Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ကဘာလဲ။

မိမိကိုယ္ကို သို႕မဟုတ္ သူတပါးကို ထိခိုက္ေစသည့္တိုင္ မူးယစ္ေဆးကို ဆက္လက္အသံုးျပဳေနျခင္းကို ဆိုလိုသည္။ မူးယစ္ေဆးမ်ားကို ျပင္းထန္ဆိုးရြားေသာ နာက်င္မႈမ်ားအတြက္ အနာေပ်ာက္ေဆးအျဖစ္ အသံုးျပဳသည္။ မူးယစ္ေဆးဆိုသည္မွာ ဘိန္းအႏြယ္၀င္ေဆးမ်ားကို ဆိုလိုသည္။ မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးသူတြင္ ေအာက္ပါျပႆနာမ်ား ရွိေနနိင္သည္။

အလုပ္ပ်က္ျခင္း၊ ေက်ာင္းပ်က္ျခင္း၊ မိမိကေလးကို ဂရုစိုက္ျခင္းစသည့္ အိမ္အလုပ္မ်ားပါမလုပ္နိုင္ေတာ့ျခင္း

ဥပေဒႏွင့္ ျငိစြန္းျခင္း၊ မူးယစ္ေဆးအရွိန္မပ်ယ္ခင္ အဖမ္းခံရနိုင္ျခင္း

မိသားစု၊ မိတ္ေဆြတို႔ႏွင့္ မူးယစ္ေဆးေၾကာင္ျ့ပႆနာျဖစ္ျခင္း၊ ျဖစ္ေနေသာျပႆနာမ်ား ပိုဆိုးသြားျခင္း။

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

အျဖစ္အမ်ားဆံုးေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့

နာက်င္ျခင္းကို မခံစားရျခင္း

အိပ္ျခင္း

ေဆးရွိန္ေၾကာင့္ ေပ်ာ္ေမ႔ြေနျခင္း

အသက္ရွဴေႏွးျခင္း၊ တိမ္ျခင္း

မ်က္စိသူငယ္အိမ္ က်ဥး္ျခင္း

ပ်ိဳ႔ျခင္း၊ အန္ျခင္း

အေရျပားနီရဲ ယားယံျခင္း

၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း

စကားေျပာေလးလာျခင္း

သတိမေကာင္းျခင္း၊ ဆံုးျဖတ္နိုင္စြမ္းမရွိျခင္း တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

မူူးယစ္ေဆးကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ အသံုးျပဳသူသည္ ခႏၶာကိုယ္ကေဆးကို ေတာင့္တျခင္း၊ ေဆးယဥ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္လာမည္။ ေဆးေၾကာင့္ သာယာသည့္ခံစားခ်က္ကို ရဖို႔ ေဆးပမာဏကို ပိုသံုးဖို႔ လိုလာတတ္သည္။ ခႏၶာကိုယ္ကေဆးကို ေတာင့္တသည့္အဆင့္တြင္ ေဆးသံုးျခင္းကို ရပ္လိုက္ပါက ေဆးျပတ္ေ၀ဒနာမ်ား ခံစားလာရမည္။

မူးယစ္ေဆးျဖတ္သူမ်ား ခံစားရေလ့ရွိသည့္ လကၡဏာမ်ားမွာ

စိုးရိမ္ပူပန္ျခင္း

စိတ္တိုလြယ္ျခင္း

ေဆးကိုေတာင့္တျခင္း

အသက္ရွဴျမန္ျခင္း

သမ္းေ၀ျခင္း

ႏွာရည္ယိုျခင္း

တံေတြးထြက္ျခင္း

ၾကက္သီးထျခင္း

ႏွာေခါင္းပိတ္ျခင္း

ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း

အန္ျခင္း

ဗိုက္နာျခင္း

၀မ္းေလွ်ာျခင္း

ေခၽြးထြက္ျခင္း

သတိမေကာင္းျခင္း

မ်က္စိသူငယ္အိမ္က်ယ္ျခင္း

ေျခတုန္လက္တုန္ျဖစ္ျခင္း

အစားအေသာက္ပ်က္ျခင္း တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

မူးယစ္ေဆးျဖတ္သူမ်ား ခံစားရေလ့ရွိသည့္ လကၡဏာမ်ားမွာ ေဆးပညာအရ အႏၲရာယ္မရွိေသာ္လည္း အခံရခက္ျပီး ဆိုးရြားလွသျဖင့္ ေဆးျပန္သံုးျခင္းကို ဦးတည္ေစသည္။  ျခံဳေျပာရလွ်င္ ေဆးျဖတ္ေ၀ဒနာ ဘယ္ေလာက္ဆိုးသလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာခံရသလဲဆိုသည္မွာ မူးယစ္ေဆး ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာႏွင့္ ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ားသံုးထားသလဲအေပၚ မူတည္ေနသည္။

