိုးတစ္ေခ်ာင္းနဲ႔အထက္မွာ ထိရင္နာတာ၊ ေဖာင္းတာ၊ ေရာင္တာေတြကိုပါ ခံစားရတတ္တယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ Periostitis ျဖစ္ရတာေတြက ထိခိုက္မိျခင္း၊ ျပင္းထန္ေသာ ပိုး၀င္ျခင္း၊ ကင္ဆာ ဒါမွမဟုတ္ ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္အလႊာကို ထိခိုက္ေစတဲ့ ကိုယ္ခံအားမွကိုယ့္ကိုျပန္တိုက္တဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္ပါပဲ။ Periostitis က မ်ားေသာအားျဖင့္ မဆိုး၀ါးပဲ ေပ်ာက္လြယ္ပါတယ္။ တျခားပံုစံေၾကာင့္ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ကုသဖို႔ လိုအပ္ႏိုင္တဲ့ အလြန္ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါပိုးကူးျခင္းမ်ိဳး။

Periostitis ပံုစံအမ်ိဳးမိ်ဳးကို ေအာက္ပါအတိုင္း ခြဲျခားႏိုင္ပါတယ္။

  • ရိုးရွင္းေသာ Periostitis – ဒီပံုစံက အရိုးက်ိဳးတာ၊ ပြန္းတိုက္မိတာတို႔ကေန ျဖစ္လာၿပီး ေရာင္ရမ္းတာကိုလည္း ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္အနားမွာသာ ေတြ႔ရမွာပါ။ ေဖာင္းျခင္းနာျခင္းတို႔က ကနဦးလကၡဏာေတြပါပဲ။
  • ရိုးရွင္းေသာအမွ်င္ျဖစ္ Periostitis – ဒါကေတာ့ အခ်ိန္ၾကာသြားတာေၾကာင့္ ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္မွာ ထူလာတာကိုၾကည့္ၿပီး ခြဲႏိုင္ပါတယ္။
  • ျပည္တည္ေသာ Periostitis – ဒီအမ်ိဳးအစားက အနီးအနားက ထိခုိက္ဒဏ္ရာကိုပိုး၀င္ရာကေန ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္ဆီ ေဖာက္၀င္လာတာပါ။ ဖ်ားျခင္း၊ ေဖာင္းလာျခင္း၊ နာျခင္း စတာေတြက ျပည္တည္ေသာ Periostitis ရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့လကၡဏာတစ္ခ်ိဳ႕ပါပဲ။
  • Albuminozy Periostitis – Periostitis ရဲ႕ ျပည္ေတြက နာတာရွည္ျဖစ္လာတဲ့အခါ ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္ထဲမွာရွိတဲ့ ပ်စ္ခၽြြဲအရည္ေတြကို အိုင္လာေစပါတယ္။ ဒါကို Albuminozy Periostitis လို႔ေခၚတယ္။
  • Periostitis အရိုးတက္ – နာတာရွည္ ျဖစ္တဲ့အခါမွာ ပယ္ရီေအာ့စတီနမ္ကို ေတာက္ေလွ်ာက္လႈံ႕ေစာ္ေနတာေၾကာင့္ အနီးကအရိုးမွာ အတက္ေတြအမ်ားႀကီး ထြက္လာပါတယ္။ ဒါကို Periostitis အရိုးတက္ျဖစ္ျခင္းလို႔ေခၚတယ္။

Periostitis ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Periostitis ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Periostitis ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ျဖစ္ေနေသာေျခလက္မွ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို မထိန္းႏိုင္ျခင္း
  • ျပည္တည္ျခင္း
  • ျဖစ္ေသာေနရာတြင္ ျပင္းထန္စြာနာျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • ခ်မ္းတုန္ျခင္း
  • အရိုးပတ္လည္၌ တစ္ရွဴးမ်ားေဖာင္းျခင္း
  • ညိဳ႕သက်ည္းနာျခင္း
  • အရိုးနာျခင္း
  • ေတာင့္ျခင္း အထူးသျဖင့္ မနက္ အိပ္ယာထထခ်င္း

