Moon Facies (လ၀န္းမ်က္နွာ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အေျခခံအခ်က္မ်ား

Moon Facies (လ၀န္းမ်က္နွာ) ဆိုတာ ဘာလဲ။

မ်က္ႏွာက ေဖာျပီး ၀ိုင္း၀ိုင္းၾကီးျဖစ္လာျပီဆိုရင္ေတာ့ Moon Facies ရွိေနပါျပီ။ Moon Facies ကိ္ု လျပည့္၀န္းမ်က္ႏွာလို႔လည္း ေခၚပါတယ္။ စိုးေတာ့ မစိုးရိမ္ရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း မလံုမလဲၾကီးေတာ့ ျဖစ္ေနတာေပါ့။

လျပည့္၀န္းမ်က္ႏွာဟာ အဆီေတြ မ်က္ႏွာရဲ႕ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာ စုပံုလာလို႔ ျဖစ္လာရတာပါ။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ အ၀လြန္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေပမယ့္ Cushing’s syndrome ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း Cushingoid ပံုစံလို႔လည္း ေျပာၾကပါေသးတယ္။ Cushing’s syndrome ဆုိုတာဟာ ခႏၶာကိုယ္က Cortisol ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းကို အခ်ိန္ၾကာၾကာ ထိေတြ႔တဲ့ အခါမွာ ျဖစ္လာတဲ့ ေရာဂါပါ။

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားလဲ။

အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရွာင္သည့္မ်ားကို ေရွာင္၊ ေဆာင္သင့္သည္မ်ားကို ေဆာင္ျပီး ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ေလ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ရဲ႕ လကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

လျပည့္၀န္းမ်က္ႏွာရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြကေတာ့ မ်က္ႏွာက ျပည့္ျပည့္ေဖာင္းေဖာင္း၀ိုင္း၀ိုင္းၾကီး ျဖစ္လာတာပါ။ အဆီေတြစုပံုလာျခင္းေၾကာင့္ မ်က္ႏွာရဲ႕ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္စီဟာ ၀ိုင္း၀ိုင္းၾကီးျဖစ္လာျပီး ေရွ႕မွၾကည့္ရင္ နားကို မျမင္ရေတာ့ပါဘူး။ ဦးေခါင္းခြံရဲ႕ တစ္ဖက္တစ္ခ်က္မွာ အဆီေတြဆုပံုလာျခင္းကလည္း မ်က္ႏွာကို ပို၀ိုင္းလာတယ္လို႔ ထင္ရေစပါတယ္။

အထက္တြင္ မေဖာ္ျပထားေသာ လကၡဏာမ်ားလည္း ရွိပါေသးတယ္။ ေရာဂါလကၡဏာေတြ ခံစားေနရျပီဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္ျပသင့္သလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းအရင္းကို သိရွိျခင္း

ဘာေတြက Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ကို ျဖစ္ေစတာလဲ။

  • ဓာတ္မတည့္ျခင္းမ်ား (ႏွာမႊန္ျခင္း၊ အမႈန္ေၾကာင့္ ႏွာဆီးေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ပ်ားတုပ္ျခင္း)
  • အေရျပားေအာက္လႊာေရာင္ရမ္းျခင္း
  • ေသြးသြင္းျပီး ဓာတ္မတည့္ျခင္း
  • ဆယ္လူလိုက္တစ္စ္
  • မ်က္ခြံအတြင္းသားေရာင္ရမ္းနာ
  • အက္စပရင္၊ ပန္နီစလင္၊ ဆာလဖာ၊ ဂလူကိုေကာတိကိြက္ ႏွင့္ အျခားေသာေဆးမ်ားႏွင့္ ဓာတ္မတည့္ျခင္း
  • ဦးေခါင္း၊ ႏွာေခါင္း၊ ေမးရိုး ခြဲစိတ္မႈမ်ား
  • မ်က္ႏွာသို႔ ထိခိုက္အနာတရရျခင္းမ်ား ဥပမာ အပူေလာင္ျခင္း
  • ျပင္းျပင္းထန္ထန္ အာဟာရခ်ိဳတဲ့ျခင္း
  • အ၀လြန္ျခင္း
  • တံေတြးဂလင္း မေကာင္းျခင္း
  • ထိပ္ကပ္နာ
  • မ်က္လံုးပတ္ပတ္လည္တြင္ ပိုး၀င္ျပီး ေရာင္ရမ္းကာ အဖုမ်ားထြက္ေနျခင္း
  • သြားျပည္တည္နာမ်ား
  • Hyperadrenocorticalism/ hypercortisolism  ။ အထူးသျဖင့္ Cortisol ကဲ့သို႔ေသာ ေဟာ္မုန္းမ်ား အထြက္မ်ားေနျခင္း
  • Cushing’s syndrome
  • Prednisone လိုမ်ိဳး စတီးရြိဳက္မ်ားကို ေရရွည္သံုစြဲျခင္း။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခကို ျမင့္မားေစေသာ အရာမ်ား

