Osteitis Fibrosa ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Osteitis fibrosa cystica ဆိုတာဘာလဲ။

Osteitis fibrosa cystica က ျပင္းထန္တဲ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္း တက္ၾကြလြန္ျခင္းကေန ျဖစ္လာတာပါ။

သင့္မွာ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းတက္ၾကြလြန္ေနၿပီးဆိုရင္ ဒါက သင့္ရဲ႕ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္း တစ္ခုခုက ပါရာသိုင္းရြိဳက္ေဟာ္မုန္းေတြ အထုတ္မ်ားေနၿပီလို႔ ဆိုလိုတာပဲ။ သည္ေဟာ္မုန္းက အရိုးက်န္းမာေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုေပမယ့္လို႔ မ်ားလာတဲ့အခါ အရိုးေတြကို အားနည္းေစၿပီး ပံုပ်က္သြားေစပါတယ္။

Osteitis fibrosa cystica ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

Osteitis fibrosa cystica က ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းတက္ၾကြလြန္တဲ့ေရာဂါရဲ႕ ရွားပါးေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာ ျဖစ္တယ္။ ေဟာ္မုန္းမူမမွန္ေရာဂါရွိသူအားလံုးရဲ႕ ၅% ေလာက္မွာ ေတြ႔ရတယ္။ အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Osteitis fibrosa cystica ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

Osteitis fibrosa cystica ရဲ႕ အျပင္းထန္ဆံုးလကၡဏာကေတာ့ အရိုးက်ိဳးတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ မက်ိဳးခင္မွာ နာတာ၊ ထိရင္နာတာမ်ိဳးအျပင္ ေအာက္ပါေတြကိုပါ ေတြ႔ႀကံဳရႏိုင္တယ္။

  • ပ်ိဳ႕ျခင္း
  • ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
  • မၾကာခဏ ဆီးသြားလိုျခင္း
  • ေမာပန္းျခင္း
  • အားနည္းျခင္း

အေပၚမွာေျပာထားတဲ့လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါေသးတဲ့တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခု ရွိေနႏိုင္လားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက  Osteitis fibrosa cystica ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

သင့္လည္ပင္းမွာ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းကေလး ၄ ခု ရွိပါတယ္။ သူတို႔က ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔က တစ္ရွဴးေတြနဲ႔ ေသြးစီးေၾကာင္းမွာ ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ ေဖာ့စ္ဖရပ္လယ္ဗယ္ကို ထိန္းညွိေပးတဲ့ PTH (ေဟာ္မုန္း) ကိုထုတ္ေပးၾကတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္လယ္ဗယ္ တအားမ်ားလာတဲ့အခါ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းေတြက PTH ကို နည္းနည္းပဲ ထုတ္ေပးတယ္။ ကယ္လ္စီယမ္လယ္ဗယ္ က်သြားရင္ေတာ့ မ်ားမ်ားထုတ္တာေပါ့။

အရိုးေတြက PTH ကို အမ်ိဳးမ်ိဳးတုံ႔ျပန္ႏိုင္တယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ေတြမွာ PTH က က်ေနတဲ့ကယ္လ္စီယမ္ကို ထိန္းႏိုင္ေလာက္ေအာင္ မမ်ားတတ္ဘူး။ ကယ္လ္စီယမ္နည္းရင္ မရွိရင္ အရိုးတစ္ခ်ိဳ႕မွာ အားနည္းတဲ့ေနရာေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။

Osteitis fibrosa cystica ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္း ႏွစ္ခုရွိပါတယ္။ မူလရင္းခံ ဟိုက္ပါပါရာသိုင္းရြိဳက္ေရာဂါနဲ႔ တစ္ဆင့္ခံ ဟုိက္ပါပါရာသိုင္းရြိဳက္ေရာဂါေတြပါပဲ။

  • မူလရင္းခံအမ်ိဳးအစားက ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းမ်ားတြင္ ျပႆနာတစ္ခု ရွိတာေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ။ ဂလင္းတစ္ခုခုမွာ ကင္ဆာ ဒါမွမဟုတ္ ကင္ဆာမဟုတ္တဲ့ အက်ိတ္ေပၚလာတဲ့အခါ လုပ္ငန္းေတြကို ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေနာက္ထပ္ျဖစ္ရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက ဂလင္း ၂ ခုနဲ႔အထက္မွာ ဟိုက္ပါပေလးရွား နဲ႔ ႀကီးထြားျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။
  • တစ္ဆင့္ခံအမ်ိဳးအစားကေတာ့ ကယ္လ္စီယမ္လယ္ဗယ္ကို ေလ်ာ့က်ေစတဲ့ တျခားေရာဂါေတြေၾကာင့္ျဖစ္ရတာပါ။ ရလဒ္အေနနဲ႔ ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းေတြက ကယ္လ္စီယမ္က်တာကိုထိန္းဖို႔ အျပင္းအထန္အလုပ္လုပ္ရေတာ့တာေပါ့။ ကယ္လ္စီယမ္နည္းေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲက အဓိကႏွစ္ခုက ဗီတာမင္ဒီခ်ိဳ႕တဲ့တာနဲ႔ ကယ္လ္စီယမ္ပါတာေတြမစားတာပဲ။

