Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ကဘာလဲ။

NPC လို႔ေခၚတဲ့ကင္ဆာဟာ nasopharynx လို႔ေခၚတဲ့ နွာေခါင္းေနာက္ေလျပြန္အေပၚပိုင္းမွာျဖစ္္တဲ့ကင္ဆာတစ္မ်ိဳးျဖစ္တယ္။ ဦးေခါင္းနဲ႔လည္ေခ်ာင္းပိုင္းက ကင္ဆာေတြထဲမွာ အျဖစ္နည္းတဲ့ကင္ဆာတစ္မ်ိဳးလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွနုိင္ငံေတြမွာပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။

လည္ျပြန္အေပၚပိုင္းကင္ဆာေတြဟာ အဆင့္ငယ္စဥ္မွာ ေရာဂါရွာေတြ႔ဖို႔ခက္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေလျပြန္အေပၚပိုင္းကစစ္ေဆးရန္ခက္သလို၊ လကၡဏာေတြကလည္း တျခားေရာဂါလကၡဏာေတြနဲ႔ခပ္ဆင္ဆင္တူေနေသာေၾကာင့္ျဖစ္ပါတယ္။ ကင္ဆာေတြဟာ ျဖစ္ေပၚတဲ့ေနရာကေန တျခားေနရာေတြဆီကုိ ေသြး၊ ျပန္ရည္ေၾကာစနစ္၊ တစ္သ်ဴးေတြကေနတဆင့္ပ်ံ႕သြားနုိင္ျပီး အပ်ံ႕အမ်ားဆံုးေနရာကေတာ့ အရုိး၊ အဆုတ္နဲ႔ အသည္းတုိ႔ျဖစ္တယ္။

ေလျပြန္အေပၚပုိင္းကင္ဆာမွာ အဆင့္ ၄ ဆင့္ရွိတယ္။ အဆင့္နိမ့္ေလေလ၊ ကင္ဆာပ်ံ႕ျခင္းနည္းေလေလျဖစ္တယ္။

အဆင့္ ၁ – အေစာဆံုးအဆင့္ျဖစ္တယ္။

အဆင့္ ၂ – အလယ္အလတ္အဆင့္ျဖစ္ျပီး

အဆင့္ ၃ နဲ႔ ၄ မွာ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္ပါတယ္။

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အလြန္အျဖစ္မ်ားျပီးအမ်ိဳးသားေတြမွာပိုျဖစ္တတ္တယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္နုိင္ျပီး ေရာဂါကိုအားေပးတဲ့အခ်က္ေတြကို ေရွာင္ျခင္းျဖင့္ ထိန္းသိမ္းနုိင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္အခ်က္အလက္ဆရာ၀န္ကိုေမးနုိင္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႔ရမ်ားတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့

  • နွာေခါင္း သို႔ လည္ေခ်ာင္းတြင္အဖုအက်ိတ္ေပၚျခင္း
  • တံေထြးတြင္ေသြးပါတတ္ျခင္း
  • လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း
  • အသက္ရွဴရ၊ စကားေျပာရခက္ျခင္း
  • နွာေခါင္းေသြးလွ်ံျခင္း
  • နွာပိတ္ျခင္း
  • အၾကားအာရံုခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း
  • နားေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း

ေစာေသးတဲ့အဆင့္ေတြမွာ လကၡဏာေတြမျပတတ္ပါဘူး။

ေဖာ္ျပထားတဲ့လကၡဏာေတြအျပင္ တျခားလညး္ရွိေနေသးနုိင္တာေၾကာင့္ သိလုိသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တုိ္င္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

တကယ္လို႔အထက္ပါေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြၾကံဳရတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ သိလိုသည္မ်ားရွိတယ္ဆုိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္နုိင္တယ္။ လူတိုင္းခႏၶာကိုယ္ကတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္မတူတာေၾကာင့္ သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးျဖစ္ဖုိ႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္တာ သင့္ေလ်ာ္ပါလိ္မ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ကင္ဆာဆုိတာ မ်ိဳးရိုးဗီဇ တစ္ခု သို႔ တစ္ခုထက္ပိုျပီး ယိုယြင္းတဲ့အခါ သာမန္ဆဲလ္ေတြက ထိန္းမရေအာင္ ပြားျပီး၊ ေဘးပတ္လည္ကိုပ်ံ႕တဲ့အျပင္ တျခားအစိတ္အပိုင္းေတြဆီ ပ်ံ႕နွ့ံသြားျခင္းျဖစ္တယ္။ ေလျပြန္အဖ်ားပုိင္းကင္ဆာမွာဆုိရင္ ထိုေလျပြန္အဖ်ားပို္င္းကို ကာထားတဲ့ ဆဲလ္ေတြမွာယိုယြင္းျခင္းျဖစ္တယ္။