အေပၚမွာေျပာထားတဲ့လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါေသးတဲ့တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခု ရွိေနႏိုင္လားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက Periostitis ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

အေျခအေနက ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္လား နာတာရွည္လားေပၚမူတည္ၿပီး Periostitis ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြ ကြဲသြားပါတယ္။

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ Periostitis

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ Periostitis က ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ဘယ္ေနရာကိုပိုး၀င္ပါေစ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုး၀င္တာ၊ ဆစ္ဖလစ္တို႔လို လိင္ကေနကူးတဲ့ကူးစက္ေရာဂါေတြက Periostitis ျဖစ္ေအာင္ ဦးတည္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေကာင္းေကာင္း အနာမက်က္ပဲ အထဲကိုလိႈက္စားၿပီး အရိုးထိေရာက္တဲ့ ျပတ္ရွဒဏ္ရာေတြကလည္း ထိုနည္း၎ပါပဲ။

နာတာရွည္အနာျဖစ္ေနသူေတြ ဥပမာ ဆီးခ်ိဳသမား၊ မလႈပ္ရွားႏိုင္ပဲ အိပ္ယာနာျဖစ္ေနသူေတြမွာ Periostitis ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ပိုမ်ားႏိုင္ပါတယ္။ အနာေကာင္းေကာင္း မက်က္ပဲ ဆက္နက္သြားတဲ့လူနာေတြမွာ အထူးသျဖင့္ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ ကိုယ္ခံအားကျပန္တိုက္တဲ့ ေရာဂါေတြကလည္း Periostitis ဆီ ဦးတည္သြားႏိုင္ပါတယ္။ လူကီးမီးယာေသြးကင္ဆာနဲ႔ ကင္ဆာအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေသြးေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကလည္း ျပင္းထန္တဲ့အရိုးပိုး၀င္ျခင္းေတြဆီ ဦးတည္ႏိုင္ပါတယ္။

Proliferative periostitis ဒါမွမဟုတ္ Osteomyelitis ဆိုတာက အရိုးပိုး၀င္ျခင္းတစ္မ်ိဳးပါ။ စေတဖိုင္လိုေကာ့ကပ္ နဲ႔ တျခားမ်ိဳးတူဘက္တီးရီးယားေတြက ဒီျပႆနာရဲ႕ အၾကာင္းရင္းျဖစ္ပါတယ္။ စေတဖိုင္လိုေကာ့ကပ္ ဘက္တီးရီးယားေတြကို က်န္းမာေနတဲ့သူမွာေတာင္ ေတြ႔ရပါသည္။ သည္အေကာင္ေတြကို အေရျပားနဲ႔ ႏွာေခါင္းမွာေနထိုင္ၾကတဲ့ ပံုမွန္ဘက္တီးရီးယားလို႔ ယူဆႏိုင္တယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ခံအားနည္းသူေတြ၊ နာတာရွာေရာဂါရွိသူေတြမွာေပါ့။ စေတဖိုင္လိုေကာ့ကပ္နဲ႔ မ်ိဳးတူဘက္တီးရီးယားေတြက ေရာဂါေပးလာတဲ့အခါ မကုသပဲထားလိုက္ရင္ Osteomyelitis ျဖစ္လာပါမယ္။ Osteomyelitis ဆိုတာက အရိုးကိုသြားတဲ့ ပိုး၀င္ျခင္းပဲမဟုတ္လား။

