Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း က ရုတ္တရက္ ျပင္းထန္စြာ ေအာ့အန္ျခင္း နဲ႔ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုးဟာ ကူးစက္ေစႏိုင္ၿပီး ခ်က္ျပဳတ္ ျပင္ဆင္တဲ့အခါ ဒါမွမဟုတ္ ညစ္ပတ္တဲ့ ၾကမ္းခင္းေတြေပၚကေန တစ္ဆင့္ မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေရ သို႔မဟုတ္ အစားအစာ အျဖစ္ကေန ကူးစက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ]

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း ဟာ အလြန္အေတြ႕ရမ်ားပါတယ္။ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေရွာင္ၾကည္ျခင္းအားျဖင့္ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်က္ို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။ ထပ္သိခ်င္တယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အေတြ႕ရမ်ားတဲ့ ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း လကၡဏာေတြကေတာ့ –

မူးေ၀ျခင္း

ေအာ့အန္ျခင္း

၀မ္းဗိုက္နာက်င္ျခင္း

အရည္၀မ္းသြားျခင္း

ကို္ယ္လက္မအီမသာ ျဖစ္ျခင္း

တေငြ႔ေငြ႔ဖ်ားျခင္း

ၾကြက္သားမ်ား နာက်င္ျခင္း

ဗိုင္းရပ္နဲ႔ ထိေတြ႕မိၿပီး ၁၂ နာရီကေန ၄၈ နာရီ အတြင္း ေရာဂါလကၡဏာေတြ စတင္ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ျပန္ေကာင္းၿပီး ေနာက္ထပ္ ၂ ပတ္ေလာက္ၾကာတဲ့ အထိ မစင္မွာ ပိုးေတြ႕ႏိုင္တဲ့ အတြက္ ေသခ်ာစြန္႔ပစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ က်န္းမာေရး သိပ္မေကာင္းေသးဘူးဆိုရင္ ေရာဂါပိုးဟာ လေပါင္းမ်ားစြာအထိ က်န္ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရတဲ့ တခ်ဳိ႕လူေတြမွာေတာ့ လူေကာင္းအတိုင္းပဲ ျဖစ္ၿပီး ဘယ္လို လကၡဏာမွ မျပပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကေတာ့ တျခားတစ္ေယာက္ကို ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြထဲမွာ က်န္ခဲ့တာ ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပူပန္စရာ တစ္ခုခုရွိမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ရက္အေတာ္ၾကာေအာင္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ျဖစ္တာ မေပ်ာက္ဘူးဆိုရင္ ဆရာ၀န္ျပပါ။ အန္တာ၊ ေသြး၀မ္းသြားတာ၊ ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္တာေတြ ျဖစ္ခဲ့ရင္လည္း ဆရာ၀န္ျပပါ။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈပုံစံဟာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူၾကပါဘူး။ သင့္အတြက္ ဘာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ ဆိုတာကို ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္္တာက အသင့္ေလ်ာ္ဆုံး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ဘာေတြက ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ျခင္းကို ျဖစ္ေစသလဲ။

မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္နဲ႔ အစားအစာေတြကို စားေသာက္မိတဲ့ အခါ ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံရတတ္ပါတယ္။ အစိမ္း သို႔မဟုတ္ က်က္ေအာင္ခ်က္မထားတဲ့ ကမာေကာင္ေတြနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အသီးအႏွံ အစိမ္းေတြကလည္း ျဖစ္ေစပါတယ္။ ဗုိင္းရပ္စ္ပိုးရွိေနတဲ့ ပစၥည္း သို႔မဟုတ္ နံရံကို ထိလိုက္ၿပီး ႏွာေခါင္း၊ ပါးစပ္၊ မ်က္စိ ေတြကို ထိလိုက္မယ္ ဆိုရင္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရတတ္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ဖိုိ႔ အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။

