Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) ကဘာလဲ။

Nosebleeds (ႏွေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္း) ဆိုသည္မွာ ႏွာေခါင္းတြင္း ေသြးေၾကာမ်ား ထိခိုက္မိျခင္းေၾကာင့္ ႏွာေခါင္းမွ ေသြးထြက္လာသည့္ ျဖစ္စဥ္ကို ေခၚျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ေသြးဟာ ႏွာေပါက္တစ္ခုတည္းကသာ စီးဆင္းပါတယ္။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဘ၀မွာ တစ္ၾကိမ္ေတာ့ ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတတ္ၾကပါတယ္။ ကိစၥေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ သင္နွာေခါင္းကို ဖိလိုက္ျခင္းျဖင့္ ေသြးထြက္တာကို ရပ္ေစပါတယ္။ သို့ေသာ္ တခ်ိဳ႕လူေတြမွာေတာ့ ေဆးကုသမွဳ ခံယူဖို့လိုပါတယ္။

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ႏွာေခါင္းေသြးထြက္တာဟာ ေတာ္ေတာ္ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ လူၾကီးေတြမွာထက္ ကေလးေတြမွာ ၂ ဆနီးပါး ရံဖန္ရံခါ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ျဖစ္စဥ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

လကၡဏာေတြ အေနနဲ့ နွေခါင္းေပါက္တစ္ဖက္ သို့ နွစ္ဖက္လံုးမွ ေသြးထြက္ျခင္း၊ ေသြးက လည္ေခ်ာင္းထဲ ေနာက္ျပန္ စီးဆင္းျပီး ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ေခ်ာင္းဆိုးေသြးပါျခင္း သို့ ေသြးအန္ျခင္းတို့ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ႏွာေခါင္းေသြးအမ်ားၾကီးသြားျပီးေနာက္ သင္ေနာက္ေဖးသြားတဲံအခါ ကတၱရာကဲ့သို့ ၀မ္းမဲမဲေတြ ေတြြ့နိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္ရျခင္းဟာ သင္ ေသြးခဲ အၾကီးၾကီးတစ္ခု မ်ိဳခ်မိထားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။
• နွာေခါင္းမွ ေသြးအမ်ားၾကီး ပန္းထြက္ေနတယ္လို့ ခံစားရျခင္း သို့ ေသြးခဏခဏအန္ျခင္း
• ေသြးတိုးရွိျခင္း သို့ hemophilia, leukemia ကဲ့သို႔ေသြးေရာဂါေတြဟာလဲ နွာေခါင္းေသြးလွ်ံေစပါတယ္။
• ေသြးခဲေဆးေသာက္ေနျခင္း (warfarin)
• အဖ်ား 38.90 ံCအထက္ရ်ိျခင္း အထူးသျဖင့္နွာေခါင္းေသြးတိတ္ေအာင္လုပ္ျပီးေနာက္ သို႔ နွာေခါင္းတြင္း ဂြမ္းစို့ျပီးေနာက္ တက္လာျခင္း
• အသက္ရွဴရခက္ျခင္း
• နွာေခါင္းဖိလိုက္ျပီးေတာင္ ေသြးမွာ မိနစ္ ၃၀ ခန့္ထိ ဆက္ထြက္ေနျခင္း
• ကားမေတာ္တဆကဲသို႔ ထိခိုက္မိျပီးေနာက္ နွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္း

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

နွာေခါင္းေနရာက ေသြးေၾကာေပါက္ျခင္း(နွာေခါင္းကို ရိုက္မိျခင္း)ေၾကာင့္ နွာေခါင္းေသြးလွ်ံနိုင္ပါတယ္။ တျခားျဖစ္ေစတာေတြကေတာ့ ဓာတုေဗဒပစၥည္းေတြ၊ ေရာဂါပိုး၊နွာေခါင္းတြင္း မူမမွန္ ေသြးေၾကာရွိေနျခင္း နွင့္ ေသြးခဲ သို့ ေသြးတိုးေရာဂါမ်ားရွိေနျခင္းတို့ ျဖစ္ပါတယ္။အျဖစ္မ်ားဆံုးကေတာ့ ေဆာင္းတြင္းမွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ ေျခာက္ေသြ႔တဲ့ ေလရွဴမိရာက ျဖစ္လာတဲ့ နွာေခါင္းေျခာက္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ဘယ္အရာေတြက nosebleeds ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