ဘာေၾကာင့္ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာျဖစ္ရသလဲ ေသခ်ာေတာ့မသိရေသးပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကင္ဆာဟာ EBV ဗိုင္းရပ္စ္နဲ႔ဆက္ႏြယ္ေနတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ထိုပိုးရွိတုိင္းလည္း ကင္ဆာမရပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ ကင္ဆာျဖစ္နုိင္ေခ်ရွိတဲ့အခ်က္ရွိသူေတြက ကင္ဆာမျဖစ္ဘဲ၊ မရွိသူေတြမွာဘာေၾကာင့္ကင္ဆာေတြျဖစ္ေနလဲဆုိတာေတာ့ မေသခ်ာေသးပါူဘး။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

  • ေယာက္်ားေတြမွာပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။
  • လူမ်ိဳး – တရုတ္၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွသား၊ ေတာင္အာဖရိကသားေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားတယ္။
  • အသက္ – အသက္ ၃၀ နဲ႔ ၅၀ ၾကားမွာျဖစ္ေလ့ရွိပါတယ္။
  • ဆားသိပ္ထားေသာအစားအစာမ်ား – ငယ္ရြယ္စဥ္မွာဆားသိပ္ထားေသာအသား၊ ငါးမ်ားစားျခင္းဟာ ကင္ဆာျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေစပါတယ္။
  • EB ဗုိင္းရပ္စပ္ပိုးရွိျခင္းဟာလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာရွားပါးတဲ့ကင္ဆာေတြျဖစ္နုိင္ေခ်တက္ေစပါတယ္။
  • မိသားစုု၀င္မွာထိုေရာဂါရွိပါကလည္း ျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေစတယ။္
  • အရက္အလြန္အကၽြံေသာက္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းဟာလည္း ေရာဂါျဖစ္နုိင္ေခ်မ်ားေစတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

  • ေရာဂါလကၡဏာေမးျမန္းျခင္းႏွင့္ စမ္းသပ္ျခင္း – ေယဘုယ်လကၡဏာမ်ားစစ္ေဆးျခင္း နွင့္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားစစ္ေဆးျခင္း – ဥပမာ – လည္ပင္းတ၀ိုက္အက်ိတ္မ်ားေတြ႔ျခင္းကဲ့သုိ႔ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာအခ်က္မ်ား။ လူနာက်န္းမာေရးအေျခအေနနွင့္ အရင္ျဖစ္ဖူးေသာေရာဂါမ်ားအေၾကာင္း
  • အသားစစစ္ျခင္း – ဆဲလ္၊ တစ္သ်ဴးမ်ားကုိ မိုက္ခရိုစကုပ္ေအာက္စစ္ေဆးကာ ကင္ဆာဆဲလ္ရွာျခင္း။
  • CT , MRI, PET , ဓာတ္မွန္ရုိက္ျခင္းမ်ား။

EBဗိုင္းရပ္စ္စစ္ေဆးျခင္း၊ အၾကားအာရံုစစ္ေဆးျခင္းကဲ့သုိ႔ တျခားစစ္ေဆးျခင္းေတြလည္းလုပ္ရနုိင္ပါတယ္။

Nasopharyngeal Carcinoma (ေလျပြန္အဖ်ားပိုင္းကင္ဆာ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈကေအာက္ပါအခ်က္ေတြေပၚမူတည္ပါတယ္။

  • ကင္ဆာအဆင့္ (ေလျပြန္အဖ်ားပုိင္းတစ္စိတ္တစ္ပိုင္း သုိ႔ တစ္ခုလံုး သုိ႔ တျခားေနရာသို႔ပ်ံ႕ေနျခင္းရွိမရွိ)
  • အမ်ိဳးအစား
  • အက်ိတ္အရြယ္အစား
  • လူနာအသက္၊ ေယဘုယ်က်န္းမာေရးလကၡဏာမ်ား

