Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ကဘာလဲ။

တစ္ဆယ့္ႏွစ္လၾကာေအာင္ ရာသီလာျခင္းမရွိေတာ့ပါက ရာသီေသြးဆံုးသည္ဟုေခၚသည္။ ေသြးဆံုးကာလ သည္ မ်ိဳးပြားျခင္းရပ္တန့္ေသာအခ်ိန္(ကေလးမရႏိုင္ေတာ့ေသာကာလ) ျဖစ္သည္။သို့ေသာ္ သင္သည္ က်န္းမာစြာေနႏိုင္သည္။ လိင္ဆက္ဆံမွဳမ်ားလည္းလုပ္ေဆာင္ႏို္င္ေသးသည္။ ေသြးဆံုးျခင္းကာလသည္ သဘာ၀ျဖစ္စဥ္တစ္ခုသာျဖစ္သျဖင့္စိတ္ပူစရာမလုိအပ္ပါ။

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

မိန္းကေလးတိုင္းသည္ ေသြးဆံုးျခငး္ကာလကိုေတြ့ၾကံဳရမည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ ေျပာင္းလဲမရေသာ သဘာ၀ျဖစ္စဥ္တခုျဖစ္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ေသြးဆံုးကာလသည္တစ္ဥ္းႏွင့္တစ္ဦးမတူႏိုင္ပါ။ ထပ္မံသိရွိလိုသည္မ်ားအတြက္သင္၏ဆရာ၀န္ျဖင့္တိုင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

ေသြးဆံုးျခင္းတြင္မ်ားေသာအားျဖင့္ေတြ့ရေသာလကၡဏာမ်ားမွာ

  • မ်က္ႏွာနီျမန္းျခင္း(အျဖစ္အမ်ားဆံုး)
  • ပံုမွန္မဟုတ္ပဲရာသီေသြးဆင္းျခင္း
  • ညဘက္ေခ်ြးစီးမ်ားထြက္ျခင္း
  • ညဘက္အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း
  • စိတ္အေျပာင္းအလဲျမန္ျခင္း
  • ၀လာျခင္း ႏွင့္အထိုင္အထခက္ျခင္း
  • ဆံပင္မ်ားပါးျခင္း အသားအရည္ေျခာက္ေသြ့ျခင္း
  • စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း ေဒါသထြကလြယ္ျခင္း ေခါင္းကိုက္ျခင္းတို့ျဖစ္သည္။

အထက္တြင္မေဖာ္ျပထားေသာေရာဂါလကၡဏာမ်ားရွိ၍ ဆရာ၀န္ျဖင့္တိုင္ပင္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

သင့္တြင္ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားရွိေနပါကဆရာ၀န္ျဖင့္တိုင္ပင္ပါ

  • ရာသီေသြးမဆံုးမီမွ ေသြးဆံုးသည္အထိ ဆရာ၀န္ျဖင့္ျပေလ့ရွိေသာ အခ်ိန္ဇယားရွိလ်င္
  • ေသြးမဆံုးမီ က်န္းမာေရးဂရုစိုက္မွုဳလိုအပ္သူျဖစ္လ်င္
  • ေနာက္ဆက္တြဲျပႆနာမ်ား ဥပမာ ေသြးဆံုးျပီးမွ ေသြးျပန္ဆင္းျခင္းမ်ားရွိေသာ္ ဆရာ၀န္ျဖင့္တိုင္ပင္ပါ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ေသြးဆံုးျခင္းျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းအရာထဲမွတခုမွာ မ်ိဳးပြားေဟာ္မွန္းမ်ား သဘာ၀အေလ်ာက္က်ဆင္းလာျခင္းေၾကာင္ျဖစ္သည္။ အသက္ၾကီးလာခ်ိန္( အသက္၃၀ေႏွာင္းပိုင္း) တြင္ သင္၏သားဥအိမ္မွထုတ္ေသာ ေဟာ္မွန္းမ်ားက်ဆင္းလာသည္။ ထိုေဟာ္မွန္းမ်ားက ရာသီေသြးလာမွဳကိုပံုမွန္ေစသည္။ ေဟာ္မွန္းနည္းသြားေသာေၾကာင့္ မ်ိဳးပြားႏိုင္ႏွဳန္းမ်ားလဲက်လာသည္။ အသက္ေလးဆယ္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ရာသီေသြးလာခ်ိန္သည္ ရွည္လာျခင္းသို့မဟုတ္ တိုသြားျခင္း ရာသီေသြးနည္းျခင္းမ်ားျခင္းမ်ားျဖစ္လာႏိုင္သည္။ အသက္ ၅၁ တြင္ ေသြးဆံုးျခင္းမ်ားျဖစ္လာသည္။ 