  • နည္းစနစ္တက် သပ္ရပ္သန္႔ရွင္းမႈရွိေနေအာင္ လုပ္မထားတဲ့ အစာကို စားမိျခင္း
  • မူႀကိဳ၊ ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္း တြင္ တက္ေရာက္ျခင္း
  • နီးကပ္ က်ပ္သိပ္စြာ ေနထိုင္ရျခင္း (ဥပမာ – ကေလးထိန္းသည့္ေနရာမ်ား)
  • လူအမ်ားအျပား နီးကပ္စြာ ေနထိုင္ေလ့ရွိေသာ ဟိုတယ္မ်ား၊ ရီေဆာ့မ်ား၊ ပင္လယ္ကူးသေဘၤာမ်ား သို႔မဟုတ္ အျခား ေနရာမ်ား
  • ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံထားရေသာ လူတစ္ေယာက္ေယာက္ ႏွင့္ ထိမိျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေဆးစစ္တာက ေရာဂါလကၡဏာေတြ အေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၀မ္းနမူနာကို ၾကည့္ၿပီး ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကို စစ္ေဆးႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ သင့္မွာ မမွ်တတဲ့ ေရာဂါခုခံမႈ စနစ္ ဒါမွမဟုတ္ တျခားေရာဂါ အေျခအေနေတြရွိမယ္ဆိုရင္ ႏိုရုိဗိုင္းရပ္စ္ ရွိမရွိကို စစ္ဖို႔ ၀မ္းနမူနာ ယူခိုင္းပါလိမ့္မယ္။

Norovirus infection (ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ႏိုရိုဗုိင္းရပ္စ္ဟာ တျခားဗုိင္းရပ္စ္ပိုးေတြလိုပဲ ပဋိဇီ၀ ေဆးေတြကို မျဖံဳပါဘူး။ ဘက္တီးရီးယားသတ္တဲ့ ဘယ္ေသာက္ေဆးကမွ ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကို မတိုက္ခိုက္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ က်န္းမာေရး ေကာင္းတဲ့ လူေတြမွာ ဆိုရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ကင္းစင္သြားဖို႔ ရက္အနည္းငယ္ေလာက္သာ ၾကာပါတယ္။ လူအမ်ားစုကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ေၾကာင့္ ေ၀ဒနာ တာရွည္ခံစားရတာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။

ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္တာကို ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အရည္အမ်ားႀကီး အထူးသျဖင့္ ေရ နဲ႔ အခ်ဳိရည္ေတြကို ေသာက္ပါ။ ကေလးေတြကို ကုန္ခမ္းသြားတဲ့ အရည္နဲ႔ အီလက္ထရိုလိုက္ေတြ ျပန္ျဖည့္ေပးဖို႔ ေရဓာတ္ျဖည့္အခ်ဳိရည္ေတြ တိုက္ပါ။ သၾကားပါတဲ့ အခ်ဳိရည္ေတြကို ေရွာင္ပါ။ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာျခင္း ပိုဆိုးလာႏိုင္ပါတယ္။ အရက္နဲ႔ ကဖင္းပါတဲ့ အခ်ဳိရည္ေတြကလည္း ေရဓာတ္ကုန္ခမ္းေစပါတယ္။

ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းရဲ႕ လကၡဏာေတြကေတာ့ ရပ္ေနတဲ့ အခါမွာ မူးေ၀ျခင္း၊ အာေခါင္ေျခာက္ျခင္း၊ ဆီးနည္းနည္းသာသြားျခင္း တို႔ပါ၀င္ပါတယ္။ ေရဓာတ္ကုန္ခမ္းေနတဲ့ ကေလးေတြကေတာ့ အိပ္ခ်င္ေနၿပီး ငိုတဲ့ အခါမွာလည္း မ်က္ရည္ မထြက္သေလာက္ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မယ္။

ေဂးေဒါ့စ္ က “တခ်ုဳိ႕ လူေတြကေတာ့ ႏံႈးေခြၿပီး ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနသလို ခံစားေနရပါလိ္မ့္မယ္။ အဲ့ဒါ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚတဲ့ အီလက္ထရိုလိုက္ ပမာဏ မမွ်တာေတာ့တဲ့ အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္ဆိုရင္ ေဆး၀ါးကုသမႈ ခံယူရပါမယ္။ ”

တကယ္လို႔ ျပင္းထန္တဲ့ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္မႈကို ခံစားေနရတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ျပပါ။ တစ္ခါတစ္ေလ intravenous (IV) fluid တိုက္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ေနထိုင္မႈ ပုံစံ ႏွင့္ အိမ္တြင္းကုထုံး

