Nasal congestion ( ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း)

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Nasal congestion ( ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း) ကဘာလဲ။

ႏွာေခါင္းတြင္းမွာရွိတဲ့ တစ္႐ႉးေတြနဲ႕ ေသြးေၾကာေတြအတြင္းမွာ ပံုမွန္ထက္ပိုမ်ားတဲ့ အရည္ေတြျဖစ္ေပၚလာတာေၾကာင့္ ေဖာင္းကားလာျပီး တခုခု ပိတ္ဆို႕ေနတဲ့ ခံစားခ်က္မ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာတာကို ႏွာေခါင္းပိတ္တယ္ (ႏွာပိတ္တယ္)လို႕ ေခၚပါတယ္။ႏွာေခါင္းပိတ္တာဟာ ႏွာရည္ယိုျခင္းနဲ႕ တြဲျပီးျဖစ္ေပၚတတ္သလို၊ႏွာရည္မယိုဘဲနဲ႕လည္း ႏွာေခါင္းပိတ္ႏိုင္ပါတယ္။အသက္နည္းနည္းၾကီးတဲ့ ကေလးေတြနဲ႕ အရြယ္ေရာက္ျပီးလူၾကီးေတြမွာ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းဟာ စိတ္ကသိကေအာင့္ျဖစ္ေစတယ္ ဆိုတာထက္ မပိုေပမယ့္ ငယ္ရြယ္တဲ့ကေလးေတြမွာ ႏွာေခါင္းပိတ္ရင္ေတာ့ အိပ္မေပ်ာ္တာ ဒါမွမဟုတ္ အစာေကြၽးရ/ႏို႕တိုက္ရခက္တာမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ပါတယ္။

Nasal congestion ( ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းဟာ အလြန္အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြထက္ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

  • ႏွာေခါင္းပိတ္တာ ဆယ္ရက္ထက္ ပိုၾကာေနျခင္း။
  • အဖ်ားၾကီးလာျခင္း။
  • အဝါေရာင္ ဒါမွမဟုတ္ အစိမ္းေရာင္ ႏွပ္ရည္မ်ား ထြက္လာျခင္းနဲ႕အတူ ႏွာေခါင္းရင္းတဝိုက္ နာက်င္လာျခင္း၊အဖ်ားတက္လာျခင္းတို႕ ျဖစ္ေပၚလာမယ္ဆိုရင္ ဒါဟာ ဘက္တီးရီးယား ကူးစက္ပိုးဝင္တဲ့ လကၡဏာျဖစ္ပါတယ္။ဦးေခါင္းထိခိုက္ဒါဏ္ရာရျပီးတဲ့ေနာက္မွာ ႏွာေခါင္းထဲက ေသြးေရာင္ပါတဲ့ ႏွာရည္ေတြ ထြက္လာႏိုင္သလို ၾကည္လင္ေနတဲ့ ႏွပ္ရည္ေတြလည္း ေတာက္ေလွ်ာက္ထြက္ေနႏိုင္ပါတယ္။

ေအာက္ပါ အခ်က္ေတြ ေပၚေပါက္လာရင္ ကေလးဆရာဝန္နဲ႕ အျမန္ဆုံးျပသပါ။

  • သင့္ကေလးဟာ အသက္ႏွစ္လေအာက္ျဖစ္ျပီး အဖ်ားတက္ေနျခင္း။
  • ႏွာရည္ယို၊ႏွာပိတ္ျခင္းေၾကာင့္ ကေလးကို ႏို႕တိုက္ဖို႕အခက္အခဲရွိျခင္း၊ကေလး အသက္႐ႈမဝျခင္း စတာေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Nasal congestion ( ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ႏွာေခါင္းတြင္းမွာရွိတဲ့ တစ္႐ႉးေတြကို ထိခိုက္ေစ၊ေရာင္ရမ္းေစတဲ့ အရာ/အေျခအေနမွန္သမွ်ဟာ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေပၚလာေစႏိုင္ပါတယ္။သာမန္အေအးမိျခင္း၊တုပ္ေကြးမိျခင္း၊ထိပ္ခပ္နာျဖစ္ျခင္း စတဲ့ ကူးစက္ေရာဂါေတြ၊ဓာတ္မတည့္ျခင္းေတြ နဲ႕ ေဆးလိပ္ေငြ႕လိုမ်ိဳး မေကာင္းတဲ့ အေငြ႕ေတြကို ႐ႈ႐ိႈက္မိတာမ်ိဳးေတြဟာ ႏွာရည္ယိုျခင္းကို ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။လူအခ်ိဳ႕ဟာ အေၾကာင္းရင္းအထူးအေထြ မရွိပါဘဲနဲ႕ ကာလၾကာရွည္ ႏွာရည္ယိုေနတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနတတ္ျပီး ဒီလိုအေျခအေနကိုေတာ့ ဓာတ္မတည့္ျခင္း(အယ္လ္လာဂ်ီ)ေၾကာင့္ မဟုတ္ေသာ ႏွာရည္ယိုျခင္းလို႕ ေခၚပါတယ္။ႏွာေခါင္းတြင္း polyp လို႕ေခၚတဲ့ အလုံးေလးေတြ ဒါမွမဟုတ္ ကင္ဆာက်ိတ္ေတြေၾကာင့္လည္း ႏွာေခါင္းပိတ္တာမ်ိဳး ရွားရွားပါးပါး ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္။

ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အျခားေသာ အေၾကာင္းရင္းေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

  • လတ္တေလာ ထိပ္ခတ္နာ ျဖစ္ျခင္း။
  • ဓာတ္မတည့္ျခင္း။
  • ကာလတာရွည္ ထိပ္ခတ္နာ ျဖစ္ျခင္း။
  • Churg-strauss syndrome
  • သာမန္အေအးမိျခင္း။
  • ႏွာေခါင္းပိတ္သက္သာေစတဲ့ ႏွာေခါင္းတြင္းျဖန္းေဆးေတြကို အလြန္အကြၽံအသုံးျပဳျခင္း။
  • ႏွာေခါင္းတြင္း အကန္႕ ေနရာေစာင္းေနျခင္း။
  • မူးယစ္ေဆးစြဲျခင္း။
  • ပတ္ဝန္းက်င္ေလထု ေျခာက္ေသြ႕ျခင္း။
  • အဒီႏြိုက္ဂလင္း ၾကီးျခင္း။
  • ႏွာေခါင္းတြင္း ျပင္ပပစၥည္းဝင္ျခင္း။
  • ေဟာ္မုန္းအေျပာင္းအလဲျဖစ္ျခင္း။
  • တုပ္ေကြးမိျခင္း။
  • ေသြးတိုးက်ေဆးကဲ့သို႕ေသာ ေဆးဝါးမ်ား သုံးစြဲေနရျခင္း။
  • ႏွာေခါင္းတြင္း polyp ဟုေခၚေသာ အလုံးေလးမ်ား ရွိေနျခင္း။
  • ဓာတ္မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ မဟုတ္ေသာ ႏွာရည္ယိုျခင္း။
  • လုပ္ငန္းခြင္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာရေသာ ပန္းနာရင္ၾကပ္ေရာဂါရွိျခင္း။
  • ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း။
  • Respiratory syncytial virus (RSV) ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ကူးစက္ခံရျခင္း။
  • စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားျခင္း။
  • သိုင္းရြိုက္ဂလင္း ေကာင္းစြာ အလုပ္မလုပ္ႏိုင္ျခင္း။
  • ေဆးလိပ္ႏွင့္ ေဆးရြက္ၾကီး သုံးစြဲျခင္း။
  • Wegener’s granulomatosis ေခၚတဲ့ ေသြးေၾကာေတြေရာင္ရမ္းတဲ့ ေရာဂါတမ်ိဳးကို ခံစားေနရျခင္း။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Nasal congestion ( ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကာလၾကာရွည္ ႏွာေခါင္းပိတ္ရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေဖြအတည္ျပဳျပီးေနာက္မွာေတာ့ သင့္ဆရာဝန္အေနနဲ႕ သင့္ေတာ္တဲ့ ကုသမႈကို လမ္းညႊန္ေပးပါလိမ့္မယ္။ေရာဂါလကၡဏာေတြကို ေပ်ာက္ကင္းသြားေစဖို႕၊သက္သာေစဖို႕အတြက္ ဆရာဝန္လက္မွတ္မလိုဘဲ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ ဒါမွမဟုတ္ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႕မွ သုံးစြဲႏိုင္တဲ့ေဆးေတြကို အသုံးျပဳျပီး ကုသေပးမွာပါ။