သားအိမ္ထုတ္ထားျခင္းသည္လည္း တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းပါ၀င္သည္။ သားဥအိမ္က်န္ေသးသျဖင့္ ေသြးဆံုးျခင္းေတာ့မျဖစ္ေစပါ။သားအိမ္ထုတ္တားသျဖင့္ရာသီေသြးမေပၚေတာ့သည္တိုင္  သင့္သားဥအိမ္မွ သားေလာင္းႏွင့္ ေဟာ္မွန္းမ်ားဆက္လက္ထုတ္ေနေသးသည္။ သို့ေသာ္ သားဥအိမ္ပါထုတ္လိုက္ေသာ ကိစၥမ်ားတြင္ေသြးဆံုးျခင္းျဖစ္ေစသသည္။ 

ဓာတ္ကင္ျခင္း ေရာင္ျခည္ျပျခင္းတို့မွလဲေသြးဆံုးျခင္းကိုျဖစ္ေစတတ္သည္။ ထိုသို့ကုသျပီးေနာက္ ေသြးဆံုးျခင္းေရာဂါလကၡဏာမ်ားခံစားရတတ္သည္။ 

အျခားျဖစ္ေစတတ္ေသာအေျခအေနမွာ သားဥအိမ္မွ ပံုမွန္္မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေတာ့ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ အသက္၄၀မတိုင္မီ ေသြးဆံုးျခင္း (ေစာစီးစြာေသြးဆံုးျခင္း) သည္ မိန္းကေလးအားလံုး၏ တစ္%သာျဖစ္တတ္သည္။  သားဥအိမ္မွပံုမွန္ မ်ိဳးပြားေဟာ္မွန္းမ်ားမထုတ္ႏို္င္ေတာ့ျခင္း သည္ မ်ိဳးရိုးေၾကာင့္ သို့မဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္တစ္သ်ဴးႏွင့္ဓာတ္မတည့္ေသာေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ႏိုင္သည္။ထိုသို့ျဖစ္ပါကလဲ ေသြးဆံုးျခင္းကိုျဖစ္ေစသည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ေသြးဆံုးျခင္းသည္ ေရွာင္ရွား၍မရေသာသဘာ၀ျဖစ္စဥ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ေအာက္ပါအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ေစာစီးစြာေသြးဆံုးျခင္းကိုျဖစ္ေစသည္။

  • ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း ေဆးလိပ္ေသာက္ေသာမိန္းမမ်ားတြင္ တစ္ႏွစ္ ႏွစ္ႏွစ္ေစာ၍ ရာသီေသြးဆံုးႏို္င္သည္။
  • မိသားစုမ်ိဳးရိုးရွိျခင္း ဥပမာ မ်ိဳးရိုးအလိုက္ ေသြးေစာဆံုးတတ္ျခင္း။ X gene သယ္ေဆာင္သူ စသည့္အေျခအေနမ်ားျဖင့္ဆက္စပ္မွဳရွိႏိုင္သည္။
  • ကင္ဆာကုသမွဳမ်ား ကင္ဆာေဆးသြင္းျခင္း ဓာတ္ေရာင္ျခည္ျပျခင္းတို့မွလဲ ေသြးဆံုးျခင္း ႏွင့္ အျခားဆိုးက်ိဳးမ်ားရွိတတ္သည္။
  • သားအိမ္ႏွင့္သားဥအိမ္ထုတ္ထားျခင္း သားအိမ္ထုတ္ျခင္းမွ ေသြးဆံုးျခင္းကိုမျဖစ္တတ္ေသာ္လည္း ပံုမွန္ထက္ပို၍ ေသြးေစာဆံုးတတ္သည္။ သားဥအိမ္ တစ္လံုး ထုတ္ထားပါက က်န္သားဥအိမ္မွ ပံုမွန္ထက္ေစာ၍ အလုပ္မလုပ္ေတာ့ျခင္းမ်ားျဖစ္တတ္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ေရာဂါလကၡဏာအားၾကည့္၍ ဆရာ၀န္မွ ေသြးဆံုးျခင္းဟုတ္မဟုတ္ကို စဥ္းစားမည္။ အကယ္၍ သင္သည္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ရာသီေသြးလာျခင္းမ်ား ပူျခင္းမ်ားကို စိတ္ပူပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ပါ။ အခ်ိဳ့ကိစၡမ်ားသည္ ထပ္မံစမ္းသက္ဖို့လိုအပ္တတ္သည္။

