Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ကဘာလဲ။

လစဥ္ဓမၼတာမလာမီခံစားရတတ္ေသာ ေနရထိုင္ရအဆင္မေျပတဲ့လကၡဏာေတြျဖစ္တယ္၊ ႏြမ္းနယ္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းတုိ႔ျဖစ္တတ္ျပီး ဓမၼတာစတဲ့အခါ ေပ်ာက္သြားတတ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တျခားပိုျပင္းထန္တဲ့လကၡဏာေတြလည္း ေတြ႔ရ ခံစားရနုိင္ပါတယ္။ ဓမၼတာလာတာမ်ားတာျဖစ္ေစ၊ နည္းတာျဖစ္ေစ၊ ဒါမွမဟုတ္ စက္၀န္းတစ္ခုလံုးေပ်ာက္သြားတာျဖစ္ေစ တျခားအေၾကာင္းအရင္းျပႆနာတစ္ခုခုရွိေနတာျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ပံုမွန္ရာသီစက္၀န္း ဆိုတာလည္း အမ်ိဳးသမီးတစ္ေယာက္ခ်င္းဆီမွာ မတူနုိ္င္တာကိုလည္း သိထားဖုိ႔လိုပါတယ္။ သင့္အတြက္ပံုမွန္ျဖစ္ေနပါတယ္ဆုိတဲ့ စက္၀န္းကသူမ်ားအတြက္ ပံုမွန္မဟုတ္တာလည္းျဖစ္နုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိခႏၶာကုိယ္ပံုစံကိုေသခ်ာသိရွိထားျပီး တစ္ခုခုပံုမွန္မဟုတ္ အေျပာင္းအလဲေတြ႔ပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ခ်က္ျခင္းတုိင္ပင္ေဆြးေႏြးဖို႔ကအေရးၾကီးပါတယ္။

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အလြန္ကုိအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ အသက္မေရြးျဖစ္နုိင္ျပီး ထိုလကၡဏာေတြခံစားရေစတဲ့ အေျခအေနေတြ၊ အခ်က္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ထိန္းသိမ္းနုိင္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိလုိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔ဆက္လက္ေဆြးေႏြးၾကည့္နုိင္တယ္။

လကၡဏာမ်ား

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေတြ႔နုိင္ေခ်မ်ားတဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ –

PSM – PSM လို႔ေခၚတဲ့ ဓမၼတာမလာမီ တစ္ပတ္နွစ္ပတ္ေလာက္မွာခံစားရတတ္တဲ့ လကၡဏာေတြျဖစ္တယ္။ ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္နုိင္ျပီး တျခားျကံုရနုိင္တဲ့လကၡဏာေတြကေတာ့ –

  • ေဖာေရာင္ျခင္း
  • စိတ္ဆတ္ျခင္း
  • ခါးနာျခင္း
  • ေခါင္းကိုက္ျခင္း
  • ရင္သားေရာင္ျခင္း
  • ၀က္ျခံမ်ားေပါက္ျခင္း
  • အစားအစာမ်ားခ်ဥ္ျခင္းတက္ျခင္း
  • အလြန္အမင္းပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း
  • စိတ္ေသာကေရာက္ျခင္း
  • စိတ္ဖိစီးျခင္း
  • အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း
  • ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း
  • ၀မ္းသြားျခင္း
  • ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း တုိ႔ျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  • ဓမၼတာမ်ားျခင္း

တျခားျပႆနာတစ္ခုကေတာ့ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါမွမဟုတ္ ငါးရက္မွ ခုနွစ္ရက္ေလာက္ထိ အခ်ိန္ၾကာသြားတာလည္းျဖစ္နုိင္ပါတယ္။

