Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Neurofibromatosis type 1 (NF1) တစ္နည္းအားျဖင့္ Recklinghausen ေရာဂါဟာ (NF 1, NF 2) အာရံုေၾကာမွ်င္ အက်ိတ္အလံုး (tumor)ႏွစ္မ်ိဳးရွိတဲ့အနက္ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ NF 1 ဟာအေရျပားနွင့္ အရိုးမူမမွနပံုပ်က္ျခင္းေတြနဲ ့အတူ အာရံုေၾကာတစ္ရွဴးမွအက်ိတ္ ျဖစ္ေစတဲ့ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္ ။ယင္း tumor မ်ားဟာအရြယ္အစားေသးနိုင္၊ၾကီးနိုင္သလိုဦးေႏွာက္၊ အာရံုေၾကာမၾကီး၊ အာရံုေၾကာၾကီးငယ္ စသၿဖင့္ ခႏၵာကို္ယ္ေနရာအနွံ႕တြင္ျဖစ္ပြားနိုင္ပါတယ္။

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

Neurofibromatosis type 1 (NF1) ဟာလူ ၃၀၀၀ မွာတစ္ေယာက္သာျဖစ္နိုင္ေျခရွိတဲ့ မ်ိဳး၇ိုးဗီဇေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ NF 1 ဟာေမြးတဲ့အခ်ိန္မွာစျဖစ္ျပီးအသက္ ၁၀နွစ္မတိုင္ခင္ ေရာဂါလကၡဏာျပပါတယ္။ ဒီေရာဂါဟာလူတိုင္းလိုလုိ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္ပြားနိုင္ေျခေတြကိုေလွ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္သင့္ရဲ့ေရာဂါျဖစ္ပြားနိုင္မွဳကိုကန့္သက္နိုင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

တခ်ိဳ႔ NF 1 လူနာေတြမွာအေရျပားမူမမွန္ျခင္း လကၡဏာေတြျဖစ္တဲ့ ေကာ္ဖီေရာင္ နို့နွစ္ေရာင္အစက္ေတြ ကိုရင္ဘတ္၊ေက်ာနွင့္ ၀မ္းဗိုက္ေတြမွာ ေတြ႔ရတတ္ပါတယ္။အရည္စက္ (Blobs) ေတြဟာေမြးတဲ့အခ်ိန္မွာ ေပၚလာျပီးတျဖည္းျဖည္း အရြယ္အစားေျပာင္းလာတတ္ပါတယ္။

Tumor ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ အေရျပားအတြင္းနွင့္ ေအာက္တို႔မွာ ၾကီးထြားလာၾကပါတယ္။ပ်ိဳေဖာ္၀င္ခါနီးမွာ စေပၚလာတတ္ပါတယ္။ ၂.၅ cm ကေနအဲ့ထက္ၾကီးတဲ့ ပမာဏေတြ ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ အက်ိတ္အလံုး အၾကီးေတြကေတာ့ ပံုပ်က္သြားနိုင္ သို႔မဟုတ္ ကင္ဆာျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

တျခားလကၡဏာကေတာ့ ခႏၶာကိုယ္ေပၚကေနေရာင္ထိေတြ ့မႈနည္းတဲ့ ေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ခ်ိဳင္းၾကားသို့ မဟုတ္ေပါင္ျခံေတြမွာတင္းတိတ္၊မွဲ့ ေပါက္ျခင္း၊ စာမလိုက္နိုင္ျခင္း၊ ဥာဏ္ရည္နိမ့္ျခင္း၊ ခါးရုိးေစာင္းေသာေရာဂါ(Scoliosis)၊ အရုိးကၽြတ္ဆတ္ျခင္းနဲ ့ ေသြးတိုးျခင္းတို့ျဖစ္ပါတယ္။

ခႏၶာကိုယ္ေပၚေပါက္တဲ့ tumorအလိုက္ လကၡဏာေတြလဲအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ ေခါင္းမွာျဖစ္ရင္ တက္ျခင္း၊ မ်က္စိကြယ္ျခင္းနွင့္ ေျခမသန္မစြမ္းျခင္းတို့ ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီးစိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲကတစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာမတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကိုသင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာကအေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ကို ဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

Neurofibromatosis type 1ဆိုတာမ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။

သို့ေသာ္၅၀%ေလာက္မွာမ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္းမရွိပဲသူ႔ဘာသာသေႏၶေျပာင္းလဲျပီး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

NF 1 ဟာခရိုမုိဆုန္းနံပါတ္ ၁၇ (Chromosome 17) မွာသေႏၶေျပာင္းလဲျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ၄င္း ခရိုမိုဆုန္းဟာ neurofibromin လို့ေခၚတဲ့ အသားဓာတ္ကိုထုတ္ေပးျပီး neuron ေတြဖြံ႔ျဖိဳးၾကီးထြားျခင္းကိုကူညီေပးပါတယ္။ ခရိုမုန္းဆုန္း ၁၇ မွာသေႏၶေျပာင္းလဲျခင္းျဖစ္တဲ့အခါ neurofibromin ျပတ္လတ္မွဳျဖစ္ျပီးဆဲလ္ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳကို အထိန္းအကြပ္မဲ့ေစပါတယ္။

