Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ကဘာလဲ။

Mad cow ေရာဂါဆိုသည္မွာ ကၽြဲႏြားမ်ားတြင္ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာရံုေၾကာမၾကီးကိုထိခိုက္ပ်က္စီးေစေသာေသႏိုင္သည့္ေရာဂါျဖစ္သည္။ ၎ကို Bovine Spongiform Encephalopathy (BSE) ဟုလည္းေခၚသည္။

လူမ်ားတြင္ mad cow ေရာဂါမျဖစ္ႏုိင္ေပ။ သို႕ေသာ္ လူမ်ားတြင္ျဖစ္ႏုိင္ေသာ Mad cow ေရာဂါလည္း ရွိသည္။ Varient Creutzfeldt-Jakob (VCID) ေရာဂါဟုေခၚျပီး ေသေစႏုိင္သည္။

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) က ဘယ္ေလာက္အျဖစ္မ်ားသလဲ

ထိုေရာဂါ၏ပထမဆံုးျဖစ္ပြားေသာလူနာကို ၁၉၉၆ တြင္စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ကမၻာေပၚတြင္ ထိုေရာဂါျဖစ္ပြားေသာလူနာအနည္းငယ္ကို ဆက္လက္ေတြ႕ရွိရသည္။ အမ်ားစုသည္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ၏ ေဒသမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိရသည္။

၎ေရာဂါသည္ျပင္းထန္ေသာ္လည္း ရွားပါးသည္။ တစ္ႏွစ္လ်င္ လူတစ္သန္းတြင္ တစ္ေယာက္ေလာက္သာ ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ထားျပီး၊ အသက္ၾကီးသူမ်ားတြင္ျဖစ္ႏုိင္ပါသည္။

သို႔ေသာ္ ၎ကိုျဖစ္ေစႏုိင္ေသာအေၾကာင္းရင္းမ်ားကိုေလ်ာ့ခ်ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါျဖစ္ျခင္းကိုထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္သည္။ ပိုမိုသိရွိႏိုင္ရန္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

လကၡဏာမ်ား

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ရဲ႕လကၡဏာေတြကဘာေတြလဲ

Creutzfeldt-Jakob  ေရာဂါသည္လပိုင္းအတြင္းတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လ်င္ျမန္စြာဆိုးရြားသြားႏိုင္ေသာ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးျဖစ္သည္။ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားတြင္ ေအာက္ပါတို႔ပါ၀င္သည္။

– ကို္ယ္အမူအရာမ်ားေျပာင္းလဲျခင္း

– စိတ္ပူပင္စိုးရိမ္ျခင္း

– စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း

– မွတ္ဥာဏ္ေပ်ာက္ဆံုးျခင္း

– အျမင္အာရံုေ၀၀ါးျခင္း၊ မ်က္စိကြယ္ျခင္း

– အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊

– စကားေျပာရန္ခက္ခဲျခင္း

– အစာမ်ိဳခ်ရန္ ခက္ခဲျခင္း

– အေၾကာလိုက္သလိုျဖစ္ျခင္း

ေရာဂါဆိုးရြားလာသည္ႏွင့္အမွ် စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ လကၡဏာမ်ားလည္း ဆိုးရြားလာသည္။ လူအမ်ားစုသည္ သတိလစ္ေမ့ေျမာသည့္ အေျခအေနအထိ ေရာက္သြားႏုိင္သည္။

ႏွလံုးေရာဂါ၊ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းေရာဂါ၊နမိုးနီးယား  သို႔မဟုတ္  အျခားေသာေရာဂါပိုးသည္ ေသဆံုးျခင္း၏ အဓိက အေၾကာင္းရင္းမ်ားျဖစ္ၾကသည္။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ေသဆံုးႏုိင္သည္။ ရွားပါးေသာ VCJD ေရာဂါႏွင့္ လူနာမ်ားသည္ အစပိုင္းတြင္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာလကၡဏာမ်ား ပို၍ထင္ရွားျပီး မွတ္ဥာဏ္ေပ်ာက္ဆံုးတတ္သည္။ ေရာဂါျဖစ္ျပီးေနာက္ပိုင္းတြင္ စဥ္းစားေတြးေခၚႏုိင္ျခင္းေပ်ာက္ဆံုးလာသည္ကိုေတြ႕ရသည္။ ထို႔အျပင္ဤအမ်ိဳးမ်ိဳးေသာ လကၡဏာမ်ားသည္ ျဖစ္ေနက်လကၡဏာမ်ားထက္ လူငယ္မ်ားတြင္ ပိုျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရျပီး ၁၂လမွ ၁၄လအထိၾကာျမင့္သည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုသင့္သလဲ

ထိုေရာဂါလကၡဏာမ်ားျဖစ္ေပၚပါက ဆရာ၀န္ႏွင့္ ခ်က္ျခင္းျပသသင့္သည္။ Mad cow ေရာဂါသည္ ခ်က္ျခင္းကုသမႈခံယူရမည ့္ အသက္အႏၲရာယ္ရွိေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။

