Pemphigus (Pemphigus) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Pemphigus (Pemphigus) ကဘာလဲ။

Pemphigus ဆုိတာ ရွားပါးတဲ႕ အေရျပားေရာဂါျဖစ္ျပီး အေရျပားနဲ႕ ဂလင္းအလႊာေတြျဖစ္တဲ႕ ပါးစပ္နဲ႕ လိင္အဂၤါေတြမွာ  အနာေတြ အရည္ၾကည္ဖုေတြေပါက္လာတမိ်ဳးျဖစ္ပါတယ္။

အဓိကအားျဖင့္၂မိ်ဳးရိွပါတယ္။pemphigus vulgaris နဲ႕  pemphigus foliaceus  တို႕ျဖစ္ပါတယ္။

Pemphigus vulgaris ကေတာ့ ပါးစပ္မွာစျဖစ္ျပီး နာပါတယ္။Pemphigus foliaceus ကေတာ့ အေရျပားကိုအဓိကတိုက္ျပီး နာတာထက္ယားတာပိုမ်ားပါတယ္။အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္နိုင္ေပမယ့္ သက္လတ္ပိုင္းနဲ႕ သက္ၾကီးပိုင္းေတြမွာျဖစ္တာမ်ားပါတယ္။

Pemphigus (Pemphigus) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အလြန္အျဖစ္မ်ားျပီး မိန္းကေလးေတြဟာ ေယာက္်ားေလးေတြထက္ပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။အသက္အရြယ္မေရြးလည္း ျဖစ္ပြားနိုင္ပါတယ္။ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားေစတဲ႕အခ်က္ေတြ ေရွာင္ျပီး ေနလို႕ရနိုင္ပါတယ္။အျခားအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္နဲ႕တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Pemphigus (Pemphigus) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Pemphigus ရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့ –

အေရျပားနဲ႕ ဂလင္းအလႊာေတြမွာ အရည္ၾကည္ဖုေတြေပါက္တာဟာ သူ႕ရဲ႕လကၡဏာပါ။ အဲ႕ဒါေတြဟာ ေပါက္လြယ္ျပီး အနာပြင့္တစ္ခုျဖစ္ကာ အရည္ၾကည္ထြက္ ပိုးဝင္တာမိ်ဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္။

Pemphigus နွစမိ်ဳးရဲ႕ အဓိက လကၡဏာေတြကေတာ့ –

Pemphigus vulgaris : အေရျပားနဲ႕ ဂလင္းအလႊာေတြျဖစ္တဲ႕ ပါးစပ္နဲ႕ လိင္အဂၤါေတြမွာ  အနာေတြ အရည္ၾကည္ဖုေတြေပါက္လာျပီး နာတတ္ပါတယ္။ယားတာေတာ့မရိွပါဘူး။အရည္ၾကည္ဖုေတြဟာ လည္ေခ်ာင္းမွာေပါက္ေနရင္ စားရမိ်ဳခ်ရတာေတြ ခက္ခဲနိုင္ပါတယ္။

Pemphigus foliaceus : ဂလင္းအလႊာေတြကို မထိခိုက္ပဲ နာလည္းမနာတတ္ပါ။ အေရျပားမွာ အဓိကျဖစ္ျပီး ရင္ဘတ္ေက်ာဘက္နဲ႕ ပုခံုးဘက္ေတြမွွာ ေပါက္တတ္ပါတယ္။ဒါေတြဟာ အေရျပားကိုကဲြလြယ္ေစျပီး ယားေစတတ္ပါတယ္။

အထက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြမွာမပါတာေတြျဖစ္နိုင္ပါတယ္။သင္သိရိွလိုပါက ဆရာဝန္နဲ႕ တိုင္ပင္နိုင္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုေတြ႕လာျပီဆိုရင္ ဆရာဝန္နဲ႕ ေဆြးေႏြးပါ။