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ဖို႔ ေနထိုင္မႈ ပုံစံ ႏွင့္ အိမ္တြင္းကုထုံးက ေတြျဖစ္မလဲ။

ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေနထိုင္မႈ ပုံစံနဲ႔ အိိမ္တြင္းကုထုံးေတြက ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္တာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ အေထာက္အကူ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

  • တကယ္လို႔ မိသားစု၀င္ေတြထဲမွာ ငယ္ရြယ္တဲ့ ကေလးေတြ ရွိမယ္ဆိုရင္ ေရဓာတ္အားျဖည့္ေဖ်ာ္ရည္ေတြ ၀ယ္ေသာက္သင့္ပါတယ္။ လူႀကီးေတြက အားကစားလုပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ေသာက္တဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ေတြကို ေသာက္ႏိုင္ပါတယ္။ သၾကားပမာဏ အမ်ားအျပားပါတဲ့ အရည္ေတြ ဥပမာ – အသင့္ေသာက္အခ်ဳိရည္ေတြ နဲ႔ အသီးေဖ်ာ္ရည္ေတြက ၀မ္းေလွ်ာ၀မ္းပ်က္ျခင္းကို ပိုဆိုးေစပါတယ္။
  • ႏူးညံ့ၿပီး အမွ်င္ဓာတ္ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာေတြ၊ နည္းနည္းခ်င္းစီ အစာစားျခင္းက ေအာ့အန္ျခင္းကို သက္သာေစပါတယ္။ ဘယ္လိုအစားအစာေတြလဲဆိုရင္ –

စြပ္ျပဳတ္

ကစီဓာတ္ပါ၀င္တဲ့ အာလူး၊ ေခါက္ဆြဲ၊ ထမင္း၊ ခရက္ကာ စသည္..

ငွက္ေပ်ာသီး

ဒိန္ခ်ဥ္

အသီးအရြက္ျပဳတ္

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါဟာ အရမ္းကူးစက္လြယ္ပါတယ္။ လူတိုင္းဟာ တစ္ႀကိမ္မက ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကူးစက္ျခင္းကို ကာကြယ္ဖို႔ –

အိမ္သာတက္ၿပီးတိုင္း၊ ဒိုင္ယာပါလဲၿပီးတို္င္း လက္ကိုေသခ်ာေဆးပါ။

မသန္႔ရွင္းတဲ့ ေရ နဲ႔ အစားအစာေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ပါ။ ေနမေကာင္းတဲ့သူခ်က္ျပဳတ္ထားတဲ့ အစားအစာေတြကိုလည္း ေရွာင္သင့္ပါတယ္။

ပင္လယ္စာေတြကို က်က္ေအာင္ခ်က္ပါ။

ႏိုရိုဗိုင္းရပ္စ္ေတြ ေလထဲ မက်န္ရစ္ေအာင္ အန္ဖတ္ေတြနဲ႔ ၀မ္းေတြကို ေသခ်ာစြန္႔ပစ္ပါ။ တစ္ခါသုံး အိတ္ေတြကိုသုံးၿပီး ေသခ်ာထုတ္ပိုးၿပီး ပစ္ပါ။

ဗိုင္းရပ္စ္ရွိေနႏိုင္တဲ့ ၾကမ္းခင္းေနရာေတြကို ကလိုရင္းပါတဲ့ အစြန္းခြ်တ္ေဆးေတြနဲ႔ တုိက္ခြ်တ္ေဆးေၾကာပါ။ လက္အိပ္စြပ္ပါ။

အိမ္မွာနားပါ။ ေရာဂါလကၡဏာေတြ မရွိေတာ့ရင္ေတာင္မွာ သင့္ဆီကေန တစ္ျခားတစ္ေယာက္ဆီ ေရာဂါပိုးကူးႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးေတြ အေနနဲ႔လည္း အိမ္မွာပဲ ေနသင့္ပါတယ္။

ေရာဂါလကၡဏာေတြ ေသခ်ာမေပ်ာက္ေသးသေရြ႕ ခရီးမထြက္ပါနဲ႔။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ေမးစရာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ဘယ္နည္းလမ္းက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မလဲဆိုတာကို အၾကံဥာဏ္ရယူပါ။

 

Read also:

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။