Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ကဘာလဲ။

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ မုန္႔ခ်ိတ္ေဖာင္းၿပီး ေရာင္ရမ္းေသာေရာဂါျဖစ္သည္။ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ဆိုသည္မွ ရွည္လ်ားျပားခ်ပ္ေသာ ဂလင္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၀မ္းဗိုက္အေပၚပိုင္း အစာအိမ္၏ေနာက္တြင္ တည္ရွိပါသည္။

၎သည္ အစာေခ်အင္းဇိုင္းမ်ားအား အူသိမ္ထဲသို႔ထုတ္လႊတ္ေပးၿပီး အစာေခ်ရာတြင္ အကူအညီေပးသလို အင္ဆူလင္ေဟာ္မုန္းႏွင့္ ဂလူဂါဂြန္ေဟာ္မုန္းထုတ္ကာ ခႏၶာကိုယ္၏သၾကားဓာတ္ (ဂလူးကို႔စ္)ကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးသည္။ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း ႏွစ္မ်ိဳးရွိပါသည္။ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ႏွင့္ နာတာရွည္ျဖစ္ျခင္း။

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသာ အခ်ိန္ခဏသာၾကာတတ္၏။ ၎သည္ ခပ္ေပ်ာ့ေပ်ာ့မွ ျပင္းထန္ၿပီး အသက္ၿခိမ္းေျခာက္သည္အထိ အမ်ိဳးမ်ိဴးျဖစ္ႏုိင္သည္။

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္သည့္လူအမ်ားစုသည္ မွန္ကန္ေသာကုသမႈခံယူပါက လံုး၀ေပ်ာက္ကင္းႏုိင္သည္။ ျပင္းထန္ေသာအေျခအေနတြင္ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ ဂလင္းထဲ၌ေသြးထြက္ေစၿပီး ျပင္းထန္ေသာတစ္ရွဴးပ်က္စီးမႈ၊ ပိုးကူးစက္ျခင္းႏွင့္ အိတ္ျဖစ္ေပၚျခင္းတို႔ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါသည္။

ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ တျခားေသာ သက္ျဖစ္အဂၤါမ်ားျဖစ္သည့္ ႏွလံုး အဆုတ္ႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္မ်ားကိုပါ ထိခိုက္ေစႏုိင္ပါသည္။ နာတာရွည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ အခ်ိန္ၾကာျမင့္တတ္သည္။ ၎သည္ မၾကာခဏဆိုသလို ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းျဖစ္ၿပီးေနာက္ ျဖစ္ေပၚျခင္းျဖစ္သည္။

အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္သံုးျခင္းသည္ ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းရင္းႀကီးျဖစ္သည္။ အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္းေၾကာင့္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ ထိခိုက္ျခင္းသည္ ႏွစ္မ်ားစြာၾကာေအာင္ လကၡဏာမျပတတ္ပဲ ေနာက္ပိုင္းမွ အလြန္ျပင္းထန္သည့္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းအျဖစ္ ရုတ္တရတ္ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ပါသည္။

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္သည္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္ေသာအခ်က္အလက္မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါသည္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါသည္။

လကၡဏာမ်ား

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ရုတ္တရျပင္းထန္ေသာမုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း၏ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာမ်ားမွာ

ဗိုက္အထက္ပိုင္းနာျခင္းသည္ ေနာက္ေက်ာထိ ျပန္႔သြားသည္။ နာက်င္မႈသည္ အစာစားလွ်င္ ပိုဆိုး၏။ အထူးသျဖင့္ အဆီလြန္ကဲေသာ အစာမ်ားဆို ပိုဆိုးသည္။

၀မ္းဗိုက္ေဖာင္းၿပီး နာျခင္း

ပ်ိဳ႕ျခင္းႏွင့္အန္ျခင္း

ဖ်ားျခင္း

ႏွလံုးခုန္ျမန္ျခင္း

နာတာရွည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း လကၡဏာမ်ား-

နတာရွည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း၏ လကၡဏာမ်ားႏွင့္အတူတူပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ တျခားေသာလကၡဏာမ်ားတြင္ အစာေကာင္းေကာင္းမစုပ္ယူႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျခင္း ပါ၀င္သည္။

ဤသို႔ ေကာင္းေကာင္းမစုပ္ယူႏိုင္ျခင္းသည္ အစာေခ်ရန္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္မွ အင္ဇိုင္းမ်ား မထုတ္ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ထို႔အျပင္ အင္ဆူလင္ထုတ္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ဆဲလ္မ်ား ပ်က္စီးျခင္းေၾကာင့္ ဆီးခ်ိဳလဲျဖစ္လာႏုိင္သည္။