ႏွာပိတ္ျခင္းကို ကုသဖို႕အတြက္ အသုံးျပဳေလ့ရွိတဲ့ ေဆးေတြကေတာ့-

  • ဓာတ္မတည့္ျခင္းကို ကုသဖို႕ ဟစ္စတမင္း ဆန္႕က်င္ပစၥည္းပါဝင္တဲ့ ေသာက္ေဆးမ်ား ဥပမာ loratadine (Claritin) နဲ႕cetirizine (Zyrtec)
  • ဟစ္စတမင္း ဆန္႕က်င္ပစၥည္းပါဝင္တဲ့ ႏွာေခါင္းတြင္းျဖန္းေဆးမ်ား ဥပမာ azelastine (Astelin, Astepro)
  • ႏွာေခါင္းတြင္း ျဖန္းရတဲ့ စတီးရြိုက္ေဆးမ်ား ဥပမာ mometasone (Asmanex Twisthaler) သို႕မဟုတ္ fluticasone (Flovent Diskus, Flovent HFA)
  • ပဋိဇီဝပိုးသတ္ေဆးမ်ား။
  • ဆရာဝန္လက္မွတ္မလိုဘဲ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူႏိုင္တဲ့ေဆးေတြ ဒါမွမဟုတ္ ဆရာဝန္ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႕မွ သုံးစြဲႏိုင္တဲ့ ႏွာေခါင္းပိတ္ေပ်ာက္ေဆးေတြ ဥပမာ Sudafed

တကယ္လို႕ သင့္ႏွာေခါင္းတြင္းလမ္းေၾကာင္းမွာ အဖုအလုံးေလးေတြ ဒါမွမဟုတ္ ကင္ဆာက်ိတ္ေတြ ရွိေနရင္ေတာ့ သူတို႕ေတြဟာ အက်ိအခြၽဲေတြကို ေတာက္ေလွ်ာက္ထြက္ေနေစမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ခြဲစိတ္ကုသမႈခံယူျပီး အဆိုပါ အလုံးအက်ိတ္ေတြကို ျဖတ္ေတာက္ဖယ္ရွားပစ္ဖို႕ သင့္ဆရာဝန္က အၾကံျပဳပါလိမ့္မယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

ဆရာဝန္နဲ႕ မျပသရေသးခင္မွာ သင့္ေရာဂါလကၡဏာေတြကို သက္သာေစဖို႕အတြက္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ ႐ိုးရွင္းတဲ့ အခ်က္ေလးေတြကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါတယ္။

  • ႏွာေခါင္းတ႐ံႈ႕႐ံႈ႕လုပ္ျခင္း၊ျမိဳခ်ျခင္း သို႕မဟုတ္ ႏွာေကာင္းကို အသာအယာမႈတ္ျခင္း။
  • ဓာတ္မတည့္ေစႏိုင္မွန္း သိျပီးသား အရာေတြကို ေရွာင္က်ဥ္ျခင္း။

တကယ္လို႕ သင့္အေနနဲ႕ ကာလၾကာရွည္ ႏွာရည္ယိုေဝဒနာကိုပါ ခံစားေနရျပီး ႏွာရည္ေတြက အရည္က်ဲေနမယ္၊ႏွာေခ်ဆတ္ျခင္း၊မ်က္စိယားယံျခင္း၊မ်က္ရည္ပူက်ျခင္း ေတြကိုပါ ပူးတြဲခံစားေနရဦးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္လကၡဏာေတြဟာ ဓာတ္မတည့္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ဆရာဝန္ေဆးစာမလိုဘဲ အလြယ္တကူ ဝယ္ယူရရွိႏိုင္တဲ့ ဟစ္စတာမင္းဆန္႕က်င္ေဆးဝါးေတြကို သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ေဆးညႊန္းကိုေတာ့ တိတိက်က် လိုက္နာေသာက္သုံးရမွာပါ။

ကေလးငယ္ေလးေတြမွာဆိုရင္ေတာ့ (ေဆးတိုက္ရင္အသုံးျပဳရတဲ့ ညွစ္တံေလးေတြကို သုံးျပီး) အက်ိအခြၽဲေလးေတြ၊ႏွာရည္ေလးေတြကို ညင္သာစြာ ဖယ္ရွားရွင္းလင္းေပးႏိုင္ပါတယ္။

သင့္လည္ေခ်ာင္းေနာက္ဖက္မွာ အက်ိအခြၽဲေတြ စုပံုမ်ားျပားလာတာကို သက္သာေစဖို႕အတြက္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ နည္းလမ္းေလးေတြကို လိုက္နာက်င့္သုံးႏိုင္ပါတယ္။

  • စီးကရက္၊ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ဒါမွမဟုတ္ ပတ္ဝန္းက်င္ စိုထိုင္းဆ ရုတ္တရက္ ေျပာင္းလဲျခင္းေတြကို ေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။
  • အရည္ဓာတ္ဟာ ႏွာရည္ထြက္ျခင္းကို သက္သာေစတာေၾကာင့္ ေရမ်ားမ်ား ေသာက္ပါ။
  • ႏွာေခါင္းတြင္းျဖန္းေဆး ဒါမွမဟုတ္ ေဆးရည္ေတြကို အသုံးျပဳၾကည့္ပါ။

အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 8, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။