မူးယစ္ေဆးမသံုးေတာ့သည္ႏွင့္ ေဆးျဖတ္ေ၀ဒနာမ်ား ခံစားရျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးနိုင္ေသာ ေဆးအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ အဆိပ္အေတာက္ေျဖနိုင္သည္။ Methadoneသည္ ေဆးျဖတ္ေ၀ဒနာ သက္သာေစရံုသာမက ၾကာရွည္သံုးနိုင္ေသာေၾကာင့္ ထိုသို႔ျပန္ျဖစ္ျခင္းမွလည္း ကာကြယ္ေပးနိုင္သည္။ Buprenorphineကိုလည္း မူးယစ္ေဆး၏ အဆိပ္အေတာက္ကို ေျဖရန္ methadone အစားသံုးနိုင္သည္။ Naloxoneႏွင့္ေပါင္းျပီး suboxone အမည္ျဖင့္ ေဆးျဖတ္ေ၀ဒနာမ်ား ကုသရာတြင္လည္း သံုးနိုင္သည္။ ေဆးျဖတ္ေ၀ဒနာအတြက္ သံုးေသာအျခားေဆးတစ္မ်ိဳးမွာ ေသြးတိုးအတြက္သံုးေသာ clonidine ျဖစ္သည္။ Naltrexone ဟုေခၚေသာေဆးသည္ မူးယစ္ေဆးကိုလက္ခံသည့္ေနရာတြင္ ၀င္ေပါင္းေပးသျဖင့္ အထူးကုသမႈစင္တာမ်ားတြင္ ေမ့ေဆးေပးျပီး အျမန္အဆိပ္ေျဖျခင္း ျပဳလုပ္နိုင္သည္။ သို႔ရာတြင္ ရလာဒ္မွာ ရိုးရိုးအဆိပ္ေျဖျခင္းထက္ ထူးျခားေကာင္းမြန္မႈေတာ့ မရွိလွပါ။

ေဆးျဖတ္သင့္အဆင့္ျပီးပါက ခႏၶာကိုယ္ကေဆးကို မေတာင့္တေတာ့ေသာ္လည္း စိတ္ကေတာ့ေဆးကို စြဲလန္းေနနိုင္သည္။ ေဆးစြဲဖူးသူအခ်ိဳ႕သည္ စိတ္ဖိစီးမႈ သို႔မဟုတ္ အျခားလႊမ္းမိုးနိုင္ေသာ အေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ေဆးျပန္သံုးနိုင္သည္။

 

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီးစိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္ဆီမွာအထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲကတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာမတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကိုသင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာကအေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

မူးယစ္ေဆးကို လက္ခံသည့္ေနရာမ်ားတြင္ ပူးေပါင္းလႈံ႕ေဆာ္ျခင္းျဖင့္ အစြမ္းျပသည္။

မူးယစ္ေဆးက ဗဟိုအာရံုေၾကာစနစ္တြင္း ထုတ္လုပ္ေသာ သာယာေပ်ာ္ရႊင္ေစျခင္းႏွင့္ အိပ္ေပ်ာ္ေစျခင္းအက်ိဳးေၾကာင့္ မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္းမ်ား ျဖစ္လာသည္။ အေၾကာထဲ ဘိန္းျဖဴထိုးသြင္းသူမ်ားက ေဆးသံုးရသည့္ခံစားခ်က္ကို စိတ္ဆႏၵျပည့္၀ျခင္းေနာက္မွ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ အပန္းေျပျခင္းတို႔လိုက္လာျပီး ေနာက္ဆံုး ငိုက္ျမည္းျပီး အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းႏွင့္ အဆံုးသတ္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

မူးယစ္ေဆးကို ယာယီေဆး၀ါးအျဖစ္သံုးပါက အခ်ိန္တိုအတြင္းေဆးကိုရပ္လုိုက္လွ်င္ ဆိုးက်ိဳးမျဖစ္နိုင္ေသာေၾကာင့္ မွ်ဥ္းျပီး ျဖတ္ရန္လိုခဲပါသည္။ မူးယစ္ေဆးကို ေဆး၀ါးအျဖစ္ေရရွည္သံုးရသူမ်ားတြင္ေတာ့ ေဆးျပတ္ေ၀ဒနာမ်ား မခံစားရေစရန္ အေျခအေနေပးလွ်င္ ေဆးပမာဏကို ရက္သတၲပါတ္အနည္းငယ္အတြင္း တျဖည္းျဖည္းေလွ်ာ့၍ ျဖတ္ရမည္။ လူနာမ်ား အနာသက္သာျပီး သိပ္မျပင္းေသာ မူးယစ္ေဆးမပါသည့္ အကိုက္အခဲေပ်ာက္ေဆးကို သံုးနိုင္ရန္ ရည္၇ြယ္သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္းျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