  • ဓမၼတာမလာျခင္း –

တခ်ိဳ႕အေျခအေနေတြမွာေတာ့ ရာသီထိန္က်န္ေနတာမ်ိဳးျဖစ္နုိ္င္ပါတယ္။ နွစ္မ်ိဳးရွိျပီး ကနဦးရာသီထိန္ျခင္းက အသက္ ၁၆ နွစ္ေက်ာ္သည္ထိ ဓမၼတာမလာျခင္းကိုေခၚျပီး pituitary gland လို႔ေခၚတဲ့ ဂလင္းမွာျပႆနာျဖစ္ေနတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ိဳးပြားအဂၤါမွာျပႆနာျဖစ္ေနတာ၊ အပ်ိဳေဖာ္၀င္တာေနာက္က်တာေတြေၾကာင့္ျဖစ္နုိ္င္ပါတယ္။  ေနာက္တစ္မ်ိဳးကေတာ့ ပံုမွန္ရာသီေသြး ၆ လထက္ပိုေပ်ာက္တဲ့အခါေခၚေလ့ရွိပါတယ္။

ေဖာ္ျပထားတာေတြအျပင္ တျခားလကၡဏာေတြလည္းရွိနုိ္င္ပါေသးတယ္။ သိလိုသည္မ်ားရွိပါက ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ေဖာ္ျပထားတဲ့လကၡဏာေတြခံစားရမယ္ဆုိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္သင့္တယ္။ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ ခႏၶာကုိယ္ကမတူတာေၾကာင့္ မိမိအတြက္ အေကာင္းဆံုးကိုသိရဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔တုိင္ပင္တာအေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

  • ကုိယ္၀န္ရွိျခင္း၊ သို႔ နုိ႔တိုက္ေနရျခင္း – ရာသီေပ်ာက္ျခင္းဟာ ကုိယ္၀န္ရွိျခင္းရဲ႕ လကၡဏာလည္းျဖစ္နုိ္င္သလုိ နုိ႔တိုက္ေကၽြးေနပါကလည္း ကုိယ္၀န္ေဆာင္အျပီး ရာသီျပန္လာျခင္းကိုေနာက္က်ေစပါတယ္။
  • စားေသာက္မႈမမွန္ျခင္း၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္အလြန္က်ဆင္းျခင္း၊ ေလ့က်င့္ခန္းအလြန္လုပ္ျခင္း – ေတြကလည္း ရာသီစက္၀န္းကိုထိခိုက္ေစတတ္ပါတယ္။
  • PCOS လို႔ေခၚေသာေရာဂါတစ္မ်ိဳး – ေတြ႔ရေလ့ရွိတဲ့ ေဟာ္မုန္းေရာဂါတစ္မ်ိဳၚျဖစ္ျပီး ရာသီမမွန္ေစရံုမက သားဥအိမ္ေတြမွာပါ အရည္အိတ္ေတြျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။
  • ေစာစီးစြာသားဥအိမ္အလုပ္မလုပ္ျခင္း – အသက္ ၄၀ မတိုင္မီမွာ သားဥအိမ္ေတြရဲ႕ ပံုမွန္လုပ္ငန္းေဆာင္တာလုပ္ျခင္း ေလ်ာ့သြားျခင္းျဖစ္တယ္။ ထိုေရာဂါရွိတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း နွစ္ေပါင္းမ်ားစြာၾကာေအာင္ ရာသီစက္၀န္းမမွန္တာမ်ိဳးျကံုရပါတယ္။
  • PID ဟုေခၚေသာ မ်ိဳးပြားအဂၤါမ်ားတြင္ ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္းေၾကာင့္လည္း ပံုမွန္မဟုတ္ ေသြးဆင္းျခင္းေတြျဖစ္လာနုိင္တယ္။
  • သားအိမ္ေရာဂါတစ္မ်ိုး – ကင္ဆာမဟုတ္ေသာ သားအိမ္တြင္အလံုးေပၚျခင္းမ်ားေၾကာင့္လည္း ေသြးမ်ားမ်ားဆင္းျခင္း၊ အခ်ိန္ၾကာျခင္းတုိ႔ျဖစ္နုိ္င္ပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