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ျဖစ္ႏိုင္ေျချမင့္မားေစေသာ အရာေတြက ဘာေတြလဲ။

Moon Facies ျဖစ္ႏိုင္ေျချမင့္မားေစေသာ အရာမ်ားကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

  • ရုတ္တရက္နာက်င္ျခင္း၊ ျပင္းထန္စြာ မ်က္ႏွာ ေရာင္ရမ္းျခင္း
  • အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာ မ်က္ႏွာေရာင္ရမ္းျခင္း၊ ပိုဆိုးသြားျခင္း
  • အသက္ရႈရခက္ျခင္း
  • ပိုး၀င္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ ဖ်ားျခင္း၊ နာက်င္ျခင္း၊ နီရဲေနျခင္း

ေရာဂါစစ္ေဆးအတည္ျပဳျခင္းႏွင့္ ကုသျခင္းမ်ား

ေအာက္ေဖာ္ျပမည့္ အေၾကာင္းအရာသည္ ေဆးပညာအၾကံေပးခ်က္မ်ား၏ အစားထိုးမဟုတ္ပါ။ ေနာက္ထပ္သိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ အျမဲတေစ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ကို ဘယ္လို စစ္ေဆးအတည္ျပဳမွာလဲ။

ဆရာ၀န္က အရင္က ဘာေရာဂါေတြ ျဖစ္ဖူးလဲ၊ ဘာေတြလုပ္ဖူးလဲ၊ မၾကာေသးခင္က ထိခိုက္ထားတာေတြ ရွိလား ေမးပါလိမ့္မယ္။ ယင္းက ကုသမႈေရြးခ်ယ္ျခင္းႏွင့္ ေနာက္ထပ္ စစ္ေဆးခ်က္ေတြလိုလား၊ မလိုဘူးလား ဆံုးျဖတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဆရာ၀န္က Moon Facies ရဲ႕ ေရာဂါရင္းျမစ္ကို ရွာေဖြျပီး ကုသမႈကို ေရြးခ်ယ္မွာပါ။

  • Moon Facies ကို ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာဖို႔ဆိုတာ Cortisol တိုင္းတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က ဆီးစစ္၊ေသြးစစ္တာတို႔ ျပဳလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ Cortisol ျမင့္ရတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြ သိရဖို႔အတြက္ MRI နဲ႕ CT scan ကဲ့သို႔ေသာ အျခားစစ္ေဆးခ်က္ေတြ လိုပါအုန္းမယ္။
  • Cushing’s syndrome။ Cushing’s syndrome ကို စစ္ေဆးအတည္ျပဳဖို႔ ခဲယဥ္းပါတယ္။ မ်က္ႏွာေဖာျခင္းကဲ့သို႔ေသာ လကၡဏာေတြက အျခားအေျခအေနေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့ အျခားသိသာထင္ရွားတဲ့ လကၡဏာေတြနဲ႔ အတူ Moon Facies က ပိုမုိဆိုး၀ါးလားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ Cushing’s syndrome ျဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ အဆီေတြက လည္ပင္း၊ ဗိုက္၊ ကို္ယ္လံုးတို႔မွာ စုလာျပီး ေျခေတြလက္ေတြကေတာ့ ပိိန္ပိန္ေလးေတြပဲရွိေနတာမ်ိဳးပါ။ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕အလယ္ပိုင္းမွာပဲ ၀ေနတာမ်ိဳးက Cushing’s syndrome ရဲ႕ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း Diet နဲ႕ ေလ့က်င့္ခန္းအရမ္းလုပ္တဲ့ လူေတြဆိုရင္ေတာ့ ယင္းလကၡဏာေတြ အနည္းငယ္ေတာ့ ရွိႏိုင္ပါတယ္။
  • ေဆးကုသမႈမွတ္တမ္း။ စတီးရြိဳက္မ်ားေရရွည္သံုးစြဲျခင္းကဲ့သို႔ေသာ ေဆးကုသမႈမွတ္တမ္းမ်ားကို ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။ Prednisone လိုမ်ိဳး စတီးရိြဳက္ေတြ ေရရွည္သံုးစြဲျခင္းက Cushing’s syndrome နဲ႕ ဆင္တူတဲ့ လကၡဏာေတြ ေပးပါလိမ့္မယ္။ အေမရိကန္လူမ်ိဳး သန္းႏွင့္ခ်ီေသာက္ကာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း moon facies ရၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အေၾကာင္းအရင္းကို မသိၾကပါဘူး။ အမွန္တကယ္ကေတာ့ အဆီျဖန္႔ျဖဴးးမႈေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္အတူ ကုိယ္အေလးခ်ိန္တက္လာျခင္းဟာ စတီးရိြက္အသံုးျပဳျခင္းေၾကာင့္ အျဖစ္မ်ားတဲ့ လကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုပါ။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခကေတာ့ ဘယ္ေလာက္သံုးတယ္၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာသံုးတယ္အေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ စတီရြိဳက္ေၾကာင့္ အစားစားမ်ားမ်ားစားလာျခင္းက ကိုယ္အေလးအခ်ိန္တိုးလာေစပါတယ္။ စတီးရြိဳက္ေသာက္ေဆးေတြေၾကာင့္ ယင္းလကၡဏာေတြ ျဖစ္တာပါ။ လူသိနည္းတာကေတာ့ ထိုလကၡဏာေတြဟာ စတီးရြီဳက္ထိုးေဆး၊ ရႈေဆးေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေသးတယ္ဆိုတာပါ။

