Osteogenesis Imperfecta (ေမြးရာပါ အရိုးမူမမွန္ေရာဂါ)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

Osteogenesis Imperfecta ဆိုတာဘာလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ကို “brittle bone disease” လို႔လည္း ေခၚၿပီး အရိုးတည္ေဆာက္ပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေမြးရာပါ ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ဟာ ဒီေရာဂါခံစားရမယ္ဆိုရင္ ဒဏ္ရာရရွိမႈမရွိပဲ (သို႔) အနည္းငယ္နဲ႔တင္ အရိုးက်ိဳးလြယ္ႏိုင္ပါတယ္။

အရိုးက်ိဳးျခင္းအျပင္ Osteogenesis Imperfecta ရွိသူေတြမွာ ႂကြက္သားအားနည္းျခင္း၊ အဆစ္ေခ်ာင္ျခင္း၊ အရိုးပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းေတြျဖစ္တဲ့ အရပ္ပုျခင္း၊ ခါးကုန္းျခင္း၊ ရွည္တဲ့ အရိုးေတြေကြးျခင္းေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ Osteogenesis Imperfecta ေလးမ်ိဳးရွိၿပီး အရိုးက်ိဳးလြယ္မႈနဲ႔ အႀကိမ္အေရအတြက္ေပၚမူတည္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

  • Osteogenesis Imperfecta ပထမ အမ်ိဳးအစားကေတာ့ အျဖစ္အမ်ားဆံုးအေျခအေနပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Osteogenesis Imperfecta ပထမ အမ်ိဳးအစားရွိသူေတြမွာ အနည္းငယ္ ဒဏ္ရာရရံုနဲ႔ ကေလးအရြယ္၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္မွာ အရုိးက်ိဳးျခင္းေတြ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။
  • Osteogenesis Imperfecta ဒုတိယအမ်ိဳးအစားကေတာ့ ျပင္းထန္တဲ့ အမ်ိဳးအစားျဖစ္ၿပီး ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္ေတြဟာ အသက္ပထမ ႏွစ္ပိုင္းအတြင္းမွာ ေသဆံုးႏိုင္ပါတယ္။
  • Osteogenesis Imperfecta တတိယ အမ်ိဳးအစားကလည္း ပိုမို ျပင္းထန္တဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိပါတယ္။ Osteogenesis Imperfecta တတိယ အမ်ိဳးအစားရွိသူ ကေလးငယ္ေတြမွာ အလြန္ေပ်ာ့ၿပီး က်ိဳးလြယ္တဲ့ အရိုးေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားၾကၿပီး မေမြးခင္ (သို႔) ေမြးကင္းစတည္းက အရိုးက်ိဳးႏိုင္ၾကပါတယ္။
  • Osteogenesis Imperfecta စတုတၳအမ်ိဳးကေတာ့ ပထမ အမ်ိဳးအစားနဲ႔ တူၿပီး လမ္းေလွ်ာက္ဖုိ႔အတြက္ အကူအညီ၊ ဂ်ိဳင္းေထာက္ေတြ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။ အသက္ကေတာ့ ပံုမွန္ (သို႔႔) ပံုမွန္နီးပါး ရွည္ၾကပါတယ္။

အခ်ိဳ႕ Osteogenesis Imperfecta အမ်ိဳးအစားေတြဟာ အၾကားအာရံု ဆံုးရႈံးျခင္းနဲ႔ မ်က္လံုးအျဖဴေရာင္ေနရာမွာ အျပာေရာင္၊ မီးခိုးေရာင္ျဖစ္ျခင္း၊ သြားျပႆနာမ်ား၊ ခါးကုန္းျခင္း၊ အဆစ္ေခ်ာင္ျခင္းေတြနဲ႔ တြဲႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေန ရွိသူေတြမွာ အျခားအရိုးပံုမွန္္မဟုတ္ျခင္းေတြ ရွိႏိုင္ၿပီး အရပ္ ပံုမွန္ထက္ပုႏိုင္ပါတယ္။

