Lyell's syndrome ကဘာလဲ။

ေရးသားသူ ေဆးပညာပိုင္းဆုိင္ရာတည္းျဖတ္သူ Dr. Kaung Thar

အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္

Lyell’s syndrome ဆိုတာဘာလဲ။

ဓာတ္မတည့္တဲ့ေရာဂါေတြက ခႏၶာကိုယ္အေပၚ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔အတူ ေနာက္ဆက္တြဲေတြပါ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အဆိုး၀ါးဆံုး ဆိုးက်ိဳးကေတာ့ Lyell’s syndrome ပါပဲ။ ဒီအေျခအေနက အသက္အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္ၿပီး အေရျပားအေပၚလႊာမွာ အသားပုပ္တဲ့ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္လာေစပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကြာက်တဲ့အထိ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။ နက္ခရိုးစစ္ေခၚ အသားပုပ္တဲ့ အေျခအေနဆိုတာ ဓာတ္မတည့္တာနဲ႔ထိမိတဲ့အခါ ခႏၶာကိုယ္အေပၚ အဆိပ္အာနိသင္ျဖစ္ေစၿပီး ေရာဂါရဲ႕လကၡဏာေတြ ေပၚလာတာမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

Lyell’s syndrome ဟာ ဘယ္ေလာက္ထိ အျဖစ္မ်ားသလဲ။

အခ်က္အလက္ေတြကို ထပ္ၿပီးသိလိုတယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ေရာဂါလကၡဏာမ်ား

Lyell’s syndrome ရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြက ဘာေတြလဲ။

ျပင္ပပစၥည္းတစ္ခုနဲ႔ ထိေတြ႔မိတဲ့အခါ ျဖစ္လာတတ္တဲ့ဓာတ္ျပဳမႈေတြက Lyell’s syndrome မွာ အရမ္းကိုျမန္ပါတယ္။ ရက္အနည္းငယ္အတြင္း ျဖစ္လာတာမ်ိဳးပါ။ ရုတ္တရတ္ ကိုယ္အပူခ်ိန္တိုးလာၿပီးေနာက္ ခႏၶာကိုယ္အႏွံ႔မွာ အဖုအပိန္႔အကြက္ေတြထလာပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္ရက္အနည္းငယ္အၾကာမွာ အရည္ၾကည္ဖုေတြ ျဖစ္လာၿပီးေတာ့  ျပင္းထန္အပူေလာင္အဆင့္နဲ႔ တူလာႏိုင္ပါတယ္။ အေရျပားအေပၚလႊာကြာက်လာၿပီး ေနရာအႏွံ႔မွာ ေသြးထြက္လာပါလိမ့္မယ္။ Lyell’s syndrome က အေရျပားအျပင္ အက်ိအခၽြဲအေျမွးကိုပါ ထိခုိက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အျပင္အေျမွးေတြျဖစ္တဲ့ ႏႈတ္ခမ္း၊ မ်က္ခြံအတြင္းသား၊ လိင္အဂၤါေတြအျပင္ အတြင္းအဂၤါအဖံုးေျမွးေတြကိုပါ ထိခိုက္ေစႏိုင္ပါတယ္။ အေျမွးေတြမွာဖုထာတဲ့အခါ ေရာင္ရမ္းတဲ့ျဖစ္စဥ္ေတြ စျဖစ္လာပါတယ္။ Lyell’s syndrome ရဲ႕ အဆိပ္သင့္ျဖစ္စဥ္က ျမန္ျမန္တိုးပြားလာပါတယ္။ ကိုယ္အပူခ်ိန္ျမင့္ေနတာကလည္း ေရဓာတ္ကို ျမန္ျမန္ခမ္းေစျပန္တယ္။ ဒါကို ခြန္အားနည္းလာတာ၊ အိပ္ငိုက္တာ၊ အရပ္မ်က္ႏွာမသိႏိုင္တာေတြကို ၾကည့္ၿပီး သိႏိုင္ပါတယ္။ ေသြးပ်စ္လာတာကေန ေသြးေၾကာေတြမွာ ေသြးစီးဆင္းမႈမေကာင္းေတာ့ဘဲ ကနဦးအေနနဲ႔ ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္၊ အသည္းစတဲ့ ကိုယ္တြင္းအဂၤါေတြမွာ ျပႆနာေပၚလာေတာ့တယ္။