အထက္တြင္ေဖာ္ျပထားသည့္အထဲမွာမပါ၀င္ေသးေသာ အျခားလကၡဏာမ်ားလည္း ရွိႏုိင္ပါေသးသည္။ အကယ္၍ကိုယ့္ဆီ၌ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ဗိုက္နာျခင္းက ေပ်ာက္မသြားလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ဆက္သြယ္ပါ။ ေကာင္းေကာင္း မထိုင္ႏုိင္ေလာက္ေအာင္ သို႔မဟုတ္ သက္သာသည့္ ကိုယ္ဟန္အေနအထား မေတြ႔ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ဗိုက္နာမႈသည္ ျပင္းထန္ပါက အေရးေပၚကုသမႈ ခ်က္ခ်င္းခံယူပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အရက္စြဲျခင္း

သည္းေျခေက်ာက္

ဗိုက္ခြဲစိတ္ျခင္း

တစ္ခ်ဳိ႕ေသာေဆးမ်ား

စီးကရက္ေသာက္ျခင္း

Cystic Fibrosis

Endoscopic retrograde

Cholangiopancreatography (ERCP) သည္းေျခေက်ာက္ ကုသရာတြင္သံုးေသာ စစ္ေဆးမႈ

မိသားစုမ်ိဳးရိုးတြင္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းရာဇ၀င္ရွိျခင္း

ေသြးတြင္း ကယ္လ္စီယမ္မ်ားျခင္း (hypercalcemia) ၎သည္ အလြန္အလုပ္လုပ္ေသာ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ရျခင္းျဖစ္သည္။

ထရိြဳင္ဂလစ္စရိြဳက္လယ္ဗယ္ ေသြးထဲတြင္မ်ားျခင္း

ကူးစက္ပိုးကူးျခင္း

ဗိုက္ထိခိုက္မိျခင္း

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ကင္ဆာ

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိပါသည္။ ဥပမာအားျဖင့္

ႏွစ္ရွည္အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း

တစ္ခ်ိဳ႕မ်ိဳးရိုးလိုက္ေသာေရာဂါမ်ားျဖစ္သည့္ cystic fibrosis ရွိျခင္း

သည္းေျခေက်ာက္

ထရိြဳင္ဂလစ္ရိြဳက္ႏွင့္ လူးပတ္ပမာဏမ်ားျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

လူနာအား ေဆးပညာရာဇ၀င္ႏွင့္ စမ္းသပ္စစ္ေဆးမႈလုပ္ေနစဥ္တြင္ ေရာဂါအမည္တပ္ႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္မွ ေသြးစစ္ခုိင္းပါလိမ့္မည္။ ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းျဖစ္ေနစဥ္တြင္ အမိုင္းေလ့စ္ႏွင့္ လိုင္းေပ့စ္ဟူေသာ အစာေခ်အင္ဇိုင္းမ်ားပမာဏသည္ ပံုမွန္ထက္ အနည္းဆံုး သံုးဆ ေသြးထဲ၌ ပိုပါေနသည္။

တျခားေသာခႏၶာကိုယ္၏ ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖစ္ေသာ ဂလူးကိုစ္၊ ပိုတက္စီယမ္ႏွင့္ ဘိုင္ကာဗြန္နိတ္တို႔ပါ ေျပာင္းလဲေနႏိုင္သည္။ လူနာအေျခအေန တိုးတက္လာပါက ထိုပမာဏမ်ားသည္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္သြားပါလိမ့္မည္။

ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္ေသာ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကို အမည္တပ္ရာတြင္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္၏တည္ေနရာသည္ နက္ရိႈင္းေသာေၾကာင့္  မၾကာခဏဆိုသလို ခက္ခဲတတ္သည္။ ဆရာ၀န္မ်ားသည္ ေအာက္ပါတို႔ကိုပါ စစ္ေဆးခိုင္းႏိုင္ပါသည္။

၀မ္းဗိုက္တီဗီဓာတ္မွန္

ကြန္ျပဴတာဓာတ္မွန္

Endoscopic Ultrasound

သံလိုက္စက္ကြင္းျဖင့္ သည္းေျခမုန္႔ခ်ိဳအိတ္ပံုရိပ္ေဖာ္ျခင္း

 

Pancreatitis (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကုသရန္အတြက္ ေဆးရံုတက္ရပါမည္။ ေဆးရံုတြင္ အေျခအေနၿငိမ္သြားၿပီး မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္သည္ႏွင့္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစေသာ နဂိုအခံအေၾကာင္းရင္းကို ကုသႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းအား တည္ၿငိမ္သြားေစရန္ ေဆးရံုတင္ျခင္း –

သင့္၌ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းျဖစ္ေနပါက သင့္ဆရာ၀န္သည္ ေသခ်ာေစာင့္ေရွာက္ေပးရန္အတြက္ သင့္ကိုေဆးရံုတင္ပါလိမ့္မည္။

ကနဦးကုသမႈမ်ားတြင္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္မည္ျဖစ္ၿပီး သင့္အား သက္ေသာင့္သက္သာျဖစ္ေစရန္ညေအာက္ပါတုိ႔ကို လုပ္ေဆာင္ပါလိမ့္မည္။

