Mastitis (ႏို႔နာ ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Mastitis (ႏို႔နာ ) ကဘာလဲ။

ႏို႔နာ ဆိုတာ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ရဲ႕ ရင္သားမွာ နီရဲ နာက်င္ေနၿပီး ဖ်ားခ်င္သလိုလို မအီမသာ ျဖစ္ေနတတ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မီးဖြားၿပီး ၆ ပတ္အတြင္းမွာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

Mastitis (ႏို႔နာ ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

အသက္အရြယ္မေရြးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေရွာင္ျခင္းအားျဖင့္ ကာကြယ္ႏိုင္ပါတယ္။ ထပ္သိခ်င္တာေတြ ရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္ပါ။

လကၡဏာမ်ား

Mastitis (ႏို႔နာ ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

  • ရင္သားကို ထိလိုက္ရင္ ေႏြးေနၿပီး ႏူးညံ့ေနတတ္ပါတယ္။
  • ဖ်ားခ်င္သလိုလို ခံစားေနရပါမယ္။
  • ရင္သားေရာင္ရမ္းေနပါမယ္။
  • ႏို႔တိုက္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆက္တိုက္ ဆိုသလို ပူေလာင္နာက်င္တာကို ခံစားေနရပါမယ္။
  • အေရျပားေတြ နီရဲေနၿပီး ပုံစံက ခပ္ခြ်န္ခြ်န္ ျဖစ္ေနပါမယ္။
  • အပူခ်ိန္ ၁၀၁ ဒီဂရီ ဖာရင္ဟိုက္ (၃၈.၃ ဒီဂရီဆဲလ္စီးယပ္စ္) ထက္ ျမင့္ေနပါမယ္။

ႏို႔နာဟာ ကေလးႏို႔တိုက္စ ပထမပတ္ေတြ မွာ ျဖစ္တတ္တယ္ဆုိေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း ႏို႔တိုက္ေနစဥ္ကာလ မွာလည္း ဘယ္အခ်ိန္မဆို ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ႏို႔နာဟာ ရင္သား တစ္ဖက္တည္းသာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ေရာဂါလကၡဏာေတြ အျပင္ တျခား လကၡဏာေတြလည္း ရွိခ်င္ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ေမးစရာေလးေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

အေပၚမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လကၡဏာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၾကည့္ပါ။ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈပုံစံဟာ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတူၾကပါဘူး။ သင့္အတြက္ ဘာက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မယ္ ဆိုတာကို ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္္တာက အသင့္ေလ်ာ္ဆုံး ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Mastitis (ႏို႔နာ ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ႏို႔တိုက္တာက သင္ယူေလ့လာထားရမယ့္ ကြ်မ္းက်င္မႈ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ႏို႔တိုက္တဲ့အခါ နည္းလမ္းမက်ရင္ ရင္သားထဲမွာ ႏို႔ေတြက်န္ခဲ့ပါတယ္။ ႏို႔နာျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

အျခား ႏို႔နာ ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြကေတာ့

  • ႏို႔ထြက္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ပိတ္ေနမယ္။ ႏို႔တိုက္ၿပီးတဲ့ အခါႏို႔ေတြကုန္စင္မသြားဘူး ဆိုရင္ ႏို႔လမ္းေၾကာင္း တစ္ခုခုမွာ ပိတ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ႏို႔ေတြက်န္ရင္း ႏို႔နာ ျဖစ္သြားပါတယ္။
  • ရင္သားထဲကို ပုိး၀င္တဲ့့ အတြက္ေၾကာင့္လည္း ႏို႔နာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အေရျပားေပၚက ပိုးေတြ၊ ကေလးပါးစပ္က ပိုးေတြက ႏို႔လမ္းေၾကာင္းထဲကို ႏို႔သီးေခါင္းေပၚက အက္ကြဲရာတစ္ခုခုကေန တစ္ဆင့္ ၀င္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ရင္သားထဲမွာ ႏို႔ေတြကုန္စင္မသြားတဲ့အခါ ပိုးေတြေပါက္ပြားလာပါေတာ့တယ္။ ႏို႔မွာပါတဲ့ အန္တီဘက္တီးရီးယားဓာတ္ပစၥည္းက ကေလးဆီကို ပိုးေတြပါးမသြားေအာင္ တားဆီးေပးထားပါတယ္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

ငါ့ဆီမွာ Mastitis (ႏို႔နာ ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာ္ေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ႏုိ႔နာျဖစ္ႏိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ အခ်က္ေတြ အမ်ားရွိပါတယ္။