nosebleeds ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္
• ပူျပင္း၊ ေျခာက္ေသြ့ျခင္း – ေဆာင္းတြင္းမွယ မီးပူလွံဳျခင္းေၾကာင့္ နွာေခါင္းေသြးထြက္နိုင္ပါတယ္။ပတ္၀န္းက်င္ေလထု ပူျပင္းမွဳဟာ ကြဲလြယ္၊အက္လြယ္တဲ့ ေျခာက္ေသြ့တဲ့ နွာေခါင္းအလႊာကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ရာသီဥတု အေျပာင္းအခဲမွာလည္း နွာေခါင္းေသြးထြက္တတ္ပါတယ္။
• Nasal septum – နွာေခါင္းေပါက္နွစ္ခုၾကားက လွ်ိဳေျမာင္ေလးဟာ တစ္ဖက္ဖက္ကို ေစာင္းသြားမယ္ဆိုလွ်င္ နွာေခါင္းတြင္း၀င္တဲ့ ဂတ္စ္စီးေၾကာင္းက မညီမွ်ေတာ့ပါဘူး။ ထိုအခါ ေလထု ေျပာင္းအလဲျဖစ္ျပီး နွာေခါင္းအလႊာနံရံေတြကို ေျခာက္ေသြ႕ ကြဲအက္ေစျပီး ေသြးထြက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
• အေအးမိျခင္း နွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း – အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းေရာဂါမ်ားနွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္းေတြက နွာေခါင္းတြင္းမွာ ေရာင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ေသြးေၾကာတြင္ က်ဥ္းလာျပီး ထိခိုက္လြယ္လာပါတယ္။ျပင္းထန္စြာ နွာညွစ္ထုတ္ျခင္းဟာလည္း ေသြးထြက္ေစ သို့ ေသြးတိတ္ေနတာ ကို ျပန္ထြက္ေစပါတယ္။
• ဓာတုထိေတြ့မွဳ – အဓိကျဖစ္ေစတာက ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းျဖစ္ျပီး ေဆးလိပ္နံ႔ရွဴမိျခင္းလဲ ပါ၀င္ပါတယ္။ sulfuric acid, ammonia, gasoline သို့ တျခားဓာတု အဆိပအေတာက္ေတြနဲ့ ထိေတြ့မွဳရွိတဲ့ အလုပ္သမားေတြမွာလည္း ႏွာေခါင္းေသြးလွ်ံတတ္ပါတယ္။
• ေရာဂါ – ဥပမာ ေက်ာက္ကပ္မေကာင္းျခင္း၊ thrombocytopenia၊ ေသြးတိုးနွင့္ ေမြးရာပါ ေသြးခဲေရာဂါ (ဥပမာ- hemophilia)။
• ယစ္ထုတ္ၾကီး – အရက္ဟာ platelet ေလးေတြရဲ့ ပံုမွန္ေသြးခဲေစတဲ့ လုပ္ငန္းကိုထိခိုက္ေစျပီး ေသြးတိတ္မွဳကို ၾ႕ာျမင့္ေစပါတယ္။အရက္ဟာ အပၚရံေသြးေၾကာကို က်ဥ္းေစျပီး ထိခလြယ္ ေသြးထြက္လြယ္ေစပါတယ္။
• ေသြးတိ္တ္ျခင္း လုပ္ငန္းကို ထိခိုက္ေစတဲ့ ေဆးမ်ား- anticoagulant ႏွင့္ non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), ႏွင့္ aspirin, ibuprofen(Aleve, Motrin ႏွင့္ တျခားေဆးမ်ားစြာ) ပါ၀င္ပါတယ္။
• Homeopathic ေဆးေတြနွင့္အစာ ျဖည့္စြက္အားေဆးမ်ား – တခ်ိဳ႕အားေဆးေတြဟာ anticoagulants ေတြလိုမ်ိဳး ေသြးထြက္မွဳကို ၾကာျမင့္ေစတဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြပါပါတယ္။ ဥပမာ – Dashen, dong quai, feverfew, ဂ်င္း၊ ၾကက္သြန္၊ Ginko biloba, ginseng ႏွင့္ vitamin E တို့ျဖစ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