  • အသက္အရြယ္ – အသက္အရြယ္ကအဓိကအခ်က္ျဖစ္တယ္။ အသက္ ၁၁ နဲ႔ေအာက္မွာ အပ်ိဳေဖာ္၀င္ေသာမိန္းကေလးေတြမွာ ဓမၼတာအခ်ိန္ၾကာၾကာလာျခင္း၊ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းတုိ႔ ပိုခံစားရတတ္ပါတယ္။ အရြယ္ေရာက္သူေတြမွာလည္း သားဥေၾကြေသာစက္၀န္း ပံုမွန္မျဖစ္ခင္မွာ ေသြးထိန္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေသြးဆံုးခါနီးအမ်ိဳးသမီးေတြမွာလည္း ရာသီထိန္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္တတ္ျပီး တခါတခါ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းမ်ားလည္းျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  • ကုိယ္အေလးခ်ိန္ – အေလးခ်ိန္မ်ားလြန္းျခင္း၊ နည္းလြန္းျခင္းေတြကလည္း နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္း၊ ေသြးေပ်ာက္ျခင္းတို႔ျဖစ္ေစနုိင္ပါတယ္။
  • ဓမၼတာစက္၀န္း – အခ်ိန္ၾကာျပီး ေသြးဆင္းမ်ားတတ္ေသာ ဓမၼတာစက္၀န္းမ်ိဳးက ဗိုက္ေအာင့္ျခင္း၊ နာက်င္ကိုက္ျခင္းမ်ားပိုျဖစ္တတ္ပါတယ္။
  • ကုိယ္၀န္ရွိျခင္း – ကိုယ္၀န္ခဏခဏေဆာင္ဖူးတဲ့အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ေသြးဆင္းမ်ားနုိင္ေခ်ရွိျပီး၊ ကုိယ္၀န္တခါမွမေဆာင္ဖူးသူေတြမွာ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈမ်ိဳးပိုျကံုရနုိင္ပါတယ္။ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ ပထမဆံုးကုိယ္၀န္ေဆာင္သူေတြမွာေတာ့ ထိုကဲ့သုိ႔ခံစားရနုိင္ေခ်နည္းပါတယ္။
  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း – ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းဟာ ေသြးမ်ားမ်ားဆင္းေစနုိင္ေခ်မ်ားေစပါတယ္။
  • စိတ္ဖိစီးမႈ – ရုပ္ပိုင္းဆုိင္ရာ၊ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာစိတ္ဖိစီးမႈေတြက ေဟာ္မုန္းေတြကို ကေျပာင္းကျပန္ျဖစ္ေစနုိင္တာေၾကာင့္ ေခတၲေသြးေပ်ာက္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ေစနုိ္င္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

သင္ခံစားရတဲ့လကၡဏာေတြနဲ႔ ထိုလကၡဏာေတြကို ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာခံစားေနရလဲ ေမးျမန္းပါလိမ့္မယ္။ သင့္ဓမၼတာစက္၀န္းပံုစံ၊ ဘယ္ေလာက္မွန္မွန္လာလဲ၊ ဘာလကၡဏာေတြခံစားရလဲကိုေတာ့သိထားဖုိ႔လိုပါလိမ့္မယ္၊ ဒါမွဆရာ၀န္က ဘယ္အခ်က္ကပံုမွန္မဟုတ္လဲ ရွာရလြယ္မွာျဖစ္တယ္။

စမ္းသပ္မႈေတြမွာေတာ့ မ်ိဳးပြားအဂၤါမ်ားႏွင့္ပတ္သတ္ျပီး စမ္းသပ္နုိင္ေခ်ရွိျပီး ေမြးလမ္းေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ သားအိမ္ေခါင္းမွာျဖစ္ေစ ပံုမွန္မဟုတ္ျခင္းရွိမ၇ွိစစ္ေဆးနုိင္ပါတယ္။ ကင္ဆာျဖစ္နုိ္င္ေခ်ကိုပယ္ဖို႔နဲ႔ တျခားအေၾကာင္းေတြရွာဖို႔ ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွအရည္စစ္ေဆးျခင္းမ်ိဳးလည္း လုပ္ေကာင္းလုပ္နုိ္င္ပါတယ္။

ေဟာ္မုန္းျပႆနာေၾကာင့္ဟုတ္မဟုတ္သိရဖို႔အတြက္ေတာ့ ေသြးစစ္နုိင္ျပီး ကုိယ္၀န္ရွိေနတယ္ထင္ပါက ေသြး သုိဳ႔ ဆီးစစ္ၾကည့္ပါလိမ့္မယ္။

တျခားစစ္ေဆးမႈေတြကေတာ့ –

  • သားအိမ္အတြင္းနံရံအသားစစစ္ေဆးျခင္း
  • သားအိမ္တြင္းမွန္ေျပာင္းထည့္ၾကည့္ျခင္း
  • အယ္လ္ထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္း