အေပၚမွာေျပာထားတဲ့လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါေသးတဲ့တျခားလကၡဏာေတြလည္း ရွိေနႏိုင္ပါတယ္။ တစ္ကယ္လို႔မ်ား ကိုယ့္ဆီမွာ ေရာဂါလကၡဏာတစ္ခုခု ရွိေနႏိုင္လားဆိုၿပီး စိုးရိမ္ေနရင္ေတာ့ ဆရာ၀န္နဲ႔သာ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးေပးပါ။

ဘယ္အခ်ိန္မွာ ဆရာ၀န္နဲ႔ သြားေရာက္ျပသသင့္ပါသလဲ။

သင့္ဆီမွာ အထက္ေဖာ္ျပပါ ေရာဂါလကၡဏာေတြထဲမွ တစ္ခုခုမ်ားရွိေနတယ္ဆိုလွ်င္ ဒါမွမဟုတ္ ေမးခြန္းတစ္ခုခုရွိေနမယ္ဆိုပါလွ်င္ ဆရာ၀န္ႏွင့္တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။ လူတုိင္းရဲ႕ခႏၶာကိုယ္တံု႔ျပန္မႈက တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦး မတူညီႏုိင္ပါဘူး။ သင့္အေျခအေနအတြက္ ဘာအေကာင္းဆံုးလဲဆိုတာကို သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔ တုိင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

ျဖစ္ပြားမႈအေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘာေတြက Lyell’s syndrome ျဖစ္ပြားေစသလဲ။

Lyell’s syndrome အပါအ၀င္ ဓာတ္မတည့္တဲ့ ေရာဂါေတြျဖစ္ရတဲ့ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ေဆးေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။  ဓာတ္မတည့္တဲ့ဓာတ္ျပဳမႈကို အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစတာက ပဋိဇီ၀ေဆးေတြပါပဲ။ သို႔ေသာ္ ဘယ္ေဆးမဆို ဓာတ္မတည့္မႈျဖစ္ေစႏိုင္တာကို သတိခ်ပ္ရပါမယ္။ သည္လိုျဖစ္ရတာက မိမိမွာ ေဆးေတြ ပစၥည္းေတြကို ဒဏ္မခံႏိုင္တဲ့ႏႈန္းက အရမ္းျမင့္တက္ေနလို႔ပါပဲ။

Lyell’s syndrome သို႔မဟုတ္ အေရျပားအေပၚလႊာ ပုပ္ျခင္းက တျခားဓာတ္မတည့္ေရာဂါေတြျဖစ္ရတာနဲ႔ ကြာပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္ေရာဂါအမ်ားစုမွာ ခႏၶာကိုယ္ကေန မတည့္တဲ့ပစၥည္းကို တုိက္ရိုက္ဓာတ္ျပဳပါတယ္။ Lyell’s syndrome ကေတာ့ အေရျပားအေပၚလႊာမွာရွိတဲ့ ဓာတ္မတည့္ပရိုတင္းေပါင္းကို ခႏၶာကိုယ္က သူနဲ႔မဆိုင္ဘူးဆုိၿပီးအမွတ္မွားတဲ့အခါ စၿပီးကန္ထုတ္တာေန ျဖစ္ပြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အႏၱရယ္မမ်ားတဲ့ေဆးသံုးရတဲ့သူေတြမွာေတာင္မွ ျပင္းထန္တဲ့ကိုယ္ခံအားဓာတ္ျပဳေတြ ျဖစ္လာရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ရလဒ္အေနနဲ႔ ၿဖိဳခြဲခံရတဲ့ ပရိုတင္းေပါင္းေတြက ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာစုျပံဳလာၿပီး အဆိပ္ျဖစ္လာပါတယ္။ Lyell’s syndrome က ေသႏႈန္းအေတာ္ျမင့္ပါတယ္။