  • မီးဖြားၿပီး ပထမရက္တၱပတ္ေတြ အတြင္းႏို႔တိုက္ျခင္း
  • အက္ကြဲ နာက်င္ေသာ ႏို႔သီးမ်ား၊ (အေရျပားေတြ အက္ကြဲမေနရင္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္)
  • ႏို႔ေတြ အျပည့္အ၀ စီးဆင္းဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္ အေနအထား တစ္ခုတည္းနဲ႔ ႏို႔တိုက္ျခင္း
  • တင္းက်ပ္တဲ့ ဘရာစီယာ၀တ္ဆင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ႏို႔စီးဆင္းျခင္းကို ရပ္ဆိုင္းေစတဲ့ အျပဳအမူေတြ ( အိတ္အေလးႀကီးသယ္ျခင္း၊ ကားခါးပတ္ကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ပတ္ျခင္း)
  • အလြန္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနျခင္း၊ စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ားျခင္း
  • ယခင္က ႏို႔နာ ျဖစ္ခဲ့ဖူးျခင္း
  • အာဟာရခ်ဳိ႕တဲ့ျခင္း

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Mastitis (ႏို႔နာ ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဆရာ၀န္က အဖ်ားရွိသလား၊ ခ်မ္းတုန္သလား၊ ရင္သားနာသလား စသျဖင့္ ခႏၶာကို္ယ္ကို စစ္ေဆးျခင္းအားျဖင့္ ႏို႔နာ ျဖစ္မျဖစ္ကို စစ္ေဆးပါလိ့မ္မယ္။ တျခား သိသာထင္ရွားတဲ့ လကၡဏာကေတာ့ ရင္သားေပၚမွာ နီရဲၿပီး ခပ္ခြ်န္ခြ်န္ ပုံစံနဲ႔ ထိလိုက္ရင္ ႏူးညံ့ေနပါလိမ့္မယ္။

ဆရာ၀န္က သင့္မွာ ရင္သားျပည္တည္ေနသလား ဆိုတာကိုလည္း စမ္းသပ္ပါလိမ့္မယ္။ ရင္သားျပည္တည္ျခင္းဆိုတာ ႏို႔နာကို ေသခ်ာ စနစ္တက်မကုသဘူး ဆိုရင္ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ ႏို႔နာက အရမ္းဆိုးရြားျပင္းထန္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္က အေကာင္းဆုံး ပဋိဇီ၀ ေဆးကို ညႊန္းပါလိမ့္မယ္။

ရွားပါးရင္သားကင္ဆာ – ေရာင္ရမ္းေသာရင္သားကင္ဆာ – နီရဲ ေရာင္ရမ္းေနၿပီး ကနဦးပိုင္းမွာ ႏို႔နာနဲ႔ လြဲမွားတတ္ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က ရင္သားဓာတ္မွန္ ရိုက္ခိုင္းပါလိမ့္မယ္။ ပဋိဇီေဆးပတ္လည္ ေအာင္ ေသာက္ၿပီးတာေတာင္  လကၡဏာေတြက  ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရင္သားကင္ဆာရွိ၊ မရွိ ေသခ်ာေအာင္ အသားစယူၿပီး စစ္ခိုင္းပါလိမ့္မယ္။

Mastitis (ႏို႔နာ ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ႏို႔နာကို ကုသတဲ့အခါမွာ –

  • ပဋိဇီ၀ေဆးေတြ – ႏို႔နာကို ကုသဖို႔အတြက္ ပဋိဇီ၀ ေဆးကို ၁၀ ရက္ကေန ၁၄ ရက္ေလာက္အထိ ေသာက္ေပးရပါမယ္။ ေဆးေသာက္ၿပီး ၂၄ နာရီ ကေန ၄၈ နာရီ အတြင္း သက္သာလာပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္ထပ္တစ္ခါျပန္မျဖစ္ေစဖို႔ ေဆးပတ္လည္ေအာင္ ေသာက္ဖို႔လိုပါမယ္။
  • အနာေပ်ာက္ေဆး – ဆရာ၀န္က သိပ္မျပင္းတဲ့ acetaminophen (Tylenol, others) သုိ႔မဟုတ္ ibuprofen (Advil, Motrin IB, အျခား) စတဲ့ အနာေပ်ာက္ေဆးေတြကို ညႊန္းပါလိမ့္မယ္။
  • ႏို႔တိုက္တဲ့ အေနအထားေတြကို ခ်ိန္ညွိရပါမယ္။ ႏို႔တိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ႏို႔ေတြမက်န္ရစ္ခဲ့ေအာင္ ကေလးကလည္း ေကာင္းေကာင္းႏို႔စို႔ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ရပါမယ္။ ဆရာ၀န္က သင့္ရဲ႕ ႏို႔တိုက္တဲ့ ပုံစံကို စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။
  • မိမိကိုယ္ကို ဂရုစိုက္ျခင္း – နားနားေနေန ေနၿပီး ႏို႔တိုက္ပါ။ ပိုးကူးစက္တာကို ခႏၶာကိုယ္က ကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ဖို႔ အရည္မ်ားမ်ားေသာက္ပါ။