Menstrual Disorder (ဓမၼတာလာစဥ္ေ၀ဒနာခံစားရျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမႈကေတာ့ လကၡဏာေတြျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေပၚမူတည္နုိင္ျပီး ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းကဲ့သုိ႔ လကၡဏာမ်ားကိုေတာ့ သေျႏၶတားေဆးေသာက္ျခင္းျဖင့္ သက္သာေစနုိင္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ေသြးမ်ားျခင္း၊ နည္းျခင္းက ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္ျဖစ္ေနပါက ေဟာ္မုန္းကုသမႈမ်ားလုပ္ရႏို္င္တယ္။

နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းေတြကေတာ့ ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္လည္းျဖစ္နုိင္သလုိ တျခားျပႆနာ ဥပမာ- မ်ိဳးပြားအဂၤါမ်ား ေရာဂါပိုး၀င္ျခင္းမ်ိဳးေၾကာင့္လည္းျဖစ္နုိ္င္တာေၾကာင့္ တျခားေဆးကုသမႈမ််ိဳးလိုေကာင္းလုိနုိင္ပါတယ္။

ေနထိုင္မႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္း၊ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

  • စားေသာက္မႈပံုစံ – ဓမၼတာမလာမီ ၁၄ ရက္ခန္႔မွစျပီး စားေသာက္မႈပံုစံေျပာင္းလဲၾကည့္ျခင္းက ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းလိုမ်ိဳး ကုိက္ခဲျခင္းလကၡဏာတခ်ိဳ႔ကိုသက္သာေစနုိင္ပါတယ္။ က်န္းမာေရးညီညြတ္မယ့္ အစားအေသာက္ပံုစံကေတာ့ အေစ့အဆန္ ကဆီဓာတ္အလံုေလာက္ပါျပီး လတ္ဆတ္တဲ့အသီးအႏွံ၊ အသီးအရြက္ေတြပါသင့္ပါတယ္။ ျပည့္၀ဆီေရွာင္သင့္ျပီး အျမန္စာေတြေလွ်ာ့သင့္တယ္။ ဆားဓာတ္မွ်တစြာစားျခင္းက ေဖာေရာင္ျခင္းကိုသက္သာေစပါလိမ့္မယ္။ ကဖန္းဓာတ္၊ သၾကားဓာတ္၊ အယ္ကိုေဟာ ထိန္းသိမ္းျခင္းကလည္း အက်ိဳးရွိပါတယ္။
  • ေသြးအားနည္းျခင္းကိုကာကြယ္ပါ၊ ကုသပါ။
  • ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ နာက်င္ကိုက္ခဲျခင္းသက္သာေစပါလိမ့္မယ္။
  • ကာမဆက္ယွက္ျခင္း – ဓမၼတာေၾကာင့္ကိုက္ခဲနာက်င္ျခင္း၊ ဗိုက္ေအာင့္ျခင္းမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးနုိင္တယ္္လုိ႔ဆုိပါတယ္။
  • အေႏြးဓာတ္ေပးျခင္း – ၀မ္းဗိုက္တ၀ိုက္ကိုေရေႏြးအိတ္ကပ္ျခင္း၊ အေႏြးဓာတ္ေပးျခင္းကလည္း ကိုက္ခဲျခင္းကိုသက္သာေစပါတယ္။
  • သန္႔ရွင္းမႈဂရုျပဳျခင္း – အမ်ိဳးသမီးသံုးပစၥည္းကုိ ၄ နာရီမွ ၆ နာရီၾကာတစ္ခါလဲပါ၊ ျဖစ္နုိင္ရင္ အနံ႔ပါေသာပစၥည္းမသံုးပါနဲ႔။ ပံုမွန္ရွိေနက် ဘတ္တီးရီးယားမ်ားပါ သတ္နုိင္တာေၾကာင့္ မိန္းမကိုယ္ထဲ တိုက္ရိုက္ပိုက္ထည့္ေဆးေၾကာျခင္းအားမေပးပါ။ ေရပံုမွန္ခ်ိဳးပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 12, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ
သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။