Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ကဘာလဲ။

အစြဲလမ္္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ (obsessive compulsive disorder)  ဆိုသည္မွာ လူနာ၏ ေတြးေခၚမႈႏွင့္ အျပဳအမႈမ်ားကို ထိခို္က္ေစေသာ စိတ္ေရာဂါ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။ လူနာသည္ အေတြးမ်ား အျမဲေပၚလာျပီး စဲြလန္းစိတ္နဲ ့ တူညီေသာလႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ထပ္ခါထပ္ခါ ျပဳလုပ္ပါသည္။ ဥပမာ တံခါးကို ေသာ့ခတ္ထားသလား မထားသလား ဟု ေတြးကာ တံခါးဆီသို႔ ခဏခဏ သြားျခင္း ျဖစ္သည္။ လူနာမ်ားသည္ ထိုသို႔ေတြးျခင္းကိုရပ္ရန္ ၾကိဳးစား ေသာ္လည္း စိတ္ရႈပ္ေထြးမႈႏွင့္ စိတ္တင္းမာမႈ မ်ားသာ ထပ္မံ ျဖစ္ေစပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ စိတ္သက္သာေစရန္ ထိုလႈပ္ရွားမႈမ်ားကိုသာ လိုက္လံ ျပဳလုပ္ပါေတာ့ သည္။

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

obsessive compulsive disorder သည္ အသက္ ၂၀ေအာက္ မ်ားတြင္ မၾကာခဏျဖစ္တတ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေစေသာ ကိစၥမ်ား ပိုမိုၾကံဳေတြ႕ရသူ မ်ားတြင္ ျဖစ္တတ္ပါသည္။ ဤလကၡဏာမ်ားသည္ တစ္ခါ တစ္ရံ သက္သာသြားေသာ္လည္း အရွင္းေပ်ာက္ျခင္း မရိွပါ။ ပိုမိုေသာ အခ်က္အလက္မ်ားအတြက္ ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အဓိက ေရာဂါလကၡဏာ သည္ စိတ္စဲြလန္းျခင္း ျဖစ္ သည္။ စဲြလန္းေသာ အျပဳအမႈ သည္ ေဆးသံုးျခင္း ႏွင့္ အျခား အေျခအေနမ်ား ေၾကာင့္ မဟုတ္ပါ။ ထိုသို႔ ျဖစ္ျခင္း သည္စိတ္ပူပင္မႈကို ျဖစ္ေစျပီး ေန႔စဥ္ ဘဝကို ထိခိုက္ ေစပါသည္။ စဲြလန္းျခင္း အျပဳအမႈ အမိ်ဳးအစား မ်ားစြာ ရိွပါသည္။ ဥပမာ-

ေျခာက္လန္႔ျခင္း

  • ထိတ္လန္ ့ဖြယ္ ပံုရိပ္မ်ား ျမင္ရသည္ဟု မလိုခ်င္ေသာအေတြးမ်ား ေတြး မိျခင္း
  • အမွားမ်ား အတြက္ တာ၀န္ရွိသည္္ ဟု ခံစားရျခင္း၊ မေကာင္းေသာ အရာမ်ားျဖစ္လာေတာ့မည္ဟု ေတြးထင္ျခင္း
  • အညစ္အေၾကး မ်ား ေပက်ံမည္ ကို အလြန္အကၽြံ စိုးရိမ္ျခင္း
  • ထပ္ခါထပ္ခါျပဳလုပ္ေသာ အျပဳအမႈမ်ား
  • ညဘက္တြင္ စက္ပစၥည္းမ်ား ပိတ္ထားသလား၊ တံခါးမ်ား ေသာ့ ခတ္ထားသလား ႏွင့္ ျပတင္းေပါက္မ်ား ပိတ္ထား သလား ေသခ်ာေစရန္ အၾကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ထ၍ ၾကည့္ျခင္း
  • အဝတ္မ်ား၊ ဖိနပ္မ်ား၊ ပန္းကန္ျပားမ်ားကို တူညီေသာ အစီစဥ္ ဦးတည္ခ်က္ တစ္ခုတုိင္း စီျခင္း
  • ေရာဂါပိုးကူးမည္ေၾကာက္(မကူးႏိုင္ေသာ္လည္း) လက္ကို အျမဲ ေဆးေနျခင္း

