Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ကဘာလဲ။

အ၀လြန္ျခင္း ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အဆီဓာတ္အလြန္မ်ားတဲ့ အေျခအေနပါ၀င္တဲ့ သြင္ျပင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ အ၀လြန္ျခင္းဟာ လူနာရဲ့ ခႏၶာကိုယ္ပိုင္းထိခိုက္ေစရံုသာမက တျခားေသာ ေရာဂါမ်ား ျဖစ္တဲ့ ႏွလံုးေရာဂါ၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ႏွင့္ ေသြးထိုးျခင္းတို့လဲ ျဖစ္နိုင္ေစပါတယ္။

အ၀လြန္ျခင္း နွင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားျခင္းဟာ မတူညီတဲ့ သေဘာတရားႏွစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားတာဟာ အရပ္အျမင့္ကိုလိုက္ျပီး ျဖစ္နိုင္ျပီး အဆီမ်ားျခင္းေၾကာင့္သာမက ၾကြက္သားၾကီးထြားျခင္း နွင့္ ခႏၶာတြင္း ေရမ်ားေနျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနႏွစ္ရပ္လံုးက က်န္းမာေရးအေျခအေနေပၚ ဆိုးရြားတဲ့ သက္ေရာက္မွဴေတြ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

လူတိုင္းဟာ အစားေလွ်ာ့မစားလွ်င္ သို့ မဟုတ္ ေလ့က်င့္ခန္းမလုပ္လွ်င္ အ၀လြန္ျခင္း ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အ၀လြန္ျခင္းကို စီမံခန့္ခြဲျခင္း အလုပ္လုပ္ကိုင္သူမ်ား၊ ရံုး၀န္ထမ္းမ်ား ႏွင့္ လစ အရမ္းမမ်ား အသင့္အတင့္ ရရွိသူေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ား ထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

BMI 25 ထက္မ်ားတဲ့ လူေတြကို ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားသူမ်ား၊ 30 ႏွင့္ အထက္ကို ၀ေသာ သူမ်ား ႏွင့္ 40 သို့ 40 ထက္မ်ားသူေတြကို အ၀လြန္သူမ်ားလို့ေခၚပါတယ္။ BMI ဆိုတာ လူတစ္ေယာက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားေနလား ဆိုတာ သိေအာင္ တိုင္းတာနည္းတစ္မ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

BMI = ကိုယ္အေလးခ်ိန္ (kg) / (အရပ္အျမင့္(m) x အရပ္အျမင့္ (m))

လူအမ်ားစုအတြက္ ခႏၶာတြင္း အဆီပို ဘယ္ေလာက္ ရွိလဲ ဆိုတာကို သိရွိရန္ BMI က ကူညီေပးပါတယ္။ သို့ေသာ္ BMI က အဆီကို တိုက္ရိုက္တြက္ေပးတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာ တခ်ိဳ႔လူေတြမွာ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္ကာယ ၾကံ႔ခိုင္ေအာင္ ကစားေနေသာ အားကစားသမားေတြရဲ့ BMI က အဆီပို မရွိေသာ္လည္း သူတို႔ရဲ့ ၾကီးထြားေနတဲ့ ၾကြက္သား အေလးခ်ိန္ေၾကာင့္ ၀တဲ့ အထဲ ေရာက္ေနတတ္ပါတယ္။ ထို့ေၾကာင့္ BMI ကို အားကိုးေနရံုနဲ႕ သင့္ရဲ့ အ၀လြန္ေနမွဳကို မသိရွိနိုင္ပါ။ သင့္ BMI နဲ့ ပတ္သက္ျပီး စိုးရိမ္စရာ ရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ ဆိုးရြားတဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာနိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ ေသြးတိုးျခင္း၊ ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳ ႏွင့္ ႏွလံုးေရာဂါေတြပဲ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ဒီအေျခအေနဟာ အဆစ္ေရာင္ျခင္း၊ အသက္ရွဴထုတ္ခ်ိန္တြင္ ေမာျခင္း၊ အိပ္ရင္း အသက္ရွဴမ၀ျခင္း၊ ႏွင့္ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္းေတြကို လည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင္ ၀ေနျပီလို႔ထင္လွ်င္ အထူးသျဖင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး စိုးရိမ္ေနလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ ခ်က္ခ်င္းသြား ျပသင့္ပါတယ္။ သင္နဲ့ သင့္ဆရာ၀န္က ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ ေရာဂါအေျခအေနေတြနဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အတူ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးနိုင္ပါတယ္။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

အ၀လြန္ျခင္းက ကယ္လိုရီေတြ အမ်ားၾကီး စုပ္ယူျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ရပါတယ္။ တခ်ိဳ႔လူေတြမွာ အေၾကာင္းအရင္း ေသခ်ာမရ်ိပဲ အ၀လြန္လာတတ္ပါတယ္။ မ်ိဳးရိုးဗီဇေၾကာင့္ ( မိဘနွစ္ပါးဆီမွ ကေလးအတြက္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားေစတဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇမ်ား ပါလာျခင္း)၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ား( စိတ္ဖိစီးလွ်င္ စားျခင္း) သို႔ လူမႈ ယဥ္ေက်းမွဳ ေျပာင္းလဲလာျခင္း(လူေတြကို ပိုစားလာေစျခင္း) တို့ေၾကာင့္ လဲ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေျချမင့္မာေစေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ား

