Osteopenia (ေအာ္စတီယိုပီးနီးယား) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Osteopenia ဆိုတာဘာလဲ။

Osteopenia ဆိုတာက အရိုးရဲ႕သိပ္သည္းဆေတြ တျဖည္းျဖည္းခ်င္းေလ်ာ့နည္းလာၿပီး အရိုးေတြအားနည္းလာတဲ့ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္တယ္။ တျခားနည္းနဲ႔ဆိုရရင္ေတာ့ သင့္မွာ Osteopenia ရွိလာၿပီဆိုရင္ အရုိးသိပ္သည္းဆက ပံုမွန္ထက္ကို နည္းေနပါၿပီ။ အရိုးသိပ္သည္းဆက အသက္ ၃၅ ႏွစ္မွာ ထိပ္ဆံုးကိုေရာက္ပါတယ္။

သင့္ေတာ္တဲ့ကုသမႈမရဘူးဆိုရင္ Osteopenia ကေနအရိုးပြျခင္းဆီဦးတည္သြားပါလိမ့္မယ္။

Osteopenia ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

အေမရိကန္လူမ်ိဳး အသက္ ၅၀ေက်ာ္အရြယ္ တစ္၀က္ေလာက္မွာ Osteopenia ရွိေနပါတယ္။ Osteopenia ကို အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုေတြ႔ရတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Osteopenia ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Osteopenia က ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ လကၡဏာမျပပါဘူး။ အရိုးသိပ္သည္းဆနည္းရံုနဲ႔လည္း မနာဘူး။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက Osteopenia ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

လူတစ္ေယာက္ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ အရိုးေတြပါးလာတာက ဓမၼတာပါ။ ဒီျဖစ္စဥ္က မ်ားေသာအားျဖင့္ သက္လတ္ပိုင္းအရြယ္ေတြမွာ ဆဲေတြကိုဖ်က္တာက အသစ္ထုတ္တာထက္ မ်ားလာတာကေန စတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အရိုးေတြက်ိဳးလြယ္လာတာပါ။ ဒီျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ အရိုးေတြမွာ သတၱဳဓာတ္၊ ျဒပ္ထုတို႔ စတင္ဆံုးရႈံးလာၿပီး အရိုးေတြပိုအားနည္းလာသလို ပိုက်ိဳးလြယ္လာပါတယ္။ တျခားေရာဂါေတြ ေဆးကုသမႈေတြေၾကာင့္လည္း Osteopenia ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Osteopenia ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Osteopenia ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရိွပါတယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔

  • အမ်ိဳးသမီး – အရိုးေသးတဲ့ အာရွနဲ႔ Caucasian မ်ိဳးဆက္ေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။
  • BMD နည္းတဲ့ မိသားစုရာဇ၀င္
  • အသက္ ၅၀ နဲ႔အထက္
  • အသက္ ၄၅ မတိုင္ခင္ကတည္းက ေသြးဆံုးျခင္း
  • ေသြးမဆံုးခင္ သားဥအိမ္ေတြ ထုတ္ရျခင္း
  • ေလ့က်င့္ခန္း ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ျခင္း
  • အစားအေသာက္မေကာင္းျခင္း အထူးသျဖင့္ ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္ဒီနည္းျခင္း
  • ေဆးလိပ္နဲ႔ေဆးရြက္ႀကီးသုံးျခင္း
  • အရက္၊ ကဖိန္း မ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း
  • prednisone or phenytoin တို႔ေသာက္ေနရျခင္း

တခ်ိဳ႕ေသာအေျခအေနေတြကလည္း Osteopenia ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို တိုးေစပါတယ္

  • အစာလံုး၀မစားခ်င္ျခင္း
  • Bulimia
  • Cushing syndrome
  • Hyperparathyroidism
  • Hyperthyroidism

ေနာက္ထပ္သိလိုတဲ့အခ်က္ေတြရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 Osteopenia ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