ပါးစပ္နဲ႕ အေရျပားမွာ အရည္ၾကည္ဖုေတြေတြ႕လာျပီဆိုရင္ ျပသသင့္ပါတယ္။တကယ္လို႕ Pemphigus ျဖစ္ေနျပီး ကုသမွုလည္းခံယူေနတယ္ဆိုရင္ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြေတြ႕တဲ႕ အခါျပသပါ။

– အရည္ၾကည္ဖုအသစ္ေတြေတြ႕လာျခင္း

– ျပန္႕ပြားမွုျမန္လာျခင္း

– ပိုးဝင္လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ႕ ဖ်ားျခင္း နီရဲေယာင္ယမ္းျခင္း

– ခ်မ္းတုန္ဖ်ားျခင္း

– ၾကြက္သားနဲ႕ အဆစ္မ်ား နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း

စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Pemphigus (Pemphigus) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ကိုယ္ခံအားစနစိခိ်ဳ႕ယြင္းျပီး မိမိခႏၶာကို္ယ္ကိုျပန္တိုက္တဲ႕( auto immue ) ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။အရမ္းအဆိုးရြားၾကီးမဟုတ္ေပမယ့္ ဘယ္အရာကျဖစ္ေစသလဲဆိုတာေတာ့ မသိရေသးပါဘူး။

ပံုမွန္အားျဖင့္  သင့္ကိုယ္ခံအားစနစ္က အျပင္က ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ႕ ဘက္တီးရီးယားနဲ႕ ဗိုင္းရပ္္စ္ေတြကို တိုက္ေလ့ရိွပါတယ္။ Pemphigus ျဖစ္ရင္ေတာ့ သင့္ခႏၶာကိုယ္က ေကာင္းေနတဲ႕ ဆဲလ္ေတြကိုတိုက္ဖို႕ antibodies ေတြထုတ္လိုက္ပါတယ္။

ရွားပါးျဖစ္စဥ္အေနနဲ႕ Pemphigusက ေဆးကုသမွုရဲ႕ ေဘးထြက္ဆိုးကိ်ဴ းအေနနဲ႕ ထြက္ေပၚနိုင္ပါတယ္။ဥပမာ ေသြးဖိအားနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေဆးေတြျဖစ္ပါတယ္။ဒီလိုဟာေတြကေတာ့ ေဆးရပ္လိုက္တာနဲ႕ ျပန္ေကာင္းလာနိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Pemphigus (Pemphigus) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေအာက္ပါအခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။

သင္အသက္ၾကီးလာေလ ျဖစ္နိုင္ေခ်ျမင့္လာေလျဖစ္ျပီး ဂ်ဴ းလူမိ်ဴ းေတြမွာေတာ့  pemphigus vulgaris ျဖစ္တာပိုမ်ားပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Pemphigus (Pemphigus) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အရည္ၾကည္ဖုေတြဆိုတာအေျခအေနမိ်ဳးစံုမွာျဖစ္နိုင္္တဲ႕အတြက္ စမ္းသပ္ဖို႕ကလည္း ခက္ခဲပါတယ္။ဆရာဝန္က ျပည့္စံုတဲ႕ ရာဇဝင္ကိုေမးျမန္းျပီး  အေရျပားနဲ႕ ပါးစပ္ကိုစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ဒါေတြအျပင္

  • အေရျပားစျခစ္ယူျခင္း

ဂြမ္းစ ဒါမွမဟုတ္လက္နဲ႕ အနာေဘးနားက အေရျပားအေကာင္းကို အနည္းငယ္ျခစ္ယူျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။Pemphigus ျဖစ္ေနတယ္ဆိုရင္ အေရျပားက ကြာလြယ္ပါတယ္။

  • အေရျပားစယူစစ္ေဆးနည္း

ဒီနည္းက အေရၾကည္ဖုထတဲ႕ေနရာက အေရျပားစကိုယူျပီး microscope ေအာက္မွာၾကည္ါတာျဖစ္ပါတယ္။