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ကို ဘယ္လို ကုသမွာလဲ။

ဆရာ၀န္က Moon Facies ရဲ႕ ေရာဂါရင္းျမစ္ေတြကို ေအာက္ပါအတိုင္း ကုသပါလိမ့္မယ္။

  • Cushing’s syndrome ကုသျခင္းက ယင္းကို ဘာကျဖစ္ေစတာလဲ အေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔မွာ အက်ိတ္ကို ဖယ္ရွားပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ေဆး၀ါး၊ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ႏွင့္ ကိုယ္ကာယေလ့က်င့္ခန္း ကုထံုးမ်ားျဖင့္ ကုသပါလိမ့္မယ္။
  • စတီးရြိဳက္ေတြကို ကာလၾကာရွည္သံုးေသာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေဆးျဖတ္ရင္ျဖတ္၊ မျဖတ္ရင္ ေလ်ာ့ေသာက္တာက အေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းပါပဲ။ ဆက္လက္အသံုးျပဳဖို႔လိုေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ေဆးပမာဏတတ္ႏုိုင္သမွ် ေလ်ာ့ေပးဖို႔ ၾကိဳးစားရပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာအားျဖင့္ က်န္တဲ့ ေန႔တုိင္းမွာ ေဆးေသာက္ေနျခင္းက Cushing’s syndrome ရဲ႕ လကၡဏာေတြကို နည္းပါးသြားေစႏိုင္ပါတယ္။ ယင္းကလည္း Moon Facies နဲ႕ အျခား လကၡဏာေတြ မသက္သာေစဘူးဆိုရင္ေတာာ့ ဆရာ၀န္က အျခား ကုသနည္းေတြနဲ႕ ေျပာင္းလဲကုသပါလိမ့္မယ္။

Moon Facies(လ၀န္းမ်က္နွာ)ကို ရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက ဘာေတြလဲ။

ေအာက္ပါ လူေနမႈဘ၀ပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းေဆးနည္းေတြက Moon Facies ကိုရင္ဆိုင္ႏိုင္ဖို႔ ကူညီေပးပါလိမ့္မယ္။

ဒဏ္ရာေၾကာင့္ ေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေလ်ာ့ခ်ေပးဖို႔ ေရခဲကပ္ေပးပါ။ မ်က္ႏွာေဖာျခင္းကို ေလ်ာ့ခ်ဖို႔ အိပ္ရာရဲ႕ ေခါင္းရင္းကို ျမင့္ျမင့္ေလးထားေပးပါ (ေခါင္းအံုးမ်ား ထပ္ထားပါ)။

ေမးျမန္းလိုသည္မ်ားကို ပိုမိုနားလည္ျပီး အေကာင္းဆံုးေျဖရွင္းႏိုင္ရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ျဖင့္ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ေပးပါ။

Hello Health Group သည္ က်န္းမာေရးအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြအတည္ျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ား မျပဳလုပ္ေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဩဂုတ် 20, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
ပံုစံတူေသာေဆာင္းပါးမ်ား
ျပန္ရည္ေၾကာေဖာေရာင္ျခင္း
လိင္ပညာေပး
ျပန္ရည္ေၾကာေဖာေရာင္ျခင္း