လူနာမ်ားသည္ ထိုအခ်က္မ်ားကို မလုပ္ခ်င္ေသာ္လည္း ထိန္းခ်ဳပ္၍ မရျဖစ္ေနသည္။ စဲြလန္းေသာ အျပဳအမႈမ်ား သည္ ေန႔ပိုင္းတြင္ ပို၍ ျဖစ္ေပၚျပီး အက်ိဳးရိွေသာ အလုပ္ မ်ား လုပ္ရန္ ခက္ခဲေစပါသည္။

အထက္တြင္ ေဖာ္ျပ မထား ေသာ အျခားလကၡဏာ မ်ား လည္းရွိႏုိင္ပါသည္။ အကယ္၍ သင့္ဆီတြင္ ေရာဂါလကၡဏာ တစ္ခုခုမ်ား ရွိေနသည္ဟု စိုးရိမ္မိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြး တုိင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေအာက္ပါတို႔ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ ျပသပါ။

  • စဲြလန္းမႈေရာဂါသည္ သင့္ဘဝကို အလြန္ လႊမ္းမိုး လာေသာ အခါ
  • ရင္ဘတ္ေအာင့္ျခင္း၊ ရင္တုန္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ေသေၾကာင္းၾကံရန္၊ လူသတ္ရန္ အေတြးမ်ား ျဖစ္ျခင္း စသည့္ လကၡဏာမ်ား ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ ႏွင့္ျပသပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

လက္ရိွတြင္ သိပၸံပညာရွင္မ်ားသည္ obsessive compulsive disorder ေရာဂါ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ အခ်က္မ်ား တြင္ ေအာက္ပါတို႔ ပါဝင္ပါသည္။

  • ဦးေခါင္းဒဏ္ရာ
  • ေရာဂါပိုးကူးစက္ျခင္း
  • ဦးေႏွာက္၏ အခ်ိဳ႕ေနရာမ်ားတြင္ လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ ခ်ိဳ႕ယြင္းခ်က္မ်ား ရိွျခင္း

Risk factors

ငါ့ဆီမွာ Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

စဲြလန္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ စိတ္ရႈပ္ေထြးမႈ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ကို ျမင့္ေစေသာ အခ်က္မ်ားမွာ-

  • မိသားစုရာဇ၀င္။ မိဘမ်ား၊ မိသားစုဝင္မ်ားတြင္ obsessive compulsive disorder ျဖစ္ဖူး ပါက သင့္တြင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ် ျမင့္ပါသည္။
  • ဘဝတြင္ စိတ္ဖိစီးေစေသာ ကိစၥမ်ား ၾကံဳေတြ႕ရ ေသာအခါ သို႔မဟုတ္ စိတ္ဖိစီးမႈကို တင္းမာစြာ တံု႔ျပန္ေသာအခါ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္တက္ေစ ပါသည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာဝန္မ်ားသည္ သင္ေဖာ္ျပေသာ ေရာဂါလကၡဏာ မ်ားေပၚမူတည္၍ ေရာဂါအေျဖထုတ္ပါသည္။ ဆရာဝန္သည္ သင့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား၏ အျခားျဖစ္ေစႏိုင္ေသာ အခ်က္ မ်ားကို ဖယ္ထုတ္ရန္ ေဆးစစ္မႈကို ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။ ဆရာဝန္သည္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္ေဆးဆံုးျဖတ္မႈ ကိုလည္း ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မည္။ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ စစ္ေဆးျခင္း နည္းလမ္း တြင္ ဆရာဝန္သည္ လူနာ၏ ရုပ္ရည္သြင္ျပင္၊ ေျပာဆိုျပဳမူ ပံု ကို ေလ့လာျခင္း ႏွင့္ အေတြးအေခၚမ်ား၊ စိတ္ေနစိတ္ထား၊ တစ္ပါးသူအေပၚ ယံုမွားသံသယ လြန္ကဲမႈ၊ ထင္ေယာင္ ထင္မွားျဖစ္မႈ၊ ပစၥည္းမ်ားကို အလဲြသံုးရန္ စဲြလန္းျခင္း၊ တိုက္ခိုက္သတ္ျဖတ္လိုျခင္း ေသေၾကာင္းၾကံစည္လိုျခင္း တို႔ အေၾကာင္းကို ေမးျမန္းရန္ လိုပါသည္။