ဗီတာမင္ဒီက ကယ္လ္စီယမ္လယ္ဗယ္ကို ထိန္းညွိေပးတယ္။ အစားအေသာက္ထဲမွာ ဗီတာမင္ဒီ မလံုေလာက္တာ ဒါမွမဟုတ္ ေနေရာင္နဲ႔ မထိေတြ႔တာ (ခႏၶာကိုယ္က ေနေရာင္နဲ႔ထိရင္ ဗီတာမင္ဒီ ရႏိုင္တယ္) ၾကာလာတဲ့အခါ ဗီတာမင္ဒီလယ္ဗယ္ ထိုးက်ႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့သည့္လိုပဲ ကယ္လ္စီယမ္ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာေတြ (ဟင္းႏုႏြယ္၊ ႏို႔ထြက္ပစၥည္း၊ ပဲပိစပ္ စတာေတြ) မစားတဲ့အခါ ကယ္လ္စီယမ္ဓာတ္က်သြားၿပီး PTH ေတြကို အမ်ားအျပား ထုတ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက  Osteitis fibrosa cystica ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

ထပ္မံသိလိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

 Osteitis fibrosa cystica ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

ဆရာ၀န္က သင့္မွာသတၱဳဓာတ္မညီမွ်ေနေၾကာင္း သံသယရွိရင္ ေသြးစစ္ၾကည့္ပါလိမ့္မယ္။ ကယ္လ္စီယမ္၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္၊ PTH နဲ႔ အရိုးက်န္းမာေရးကိုညႊန္ျပႏိုင္တဲ့ alkaline phosphatase လယ္ဗယ္ေတြကို စစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဓာတ္မွန္ကလည္း က်ိဳးတာေတြ၊ အရိုးပါးတဲ့ေနရာေတြကို ေဖာ္ျပေပးႏိုင္ပါတယ္။ သည္လိုပံုရိပ္ေဖာ္စစ္ေဆးတာေတြက အရိုးေကာက္တာ၊ ပံုပ်က္ေနတာေတြကိုပါ ေဖာ္ျပႏုိင္ပါေသးတယ္။ ဟိုက္ပါပါရာသိုင္းရြိဳက္ေရာဂါ ရွိေနတယ္ဆိုရင္ အရိုးပြႏိုင္တဲ့အႏၱရာယ္ မ်ားေနပါၿပီ။ ဒါေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ ေသြးဆံုးတာ၊ အသက္ႀကီးတာတို႔လို ေဟာ္မုန္းေျပာင္းလဲတာေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတတ္ပါတယ္။

Osteitis fibrosa cystica ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းတစ္ခု မူမမွန္တာေနျဖစ္လာတဲ့ Osteitis fibrosa cystica ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုး ကုသမႈမွာ ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားပစ္ျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုပ္ထံုးကို အႏၱရာယ္ကင္းကင္း အာနိသင္ရွိရွိနဲ႔ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ က်န္ေနတဲ့ဂလင္းေတြကေန PTH ကို လံုလံုေလာက္ေလာက္ ဆက္ထုတ္ေပးႏိုင္ဦးမွာပါ။

ခြဲစိတ္လို႔မရဘူး သင္ကလည္းမခြဲခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေဆးေတြနဲ႔လည္း သင့္အေျခအေနကို ထိန္းလို႔ရပါတယ္။ Calcimimetics ဆိုတဲ့ေဆးေတြက ေသြးထဲကကယ္လ္စီယမ္နဲ႔တူတဲ့ ေဆးေတြပါ။ သူတို႔က ပါရာသိုင္းရြိဳက္ဂလင္းေတြကို PTH မထုတ္ေအာင္ လွည့္စားပါလိမ့္မယ္။ အရိုးျဒပ္ထု နည္းလာတဲ့သူေတြမွာ Bisphosphonate ကိုေပးၾကေပမယ့္ သူတို႔ေတြကို ေရတိုသာ သံုးလို႔ရပါမယ္။

ေဟာ္မုန္းအစားထိုးကုထံုးကေတာ့ ေသြးဆံုးေတာ့မယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ အရိုးတြင္းကယ္လ္စီယမ္ေတြကို ထိန္းသိမ္းဖို႔ အကူအညီျဖစ္ေစပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက  Osteitis fibrosa cystica ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံေတြနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးေတြက သင့္အေနနဲ႔  Osteitis fibrosa cystica ကိုကုသတဲ့ေနရာ၊  လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္လုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါလိမ့္မယ္။

  • အရိုးခြန္အားတိုးတက္ေစဖို႔ ေဆးေတြကိုေသာက္ပါ။
  • အေလးမတဲ့ေလ့က်င့္ခန္းေတြလုပ္ပါ
  • ကယ္လ္စီယမ္နဲ႔ ဗီတာမင္ဒီစားႏႈန္းကို တိုးျမွင့္ေပးပါ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 28, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