Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ကဘာလဲ။

အဆစ္နာျခင္းဟာ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားစြာရွိျပီး အျဖစ္မ်ားတဲ့ ျပႆနာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ထိခိုက္ဒဏ္ရာ နဲ ့ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါရဲ့ လကၡဏာအေနနဲ ့ျဖစ္တတ္ပါတယ္။အျဖစ္မ်ားေသာ အဆစ္နာရျခင္းအေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ေအာက္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

သက္ၾကီးရြယ္အိုေတြမွာ အဆစ္နာျခင္းတျဖည္းျဖည္းဆိုးလာရျခင္းဟာ osteoarthritis လို ့ေခၚတဲ့ အဆစ္အျမစ္ေရာင္ေရာဂါ၏ လကၡဏာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ Osteoarthritis ဟာ UK မွာ အျဖစ္မ်ားဆံုးအဆစ္ေရာင္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အဆစ္တစ္ေနရာ (သို ့) တစ္ေနရာထက္ပိုျပီး ထိခိုက္နိုင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အရိုးအဆစ္ေရာင္ ေရာဂါေၾကာင့္ နာက်င္မႈ၊ေတာင့္တင္းမွဳေတြ ျဖစ္ေစနိုင္ပါတယ္ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အရိုးရဲ့ အေပၚရံ အကာကို ထိခိုက္ေစျပီး အဆစ္တစ္၀ိုက္နဲ့ အတြင္းပိုင္းမွာရွိတဲ့ တစ္ရွဴးေတြကို ေရာင္ေစေသာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။

တစ္ခါတေလ  လူငယ္ေတြမွာလဲ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အထူသျဖင့္ အ၀လြန္သူ ၊ ယခင္က အဆစ္မွာ ျပင္းထန္စြာ ထိခိုက္ဒဏ္ရာ ရဖူးသူ လူငယ္ေတြမွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။

အဆစ္ကိုကာထားေသာ တစ္ရွဴးအလႊာေရာင္ျခင္း

တကယ္လို့ မၾကာေသးခင္ကအဆစ္ေတြထိခိုက္ထားျပီး ရုတ္တရက္ ျပန္နာလာလွ်င္ ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတာက traumatic synovitis လို့ေခၚတဲ့ အဆစ္  နဲ ့အရြတ္ ေတြ မွာကာထားတဲ့ တစ္ရွဴးအလႊာေတြေရာင္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ နီျခင္း၊ ပူျခင္းေတာ့ မရွိတတ္ပါ။

ေဂါက္ (သို့ )ေဂါက္နဲ ့ဆင္တူေသာေရာဂါ

တကယ္လို့ အဆစ္အေပၚက အေရျပား ပူျပီးနီလာမယ္၊နာက်င္တာလဲ ခဏခဏပိုဆိုးလာမယ္ဆိုလွ်င္ ျဖစ္နိုင္ေခ်မ်ားတာက ေဂါက္ (သို)့ ေဂါက္နဲ ့ဆင္တူေသာ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ေဂါက္ဆိုတာ uric acid (စြန္ ့ထုတ္ပစၥည္းတစ္မိ်ဳး)ေတြ ခႏၶာကိုယ္မွာ စုပံုလာျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ ေရာဂါတစ္ခုပါ။ uric acid ေတြ ထုတ္လုပ္မွုမ်ားေနရင္ (သို ့) ေက်ာက္ကပ္က ေကာင္းေကာင္းမစြန့္ထုတ္နိုင္ေတာ့ရင္ ခႏၶာကိုယ္မွာ စုပံုလာပါတယ္။

Uric acid ေတြမ်ားလာတဲ့ အခါ အဆစ္ေတြထဲမွာ ပံုေဆာင္ခဲေတြျဖစ္လာပါတယ္။၄င္း ပံုေဆာင္ခဲေတြက အဆစ္ေတြကို ေရာင္ေစျပီး ပိုျပီးနာက်င္လာေစတယ္။ သင္ဟာ ေကာင္းစြာ လွုပ္ရွားမွုမျပဳနိုင္ေတာ့ပဲ ဖ်ားလဲဖ်ားနိုင္ပါတယ္။

ေဂါက္ဟာ အမ်ားအားျဖင့္ တျခားအဆစ္ေတြကိုမထိခိုက္ခင္မွာ ေျခမကို အရင္ထိခိုက္တတ္ပါတယ္။ ေဂါက္ေရာဂါကို  မွန္ကန္စြာအေျဖရွာဖို့ အေရးၾကီးပါတယ္။ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ကုသမႈခံယူလွ်င္ ေနာက္ပိုင္း အဆစ္ေတြနာျခင္းနဲ့ မလွုပ္ရွားနိုင္ျခင္းတို ့ကို ကာကြယ္နိုင္ပါေသာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္။

ေဂါက္နဲ ့ဆင္တူေသာေရာဂါ (pseudogout) ဟာ ေဂါက္ေရာဂါ နဲ ့အေျခအေနျခင္း တူပါတယ္။ သူ့ ့မွာလည္း ကယ္လ္စီယမ္ပံုေဆာင္ခဲေတြက အဆစ္အတြင္းနဲ ့ပတ္လည္မွာ အနည္ထိုင္ပါတယ္။မတူတာက pseudogout က ဒူးဆစ္ကို အရင္ထိပါတယ္။