  • ေသြးစစ္ျခင္း

ဒီနည္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ေသြးထဲက antibodies ေတြကို ၾကည့္တာျဖစ္ပါတယါ။Desmoglein လို႕သိၾကပါတယ္။Penphigus ျဖစ္တဲ႕အခါ desmoglein အေရအတြက္က မ်ားေနပါတယ္။ေရာဂါသက္သာတဲ႕အခါမွာေတာ့ ျပန္ေလ်ာ့သြားတတ္ပါတယ္။

  • ျပြန္ထည့္စစ္ေဆးျခင္း

pemphigus vulgaris, ျဖစ္တဲ႕အခါ သင့္ဆရာဝန္က ပါးစပ္က အနာေတြၾကည့္ဖို႕အတြက္ဒီနည္းသံုးနိုင္ပါတယ္။ေပ်ာ့ေျပာင္းလြယ္တဲ႕ျပြန္ကေလးကို ပါးစပ္ကေနထည့္ၾကည့္တာျဖစ္ပါတယ္။

Pemphigus (Pemphigus) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေစဖို႕န႕ အျခားအရာေတြထပ္မျဖစ္ေအာင္ တားဖို႕ေဆးေပးတာကေနစပါတယ္။ျမန္ျမန္ကုေလေကာင္းေလျဖစ္ပါတယ္။ေဆးရံုတက္ရနိုင္္တာလည္း ျဖစ္သြားနိုင္ပါတယ္။အသက္အႏၲရာယ္ပါျခိမ္းေျခာက္နို္င္တဲ႕ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။

  • ေဆးဝါးမ်ား

သင့္ေရာဂါအေျခအေနကို မူတည္ျပီး ေအာက္ပါေဆးေတြကို တစ္ခုခ်င္းဒါမွမဟုတ္ ေပါင္းေပးနိင္ပါတယ္။

Corticosteroid : အေပ်ာ့စားလူနာေတြမွာ စတီးရိႊက္ေဆးခရမ္ေပးရံုနဲ႕ ရပါတယ္။အျခားလူေတြမွာေတာ့ prednisolone ေဆးေတြေပးနိုင္ပါတယ္။

Corticosteroid ေဆးေတြေပးတာဟာ ဆိုးကိ်ဳးၾကီးၾကီးမားမားျဖစ္ေစပါတယ္။ေသြးေပါင္က်တာ အရိုးပါးတာ ေရတိမ္ glaucoma အဆီစုျခင္း (moon face ) စတာေတြျဖစ္ပြားနိုက္ပါတယ္။

Immunosuppressants : Azathioprine (Imuran) ဒါမွမဟုတ္ mycophenolate mofetil (CellCept) ေဆးေတြက တစ္ရွဴ းေကာင္းေတြကို လိုက္တိုက္ေနတဲ႕ ကိုယ္ခံအား စနစ္ကိုေလ်ာ့ခ်ေပးနိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အျခားေရာဂါေတြဝင္လာနိင္တဲ႕ဆိုးကိ်ဳးေတြရိွပါတယ္။

Biological therapies : အျခားေဆးေတြမတိုးရင္ rituximab (Rituxan) ေဆးေပးနိုင္္ပါတယ္။ အေၾကာေဆးျဖစ္ျပီး ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ႕ ေသြးျဖဴ ဥေတြကို အဓိကတိုက္ပါတယ္။

Antibiotics, antivirals and antifungal ေဆးေတြကို ပိုးမဝင္ေအာင္ ေပးၾကပါတယ္။

  • အျခားေဆးဝါးမ်ား :

ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ေျပာင္းလဲေသာအျခားေဆးဝါးမ်ားက ထိေရာက္နိင္ပါတယ္။ dapsone ႏွင့္ အေၾကာသြင္း immunoglobulin စတာေတြ  ပါဝင္ပါတယ္