ျဖစ္ပြားေစႏုိင္ေခ်ကို ျမင့္မားေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းမ်ား

ဘယ္အရာေတြက Lyell’s syndrome ျဖစ္ပြားႏုိင္ေခ်ကိုျမင့္ေစပါသလဲ။

ေမြးခါစကေလးေတြမွာ ပတ္၀န္းက်င္ရဲ႕ ေရာဂါျဖစ္ေစတဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေမဆီကရတဲ့ ကိုယ္ခံအားက ကေလးေတြကို ကာကြယ္ေပးသလို ျပင္းထန္တဲ့ ဓာတ္မတည့္ေရာဂါကိုလည္း ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ Lyell’s syndrome အျဖစ္နည္းတယ္။

အရြယ္ေရာက္သူေတြမွာ အေရျပားအေပၚလႊာပုပ္တာက ေဆးသံုးစြဲၿပီးေနာက္ ဒါမွမဟုတ္ ေသြး၊ ေသြးရည္ၾကည္သြင္းၿပီးေနာက္မွာ ေပၚလာတတ္တာကို သိထားပါ။ Staph ပိုး၀င္ဖူးတဲ့ ကေလးငယ္ေတြမွာက Lyell’s syndrome ပိုအျဖစ္မ်ားပါတယ္။ သည္ေရာဂါျဖစ္ရတဲ့ အေရးႀကီးတစ္ခ်က္က ဓာတ္မတည့္မႈလြယ္ကူတာကို မ်ိဳးရိုးဆက္ခံျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အသက္ငယ္တဲ့ကေလးေတြမွာ အေရျပားအေပၚလႊာ ပုပ္ျခင္းက ရုတ္တရတ္ျပင္းထန္တတ္ၿပီး ေရာဂါသေဘာကလည္း ဆိုး၀ါးပါတယ္။ အဆိပ္သင့္တဲ့ ဓာတ္ျပဳမႈက အေရျပားတစ္ခုလံုးကို အႏိုင္ယူႏိုင္ၿပီး ေသြးဆိပ္သင့္သည္အထိ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေစာေစာကုႏိုင္မယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြမွာ ျပန္ေကာင္းႏိုင္တဲ့ရာႏႈန္းက အရြယ္ေရာက္ၿပီးသူေတြထက္ ပိုမ်ားေနပါတယ္။ ထပ္ၿပီးသိခ်င္တာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

ေရာဂါအေျဖရွာျခင္းနဲ႔ ကုသျခင္း

ယခုေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ေဆးပညာဆုိင္ရာကၽြမ္းက်င္သူရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြမွာ အစားထိုးရန္ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဆက္လက္သိရွိလိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအတြက္ သင့္ဆရာ၀န္နဲ႔သာ အျမဲတိုင္ပင္ေဆြးေႏြးပါ။

 

Lyell’s syndrome ဟုတ္မဟုတ္ကို ဘယ္လိုအေျဖရွာအတည္ျပဳသလဲ။

ထပ္ၿပီးသိခ်င္တာေတြရွိရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးၾကည့္ပါ။