နာတာရွည္ Periostitis

မၾကာခဏ အရိုးေပၚကိုဖိစီးမႈေတြေပးေနတာက နာတာရွည္ Periostitis ဆီ ဦးတည္သြားႏုိင္ပါတယ္။ အားကစားသမားေတြနဲ႔ မၾကာခဏ ခုန္ပ်ံေက်ာ္လႊား၊ အေလးမသူေတြမွာ ညိဳ႕သက်ည္းလြဲႏိုင္ေခ် မ်ားပါတယ္။ သည္လိုလႈပ္ရွားေတြကေန အရိုးေပၚကိုေပးတဲ့ ဖိစီးမႈေတြက အရိုးေတြမွာ ေရာင္ရမ္းတဲ့ဓာတ္ျပဳမႈေတြျဖစ္လာေစၿပီး Periostitis ကို ျဖစ္လာပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Periostitis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Periostitis ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာထဲမွာ ကူးစက္ေရာဂါ၀င္ျခင္း၊ အဆစ္အစားထိုးခြဲစိတ္ျခင္းနဲ႔ အရိုးက်ိဳးၿပီး အသားကိုေဖာက္ျခင္းတို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

နာတာရွည္ Periostitis ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ျမင့္ေစတာေတြက အားကစားသမား၊ ေလ့က်င့္ခန္း အျပင္းအထန္လုပ္သူ၊ ႀကီးေကာင္ေပါက္မ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားေသာ Osgood-Schlatter ေရာဂါရွိသူ စတာေတြပါပဲ။ Osgood-Schlatter ေရာဂါဆိုတာ ဒူးဆစ္ေရာင္ရမ္းၿပီး ေဖာင္းလာတာ၊ နာတာမ်ိဳးေတြ လကၡဏာျပပါတယ္။

ထပ္ၿပီးသိလိုတဲ့အခ်က္အလက္ေတြရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 Periostitis ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

Periostitis ကို အတည္ျပဳႏိုင္တဲ့နည္းလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဆရာ၀န္က စမ္းသပ္ၾကည့္ရွဴ႕ၿပီး က်ိဳးတာ၊ Lyme disease, အဆစ္ေရာင္ျခင္း၊ Hypertrophic Pulmonary Osteoarthropathy, Caffey’s disease နဲ႔တျခားေရာဂါေတြမရွိေၾကာင္း အတည္ျပဳပါလိမ့္မယ္။ သင့္မွာ Periostitis ေရာဂါ ရွိလာၿပီးဆိုရင္ လုပ္ရႏိုင္တဲ့ လုပ္ထံုးအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ေဖာ္ျပေပးပါမယ္။

  • ဓာတ္မွန္ – ဒါက ဖိစီးမႈေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ အရိုးက်ိဳးႏုိင္ေခ်ကို တြက္ခ်က္ႏိုင္ပါမယ္။
  • MRI – ဒါကေတာ့ ဖိစီးမႈေၾကာင့္အရိုးက်ိဳးတာ အျပင္ အရိုးနဲ႔ၾကြက္သားတြယ္တဲ့ေနရာမွာ ေဖာေရာင္တာမ်ိဳးရွိမရွိ သိႏိုင္ပါတယ္။
  • အရိုးစကန္ – ဒါကေတာ့ ညိဳ႕သက်ည္းရိုးမွာ ျမင့္မားေသာေသြးစီးဆင္းမႈနဲ႔ ေဆာက္ရြက္ႏိုင္ေသာလယ္ဗယ္ကို ျပႏိုင္ပါတယ္။ Periostitis ကိုအတည္ျပဳရင္ အေတာ္အသံုး၀င္ပါတယ္။

သမားေတာ္က အတည္ျပဳစစ္ေဆးျခင္းေတြနဲ႔တြဲၿပီး ထိရင္နာတာ၊ ေဖာင္းတာ၊ နီျမန္းတာမ်ားရွိမရွိ ၾကည့္ပါလိမ့္မယ္။ လူနာရဲ႕ေရာဂါရာဇ၀င္အျပည့္အစံုက ေနာက္ဆံုးေရာဂါအမည္တပ္တဲ့အခါမွ အေထာက္အကူျဖစ္ပါတယ္။

Periostitis ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ကုသမႈပံုစံမွာ Periostitis အမ်ိဳးအစားေပၚ မူတည္ပါတယ္။