အျခားေသာ လကၡဏာမ်ားရွိပါက သို႔မဟုတ္ ေမးျမန္းလိုသည္မ်ားရွိပါက သင့္ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတိုင္းသည္ ေရာဂါကို တံု႕ျပန္မႈမတူညီၾကေပ။

အေၾကာင္းရင္းမ်ား

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ကိုဘာေတြကျဖစ္ေစသလဲ

ပညာရွင္မ်ားသည္လည္း mad cow  သိုမဟုတ္ VCJD ေရာဂါကို ျဖစ္ေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို အေသအခ်ာမသိၾကေပ။

စာေပမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ ၎ေရာဂါသည္ Prion ဟုေခၚေသာပရိုတင္းတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္ျပီး ကၽြဲႏြားမ်ားတြင္ ျဖစ္သည္။ ထိုပရိုတင္းသည္ ဦးေႏွာက္၊ အာရံုေၾကာမႏွင့္ အူသိမ္တို႔တြင္ေတြ႕ရသည္။ Prion ပရိုတင္းသည္ အသားႏွင့္ ႏို႔တြင္ေတြရသည္ဟု သက္ေသသာဓကမရွိေပ။

ႏြားကို သားသတ္ရံုတြင္သတ္ေသာအခါ အခ်ိဳ႕ေသာ အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို လူမ်ားစားႏုိင္ရန္၊ အခ်ိဳ႕ကို တိရိစာၧန္မ်ားစားႏုိင္ရန္ အသံုးျပဳၾကသည္။ ေရာဂါပိုးရွိေသာ ႏြားကို သတ္ေသာအခါ အာရံုေၾကာတစ္သ်ွဴးမ်ားကို အျခားေသာ ကၽြဲႏြားမ်ားကို ေကၽြးသည့္အခါ ေရာဂါကူးစက္ႏုိင္သည္။ ေရာဂါရွ္ိေသာ ဦးေႏွာက္ႏွင့္ အာရံုေၾကာအစိတ္အပိုင္းမ်ားကို စားမိလ်ွင္ လူတြင္လည္း ေရာဂါကူူးႏုိင္သည္။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ား

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုဘာေတြက ျမင့္တက္ေစသလဲ

ျဖစ္ႏုိင္ေခ်သည္ မမ်ားလွေပ။ ေရာဂါသည္ ေခ်ာင္းဆိုးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္း၊ ထိေေတြ႕ျခင္းအားျဖင့္ မကူးစက္ႏုိင္ေပး။

ေအာက္ပါအေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ကူးစက္ႏုိင္သည္။

-အေၾကာင္းရင္းမရွိပဲ ေရာဂါျဖစ္ျခင္း။

– မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္း။ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္၅-၁၀% ေသာ လူနာမ်ားတြင္ မိသားစုရာဇ၀င္ရွိၾကသည္။

-ထိေတြ႕ကူးစက္ျခင္း။ ။ ေရာဂါျဖစ္ေသာ လူမ်ားထဲမွအနည္းငယ္သည္ ေရာဂါျဖစ္ေနေသာသူကို ေဆးကုသေနစဥ္ ေရာဂါကူးစက္ၾကသည္။ ေရာဂါပိုးသတ္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားသည္ Prion ပရိုတင္းကို မေသေစႏုိင္ေပ။ လူအနည္းငယ္သည္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ထားေသာ ခြဲခန္းသံုးပစၥည္းမ်ားေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ၾကသည္။

အမ်ားစုသည္ အေၾကာင္းရင္းမသိပဲျဖစ္ၾကသည္။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ်ကို မ်ားေစေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ား ခြဲျခားမသိႏုိင္ေပ။ သို႔ေသာ္ အခ်ိဳ႕ေသာ အခ်က္အနည္းငယ္သည္ VCJD ႏွင့္ ဆက္စပ္မႈရွိႏုိင္သည္။

-အသက္အရြယ္။ ။ VCJD သည္ အသက္ငယ္ေသာသူမ်ားတြင္ အျဖစ္မ်ားျပီး အသက္၂၀ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အျဖစ္မ်ားသည္။

-မ်ိဳးရိုးဗီဇ။ ။ VCJD ရွိေသာ လူမ်ားတြင္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈရွိသည့္အတြက္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည္။ သင့္တြင္ မ်ိဳးရိုးဗီဇ ေျပာင္းလဲမႈရွိလ်ွင္ သင့္ကေလးတြင္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ၅၀%ရွိသည္။

-ေရာဂါရွိေသာ အရာမ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္း။ ။ ဦးေႏွာက္ရွိ ဂလင္းတစ္ခုမွထြက္ေသာ ေဟာ္မုန္းကိုရရွိေသာ သို႔မဟုတ္ ဦးေႏွာက္ကို အုပ္ထားေသာ တစ္သ်ွဴးစကို အစားထိုးရေသာ သူမ်ားသည္ ေရာဂါရႏုိင္ေခ်ရွိသည္။ အသားစားျခင္းေၾကာင့္ေရာဂါကူးျခင္းသည္ အတိအက်ေျပာရန္ခက္သည္။ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရးကို ေသခ်ာလုပ္ေဆာင္ေသာႏုိင္ငံမ်ားတြင္ ကူးစက္ႏုိင္ေခ်သည္ မရွိသေလာက္ပင္ျဖစ္သည္။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းႏွင့္ ကုသမႈ

ယခုေဖာ္ျပထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဆးပညာအၾကံေပးမႈေနရာတြင္ အစားထိုးရန္မသင့္ေတာ္ပါ။ ပိုမိုေသာအခ်က္အလက္မ်ားရရွိရန္အတြက္ ဆရာ၀န္ႏွင့္ အျမဲတမ္းတုိင္ပင္ပါ.