တကယ္လို႔ ပဋိဇီ၀ေဆးေတြ ေသာက္ၿပီးရင္ေတာင္ ႏို႔နာ မေပ်ာက္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ဆရာ၀န္ဆီမွာ ေသခ်ာစစ္ေဆးမႈကို ခံယူၿပီး ေနာက္ထပ္ ဘယ္လို စစ္ေဆးခ်က္ေတြ လိုအပ္မလဲ ဆိုတာကို ဆရာ၀န္က လမ္းညႊန္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

 

ေနထိုင္မႈပုံစံ ႏွင့္ အိမ္တြင္းကုထုံးမ်ား

ႏို႔နာျဖစ္တာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏို္င္မယ့္ ေနထိုင္မႈ ပုံစံ နဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြက ဘာေတြ ျဖစ္မလဲ။

ေအာက္ပါေနထိိုင္မႈပုံစံနဲ႔ အိမ္တြင္းကုထုံးေတြကို လိုက္နာမယ္ဆိုရင္ ႏို႔နာျဖစ္တာကို ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္ရမလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေထာက္အကူျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

  • ကေလးဆာတိုင္း ႏို႔ကို မၾကာမၾကာတိုက္ေပးပါ။
  • တတ္ႏိုင္သေရြ႕ အိပ္ရာထဲမွာ ကေလး နဲ႔ အတူ အနားယူပါ။ ကေလးကို ႏို႔ပိုတိုက္ျဖစ္ေစပါတယ္။
  • ႏို႔မတိုက္ခင္ အခ်ိန္အၾကာႀကီး ရင္သားမွာ ႏို႔ေတြ ျပည့္လွ်ံမေနေစပါနဲ႔။
  • ႏို႔တိုက္တဲ့ အခါ ခႏၶာကိုယ္ အေနအထားကို ခဏခဏ ေျပာင္းပါ။
  • အရည္အမ်ားႀကီးေသာက္ပါ။
  • ႏို႔ေတြက က်န္ျမဲက်န္ေနမယ္ဆိုရင္၊ ႏို႔မတိုက္ခင္ ေရေႏြး၀တ္နဲ႔ အသာအယာဖိေပးတာ၊ ေရေႏြးနဲ႔ ေရခ်ဳိးတာေတြ လုပ္ေပးပါ။
  • ဘရာစီယာကို ေခ်ာင္ေခ်ာင္ခ်ိခ်ိ ၀တ္ပါ။

တကယ္လို႔ သင့္မွာႏို႔နာ ျဖစ္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာင္မွ ႏို႔ဆက္တိုက္လို႔ ရပါတယ္။ ႏို႔တိုက္တာကလည္း ပိုးကူးစက္တာကို ကာကြယ္ရွင္းလင္းႏိုင္ပါတယ္။ ပိုးကူးစက္ခံထားရတဲ့ ရင္သားက အရမ္းနာက်င္ေနမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကေလးက ႏို႔စို႔ဖို႔ ျငင္းဆန္ေနမယ္ဆိုရင္ ႏို႔ေတြကို လက္နဲ႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ႏို႔ညွစ္ကိရိယာနဲ့ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ညွစ္ထုတ္ပစ္ပါ။

ကေလးကိုႏို႔ေကာင္းေကာင္း တိုက္လို႔ရေအာင္ အစကတည္းကေန ေကာင္းေကာင္း လုပ္ေဆာင္သင့္ပါတယ္။ ႏို႔နာလို ေရာဂါမ်ဳိး မျဖစ္ေအာင္ ေရွာင္ၾကဥ္ရပါမယ္။ ရင္သားနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကြ်မ္းက်င္တဲ့ သူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံရပါမယ္။ လိုအပ္တဲ့ အၾကံဥာဏ္ ယူရပါမယ္။ ေအာက္ပါအခ်က္ေတြကို လိုက္နာျခင္းအားျဖင့္ ႏို႔နာျဖစ္ႏိုင္ေခ်ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ပါတယ္။

  • ႏို႔တိုက္တဲ့ အခ်ိန္မွာ ႏို႔ေတြ ကုန္စင္ဖို႔ ႀကိဳးစားပါ။
  • ကေလး ႏို႔စို႔တဲ့ အခ်ိန္မွာ တစ္ဖက္ကို ကုန္ေအာက္ တိုက္ၿပီးမွ ေနာက္တစ္ဖက္ကို ေျပာင္းပါ။
  • ႏို႔တုိက္တဲ့ ခႏၶာကိုယ္အေနအထားကို ခဏခဏ ေျပာင္းပါ။
  • ႏို႔တိုက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ကေလးက ေကာင္းေကာင္းလွဲေနႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးပါ။

ေမးစရာေတြ ရွိေနမယ္ဆိုရင္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ဘယ္နည္းလမ္းက အေကာင္းဆုံးျဖစ္မလဲဆိုတာကို အၾကံဥာဏ္ရယူပါ။

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း ဖေ‌ဖော်ဝါရီ 16, 2018

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။