  • ေဆး႐ုံတက္ျခင္း

pemphigus ရဲ႕ ကုထုံးေတြမွာ ေဆး႐ုံတက္ဖို႕ လိုအပ္နိုင္ပါသည္။ အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားေသာေဆးဝါးမ်ားႏွင့္အတူ :

  • အရည္မ်ား။

အနာစိမ္းေတြက သင့္ခႏၶာကိုယ္ကေနအရည္ဆံုးရံွုးမွုမ်ားနိုင္ပါတယ္။အရည္အစားထိုးကုသမႈက အေရးပါတဲ႕ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ သင္႔ရဲ႕ ေသြးေၾကာ မွတဆင့္ေဆးရည္သြင္းနိုင္ပါတယ္။

ေသြးေၾကာမွ အစာ ထည့္သြင္းျခင္း :  ပါးစပ္အနာစိမ္းက အစာ စားတဲ႕အခါ အလြန္နာရင္ ဒီနည္းလိုအပ္နိုင္ပါတယ္။

သင္သည္သင္၏ႏွာေခါင္းမွတဆင္ အစာအိမ္ထိ  ႁပြန္မွတဆင့္အရည္မ်ားနဲ႕အာဟာရေတြကို အစာမစားရမခ်င္း ထည့္သြင္းေပးတာျဖစ္ပါတယ္။

ပါးစပ္အတြက္ ထံုေဆးမ်ား ။ သိပ္မဆိုးတဲ႕ ပါးစပ္အနာစိမ္းမ်ား နာက်င္တာကို ကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

Theraputic plasmapheresis ။ ဤလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ပလာစမာလို႕ေခၚတဲ႕ သင့္ေသြး အရည္အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုကို cell separator device နဲ႕ ဖယ္ရွားတာျဖစ္ပါတယ္။ရည္႐ြယ္ခ်က္သည္ သင္၏အသားအေရကို တိုက္ခိုက္ေနေသာပဋိပစၥည္းေတြကို ဖယ္ရွားပစ္ရန္ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါပလာစမာကို လႉဒါန္းထားတဲ႕ ပလာစမာသို႔မဟုတ္ေသြးေၾကာသြင္းအရည္မ်ားျဖင့္အစားထိုးနိုင္ပါတယ္။

  • အနာကုသမွု

အရည္ၾကည္ဖုမ်ားႏွင့္အနာစိမ္းေတြကို ေရခိ်ဳးတာနဲ႕ ႏွင့္ ဂြမ္းသိပ္ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာက္ေအာင္ကုေပးနိုင္ပါတယ္။

ဒါဟာႏွစ္ခိ် ၾကာနိုင္ေပမယ့္လူအေတာ္မ်ားမ်ား, ကုသေပ်ာက္ကင္းပါတယ္။

အျခားသူမ်ားကေတာ့ေရာဂါျပန္မျဖစ္ဖို႕ ေဆးပမာဏနည္းနည္းကိုစဲြေသာက္ေနရတတ္ပါတယ္။

 

ေနထိုင္မွုျပဳျပင္ျခင္းနွင့္ အိမ္တြင္းေဆးဝါးမ်ား

 Pemphigus နဲ႕ သင့္ေတာ္တဲ႕ ေနထိုင္မွုပံုစံေတြက ဘာေတြလဲ?