က်န္းမာတဲ့ လူၾကီးေတြဟာ အေသးအဖြဲနွာေခါင္းေသြးလွ်ံတာေလာက္က ကိုယ့္ဖာသာအိမ္မွာ ကုလို့ ရပါတယ္။
ဆရာ၀န္က သင့္ေသာက္ေနတဲ့ေဆးေတြနဲ့ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာေမးခြန္းေတြ ၊ လက္ေတြ့စမ္းသပ္မွဳေတြကို ေမးျမန္းစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ေရာဂါပိုးသို့ တျခားေသြးေရာဂါတစ္ခုေၾကာင့္ ေသြးေတြအမ်ားၾကီးထြက္ေနတယ္ဆိုလွ်င္ ေသြးစစ္မွုေတြပါလုပ္ရပါလိမ့္မယ္။

Nosebleeds (ႏွွာေခါင္းေသြးယိုျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ပထမဆံုး ကုထံုးကငေတာ့ နွာေခါင္းတြင္းသို့တိုက္ရိုက္ ဖိထားဖို႔ပါတယ္။နွာေခါင္းကို လက္မ၊လက္ေခ်ာင္းတို့နဲ့ ညွပ္ထားျပီး ေသြးတိတ္သြားတဲ့အထိ ၁၀ မိနစ္ ကေန မိနစ္ ၃၀ ေလာက္ ထားပါ။
လည္ပင္းေပၚ သို့ နွာေခါင္းေပၚေရခဲ အုပ္ျခင္းျဖင့္လဲ ေသြးထြက္မွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ေစပါတယ္။ ေသြးထြက္ေနလွ်င္ ေရွ့သို့ ကိုင္းေနျခင္းက လည္ေခ်ာင္းတြင္းေသြးျပန္ဆင္းမွဳကို မျဖစ္ေစပဲ ေသြးအန္ျခင္းမွ ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။saline nasal spray နဲ့ air humidifier ေတြက နွာေခါင္းေျခာက္ေသြ့ျခင္းကို ေလ်ာ႔နည္းေစပါတယ္။
ေသြးအမ်ားၾကီး လွ်ံေနလွ်င္ ဆရာ၀န္သြားျပသင့္ပါတယ္။
တခါတရံ နွာေခါင္းတြင္း ၈ြမ္းဆို့ရနိုင္ပါတယ္။ဆရာ၀န္က သင့္နွာေခါင္းတြင္း ေပါက္ေနတဲ့ေသြးေၾကာေလးေတြကို အပူေပးျခင္းျဖင့္ ေသြးတိတ္ေစပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက nosebleeds ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ nosebleeds ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။
• ေသြးေပါင္ခ်ိန္ကို ထိန္းပါ။
• နွာေခါင္းေသြးလွ်ံတတ္လွ်င္ aspirin ပါတဲ့ေဆးေတြကို ေရွာင္ပါ။
• အိမ္နွင့္ အလုပ္ကေလထုကို စိုစြတ္ေနပါေစ။ျဖစ္နိုင္ရင္ petroleum jelly ကို ႏွာေခါင္းေပါက္မွာ အနည္းငယ္တို႔ထားျခင္း နွင့္ ေအးျခင္း၊ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းနွင့္ ေတြ့လွ်င္ ႏွာေခါင္းစည္း စည္းထားျခင္းတို့ကို ျပဳလုပ္ပါ။saline nasal sparys ေတြကလည္း ေျခာက္ေသြ႔ရာသီေတြမွာ နွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္းကို ကုသရာမွာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။
• ဓာတုအဆိပ္ေတြ ဖုန္ေတြကို ေရွာင္ပါ သို့ filter mask သံုပါ။ သင့္မွာ ေရာဂါပိုး သို့ ဓာတ္မတည့္တာရွိလွ်င္ ဆရာ၀န္က steroid nasal spary ေပးပါလိမ့္မယ္။
အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 20, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။