အစာမစားခိုင္းျခင္း –

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ျပန္ေကာင္းရန္ အခ်ိန္ေပးသည့္အေနျဖင့္ ေဆးရံုတက္ေနစဥ္ ရက္အနည္းငယ္ခန္႔ အစာစားခိုင္းမည္မဟုတ္ပါ။ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ပါက အရည္ၾကည္မ်ား ႀကိတ္ထားေသာအစာမ်ားကို စစားႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။

အခ်ိန္တန္လွ်င္ ပံုမွန္ျပန္စားရမည္ျဖစ္သည္။ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းဆက္လက္တည္ရွိေနလွ်င္ စားေသာက္ပါကနာေနဦးမည္ျဖစ္ၿပီး ဆရာ၀န္မွ သင့္အာဟာရရရွိေစရန္ အစာပိုက္ထည့္ေပးႏုိင္ပါသည္။

နာက်င္ကိုက္ခဲေပ်ာက္ေဆးမ်ား – မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ ျပင္းထန္ေသာ နာက်င္မႈကို ျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။ သင့္က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ေသာ အဖြဲ႔မွ သင့္အား နာက်င္မႈသက္သာေစရန္ ေဆးေပးပါလိမ့္မည္။

အေၾကာေဆးအရည္မ်ား –

သင့္မုန္႔ခ်ိဳအိတ္အား ျပန္ေကာင္းလာေစရန္ ခႏၶာကိုယ္မွ စြမ္းအင္ႏွင့္ အရည္မ်ားကို အားကိုးရေသာေၾကာင့္ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ႏိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဆးရံုတက္ေနစဥ္ ဆလိုင္းပုလင္းမ်ား ခ်ိတ္ရႏုိင္ပါသည္။

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းအား ထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္သြားၿပီဆိုပါက က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္ေသာအဖြဲ႔သည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစေသာ ေအာက္ခံအေၾကာင္းရင္းအား ကုသမည္ျဖစ္သည္။

ကုသမႈသည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းေပၚမူတည္သည္။ ကုသမႈဥပမာမ်ားမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

သည္းေျချပြန္ပိတ္ျခင္းအား ဖယ္ရွားေသာ ကုသမႈမ်ား

သည္းေျခခြဲစိတ္ျခင္း

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ခြဲစိတ္ျခင္း

အရက္စြဲျခင္းအား ကုသျခင္း

နာတာရွည မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ သင့္အေျခအေနေပၚ မူတည္ကာ ကုသမႈမ်ား အပုိလိုအပ္ႏိုင္သည္။ နာတာရွည္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း အတြက္ တျခားကုသမႈမ်ားမွာ –

နာက်င္မႈအားစီမံျခင္း

ခြဲစိတ္ျခင္း

အစာေခ်ႏိုင္ရန္အင္ဇိုင္းေပးျခင္း

အစားအေသာက္ေျပာင္းလဲျခင္း

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားႏွင့္အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္း ကိုကုသတဲ့ေနရာႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနေသာေနရာမ်ားတြင္ အကူအညီေပးႏုိင္ပါသည္။

အရက္ျဖတ္ပါ။ အရက္ကိုယ္တုိင္မျဖတ္ႏုိင္လွ်င္ ဆရာ၀န္အကူအညီရယူပါ။ ဆရာ၀န္မွ အရက္ျဖတ္ျခင္းအားကူညီေသာ အစီအစဥ္မ်ားကို လမ္းညႊန္ႏုိင္ပါလိမ့္မည္။

ေဆးလိပ္ျဖတ္ပါ။ ေဆးလိပ္ေသာက္ေနလွ်င္ရပ္ပါ။ မေသာက္တတ္ေသးလွ်င္ အစမလုပ္ပါႏွင့္။ ကိုယ္တိုင္မျဖတ္ႏုိင္လွ်င္ ဆရာ၀န္အကူအညီယူပါ။ ေဆးမ်ားႏွင့္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးျခင္းသည္ ေဆးလိပ္ျဖတ္ဖို႔ အေထာက္အကူျပဳသည္။

အဆီနည္းသည့္အစာကိုေရြးပါ။ အဆီကန္႔သတ္ထားေသာ အစာမ်ားကိုေရြးပါ။ လတ္ဆတ္ေသာသစ္သီးမ်ား ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား၊ ဂ်ံဳၾကမ္းႏွင့္ အသားဓာတ္ခ်ည္းပါေသာအသားကို စားပါ။

အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။ မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ေရာင္ျခင္းသည္ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းကိုျဖစ္ေစႏုိင္ေသာေၾကာင့္ တစ္ေနတာလံုး ေရကိုပိုေသာက္ေပးပါ။ သင္ႏွင့္အတူ ေရဗူးေဆာင္ထားျခင္းက ပိုေကာင္းပါသည္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုလွ်င္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္ႏွင့္ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါသည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 3, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