Risk factors

 Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

အၾကီးမားဆံုးေသာ ျဖစ္ပြားနိုင္ေျခကေတာ့ မ်ိဳးရိုးလိုက္တာ ျဖစ္ျပီးမက်န္းမာတဲ့ မိသားစုေတြမွာေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါသည္တစ္၀က္ေလာက္က မိဘဆီကေရာဂါအေမြဆက္ခံသူေတြျဖစ္ၾကပါတယ္။ က်န္တဲ့ ျဖစ္နိုင္ေခ်ကေတာ့ သေႏၶသားဘ၀မွာ မွာသူ႔ဘာသာသေႏၶေျပာင္းလဲရာကေန ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သက္ဆိုင္ရာဆရာ၀န္က မိသားစုက်န္းမာေရးအေျခအေနေမးျမန္းျခင္း၊ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္မွဳေတြ နွင့္ မ်က္လံုးစမ္းသပ္မွဳေတြလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ EEG လို႕ေခၚတဲ့ လွ်ပ္စစ္ျဖင့္ ဦးေႏွာက္လွိုင္းတိုင္းတာမွတ္သားျခင္းျဖင့္ အတက္ေရာဂါရွိမရွိလည္းစမ္းသပ္ပါလိမ့္မယ္။ကေလးေတြရဲ႕ ဥာဏ္ရည္ဖြံ႕ျဖိဳးမွဳတို႕ကိုလည္းစစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ ကင္ဆာျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတယ္ဆိုလွ်င္ အသားစနမူနာ biopsy စစ္ျခင္းမ်ားလည္း ျပဳလုပ္နိုင္ပါတယ္။ biopsy ဆိုတာက tumor ရဲ႕ အသားစနမူနာကိုယူျပီးမိုက္ခရိုစကုပ္ေအာက္မွာစစ္ေဆးတဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Neurofibromatosis Type 1 (အာရုံေၾကာတစ္ရွဴးမာ်းတြင္ အလံုးအက်ိတ္ျဖစ္ေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေရာဂါကိုအရွင္းေပ်ာက္ေစတဲ့ ကုသမွဳဆိုတာမရွိေပမယ့္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါကုသမွဳေတြကေတာ့ NF1 ရဲ႕ေရာဂါလကၡဏာေတြကိုေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္နိုင္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြ ေစာင့္ၾကည့္ျပီးကုသေပးမည့္ ေရာဂါေနာက္ဆက္တြဲေတြကေတာ့

    • သင္ယူနိုင္စြမ္းခ်ိဳ႕တဲ့ေနတဲ့ ကေလးေတြမွာအထူးသင္ၾကားေရးအစီအစဥ္ေတြ လိုအပ္ပါတယ္။ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳကုထံုးေတြနွင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္တာကုထံုးေတြကိုလည္းသံုးနိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္လက္လွဳပ္ရွားမွဳကုထံုးေတြက scoliosis ႏွင့္ အရိုးက်ိဳးေသာလူနာေတြကိုုကုသရာမွာအေထာက္အကူျပဳျပီးလုပ္ငန္းေဆာင္တာကုထံုးကေတာ့ လူနာေတြကိုေန႔စဥ္လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကိုလုပ္နိုင္ေအာင္ သင္ၾကားေပးနိုင္ပါတယ္။
    • ခြဲစိပ္ကုသျခင္းဟာပံုမွန္မဟုတ္တဲ့အရိုးေတြကိုကုသရာမွာအေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မယ္။ Scoliosis ဟာခြဲစိပ္မွဳလိုအပ္တဲ့ ေရာဂါလကၡဏာျဖစ္ျပီးအေထာက္အကူျပဳေပးမယ့္ လက္ပတ္ေတြလည္းလိုပါတယ္။ ဒီ tumor ေတြဟာနာက်င္မွဳကိုျဖစ္ေစျပီးမူမမွန္မွဳေတြဟာခြဲစိပ္ကုသနိုင္ေသာ္လည္း ျပန္ျဖစ္နိူင္ပါတယ္။ ကင္ဆာျဖစ္ေစတဲ့ tumor ေတြကေတာ့ ေရာဂါအေျခအေနေပၚမူတည္ျပီးခြဲစိပ္မွဳ၊ chemotherapy or radiotherapy ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျဖင့္ ကုသျခင္းမ်ားလိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက NF 1 ကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားကသင့္အေနျဖင့္ NF 1ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ ေနတဲ့ေနရာေတြမွာအကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • သင့္က်န္းမာေရးနဲ႔ ေရာဂါလကၡဏာေတြရဲ့ တိုးတက္လာမွဳရွိမရွိ ျပန္လည္စမ္းသပ္မဲ့ ရက္ခ်ိန္းေတြကိုမွန္မွန္သြားပါ။
  • ဆရာ၀န္ရဲ႕ ညႊန္ၾကားမွဳကိုေသခ်ာလိုက္နာပါ၊ စိတ္ကူးေပါက္သလိုေဆးေသာက္ျခင္း၊ ေဆးေရွာင္ျခင္းမ်ားမလုပ္ပါနဲ႔။
  • သင့္ခ်ိဳင္းနွင့္ ေပါင္ျခံေတြမွာ ေကာ္ဖီေရာင္အစင္းေတြ သို႕ မွဲ့တင္းတိတ္ေတြ သို႔ ဦးေနွာက္နဲ႔ အာရံုေၾကာနွင့္ဆိုင္တဲ့ ျပႆနာေတြျဖစ္တဲ့ အၾကားအာရံုခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ၾကြက္သားေပ်ာ့တြဲျခင္း၊ သို႔ မဟုတ္ လမ္းေကာင္းစြာမေလွ်ာက္နိုင္ျခင္းနွင့္ ဟန္ခ်က္မထိန္းနိုင္ျခင္းမ်ား ျဖစ္လာလွ်င္ သင့္ဆရာ၀န္နွင့္ ခ်က္ခ်င္းဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း အောက်တိုဘာ 2, 2017

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။