ေသြးစစ္ျပီး ေဟာ္မွန္းမ်ား (FSH TSH oestrogen) ကိုစစ္ဖို့လိုအပ္သည္။ FSH တက္၍estradiol က်ပါက ေသြးဆံုးျခင္းျဖစ္ႏိုင္သည္။ တိုင္းရွဳိက္ (လည္ပင္းရွိ အဂါၤတစ္ခု) အလုပ္လုပ္မွဳနည္းျခင္းတို့ကလဲ ေသြးဆံုးျခင္းလကၡဏာမ်ားခံစားရတတ္သည္။

Menopause (ေသြးဆံုးျခင္း) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ေသြးဆံုးျခင္းအားကုသရန္မလိုပါ။ကုသမွုဳမွာ ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေစရန္ႏွင့္ အသက္ၾကီး၍ ျဖစ္ေသာ အေျခအေနမ်ားအားကာကြယ္ရန္အတြက္သာျဖစ္သည္။

ေဟာ္မွန္းျဖင့္ကုသျခင္းက ကုသျခင္းမ်ားထဲကတစ္ခုျဖစ္သည္။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားသက္သာေစေသာအေကာင္းဆံုးနည္းလမ္းျဖစ္သည္။ မိမိအေျခအေနနဲ့ မိသားစု အေျခအေနေပၚမူတည္၍ estrogen ေခၚ မေဟာ္မုန္းကို လိုအပ္သည့္ အနည္းဆံုးပမာဏကို ေပးလိမ့္မည္။

မအဂါၤ ေျခာက္ေသြ့ျခင္းအတြက္ မအဂါ္လိမ္းestrogenပါေဆးက အေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မည္။ လိမ္းေဆး အေတာင့္ လက္စြပ္ပံုသဏာန္မ်ားရွိသည္။

စိတ္က်ေ၀ဒနာကုေဆး၀ါးမ်ားကို ပမာဏ အနည္းငယ္ေပးျခင္းျဖင့္လည္း ေသြးဆံုးျခင္းအခ်ိဳ့လကၡဏာမ်ားကိုသက္သာေစႏိုင္သည္။ ေဟာ္မွန္းေသာက္ရန္သင့္က်န္းမာေရးက မေကာင္းလ်င္ စိတ္က်ေ၀ဒနာေဆး၀ါးမ်ားက အေထာက္အကူေပးပါမည္။

အရိုးပြျခင္းအားသက္သာေစရန္ ေဆးေပးပါလိမ့္မည္။ သင္လိုခ်င္ေသာ သင္လိုအပ္ေသာပံုကိုမူတည္၍ ဆရာ၀န္မွအေကာင္းဆံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးပါလိမ့္မည္။

 

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းကေသြးဆံုးျခင္းကိုကုသရာမွာဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

ေအာက္ေဖာ္ျပပါ လူေနမႈပံုစံမ်ားနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးမ်ားကသင့္အေနျဖင့္ ေသြးဆံုးျခင္းကိုကုသတဲ့ေနရာမွာနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ေနတဲ့ေနရာေတြမွာအကူအညီေပးႏုိင္ပါတယ္။

  • ေရခဲကပ္ပါ။အ၀တ္အစားေရြးခ်ယ္၀တ္ဆင္ပါ။ေရေအးေသာက္ပါ ေအးေသာေနရာတြင္ေနပါ။ သင့္အားပူေစေသာ အရာမ်ားကိုေရွာင္ပါ။
  • အိပ္ေရး၀ေအာင္အိပ္ပါ။
  • စိတ္အပန္းေျဖပါ ဥပမာ အသက္ျပင္းျပင္းရူျခင္း ႏွိပ္နယ္ေပးျခင္း ၾကြပ္သားမ်ားအားအနားေပးျခင္းတို့ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။
  • တင္ပါးစံုရိုးၾကြပ္သားမ်ားသန္မာေအာင္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။
  • အစားအေသာက္မ်ွတေအာင္စားပါ။က်န္းမာေရးႏွင့္မညီေသာ အဆီမ်ားေရွာင္၍ အသိီးအရြက္ ငါးႏွင့္ ဂ်ံဳ မ်ွတေအာင္စားပါ။
  • ေလ့က်င့္ခန္းပံုမွန္လုပ္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ျခင္းျဖင့္ ႏွလံုးေရာဂါ ဆီးခ်ိဳ အရိုးပြျခင္းႏွင့္ အျခားအသက္ၾကီးျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေရာဂါမ်ားအားကာကြယ္ႏိုင္ပါသည္။

အကယ္၍သင့္မွာေမးခြန္းေတြရွိမယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ ဆရာ၀န္နဲ႔ ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 2, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 22, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။