Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Thurein Hlaing Win

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ကဘာလဲ။

Menorrhagia ဆိုတာက ပံုမွန္ ရသီလာတဲ့အခ်ိန္ထက္ ပိုမ်ားတဲ့ ေသြးဆင္းျခင္းကို ေခၚပါတယ္။ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းဟာ ေသြးဆံုးမွဳမတိုင္ခင္မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္တတ္ေသာ္လည္း အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုမွာေတာ့ အႏၱရာယ္ရွိေလာက္တဲ့ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း menorrhagia ကို မၾကံဳဖူးၾကပါဘူး။ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းအား မကုပဲထားပါက အသက္တိုနိုင္ပါတယ္။

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အမ်ိဳးသမီး ၉% ကေန ၁၄% ေလာက္မွာ ဒီေရာဂါကို ခံစားေနရပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ပ်ိဳေဖာ္၀င္စ အမ်ိဳးသမီးေလးေတြနဲ့  အသက္ ၄၀ကေန ၅၀ၾကား အမ်ိဳးသမီးၾကီးေတြ မွာ အျဖစ္မ်ားတတ္ပါတယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားႏုိင္တဲ့အခ်က္အလက္ေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ စီမံႏုိင္ပါတယ္။ အခ်က္အလက္မ်ားထပ္မံသိရွိဖို႔အတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။

လကၡဏာမ်ား

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

menorrhagia ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြကေတာ့ နာရီပိုင္းတြင္း တစ္နာရီကို တန္ပြန္ တစ္ခု သို႔ ပတ္ တစ္ခုနွဳန္းလဲရေလာက္ေအာင္ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

တျခားလကၡဏာေတြကေတာ့

  • ၇ ရက္ထက္မနည္း ေသြးဆင္းေနျခင္း
  • ေသြးဆင္းမ်ားတဲ့ ရာသီခ်ိန္ေတြက ပံုမွန္ ၁၀ ရက္ သို႔ ၁၀ ရက္ေက်ာ္ၾကာေနျခင္း
  • ပံုမွန္မဟုတ္ပဲ ရာသီလာခ်ိန္ ၂ ခ်ိန္ဆက္တိုက္ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း

အထက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့အထဲမွာမပါ၀င္တဲ့ အျခားေသာလကၡဏာေတြလည္းရွိႏုိင္ပါေသးတယ္။ တကယ္လို႔ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခုမ်ားရွိေနမလားဆိုျပီး စိုးရိမ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတုိင္ပင္သင့္ပါတယ္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္မွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္အလက္ေတြထဲက တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ ဆက္သြယ္သင့္ပါတယ္။

  • မိန္းမကိုယ္မွ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း
  • ေသြးဆံုးျပီးေနာက္ မည့္သည့္ မိန္းမကို ေသြးဆင္းျခင္းမဆို ရွိေနျခင္း

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲက တစ္ခုခုမ်ားရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈဟာ မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ပံုမွန္ ရာသီလာတဲ့ အခါမွာ ေဟာ္မုန္း estrogen ႏွင့္ progesterone ေတြက သားအိမ္၏ နံရံ (endometrium ) ကိုတည္ေဆာက္မွဳကို မွန္မွန္လုပ္ေဆာင္ေပးေေနျခင္းဟာ ေသြးဆင္းတဲ့အခ်ိန္မွာ ျပိဳကြဲသြားပါတယ္။ ေဟာ္မုန္းမညီမွ်တဲ့ အခါမွာ သားအိမ္နံရံျဖစ္တည္မႈ မ်ားလာျပီး ေသြးဆင္းမ်ားေစကာ ျပိဳကြဲပါတယ္။

ေဟာ္မုန္းမညီမွဳရဲ့ အေၾကာင္းအရင္းတစ္ခ်က္ကေတာ့ မ မ်ိဳးဥ overy ေတြ မေကာင္းလို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ သင့္ရဲ့ မ မ်ိဳးဥေတြကေန ေသြးဆင္းတဲ့အခ်ိန္( ဥေၾကြတဲ့အခ်ိန္မွာ) ဥမထုတ္ေပးနိုင္လွ်င္ သင့္ခႏၵာကိုယ္ကေန progesterone ေဟာ္မုန္းကို မထုတ္ေပးေတာ့ပါဘူး။

တျခား ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ အရာေတြကေတာ့

  • Polyps
  • Uterine fibroids
  • သားအိမ္တြင္းထည့္ သားဆက္ခားပစၥည္းမ်ား(IUD)
  • ေမြးရာပါ ေသြးဆင္းေရာဂါမ်ား
  • ကင္ဆာ။ ျဖစ္ခဲတဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာ၊ မ်ိဳးဥကင္ဆာ နွင့္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေတြက ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

Risk factors

 Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

menorrhagia ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္

  • လက္တေလာတြင္ ရာသီစလာထားျခင္း
  • ေသြးဆံုးခါနီးခ်ိန္
  • Polyps
  • Uterine fibroids
  • ကင္ဆာ။ ျဖစ္ခဲတဲ့ သားအိမ္ကင္ဆာ၊ မ်ိဳးဥကင္ဆာ နွင့္ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာေတြက ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းကို ျဖစ္ေစပါတယ္။
  • ေမြးရာပါ ေသြးဆင္းေရာဂါမ်ား
  • Steroid ပါတဲ့ အေရာင္က်ေဆးမ်ား သံုးျခင္း