Osteogenesis Imperfecta ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

ဒီေရာဂါဟာ အမ်ိဳးသားေရာ၊ အမ်ိဳးသမီးမွာပါျဖစ္ႏိုင္ၿပီး လူမ်ိဳးတိုင္းမွာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား။

Osteogenesis Imperfecta ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ အားနည္းၿပီး က်ိဳးလြယ္တဲ့ အရိုးမ်ား၊ နားကန္းျခင္း၊ အျပာေရာင္ မ်က္လံုး၊ အားနည္းၿပီး အေရာင္မရွိေသာ သြားမ်ား၊ ႂကြက္သားအားနည္းျခင္း၊ အဆစ္ေခ်ာင္ျခင္းနဲ႔ အရိုးပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

ျပင္းထန္တဲ့ ေရာဂါေတြကို ေစာစီးစြာ ေတြ႔ႏို္င္ေပမယ့္ မျပင္းထန္ရင္ေတာ့ အသက္ႀကီးမွ ေတြ႔ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘာေတြက Osteogenesis Imperfecta ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ဟာ ေမြးရာပါေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ဒီ gene ကို ဆက္ခံဖို႔ ၅၀% ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခ်ိဳ႕လူေတြကေတာ့ genetic mutations အသစ္ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက Osteogenesis Imperfecta ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • ပိန္ျခင္း
  • မိသားစု ရာဇဝင္ရွိျခင္း
  • ေသြးဆံုးခ်ိန္ေစာျခင္း
  • ရာသီမလာျခင္း
  • အခ်ိဳ႕ေဆးေတြ ဆက္တိုက္ေသာက္ေနရျခင္း (Lupus, ပန္းနာရင္က်ပ္၊ thyroid deficiencies၊ တက္ျခင္း ေတြကို ကုသရန္ေဆးမ်ား)
  • ကယ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ ဒီ ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း
  • ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မရွိျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း
  • အရက္အလြန္အကြ်ံေသာက္ျခင္း

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္ေစသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ား။

ဘယ္အရာေတြက Osteogenesis Imperfecta ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • ပိန္ျခင္း
  • မိသားစု ရာဇဝင္ရွိျခင္း
  • ေသြးဆံုးခ်ိန္ေစာျခင္း
  • ရာသီမလာျခင္း
  • အခ်ိဳ႕ေဆးေတြ ဆက္တိုက္ေသာက္ေနရျခင္း (Lupus, ပန္းနာရင္က်ပ္၊ thyroid deficiencies၊ တက္ျခင္း ေတြကို ကုသရန္ေဆးမ်ား)
  • ကယ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ ဒီ ခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း
  • ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ မရွိျခင္း
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း
  • အရက္အလြန္အကြ်ံေသာက္ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္း

ေယဘူယ်အသိေပးခ်က္ – ယခုေဖာ္ျပထားသည့္ အခ်က္အလက္မ်ားမွာ ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူ၏ အၾကံေပးခ်က္မ်ားေနရာတြင္ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါ။ ဆက္လက္သိရွိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ သင့္ရဲ႕ဆရာ၀န္နဲံ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

Osteogenesis Imperfecta ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

  • ကိုယ္ခႏၶာ စစ္ေဆးမႈ – သင့္ကေလးရဲ႕ မ်က္လံုးကိုၾကည့္ၿပီး အျဖဴရွိရမယ့္ေနရာမွာ အျပာေရာင္ ျဖစ္ေနလားဆိုတာ ၾကည့္ႏိုင္ပါယတ္။
  • မ်ိဳးရိုးဗီဇ စစ္ေဆးျခင္း – CVS ျပဳလုပ္ၿပီး ကေလးမွာ ဒီေရာဂါရွိမရွိသိရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ mutations အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ဒီေရာဂါကိုျဖစ္ေစႏိုင္တာမို႔ မ်ိဳးရိုးဗီဇစစ္ေဆးျခင္းဟာ Osteogenesis Imperfecta အခ်ိဳ႕ကို သိရွိႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