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို ဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • မ်ိဳးရိုးဗီဇ
  • မိသားစု ေနထိုင္မွဳ ပံုစံ
  • မေကာင္းးေသာ စားေသာက္တတ္တဲ့ အက်င့္
  • ေဆးလိပ္ျဖတ္ျခင္း
  • အအိပ္နည္းျခင္း
  • တခ်ိဳ ႔ေဆး၀ါးမ်ား
  • အသက္အရြယ္
  • လူမွဳ ႏွင့္ စီးပြားေရး ျပသနာမ်ား
  • က်န္းမာေရး ျပသနာမ်ား

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ား မရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ obesity မျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာ မွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အ၀လြန္ျခင္းကို အတည္ျပဴနိုင္ရန္ ဆရာ၀န္က လက္ေတြ႔စမ္းသပ္ျခင္း၊ က်န္းမာေရး၊ စားေသာက္မွဳ ပံုစံ ႏွင့္ ေလ့က်င္းခန္းလုပ္မွဳ အတိုင္းအတာ တို့ကို ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။

ထို႔ေနာက္ ဆရာ၀န္က သင့္ရဲ ႔ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေရာဂါမ်ား ရွိနိုင္ မရွိနိုင္အား သိနိုင္ရန္ အသံုးအမ်ားဆံုးေသာ နည္းလမ္းနွစ္ခုႏွင့္ သင့္ ရဲ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို တြက္ပါမယ္။

  • သင့္ အရပ္အျမင့္ ႏွင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကိုသံုးျပီး ေအာက္ပါတြက္နည္းနွင့္ BMI တြက္ပါမယ္။ BMI = weight (kg) / (height (m) x height (m))။ ထံုးစံအရ BMI 25 ထက္မ်ားတဲ့ လူေတြကို ကိုယ္အေလးခ်ိန္မ်ားသူမ်ား၊ 30 ႏွင့္ အထက္ကို ၀ေသာ သူမ်ား ႏွင့္ 40 သို့ 40 ထက္မ်ားသူေတြကို အ၀လြန္သူမ်ားလို့သတ္မွတ္ပါတယ္။
  • ခါးအတိုင္း ( သင့္ရဲ့ ခါးပတ္ပတ္လည္ကို ေပၾကိဳးနွင့္ ဘယ္ႏွလက္မရွိလဲ တိုင္းပါတယ္။) ခါးအတိုင္းတိုင္း ျခင္းျဖင့္ သင့္ရဲ့ ခႏၶာတြင္း အဆီဘယ္ေလာက္ရွိလဲ သိနိုင္ပါတယ္။

Obesity (အ၀လြန္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

အစားေလွ်ာ့စားျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းနွင့္ ခြဲစိတ္မွဳ အကုန္ၾကိုက္တာ လုပ္နိုင္ပါတယ္။ စားေသာက္မွဳ ကၽြမ္းက်င္နွင့္ ဆရာ၀န္ေတြက သင့္ အစားအေသာက္ထဲမွအဆီနွင့္ ကယ္လိုရီနည္းေအာင္ ခ်ိန္ဆေပးနိုင္ပါတယ္။ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ျခင္းကေတာ့ အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းပါပဲ၊ တျခားေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါေတြ မျဖစ္လာဖို႔ ကိုယ္ပိုင္ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အစီအစဥ္ တစ္ခု ရွိသင့္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႔ ေဆးေတြက ကိူယ္အေလးခ်ိန္က်ေအာင္ လွံဴ႔ေဆာ္ေပးေသာ္လည္း ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ ရွိပါတယ္။ အစားအေသာက္နွင့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျပီးမွသာ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္နွင့္ေဆး ေသာက္သင့္ပါတယ္။

တက္ၾကြတဲ့ လူေနမွဳ ဘ၀ပံုစံ ျဖစ္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျပီး က်န္းမာတဲ့ စားေသာက္မွဳ ပံုစံကို ျပဳက်င့္နိုင္မွ သာကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ျပီး က်န္းမာလာနိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္နွင့္ အစားအေသာက္ကၽြမ္းက်င္ေတြနဲ့ ပူးေပါင္းျပီး သင့္အတြက္ လိုအပ္တဲ့ ကယ္လိုရီပမာဏ ကို တြက္ခ်က္စားေသာက္ျခင္းျဖင့့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်လာျပီး က်န္းမာေရးလဲ ပိုေကာင္းလာနိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အား ျဖည္းျဖည္းမွန္မွန္ ခ်ျခင္းဟာ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ျပန္တက္ျခင္းကိုလည္း ေရွာင္ၾကဥ္ရာေရာက္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ ကၽြမ္းက်င္က သင့္ကို ေအာက္ပါနည္းလမ္းေတြ သင္ေပးပါလိမ့္မယ္။