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ကို ဘယ္လိုအတည္ျပဳပါသလဲ

ဦးေႏွာက္အသားစယူျခင္း သို႕မဟုတ္ ေသျပီးေႏွာက္ ဦးေႏွာက္ကို စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္သာေရာဂါကို သိႏုိင္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဆရာ၀န္မ်ားမွ လူနာ၏ ေဆးရာဇ၀င္ကို ေမးျမန္းျပီး အာရံုေၾကာစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ျခင္းျဖင့္ ေရာဂါကို အမည္တပ္ႏုိင္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ ေအာက္ပါတို႔သည္ ေရာဂါရွာေဖြရန္သံုးေသာ အျခားေသာ စစ္ေဆးခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္။

Electroencephalogram (EEG)

ဦးေႏွာက္၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားကို လွ်ပ္စစ္စီးေၾကာင္းျဖင့္ တိုင္းတာျခင္းျဖစ္သည္။ ေရာဂါရွိသူသည္ ပံုမွန္မဟုတ္ေသာ ပံုစံမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပသည္။

MRI

သံလိုက္လႈိုင္းမ်ားကို အသံုးျပဳျခင္းျဖင့္ ဦးေခါင္းႏွင့္ ခႏၡာကိုယ္ကို ကန္႔လန္႔ျဖတ္ ပံုရိပ္မ်ားရရွိႏုိင္သည္။ ဦးေႏွာက္တြင္ ျဖစ္ေသာေရာဂါမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္ အဓိက အသံုးျပဳသည္။

Spinal fluid tests
ခါးရိုးထဲမွ အရည္ကို စစ္ေဆးျခင္းျဖင့္ VCJD ေရာဂါတြင္ရွိေသာ ပရိုတင္းကို စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္သည္။

Mad Cow Disease (ႏြားရူးျပန္ေရာဂါ) ကို ဘယ္္လိုကုသပါသလဲ

ဤေရာဂါအတြက္ ထိေရာက္ေသာကုသမႈမရွိေသးပါ။ စတီးရြိဳက္ ပိုးသတ္ေဆးႏွင့္ ဗိုင္းရပ္စ္သတ္ေသာ ေဆးမ်ားသည္ သိသာစြာ အက်ိဳးမရွိလွေခ်။ ထို႔ေၾကာင့္ ဆရာ၀န္မ်ားသည္ လူနာ၏ ေရာဂါလကၡဏာသက္သာေစရန္ကို အဓိကကုသၾကသည္။

 

ဘ၀ေနထိုင္နည္းပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းႏွင့္ အိမ္တြင္းကုထံုးမ်ား

ေအာက္ပါနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ က်န္းမာေသာ ေနထိုင္နည္းပံုစံသည္ သင့္တြင္ျဖစ္ႏုိင္ေခ်မ်ားလ်င္ အေရးၾကီးသည္။

–        အျခားနိုင္ငံမ်ားမွ တင္သြင္းေသာ ကၽြဲႏြားမ်ားကို ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆးျခင္း

–        တိရိစာၧန္အစားအစာမ်ားကို စိစစ္ျခင္း

–        ေနမေကာင္းေသာ တိရိစာၧန္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ျခင္းကို သတိျပဳေဆာင္ရြက္ျခင္း

–        ကၽြဲႏြားမ်ား၏ က်န္းမာေရးကို ေစာင့္ၾကည့္စစ္ေဆးျခင္း

–        ကၽြဲႏြားမ်ား၏ မည္သည့္ အစိတ္အပိုင္းကို အစားအစာအျဖစ္အသံုးျပဳမည္ကို စိစစ္ျခင္း

သင့္တြင္ ေမးျမန္းလိုသည္မ်ားရွိလ်င္ သင့္တြက္ အေကာင္းဆံုးအေျဖကို ရရွိႏုိင္ရန္ဆရာ၀န္ႏွင့္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

  Hello Health Group သည္ ေဆးပညာအၾကံျပဳခ်က္မ်ား၊ ေရာဂါရွာေဖြမႈမ်ားႏွင့္ ကုသမႈမ်ားကို မျပဳလုပ္ေပးပါ

ရင္းျမစ္မ်ား

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ အောက်တိုဘာ 28, 2017 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

ဘ၀ကို အေကာင္းဆံုး ေနထုိင္လိုပါသလား
က်န္းမာျခင္းနည္းလမ္းမ်ား နဲ ့ေနာက္ဆုံးေပၚ အခ်က္အလက္မ်ားသိရွိဖို ့အတြက္ Hello Sayarwon ေန ့စဥ္ သတင္းစာကုိ ရယူလိုက္ပါ