ေအာက္ပါ ေနထိုင္မွုပံုစံေတြက Pemphigus နဲ႕ သင့္ေတာ္ပါတယ္။

သင့္ရဲ႕အသားအေရနဲ႕က်န္းမာေရးတိုးတက္လာဖို႔နည္းေတြကေတာ့

သင့္ရဲ႕ဆရာဝန္၏ ၫႊန္ၾကားခ်က္ကိုလိုက္နာပါ။

သင့္ရဲ႕ဒဏ္ရာေတြကို ေကာင္းေကာင္းေစာင့္ေရွာက္မႈယူတာက ပိုးကူးစက္မႈမ်ားႏွင့္အမာ႐ြတ္ျဖစ္တာကို တားဆီးကူညီေပးနိုင္ပါတယ္။

talcum အမႈန့္ကိုသုံးပါ။  talcum အမႈန့္ျဖန္းတာက အရည္စိမ့္ျပီး အသားအေရ ကပ္ေစးေနတာကို ကာကြယ္နုိင္ပါတယ္။

သတ္မွတ္ထားသည့္အတိုင္းသင့္ရဲ႕ေဆးဝါးကို ေသာက္ပါ။

ရပ္တန့္တာ သို႔မဟုတ္ေဆး ေျပာင္းလဲတာက သင့္ရဲ႕အေျခအေနပိုဆိုးလာေစနိုင္ပါတယ္။

သန႔္ရွင္းေသာလက္သုတ္ပုဝါပိတ္ႏွင့္အဝတ္အစား။ ဤပစၥည္းမ်ားကိုမၾကာခဏသန့္ရွင္းေရးလုပ္တာဟာ ကူးစက္ေရာဂါ ျဖစ္တာကေန တားဆီးကူညီေပးသည္။ ဒါ့အျပင္အျခားသူမ်ားႏွင့္ထိုကဲ့သို႔ေသာပစၥည္းမ်ားကိုမေဝငပါနွင့္ ။

သင့္ရဲ႕အသားအေရကိုကာကြယ္ပါ

အားကစားလုပ္ျခင္းသို႔မဟုတ္ hot tub အသုံးျပဳတာလို သင့္အနာကိုထိခိုက္တာ သို႔မဟုတ္ညစ္ညမ္းေစတာကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

အခိ်ဳ႕ ေသာအစားအစာမ်ားကိုေရွာင္ၾကဥ္ပါ။

သင္၏ႏႈတ္၌အရည္ၾကည္ဖုျဖစ္ေပၚရင္ ၾကက္သြန္ျဖဴ, ၾကက္သြန္နီႏွင့္ ပြန္းပဲ႕ေစတဲ႕ စားအစာမ်ားကိုေရွာင္ပါ။

ေနေရာင္ထိေတြ႕မွု ေလ်ာ့ခ်ပါ။

ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္က အရည္ၾကည္ဖုျဖစ္ေစနိုင္သည္။

ေကာင္းေသာခံတြင္းက်န္းမာေရးကိုထိန္းသိမ္းဖို႕အေၾကာင္းကိုသင့္ရဲ႕သြားဆရာဝန္ႏွင့္အတူေျပာဆိုပါ။

ပါးစပ္မွာ အရည္ၾကည္ဖုရွိပါက စနစ္တက် သြားတိုက္ရန္ခက္ခဲေပမည္။ ပါးစပ္က်န္းမာေရးကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔အသင့္ရဲ႕သြားဆရာဝန္ကိုေမးပါ။

ကယ္လစီယမ္နဲ႕ဗီတာမင္ D ကိုျဖည့္စြက္လိုအပ္တယ္ဆိုရင္သင့္ဆရာဝန္ကိုေမးပါ။

Corticosteroids က  သင့္ရဲ႕ကယ္လစီယမ္နဲ႕ဗီတာမင္ D ကိုလိုအပ္ခ်က္အေပၚသက္ေရာက္မႈရိွပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္သင္ကကယ္လ္စီယမ္ျဖည့္စြက္ဖို႕ သို႔မဟုတ္အျခားအပိုေဆာင္းအာဟာရလိုအပ္တယ္ဆိုရင္သင့္ဆရာဝန္ကိုေမးလို႔ရပါတယ္။

သင္သိလိုတဲ႕ ေမးခြန္းမ်ားရိွပါက ပိုမိုသိရိွနိုင္ရန္ ဆရာဝန္နွင့္ တိုင္ပင္ပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 8, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။