Osteopenia ကို အရုိးသတၱဳဓာတ္သိပ္သည္းဆ (BMD) တိုင္းတာတာကေန အတည္ျပဳလို႔ရပါတယ္။ National Osteoporosis Foundation ကေနေထာက္ခံထားတဲ့ BMD မွာ dual energy X-ray absorptiometry scan or DXA scan (အရင္က DEXA scan လို႔ေခၚတယ္) ဆိုၿပီးပါပါတယ္။ DXA scan က ေပါင္ရိုး၊ ေက်ာရိုးနဲ႔ တစ္ခါတစ္ေလ လက္ေကာက္၀တ္မွာရွိတဲ့ BMD ပမာဏကို တိုင္းတာပါတယ္။ ဒီေနရာေတြက အက်ိဳးမ်ားတဲ့ေနရာေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ စစ္ရတာပါ။ ေနာင္မွက်ိဳးလာႏိုင္တဲ့အႏၱရယ္ကို DXA က တိတိက်က် ခန္႔မွန္းေပးႏိုင္ပါတယ္။ DXA scan က T score” နဲ႔ “ Z score”  ဆိုၿပီးရလဒ္ႏွစ္ခုထုတ္ေပးတယ္။ Z score က လူနာရဲ႕ BMD ကို သက္တူရြယ္တူလိင္တူ ပံုမွန္လူရဲ႕ဟာနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ေပးတယ္။ T score ကေတာ့ ကုိယ္နဲ႔လိင္တူတဲ့ အသက္ ၃၀ အရြယ္လူနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ေပးပါတယ္။ ဒီရလဒ္ေတြကို ပံုမွန္ရဲ႕အထက္ေအာက္ ယိုင္ညႊန္းကိန္းအေနနဲ႔ တိုင္းတာပါတယ္။

အရိုးသိပ္ဆည္းဆကိုတိုင္းတာတဲ့ တျခားစစ္ေဆးခ်က္ေတြက peripheral dual-energy X-ray absorptiometry (pDXA), quantitative computed tomography (QCT), peripheral QCT (pQCT) နဲ႔ quantitative ultrasound densitometry (QUS) စတာေတြျဖစ္ပါတယ္။ အရိုးသိပ္သည္းဆကို ဒီစစ္ေဆးခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုခုနဲ႔ သိႏိုင္ပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ေလ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ဓာတ္မွန္ေတြကေန မသဲမကြဲနဲ႔ osteopenia ဒါမွမဟုတ္ ျဖစ္ေနတဲ့ေနရာ (ဥပမာ ေက်ာရိုးဆစ္) ကိုျပတတ္ပါတယ္။

အဆစ္ရိုးႏုပတ္လည္မွာျဖစ္တဲ့ osteopenia ကိုေတြ႔ရင္ေတာ့ ယခင္က အဆစ္တစ္၀ိုက္မွာ ေရာင္ရမ္းဖူးတယ္လို႔သိရပါမယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးကို ေသြးေလးဖက္နာမွာ ေတြ႔ရႏိုင္ၿပီး အရိုးစုတစ္ခုလံုးမွာ BMD နည္းေနၿပီလို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ဓာတ္မွန္ကေန BMD နည္းေနေၾကာင္းသာ ယူဆလို႔ရၿပီး DXA scan ကေတာ့ osteopenia နဲ႔ အရိုးပြတာကို တိတိက်က် အတည္ျပဳေပးႏိုင္ပါတယ္။

 Osteopenia ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ကုသမႈရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္က osteopenia ကေန အရိုးပြတဲ့အဆင့္ ေျပာင္းမသြားဖို႔ပဲ။

ကုသမႈပထမပိုင္းမွာ အစားအေသာက္နဲ႔ ေရြးခ်ယ္ရမယ့္ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ပါပါတယ္။ osteopenia ျဖစ္ေနတုန္းမွာ အရိုးက်ိဳးႏုိင္ေခ် နည္းေသးတဲ့အတြက္ အရိုးပြေလာက္နီးနီး BMD နည္းေနတာမွမဟုတ္ရင္ ဆရာ၀န္ေတြက ေဆးေပးမွာ မဟုတ္ေသးဘူး။ သူတို႔က သင့္ကို ကယ္လ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ဒီ ျဖည့္စြက္စာေတြေသာက္ဖို႔ ေဆြးေႏြးေပးပါလိမ့္မယ္။ ေန႔စဥ္အစားအေသာက္ကေန ျဖည့္ေပးႏုိင္ရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းတာေပါ့။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Osteopenia ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံေတြနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးေတြက သင့္အေနနဲ႔ Osteopenia ကိုကုသတဲ့ေနရာ၊  လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