အထက္ပါျဖစ္ပြားႏိုင္ေခ်မ်ား မရိွျခင္းေၾကာင့္ သင့္မွာ ့ menorrhagia မျဖစ္ဘူးလုိ႕ ေျပာလို႕မရႏိုင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္လက္မ်ားဟာ မွီျငမ္းၾကည္႕ရႈဖို႕အတြက္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အေသးစိတ္သိရိွလိုပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးဖုိ႕ လိုအပ္ပါတယ္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က က်န္းမာေရးရာဇ၀င္ေမးျခင္းနွင့္ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္မွဳေတြ လုပ္ျပီး ေသြးစစ္ျခင္း(ေသြးအားနည္းေရာဂါ ရွိမရွိ) တို႔နွင့္ ေရာဂါအေျဖရွာ အတည္ျပဳနိုင္ပါတယ္။ ေသြးအားနည္းျခင္းက သင္ေသြးဆံုးရွံဴးမွု မ်ားတဲ့အခါမွာ ေသြးပမာဏအလြန္နည္းပါးလာျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ျပီး ပင္ပန္းျခင္း နွင့္ အားနည္းျခင္းေတြ ျဖစ္ေစပါတယ္။တျခား စမ္းသပ္မွဳေတြကေတာ့

  • အက္ထရာေဆာင္းရိုက္ျခင္း
  • Pap test
  • သားအိမ္နံရံမွ အသားစယူ စစ္ေဆးျခင္း ။  ။ တစ္ရွဴးနမူနာတစ္ခုယူျပီး အနုၾကည့္မွန္ေျပာင္းနွင့္ ၾကည့္ျခင္း
  • D&C (သားအိမ္ေခါင္းခ်ဲ႔ျပီး ျခစ္ထုတ္ျခင္း) ။  ။သားအိမ္ေခါင္းကို ျခစ္ျပီး သားအိမ္တစ္ရွဴး နမူနာယူကာ ေလ့လာျခင္း။
  • Laproscopy။ ။ ဆရာ၀န္က ၀မ္းဗိုက္တြင္းဆို့ ခြဲရာအနည္းငယ္ေပးျပီး ၾကည့္ရွဳ စစ္ေဆးျခင္း
  • Hysterosalpingography ။ ။ ဆိုးေဆးတစ္မ်ိဳးကို သားအိမ္နွင့္ မ်ိဳးဥျပြန္ေတြထဲ ထည့္ျပီး ဓာတ္မွန္ရိုက္ၾကည့္ျခင္း
  • Hysteroscopy ။  ။ သားအိမ္ေခါင္းမွ တစ္ဆင့္ သားအိမ္တြင္းသို႔ ကင္မရာအေသးပါတဲ့ သတၱဳျပြန္ထည့္ျပီး ၾကည့္ျခင္း။

Menorrhagia (ရာသီေသြးဆင္းမ်ားျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ကုသမွဳေတြကေတာ့ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းနွင့္ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း၏ သင့္ဘ၀အေပၚသက္ေရာက္မွဳကို မူတည္ျပီး ရြယ္ခ်ယ္ကုသရပါတယ္။ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ ဆရာ၀န္က ေသြးဆင္းမ်ားျခင္းအတြက္ေသာက္ေဆးေတြ နွင့္ ခြဲစိပ္မွဳေတြ ျပဳလုပ္ပါတယ္။ ေသာက္ေဆးေတြမွာ ကိုယ္၀န္တားေဆးမ်ား၊ ေဟာ္မုန္း( progesterone) နွင့္ သံဓာတ္အားျဖည့္ေဆးေတြ ေပးပါတယ္။ေသာက္ေဆးတြနဲ့ အလုပ္မျဖစ္လွ်င္ ျပင္ပလူနာခြဲစိပ္မွဳ (သားအိမ္ျခစ္ျခင္း နွင့္ operative hysteroscopy) လုပ္နိုင္ပါတယ္။

တျခားခြဲစိပ္မွဳေတြကေတာ့ မ်ိဳးမပြားနိုင္ျခင္းကို ျဖစ္ေစျပီး အသက္ၾကီးတဲ့ သူေတြနဲ့ ကိုယ္၀န္ယူဖို႔ ဆႏၵမရွိေတာ့တဲ့ သူေတြမွာ ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီခြဲစိပ္မွဳေတြကေတာ့ endometrial ablation ၊ endometrial resction ႏွင့္ hysterectomy လို႔ေခၚတဲ့ သားအိမ္ႏွင့္ သားအိမ္ေခါင္းခြဲထုတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက menorrhagia ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားက သင့္အေနျဖင့္ menorrhagia ကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာ အကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။
• ေရာဂါ အေျခအေနနွင့္ သင့္ရဲ့ ေသြးဆင္းမ်ားျခင္း အေျခအေနကို သိနိုင္ရန္ ပံုမွန္ျပန္လည္ စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ပါ။
• ဆရာ၀န္ၿႊန္ၾကားခ်က္ေတြကို လိုက္နာပါ။
• သံဓာတ္မ်ားတဲ့ အစာေတြကို စားပါ။
• သင့္ တရား၀င္ ၀ယ္ေသာက္ေနတဲ့ေဆးေတြ အပါအ၀င္ လက္ရွိေသာက္လက္စေဆးေတြကို ဆရာ၀န္အား ေျပာျပပါ။
အကယ္၍သင့္မွာ ေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဇူလိုင် 3, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဇူလိုင် 10, 2017

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။