ျမီးေကာင္ေပါက္အရြယ္တြင္ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ သဟဇာတမျဖစ္ျခင္း၊ စမ္းသပ္လုပ္ေဆာင္ခ်င္စိတ္ရွိျခင္း

ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာအေၾကာင္းမ်ား

မိသားစုျပႆနာမ်ား

လူဆိုးဂိုဏ္း၀င္ျဖစ္ျခင္း

ျမိဳ႕ေနပညာမဲ့လူတန္းစားျဖစ္ျခင္း

ဆင္းရဲျခင္း

ခ်မ္းသာျခင္း၊ သံုးျဖဳန္းနိုင္ျခင္း

မိသားစုတြင္ ေဆးစြဲသည့္ ရာဇ၀င္ရွိျခင္း

မိမိကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈအားနည္းျခင္း

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ားမရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္းမျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာမွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

အေရးေပၚဌာနတြင္ ေရာဂါရာဇ၀င္ယူျခင္း၊ လူနာခံစားေနရသည့္ လကၡဏာမ်ားကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားျခင္းတို႔ျဖင့္ ေဆးလြန္လာေၾကာင္း ကနဦးအတည္ျပဳမႈ ျပဳလုပ္သည္။ သတိလစ္ေနေသာ လူနာအားလံုးနီးပါးကို naloxone ဟုေခၚသည့္ မူးယစ္ဆန္႕က်င္ေျဖေဆးေပးသည္။ ထိုေဆးသည္ မူးယစ္ေဆး၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားကို ပိတ္ပင္ေပးျပီး ေျပာင္းျပန္ျပန္လုပ္ေပးသည္။ ေရွးဦးအသက္ကယ္ျခင္းအျပီးတြင္ မူးယစ္ေဆးကို ပံုမွန္ဆီးစစ္ျခင္းမွ အလြယ္တကူေတြ႔နိုင္သည္။ မိသားစု၊ သူငယ္ခ်င္းမ်ား၏ ေျပာျပခ်က္မ်ား၊ ေဆးပုလင္း၊ ေဆးသံုးသည့္ အသံုးအေဆာင္မ်ားမွ ဆရာ၀န္ကို လူနာ၏ေဆးသံုးျခင္း/အလြဲသံုးျခင္းအေၾကာင္း အေရးၾကီးေသာ သဲလြန္စမ်ားေပးနိုင္သည္။

 

Narcotic abuse (မူးယစ္ေဆးအလြဲသံုးျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေဆးလြန္ျခင္း။ ေဆးလြန္ေနသည္ဟု ထင္ရေသာ သတိလစ္လူနာကို naloxone မူးယစ္ဆန္႔က်င္ေျဖေဆး ေပးသည္။ အေၾကာေဆးအျဖစ္ေပးပါက တစ္မိနစ္၊ ႏွစ္မိနစ္အတြင္း မူးယစ္ေဆးေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ သတိလစ္ျခင္း၊ အသက္မရွဴနိုင္ျခင္းတို႔မွ ျပန္ေကာင္းလာေစသည္။

ေဆးျပတ္ေ၀ဒနာ။ မူးယစ္ေဆးစြဲေနသူမ်ားကို ကုသရခက္သည္။ ေဆးျပတ္ေ၀ဒနာအတြက္ အသံုးအမ်ားဆံုးေရရွည္ကုသမႈမွာ မူးယစ္ေဆးေနရာတြင္ methadoneကို အစားထိုးျပီး methadoneကို ျဖည္းျဖည္းမွ်ဥ္း၍ ျဖတ္ျခင္းျဖစ္သည္။ Buprenorphine ကိုလည္း ပထမမူးယစ္ေဆးေနရာတြင္ အစားထိုးျပီး ဒုတိယမူးယစ္ေဆးကို မၽွ်ဥ္းျဖတ္သည့္သေဘာျဖင့္ သံုးနိုင္သည္။

Clonidineေဆးသည္ တံေတြးထြက္ျခင္း၊ ႏွာရည္ယိုျခင္း၊ ေခၽြးထြက္ျခင္း၊ ဗိုက္နာျခင္း၊ ၾကြက္သားမ်ားနာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းစသည့္ ေဆးျပတ္ေ၀ဒနာမ်ားကို သက္သာေစသည္။ ထိုေဆးကို ၾကာရွည္ခံမူးယစ္ဆန္႕က်င္ေဆးျဖစ္ေသာ naltrexoneႏွင့္ တြဲသံုးပါက ပုိမိုျမန္ဆန္စြာ အဆိပ္အေတာက္ေျဖနိုင္မည္။ Buprenorphine ကိုလည္း ေဆးျပတ္လကဏာမ်ားကို ကုသရန္သံုးနိုင္သည္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 23, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း မတ် 15, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။