ကုသနည္း သံုးနည္းရွိတယ္-

  • ဓာတ္ကင္ျခင္း – ဓာတ္ေရာင္ျခည္သံုးကာ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားသတ္ျခင္း။
  • ကင္ဆာေဆးသြင္းျခင္း – ကယ္မီကယ္မ်ားနွင့္ ကင္ဆာဆဲလ္မ်ားကုိသတ္ျခင္းျဖစ္တယ္။ ေဆးလံုးျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ေသြးေၾကာမွထိုးျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း ေပးနုိင္တယ္။ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ကုသေနစဥ္ သုိ႔ ကုသျပီးခ်ိန္ သုိ႔ မကုသခင္မွာေပးနုိင္ပါတယ္။

ခြဲစိတ္ျခင္း – ခြဲစိတ္ျခင္းဟာပံုမွန္ေတာ့လုပ္ေလ့မရွိပါဘူး။ လည္ပင္းမွာရွိတဲ့အက်ိတ္ေတြဖယ္ရန္ေတာ့ သံုးနုိင္ပါတယ္။

ေနထုိင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္အိမ္တြင္းကုသနညး္မ်ား

  • အသီးအနွံ၊ အသီးအရြက္မ်ားမ်ားစားပါ။
  • ဆားသိပ္စာမ်ားေရွာင္ပါ။
  • ေဆးလိပ္မေသာက္ပါနဲ႔။
  • အရက္အလြန္အကၽြံမေသာက္ပါနဲ႔။

ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း၊ အာေျခာက္ျခင္းဟာ ဓာတ္ကင္ျခင္းရဲ႕ ေတြ႕ရမ်ားတဲ့ရလဒ္တစ္ခုျဖစ္တယ္။ ခံတြင္းမွာမၾကာခဏ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္း၊ စားရ မ်ိဳရခက္ျခင္း၊ စကားေျပာရခက္ျခင္း နဲ႔ သြားေတြမွာျပႆနာျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

ေအာက္ပါနည္းေတြနဲ႔ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းကိုသက္သာေစနုိင္ပါတယ္-

  • နူးညံံ့ေသာသြားပြတ္တံနွင့္ တစ္ရက္လွ်င္အၾကိ္မ္မ်ားစြာ သြားတုိက္ေပးပါ။ ညင္သာစြာသြားတုိက္ျခင္းကိုမခံနုိင္ေလာက္သည္ထိ ခံတြင္းကအထိမခံျဖစ္လာရင္ ဆရာ၀န္ကုိေျပာပါ။
  • အစာစားျပီးတုိင္းေရေႏြးေႏြးနဲ႔အျမဲပလုတ္က်င္းပါ။ ေရေႏြး၊ ဆား၊ မုန္႔ဖုတ္ေဆာ္ဒါ တို႔နဲ႔ ေဖ်ာ္ျပီး ထိုအရည္နဲ႔က်င္းပါ။
  • ေရေသာက္ျခင္း၊ သၾကားမပါေသာသၾကားလံုးမ်ားျဖင့္ အျမဲခံတြင္းစိုစြတ္ေနေအာင္ထားပါ။ ေရမၾကာခဏေသာက္ေပးပါ။ သၾကားဓာတ္မပါေသာသၾကားလံုးမ်ားစားျခင္းျဖင့္ တံေထြးထြက္ျခင္းမ်ားပါေစ။
  • စိုစြတ္ေသာအစာမ်ားသာစားပါ။ ခံတြင္းေျခာက္ေစေသာအစာမ်ားေရွာင္ျပီး ေျခာက္ေသြ႔ေသာအစာမ်ားကုိ ေဆာ့၊ ဟင္းရည္၊ နုိ႔တို႔ျဖင့္စိုစြတ္ေစျပီးမွစားပါ။
  • အက္စစ္ဓာတ္မ်ားေသာ၊ စပ္ေသာအစားမ်ား ေသာက္စရာမ်ားေရွာင္ပါ။ ကဖိန္းဓာတ္၊ အယ္လ္ကိုေဟာဓာတ္ေရွာင္ပါ။

ခံတြင္းေျခာက္ပါက ဆရာ၀န္ကုိေျပာျပပါ။ ခံတြင္းေျခာက္ျခင္းရဲ႔ လကၡဏာေတြသက္သာေစဖုိ႔ကုသမႈေပးပါလိမ့္မယ္။

သိလုိသည္မ်ားရွိပါက သင့္အတြက္အေကာင္းဆံုးအေျဖရေအာင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္ပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။