Ultrasound – ျပင္းထန္တဲ့ Osteogenesis Imperfecta ကို သေႏၶသားအသက္ ၁၆ ပတ္ေလာက္တည္းက ultrasound မွာ ျမင္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

Osteogenesis Imperfecta ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

Osteogenesis Imperfecta ကို ကုသဖို႔ ေဆးမရွိပါဘူး။ ကေလးငယ္ရဲ႕ ဆရာဝန္၊ မ်ိဳးရိုးဗီဇ၊ အရိုးနဲ႔ rehabilitation medicine ေတြပါဝင္တဲ့ ေဆးအဖြဲ႔က ကုသေပးမွာ ျဖစ္ါပတယ္။

အခ်ိဳ႕ကုသမႈေတြျဖစ္တဲ့ physical and occupational therapies, bisphosphonates, intramedullary rodding ေတြလည္း ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Osteogenesis Imperfecta ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ Osteogenesis Imperfecta ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • အာဟာရ – ကယ္စီယမ္၊ ဗီတာမင္ဒီ ႂကြယ္ဝတဲ့ အစားအစာေတြကို စားျခင္း၊ ျဖည့္စြက္စာ စားျခင္းဟာ အရိုးေတြကို သန္မာေစပါတယ္။
  • ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားျခင္း – ႂကြက္သားေတြလိုပဲ အရိုးေတြဟာလည္း ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားျခင္းအားျဖင့္ သန္စြမ္းလာႏိုင္ပါတယ္။
  • အရိုးဆံုးရံႈးျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ အေလးမတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း၊ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း၊ ရပ္ျခင္း၊ ေရကူးျခင္းေတြကို ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ wheelchairs ေတြမွာ အခ်ိန္ကုန္ဆံုးရသူေတြဟာ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ေလ့က်င့္ခန္း အစီအစဥ္ဆြဲႏိုင္ဖို႔ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။
  • က်န္းမာစြာ ေနထိုင္ျခင္း – ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္းနဲ႔ အရက္ကို ပမာဏ ကန္႔သတ္ျခင္းေတြဟာ ကိုယ္ခႏၶာဆိုးက်ိဳးျဖစ္ေစျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါတယ္။
  • Bone density test – BMD tests ေတြဟာ ကိုယ္ခႏၶာအႏွံ႔မွာ အရိုးသိပ္သည္းဆကို တိုင္းတာႏိုင္ပါတယ္။ ဒီစစ္ေဆးမႈဟာ လူငယ္ေတြမွာ အမ်ားဆံုးအရိုးသိပ္သည္းဆကို ေဖၚျပေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Osteogenesis Imperfecta ရွိသူေတြမွာေတာ့ အရပ္ပုၿပီး ခါးကုန္းကာ၊ ခါးရိုးဆစ္က်ိဳးဖူးျခင္း၊ metal rod ထည့္ထားျခင္းေတြ ျဖစ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ ေသခ်ာတိုင္းတာႏိုင္ျခင္း မရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ Osteogenesis Imperfecta အားလံုးဟာ BMD နည္းတာကို ေတြ႔ရမွာပါ။
  • ေဆး – အရိုးပြျခင္းကို ကုသဖို႔ ေဆးမရွိပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အရိုးဆံုးရံႈးျခင္းကို ကာကြယ္ျခင္း၊ အရိုးပမာဏ မ်ားေစျခင္း၊ ေရာဂါကုသျခင္းတို႔အတြက္ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ Osteogenesis Imperfecta ရွိသူ အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဒီေဆးေတြကို ေအာင္ျမင္စြာ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။
  • ဘယ္ေဆးက သင့္အတြက္ သင့္ေလ်ာ္လဲသိရေအာင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ ဒီေဆးအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေရရွည္ေသာက္ဖုိ႔ လိုအပ္ႏိုင္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 23, 2018

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။