ဒူးဆစ္ကာအရိုး အေနာက္ဘက္ အရိုးနုေတြ ထိခိုက္ျခင္း

အတက္အဆင္းလုပ္လွ်င္ ဒူးနာတာ ပိုဆိုးလာျခင္းဟာ chrodromalacia patellae လို့ေခၚတဲ့ ဒူးဆစ္ကာအရိုး ထိခိုက္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ သူလည္း နီျခင္း ပူျခင္းတို့ မျဖစ္ေစပါဘူး။

အေၾကာင္းရင္းကို ေသခ်ာမသိရေသာ္လည္း ဒူးကို အလြန္အကၽြံအသံုးျပဳျခင္းနဲ့ ဆက္စပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီျပႆနာကို အေရာင္က်ေဆး၊ ေရခဲအုပ္ျခင္းနွင့္ အနားယူျခင္းတို့ျဖင့္္ ေျဖရွင္းလို့ရပါတယ္။

အဆစ္ေတြၾကား ေသြးယို္ျခင္း

တကယ္လို့ မၾကာေသးခင္က အရြတ္ျပဲျခင္း၊ဒူးေခါင္းရိုးက်ိဳးျခင္းကဲ့သို ့ေသာ ဒူးေခါင္းကို ထိခိုက္ဒဏ္ရာျဖစ္ထားလွ်င္ ဒူးဆစ္ေတြၾကား ေသြးထြက္တာကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ အဲ့ဒါကို haemarthrosis လို့ ေခၚပါတယ္။

Warfarin  လိုမ်ိဳး ေသြးက်ဲေဆးသံုးတဲ့ သူေတြမွာ ပိုျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

Haemarthrosis ရဲ့ လကၡဏာေတြဟာ ဒူးေရာင္ျခင္း၊ ပူျခင္း၊ ေတာင့္ျခင္း ႏွင့္ ေသြးေျခဥျခင္းတို့ျဖစ္ျပီး ထိခိုက္ျပီးျပီးခ်င္း ေပၚလာတတ္ပါတယ္။

ဒူးေရာင္ေနလွ်င္ ေဆးရံုကို ခ်က္ခ်င္းသြားျပီး ကုသမွဳ ခံယူသင့္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေအာက္ပါ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ရုတ္တရက္ ဒူးနာျခင္းကို ျဖစ္ေစေသာ္လည္း အျဖစ္နည္းပါတယ္။

  • က်ိဳးျခင္း (လက္၊ လက္ေကာက္၀တ္၊ ေျခေထာက္၊ ေျခခ်င္း၀တ္၊ ေပါင္ ရိုး ကိ်ဳးျခင္းအေၾကာင္းမ်ားကို ဖတ္ရႈပါ။)
  • Reactive arthritis _ ကူးစက္ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ျပီး ေနာက္မွာ ပါလာတတ္ေသာ လူငယ္ေတြမွာ အျဖစ္မ်ားေသာ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါတစ္မိ်ဳး
  • Psoriatic arthritis – ဆိုရီေရးစစ္ ျဖစ္တဲ့ လူ ငါးေယာက္မွာ တစ္ေယာက္ျဖစ္တဲ့ အဆစ္ေရာင္ေရာဂါမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။
  • ေသြးေလးဖက္နာ – နာလိုက္ ေပ်ာက္လိုက္နဲ့ အဆစ္တစ္ခုထဲမွာသာ စျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  • Osgood-Schlatter’s disease ( ဒူးေခါင္းေအာက္က အရိုးဖုမွာ ေရာင္ျပီး နာျခင္း)
  • Septic arthritis -ေသြးထဲမွ ဘတ္တီးရီးယားပိုးမ်ား အဆစ္ထဲ၀င္ေရာက္ကာ ေရာင္ရမ္းနာက်င္ေစေသာ ေရာဂါတစ္မိ်ဳးျဖစ္တယ္။ဆိုး၀ါးေသာေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ျပီး လႈပ္လို့မရေအာင္ နာျခင္း၊ပူျခင္း၊ေရာင္ျခင္း တစ္ခါတစ္ရံ ဖ်ားျခင္းပါျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနျဖစ္လာပါက ဆရာ၀န္(သို ့) အေရးေပၚေဆးရုံသို ့ ခ်က္ခ်င္းသြားျပပါ။

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

  • Haemophilia – ေသြးခဲမွဳကို သက္ေရာက္မွဳရွိသည့္ ေမြးရာပါေရာဂါ
  • အပူပိုင္းေဒသမွာ ျဖစ္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ
  • ကင္ဆာ
  • အရိုးေၾကျခင္း (avascular necrosis) – ေသြးေရာက္မွုမရွိျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္သည္။
  • မၾကာခဏ အဆစ္လြဲျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

 

Osgood-Schlatter Disease (အဆစ္နာေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

  • ဆိုး၀ါးေသာေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ျပီး လႈပ္လို့မရေအာင္ နာျခင္း၊ပူျခင္း၊ေရာင္ျခင္း တစ္ခါတစ္ရံ ဖ်ားျခင္းပါျဖစ္သည္။ ထိုအေျခအေနျဖစ္လာပါက ဆရာ၀န္(သို ့) အေရးေပၚေဆးရုံသို ့ ခ်က္ခ်င္းသြားျပပါ။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါရွာေဖြျခင္းႏွင္ ့ကုသေပးျခင္းမ်ားမျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း အောက်တိုဘာ 2, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။