Obsessive Compulsive Disorder (အစြဲလန္းလြန္ စိတ္ေ၀ဒနာ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

obsessive compulsive disorder ကို စုေပါင္း ကုထံုး ႏွင့္ အျပဳအမူသိျမင္ျခင္းကုထံုးျဖင့္ ကုသႏိုင္ပါ သည္။

ေဆးေပးျခင္း။ ဆရာဝန္သည္ စိတ္စဲြလန္းျခင္း ႏွင့္ ထပ္ခါ ျပဳလုပ္ေသာ အက်င့္မ်ားကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ ေဆးေပး  ႏိုင္ပါသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ စိတ္က်ေရာဂါ ေပ်ာက္ေဆး မ်ား အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္။ ေအာက္ပါတို႔ပါဝင္ပါသည္။

  • Clomipramine ( Anafranil)
  • Fluvoxamine (Luvox CR)
  • Fluoxetine (Prozac)
  • Paroxetine (Paxil,Pexeva)
  • Sertraline (Zoloft)

အျပဳအမႈ သိျမင္ျခင္းကုထံုး။ မဟုတ္မွန္သည္မ်ားကို ေတြး ထင္ေနပါက အခ်ိန္ၾကာလာေသာအခါ စိတ္ေရာဂါ ျဖစ္ေပၚပါသည္။ အျပဳအမႈ သိျမင္ျခင္း ကုထံုး သည္ ထိတ္လန္႔မႈကို ျဖစ္ေစေသာ အတြင္းစိတ္ကို ရွာေဖြေပး ႏိုင္ပါ သည္။ ထို႔ေနာက္ အျပဳအမႈ ကုထံုးႏွင့္ ထိုသို႔မေတြးေစေသာ အျခား အက်င့္မ်ား အတြက္ ေလ့က်င့္ျခင္း လမ္းညႊန္မႈ တို႔ကို လုပ္ကိုင္ပါ။ ထိုသို႔ ထပ္မံမေတြးေတာ့ပါက ေရာဂါ လကၡဏာ မ်ား ေပ်ာက္ကင္းပါမည္။

 

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံ ေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား  အသံုးျပဳျခင္း သည္ obsessive compulsive disorder ကို ကုသရာတြင္  ဘယ္လို အေထာက္ အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

  ေအာက္ပါ လူေနမႈပံုစံမ်ား ႏွင့္ အိမ္သံုး ကုထံုးမ်ား သည္ obsessive compulsive disorder ျဖစ္ျခင္း ကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။

  • ေရာဂါလကၡဏာမ်ား ဆက္ရိွေနပါက သို႔မဟုတ္ ကုသမႈ ခံယူျပီး ပိုဆိုးလာပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ပါ။
  • ေရာဂါလကၡဏာ အသစ္မ်ား သို႔မဟုတ္ ေဆး ေသာက္စဥ္တြင္ ေနလို႔မေကာင္းျခင္း ျဖစ္ပါက ဆရာဝန္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ပါ။
  • အားကစားကို ေတာ္သင့္ရံု ျပဳလုပ္ပါ။
  • သက္သာသြားျပီထင္ရေသာ္လည္း ေဆးမ်ားကို ဆရာဝန္ ညႊန္ၾကားသည့္အတိုင္း ဆက္ေသာက္ပါ။ ေဆးေသာက္ျခင္းကို ရပ္လိုက္ပါက ေရာဂါ ျပန္ျဖစ္ ႏိုင္ပါသည္။
  • ေဆးမ်ားႏွင့္ အျခား ဓာတ္စာမ်ား အသံုးမျပဳမီ ဆရာဝန္ႏွင့္ ဆက္သြယ္ပါ။

အကယ္၍ သင့္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိပါက သင့္အတြက္ သင့္ေတာ္ေသာ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ရန္ ဆရာ၀န္ ႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္ သင့္ပါသည္။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 21, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 21, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။