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ Periostitis

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ Periostitis ျဖစ္ရတဲ့ ေအာက္ခံေရာဂါပုိးကို ဆရာ၀န္ေတြက ပဋိဇီ၀ေဆးသံုးၿပီး ကုသပါလိမ့္မယ္။ ကူးစက္ေရာဂါက ျပည္ျဖစ္လာလွ်င္ အရည္တည္လာလွ်င္ ဆရာ၀န္က ခြဲစိတ္ဖယ္ရွာဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

ပုပ္ေနတဲ့ပိုး၀င္ေနတဲ့အရိုးစေတြကိုပါ ထုတ္ပစ္ဖို႔ လိုေကာင္းလိုႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုလုပ္ေပးျခင္းက ပိုးမပ်ံ႕ေအာင ကာကြယ္ၿပီးျဖစ္သြားေစပါတယ္။ ဒီလိုနည္းကို ခြဲစိတ္နည္းအရ အနာရွင္းျခင္းလို႔ေခၚတယ္။

နာတာရွည္ Periositis အတြက္ကုသမႈ

ညိဳ႕သက်ည္းေခ်ာျခင္းနဲ႔ အလားတူ ဖိစီမႈေၾကာင့္ ထိခိုက္မႈေတြျဖစ္လာတဲ့အခါ အနာယူၿပီး ေရခဲအုပ္ပါ။ ေျပးတာ၊ ခုန္တာစတဲ့လႈပ္ရွားမႈေတြကေန ခဏအနားယူလိုက္ပါ။ ေရကူး စက္ဘီးစီးတို႔လို ထိခိုက္မႈနည္းတာေတြ ေျပာင္းလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ေရခဲကပ္တာက ေဖာင္းတာနဲ႔ေရာင္တာကို က်ေစပါတယ္။ Ibuprofen လို အေရာင္က်ေဆးေတြကလည္း အကူအညီ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

သည္လိုအိမ္တြင္းကုထံုးက အလုပ္မျဖစ္တဲ့အခါ လႈပ္ရွားမႈကုထံုးလိုအပ္ႏိုင္တဲ့ ေအာက္ခံအေၾကာင္းရင္း ရွိလို႔ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒူးနဲ႔ တျခားအဆစ္ေတြမွာ ေရာင္ရမ္းတာက်ေစဖို႔အတြက္ စတီးရြိဳက္ထိုးေဆး လိုအပ္ပါတယ္။ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ ျဖစ္ေနတဲ့ဖက္ကို အနာေပးလိုက္တာနဲ႔ သက္သာပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Periostitis ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င့္ပစၥည္းေတြျပည့္၀တဲ့ သစ္သီးေတြ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြက ညိဳ႕သက်ည္းေခ်ာေနတဲ့ သူေတြအတြက္ ေကာင္းမြန္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ အီး၊ အိုမီဂါ ၃ နဲ႔ ဆယ္လီနီယမ္တို႔က ခႏၶာကိုယ္နဲ႔အတူ ေရာင္ရမ္းမႈကိုတုိက္ထုတ္ေပးပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္အတြက္လိုအပ္တဲ့ မာတီဗီတာမင္ေတြ ေသာက္ဖို႔လည္း စဥ္းစားႏုိင္ပါတယ္။ Periostitis က နာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ျဖစ္ရပ္အမ်ားစုမွာ ေကာင္းေကာင္းကုသရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။ ကုသမႈၿပီးၿပီးခ်င္ ပံုမွန္အလုပ္ေတြ ျပန္လုပ္ရင္ အရိုးက်ိဳးႏိုင္ေခ် မ်ားပါမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဆရာ၀န္ကိုေမးပါ။ မွတ္ထားရမွာက ေကာင္းၿပီဆိုတာနဲ႔ အလုပ္ေတြကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္းပဲ တိုးသြားၿပီးလုပ္ရမွာပါပဲ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။