Obstructive jaundice (ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar.

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

 ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ဆိုတာဘာလဲ။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါဆိုတာက အသည္းကေနထြက္တဲ့ သည္းေျခရည္ျပြန္ေပါက္ ပိတ္တာကေနျဖစ္လာတဲ့ အေျခအေနျဖစ္ပါတယ္။ ရလဒ္အေနနဲ႔ ပိုေနတဲ့သည္းေျခရည္ေတြနဲ႔ သည္းေျခပစၥည္းေတြ ေသြးထဲကိုကန္ထြက္လာၿပီး သည္းေျခရည္စြန္႔ထုတ္မႈကို အျပည့္အ၀မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။  သည္းေျခရည္မွာ ေသြးနီဥေတြကိုဖ်က္တာကေနလာတဲ့ ဘီလီရူဘင္ ေရာင္ျခယ္ပစၥည္းပါ၀င္ပါတယ္။ ဘီလီရူဘင္က အ၀ါေရာင္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ အသား၀ါေရာဂါျဖစ္တဲ့အခါ အသားေရ၊ မ်က္လံုးနဲ႔ အေျမွးပါးေတြ အ၀ါေရာင္ျဖစ္လာပါတယ္။

 

 ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ရဲ႕ အျဖစ္အမ်ားဆံုး လကၡဏာေတြကေတာ့

  • မ်က္လံုးအျဖဴသားနဲ႔ အသားအရည္ ၀ါလာျခင္း
  • ဆီးအေရာင္ရင့္ၿပီး ၀မ္းေဖ်ာ့ေဖ်ာ့သြားျခင္း
  • အျပင္းအထန္ယားယံျခင္း

အေျခအေနဆိုးလာတာနဲ႔ တျခားလကၡဏာေတြလည္း ေပၚလာပါတယ္။

  • ဗိုက္အရမ္းနာျခင္း
  • ဖ်ားျခင္း
  • ခ်မ္းတုန္ျခင္း
  • အန္ျခင္းႏွင့္ပ်ိဳ႕ျခင္း

ျပြန္ပိတ္ရတဲ့ေအာက္ခံအေၾကာင္းရင္းေပၚမူတည္ၿပီး လကၡဏာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေမာပန္းေနသလို ခံစားရတာမ်ိဳးလည္းရွိႏိုင္ပါတယ္။

အေပၚမွာေျပာထားတဲ့လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါေသးတဲ့တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခု ရွိေနႏိုင္လားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

 

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက  ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါက အသည္းကေန အူဆီကို သည္းေျခရည္စီဆင္းတဲ့လမ္းေၾကာင္းပိတ္သြားၿပီး ေသြးထဲေရာက္သြားတာကေန ျဖစ္လာပါတယ္။ ပိတ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြမွာ သည္းေျခေက်ာက္တည္တာ ဒါမွမဟုတ္ သည္းေျချပြန္နဲ႔ အူသိမ္ဦးဆက္တဲ့ေနရာတစ္၀ိုက္မွာ အက်ိတ္ျဖစ္တာေတြပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီလိုအက်ိတ္ျဖစ္တာက ကင္ဆာလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

မုန္႔ခ်ိဳအိတ္ကင္ဆာက ဆက္တဲ့ေနရာျဖစ္တဲ့ ampulla of Vater (မုန္႔ခ်ိဳအိတ္နဲ႔ အူသိမ္ဦးကိုဆက္ေသာေနရာ) မွာ အျဖစ္မ်ားတာေၾကာင့္ သူကလည္း အေၾကာင္းတစ္ခုျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါျဖစ္ႏိုင္တဲ့ တျခားအေျခအေနေတြကေတာ့ သည္းေျချပြန္ကို ဖိအားမ်ားေစတဲ့ ျပန္ရည္က်ိတ္ေရာင္ျခင္း၊ (ယခင္က ပိုး၀င္ဖူးျခင္း သို႔မဟုတ္ ခြဲစိတ္ဖူးျခင္းမွ) အမာရြတ္တစ္ရွဴးျဖစ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ အရည္အိတ္တည္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက  ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

 ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါက ျပင္းထန္တဲ့ေရာဂါျဖစ္ၿပီး ေသႏႈန္းျမင့္တဲ့အတြက္ ေစာေစာသိဖို႔က အေရးႀကီးပါတယ္။ ေစာေစာသိရတဲ့အခါ ပိတ္ရတဲ့အေၾကာင္းကို ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုမွမဟုတ္ရင္ လကၡဏာေတြကိုသက္သာေစမယ့္ ကုသမႈေတြကိုသာေပးႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး တစ္သက္လံုးေဆးသံုးစြဲေနရပါမယ္။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါကို စစ္ေဆးမႈအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အတည္ျပဳႏိုင္ပါတယ္။ ဘီလီရူဘင္လယ္ဗယ္ကို ေသြးစစ္ၾကည့္ျခင္းအျပင္ အသည္းနဲ႔သည္းေျချပြန္ အာထရာေဆာင္းရိုက္ၾကည့္ျခင္းက ျပြန္ပိတ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို သိႏိုင္ပါတယ္။ CT scan ကလည္း ပိတ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြတဲ့အခါမွာ အေထာက္အကူရပါတယ္။

 

 ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

ေအာက္ခံအေၾကာင္းရင္ေပၚမူတည္ၿပီး သည္းေျခေက်ာက္ေၾကာင့္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ကနဦးမွာ အနာသက္သာေဆးေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆးေတြ ေပးပါလိမ့္မယ္။

Percutaneous Transhepatic Cholangiography (PTC) ဆိုတဲ့ လုပ္ထံုးနဲ႔တြဲၿပီး အေရျပားကေနတစ္ဆင့္ သည္းေျခရည္ေဖာက္ထုတ္ျခင္းလုပ္ထံုးကိုလုပ္ဖို႔ အႀကံျပဳပါလိမ့္မယ္။ အသည္းမွာစုပံုေနတဲ့ သည္းေျခရည္ေတြကို ဒီနည္းနဲ႔ ထုတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အတိအက်ကုသမႈေတြကေတာ့ အသား၀ါေရာဂါျဖစ္ရတဲ့အေၾကာင္းရင္းေပၚ မူတည္ပါတယ္။

သည္းေျခေက်ာက္ေၾကာင့္ဆုိပါက မွန္ေျပာင္းၾကည့္ၿပီး သည္းေျချပြန္ကေနေက်ာက္ဖယ္ထုတ္တာကို လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္မႈမစခင္မွာ သည္းေျချပြန္ပိတ္တာကို ခဏတာသက္သာေစဖို႔ မွန္ေျပာင္းကေနစတင့္ လမ္းေၾကာင္းလႊဲတာမ်ိဳး၊ ပိုး၀င္တာသက္သာေစဖို႔ ေဆးေပးတာမ်ိဳး လုပ္ထားႏိုင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ ၀မ္းေခါင္းတြင္းၾကည့္ မွန္ေျပာင္းကေနတစ္ဆင့္ သည္းေျခအိတ္ကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ဖို႔ အႀကံျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါေရာဂါရဲ႕ဇစ္ျမစ္က ကင္ဆာအက်ိတ္ေၾကာင့္ဆိုရင္ အက်ိတ္ကိုခြဲထုတ္မွသာ လူနာအတြက္ ေရရွည္အေျခအေနေကာင္းပါလိမ့္မယ္။

ကံဆိုးတာက ကင္ဆာက်ိတ္ရွိတဲ့လူနာအမ်ားစုက ခဲြစိတ္မႈလုပ္ဖို႔မသင့္ေတာ္ၾကဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဓာတုကုထံုး၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုထံုးေတြကို ေရြးခ်ယ္ရပါတယ္။ ဒီလိုလူနာေတြအတြက္ ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါကို သက္သာေစႏိုင္တာက ကင္ဆာဆိုတာသခ်ာတာနဲ႔ မွန္ေျပာင္းကိုသံုးၿပီး ဒါမွမဟုတ္ ဓာတ္မွန္ကိုသံုးၿပီး လမ္းလႊဲျပြန္ထည့္တာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက  ျပြန္ပိတ္အသား၀ါေရာဂါ ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

သည္းေျခေက်ာက္တည္ၿပီး အသား၀ါေရာဂါမရဖို႔ က်န္းမာေသာ မွ်တေသာအစားအေသာက္ေတြကို စားသံုးပါ။ အဆီမ်ားတာေတြ အရက္ေတြကိုေရွာင္ပါ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 28, 2019 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 28, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