Osteopenia မ်ားအတြက္ အစားေသာက္မ်ား

ကယ္စီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္ဒီေတြကို မ်ားမ်ားရႏုိင္ဖို႔ အဆီလြတ္တဲ့ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြ ဥပမာ ခ်ိစ္၊ ႏို႔၊ ဒိန္ခ်ဥ္ ေတြကို မ်ားမ်ားစားေပးရမယ္။ ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္ဒီျဖည့္ထားတဲ့ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ လိေမၼာ္ေဖ်ာ္ရည္၊ ေပါင္မုန္႔နဲ႔ ႏွံစားသီးႏွံေတြကိုလည္း စားႏိုင္ပါတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာေတြကေတာ့…

  • ပဲေျခာက္
  • ပန္းမုန္လာစိမ္း
  • ဆဲလ္မြန္ငါး
  • ဟင္းႏုႏြယ္

အရိုးပြလူနာေတြရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္က တစ္ရက္ကို ကယ္လ္စီယမ္ ၁၂၀၀ မီလီဂရမ္၊ ဗီတာမင္ဒီ ၈၀၀ အုိင္ယူစားဖို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ osteopenia လူနာေတြအတြက္ တူမတူေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မသိရေသးပါဘူး။

Osteopenia လူနမ်ားအတြက္ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား

Osteopenia ရွိတဲ့ လူငယ္ေတြ၊ ေသြးဆံုးခါနီး အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ တစ္ရက္ကို မိနစ္ ၃၀ ေလာက္ ေျပးတာ၊ ခုန္တာ၊ လမ္းေလွ်ာက္တာေတြက အရိုးေတြကို သန္မာေစပါတယ္။ ဒါေတြက ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုအားျပဳရတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြျဖစ္တာမို႔ ေျခနဲ႔ေျမနဲ႔ မလြတ္ရပါဘူး။ ေရကူးတာ စက္ဘီးစီးတာက ႏွလံုးကိုေကာင္းေစၿပီး  ၾကြက္သားတက္ေစေပမယ့္ အရိုးကိုေတာ့ မတက္ေစပါဘူး။ BMD မွာ နည္းနည္းေလး ေျပာင္းသြားၿပီးဆိုရင္ကို အရိုးပြႏိုင္ေခ် ေတာ္ေတာ္က်သြားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါ အရိုးေတြတည္ေဆာက္ဖို႔ မလြယ္ေတာ့ဘူး။ အဲ့အခါက် ၾကြက္သားတက္ဖို႔နဲ႔ ဟန္ခ်က္ညီဖုိ႔ကို ဦးစားေပးကစားရပါေတာ့မယ္။ လမ္းေလွ်ာက္တာကို ဆက္လုပ္ေပးႏုိင္ေပမယ္ အခုအခါမွာ ေရကူးတာ စက္ဘီးစီးတာက ပိုေကာင္းလာပါၿပီ။ ဒီေလ့က်င့္ခန္းေတြ သင့္ကိုလဲမက်ေအာင္ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။ အေကာင္းဆံုး စိတ္အခ်ရဆံုး ေလ့က်င့္ခန္းကိုသိဖို႔က ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္တာ အေကာင္းဆံုးပဲျဖစ္ပါတယ္။

လမ္းေလွ်ာက္တာ တျခားေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာေတြအျပင္ ေအာက္ပါ အားျဖည့္ေလ့က်င့္ခန္းေတြကိုပါ လုပ္သင့္ပါတယ္။

ေပါင္ကားေလ့က်င့္ခန္း

ေပါင္ကားေလ့က်င့္ခန္းက သင့္တင္ပါးကို သန္စြမ္းေစၿပီး ဟန္ခ်က္ညီတာကို တိုးေစပါတယ္။ တစ္ပတ္ကို ၂ ႀကိမ္ ၃ ႀကိမ္ေလာက္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

  1. ကုလားထိုင္ေပၚ လက္တစ္ေခ်ာင္းေထာက္ပါ။
  2. က်န္လက္တစ္ဖက္ကို ခါးမွာတင္ၿပီး ေျခေထာက္ကိုတန္းတန္းထားရင္း ေျမွာက္လိုက္ပါ။
  3. ေျခမကိုေကာ့ထားရပါမယ္။ တင္ပါးလယ္ဗယ္ထက္ပိုၿပီး မေျမွာက္ရပါဘူး။
  4. ေျချပန္ခ်ပါ။ ၁၀ ႀကိမ္လုပ္ရပါမယ္။
  5. ေနာက္တစ္ဖက္ကိုလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ၁၀ ႀကိမ္လုပ္ပါ။