Lyell’s syndrome ကို ဘယ္လိုကုသလဲ။

Lyell’s syndrome ရဲ႕လကၡဏာေပၚလာတာနဲ႔ ေဆးရံုခ်က္ခ်င္းတက္ဖို႔လိုပါတယ္။ သည္ေရာဂါမွာ အခ်ိန္မွီတာက လူနာရဲ႕အသက္ကိုကယ္ဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ေဆးကုသမႈေတြကို အရင္ဆံုးအေနနဲ႔ အဆိပ္ေျဖဖို႔ ေပးရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေရဆားမွ်ေခ်၊ ေသြးလွည့္ပတ္မႈနဲ႔ သက္ျဖစ္အဂၤါေတြ ပံုမွန္တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ပံုမွန္ျပန္ျဖစ္ေအာင္လုပ္ဖို႔ကလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ Lyell’s syndrome ကုသမႈမွာ ျဖစ္ေနတဲ့အေရျပားကို အေရးစိုက္ကုသတာမ်ိဳးလည္းပါပါတယ္။ Aerosol ပါေသာ အေရျပားအနာက်က္ျမျန္ေဆးမ်ားကို လိမ္းေပးဖို႔လည္း လုပ္ရပါတယ္။ ခံတြင္းအေျမွးအတြက္ သဘာ၀ပလုတ္က်င္းေဆးမ်ားနဲ႔ ေဆးတာမ်ိဳးလည္း လုပ္ရပါတယ္။ Lyell’s syndrome လူနာကို အထူးၾကပ္မတ္တာာလည္း အေရးႀကီးပါတယ္။ အိမ္မွာဆိုလည္း ပိုးသတ္ၿပီး အ၀တ္အထည္၊ အိပ္ယာခင္း၊ ေစာင္ေတြအျပင္ ပိုးသတ္မီးေခ်ာင္းေတြကိုပါ တပ္ဆင္ထားရပါမယ္။

ျပင္းထန္တဲ့ Lyell’s syndrome ကုသမႈမွာေတာ့ plasmapheresis ဆိုတာကို သံုးရပါတယ္။ ဒီလုပ္ထံုးမွာ သက္ေရာက္မႈႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။ ပထမတစ္ခုက အဆိပ္သင့္ပစၥည္းေတြကို ဖယ္ထုတ္ေပးတာ၊ ေနာက္တစ္ခုက ဆိုး၀ါးလာတဲ့ ကိုယ္ခံအားစနစ္ကို ပံုမွန္ျပဳျပင္ေပးတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကေန ျပန္ေကာင္းလာဖို႔ ဦးတည္ေစပါလိမ့္မယ္။

ခႏၶာကိုယ္ကေန ဘယ္ပစၥည္းကို ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္မယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းရခက္တာေၾကာင့္ ဓာတ္မတည့္ေရာဂါေတြကိုကာကြယ္ရတာ အေတာ္ရႈပ္ေထြးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ Lyell’s syndrome ကို ျပင္းထန္တဲ့ဓာတ္မတည့္ေရာဂါေတြက ျပင္းထန္လြန္းတာေၾကာင့္ ကိုယ့္က်န္းမာေရးကို ဂရုစိုက္ရမယ္။ ဓာတ္မတည့္တာမ်ိဳးျဖစ္လာတဲ့အခါ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ကုေနတာမ်ိဳးလုပ္တာက အႏုတ္ေဆာင္တဲ့ဆိုးက်ိဳးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔အိမ္သံုးကုထံုးမ်ား

လူေနမႈပံုစံေျပာင္းလဲျခင္းနဲ႔ အိမ္သံုးကုထံုးေတြအသံုးျပဳျခင္းက Lyell’s syndrome ကို ကုသရာမွာ ဘယ္လိုအေထာက္အကူျပဳႏုိင္မလဲ။

တစ္ကယ္လို႔သင့္ဆီမွာ ေမးခ်င္တာေတြရွိေနတယ္ဆိုရင္ သင့္အတြက္သင့္ေတာ္တဲ့ အေျဖရွာေဖြႏုိင္ဖို႔ရာအတြက္ ဆရာ၀န္နဲ႔ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္သင့္ပါတယ္။

 

Hello Health Group သည္ ေဆးပညာဆိုင္ရာဆိုင္ရာ အႀကံေပးျခင္း၊ ေရာဂါအမည္တပ္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ကုသမႈေပးျခင္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္မေပးပါ။

တည္းျဖတ္သည့္ေန႔ နိုဝင်ဘာ 26, 2018 | ေနာက္ဆံုးတည္းျဖတ္ျခင္း စက်တင်ဘာ 13, 2019

သင္ဒါလည္း ႏွစ္သက္ႏုိင္ပါတယ္။