  • က်န္းမာတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ဘယ္လိုေရြးစားမလဲ
  • က်န္းမာေရးနဲ့ ညီညြတ္တဲ့ မုန့္မ်ား
  • မသံုးခင္ အာဟာရပါ၀င္မွဳတံဆိပ္ကို ဖတ္ပါ။
  • အစာျပဳလုပ္ျခင္း နည္းလမ္းသစ္မ်ား
  • အစာစားခ်ိန္

စိတ္ဖိစီးလွ်င္ လမ္းေဘးစာ မစားမိေအာင္ စိတ္ဖိစီးမွဳ ေလွ်ာ့ခ်ေပးတဲ့ ေယာဂ၊ ေလ့က်င့္ခန္းနွင့္ တရားထိုင္ျခင္းနည္းလမ္းေတြ လည္း သိထားသင့္ပါတယ္။ ဆိုးရြားတဲ့ စိတ္က်ျခင္း သို႕ စိတ္ဖိစီးျခင္းရွိေနလွ်င္ ဆရာ၀န္နဲ့ တိုင္ပင္ျပသပါ။

တခ်ိဳ႔ေဆးေတြကေတာ့ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ေစနိုင္သလို ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြလဲ ရွိပါတယ္။ အစားအေသာက္နွင့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျပီးမွသာ ဆရာ၀န္ ညႊန္ၾကားခ်က္နွင့္ေဆး ေသာက္သင့္ပါတယ္။

တကယ္လို႕ သင္ဟာ ၀ေနလွ်င္ ( စံကိုယ္အေလးခ်ိန္ ၁၀၀ ရာခုိင္ႏႈန္း ထက္မ်ားေနလွ်င္ သို႔ BMI 45 ထက္မ်ားေနလွ်င္ ) နွင့္ တျခား ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်တဲ့ နည္းလမ္းမ်ား အသံုးမ၀င္လွ်င္ ခြဲစိတ္ကုရန္ စဥ္းစားရပါေတာ့မယ္ ။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက အ၀လြန္ျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လို အေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ အ၀လြန္ျခင္း ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။
• သင့္က်န္းမာေရး အေျခအေနကို ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပပါ။
• သင္သံုးတဲ့ ေဆးေတြ အကုန္ ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပပါ။ ေဆးတစ္မ်ိဳးရဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကို ခံစားေနရလွ်င္ ဆရာ၀န္ ေခၚပါ။
• ကိုယ္အေလးခ်ိန္ခ်တဲ့ အဖြဲ႔ထဲ ပါ၀င္ပါ။
• သင့္ လက္ရွိ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ႏွင့္ BMI ႏွင့္ ခႏၶာကိုယ္အဆီတို့ကို နားလည္ သိရွိထားပါ။
• သင္ အစားအေသာက္ေလွ်ာ့ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ေနတာေတာင္မွ ကိုယ္အေလးခ်ိန္တက္ေနေသးလွ်င္ ဆရာ၀န္ ေခၚပါ။
• ခြဲစိတ္မွဳ အျပီး ၀မ္းေလွ်ာျခင္း နွင့္ ျပင္းထန္စြာ သၾကားဓာတ္က်ဆင္းလွ်င္ ဆရာ၀န္ကို ေျပာျပပါ။
• ကိုယ့္အေျခအေနကိုယ္ ေလ့လာနားလည္ျခင္းျဖင့္ ဘယ္အရာေတြကို လုပ္ေဆာင္သင့္တယ္ ၊ ထိန္းခ်ဳပ္သင့္တယ္ကို သိလာနိုင္ပါတယ္။
• ျဖစ္နိုင္တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ိဳးထားပါ။ ။ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ရန္ အမ်ားၾကီး ေမွ်ာ္မွန္းထားလွ်င္ လြယ္လြယ္ကူကူ စိတ္ပ်က္ အားေလ်ာ့ သြားတတ္ပါတယ္။
• ကုသမွဳ အစီအစဥ္ကို စဥ္ဆက္မျပတ္ လုပ္ေဆာင္ပါ။
• ကုသမွဳ တစ္ေလွ်ာက္ေျပာင္းလဲမွဳ ကို မွတ္သားထားပါ။ ။သင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းႏွင့္ သံုးခဲ့တဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို မွတ္သားထားပါ။ ဒီလို မွတ္ထားျခင္းျဖင့္ စားေသာက္ျခင္း နဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းကို ပံုမွန္လုပ္ေဆာင္ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ သင္ဘယ္အစားအစာေတြ ေရွာင္ရမယ္ ဘယ္လိုလွဳပ္ရွားမွုမ်ိဳး မလုပ္သင့္ဘူးဆိုတာလည္း သိလာပါလိမ့္မယ္။သင့္စားခ်င္စိတ္ကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို မွတ္ထားျပီး ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ တကယ္ဗိုက္ဆာမွသာ စားပါ။
အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ။

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 18, 2017

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။