ေျခမႏွင့္ေျခဖေနာင့္ၾကြျခင္း

ဒါက ေျခေအာက္ပိုင္းကိုသန္မာေစၿပီး ဟန္ညီတာကို တိုးေစပါတယ္။ ေန႔တုိင္းလုပ္ေပးရပါမယ္။ ေျခေထာက္နာတတ္တယ္ဆိုရင္ ရွဴးဖိနပ္၀တ္ၿပီးမွ လုပ္ပါ။

ကုလားထိုင္ေနာက္ဖက္ကေန မတ္တပ္ရပ္လိုက္ပါ။ ေနာက္မွီကို လက္တစ္ဖက္ သို႔ ႏွစ္ဖက္လံုးနဲ႔ သာသာေလးကိုင္ထားပါ။ လက္တစ္ဖက္ လက္တစ္ေခ်ာင္း ႏွစ္ေခ်ာင္းေလာက္နဲ႔ ဟန္ခ်က္ညီေအာင္ လုပ္ႏိုင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားၾကည့္ပါ။

  1. မတ္မတ္ရပ္ပါ။
  2. ေျခဖ၀ါးကို ေျမနဲ႔ထိထားၿပီး ေျခေခ်ာင္းေတြကိုေကာ့လိုုက္ပါ။ ဒူးကိုလည္း အေျဖာင္းအတုိင္းထားရပါမယ္။
  3. ဒီအတိုင္း ၅ စကၠန္႔ေနပါ။ ၿပီးေနာက္ ေျခေထာက္ကို ျပန္ခ်လိုက္ပါ။
  4. ခါးမတ္မတ္နဲ႔ ေျခဖ်ားေထာက္ၿပီး ရပ္ပါ။
  5. ဒီအတိုင္း ငါးစကၠန္႔ေနပါ။ နာလာလွ်င္ ခ်က္ခ်င္းရပ္ပါ။
  6. ေျခဖ၀ါးကို ျပန္ခ်ပါ။
  7. ဒီအတုိင္း ၁၀ ႀကိမ္လုပ္ပါ။

ေျခေထာက္မျခင္း

ေျခေထာက္မျခင္းက ေနာက္ေက်ာနဲ႔ တင္ပဆံုကို သက္သာေစၿပီး ေရွ႕ေပါင္ကို ဆြဲဆန္႔ေပးပါတယ္။ ဒါကို တစ္ပတ္ ၂ ႀကိမ္ ၃ ႀကိမ္ေလာက္ လုပ္ေပးပါ။

  1. ဖ်ာေပၚေမွာက္လ်က္အိပ္လိုက္ပါ။
  2. ေျခေျမွာက္ၿပီးအခ်မွာ သက္သက္သာသာရွိေအာင္လို႔ ဗိုက္ေအာက္မွာ ေခါင္းအံုးခုပါ။ လက္ေပၚ နဖူးတင္ၿပီး လွဲေနပါ။ တစ္ခ်ိဳ႕က ပုခံုးေအာက္မွာ တဘက္ေခါက္ေလးေတြ ခုထားတာပိုႀကိဳက္ၾကပါတယ္။
  3. အသက္၀၀ရွဴလိုက္ၿပီး ဆီးစပ္နဲ႔ ေခါင္းအံုးကို အားျပဳဖိလိုက္ရင္း တင္ပါးႏွစ္ဖက္ကို ညွစ္လိုက္ပါ။
  4. ေျခတစ္ဖက္ကို ၾကမ္းျပင္အထက္ဆီ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း မလိုက္ပါ။ ဒူးကို နည္းနည္းေကြးေပးပါ။ ၂ စကၠန္႔ေလာက္ ထိန္းရပါမယ္။ ေျခဖ၀ါးေတြကိုေတာ့ ေျဖေလ်ာ့ေပးထားပါ။
  5. ေျခကို ျပန္ခ်လိုက္ပါ။
  6. ၁၀ ခါ လုပ္ပါ။
  7. တျခားဖက္ကိုလည္း ၁၀ ခါလုပ္ပါ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။